صفحهای تازه حاوی «<big>'''موقعیت پدر در افغانستان'''</big>؛ نقش، جایگاه و منزلت پدر در خانوادۀ افغانستانی. پدر در جامعۀ افغانستانی دارای جایگاه برجسته، اختیارات وسیع و منزلت اجتماعی و خانوادگی قابل توجهی است. پدر، نقشهای متفاوتی را در خانواده بر عهده دارد. امر...» ایجاد کرد |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = موقعیت پدر در افغانستان | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = نقش و جایگاه اجتماعی | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = [[خانواده]] | |||
| گستره جغرافیایی = افغانستان | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[پدر]] {{سخ}} [[مادر]] {{سخ}} [[خانواده]] | |||
| اهمیت = جایگاه برجسته، اختیارات وسیع و منزلت اجتماعی و خانوادگی | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''موقعیت پدر در افغانستان'''}}؛ نقش، جایگاه و منزلت پدر در خانوادهٔ افغانستانی. | |||
[[پدر]] در | [[پدر]] در جامعهٔ افغانستانی دارای جایگاه برجسته، اختیارات وسیع و منزلت اجتماعی و خانوادگی قابل توجهی است. پدر، نقشهای متفاوتی را در [[خانواده]] بر عهده دارد. امروزه، با تحولات صورتگرفته در نگرشهای فرهنگی و نیز از دست دادن موقعیتهای مالی و اقتصادی پدر، گستردگی اختیارات و موقعیتهای او با تغییراتی همراه شده است. | ||
== مشخصههای خانوادهٔ افغانستانی == | |||
خانوادهٔ افغانستانی، معمولاً یک خانوادهٔ گسترده است؛ خانوادهٔ گسترده خانوادهای است که در آن بیش از دو نسل از خویشاوندان نزدیک با هم زندگی میکنند.<ref>بستان، اسلام و جامعهشناسی خانواده، 1385ش. ص61.</ref> همچنین در جامعهٔ سنتی و مردسالار افغانستان، [[پدر]] یا شوهر در تمام امور مربوط به [[خانواده]]، تصمیمگیرنده است.<ref>[https://subhekabul.com/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D9%88%D9%8 shore/afghan-matriarchal-families-the-hidden-layers-of-a-masculine-society/ همتا، «خانوادههای مادرسالار افغان؛ لایههای پنهانی یک جامعهی مردانه»، روزنامۀ صبح کابل.]</ref> پسران با انجام فعالیت اقتصادی در کنار پدر، وظیفهٔ تأمین بخشی از معاش [[خانه]] را بر عهده دارند؛ حتی در صورتیکه فرزند در اموری جدا از شغل پدر مشغول باشد، درآمد خود را به پدر خانواده تحویل میدهد و از استقلال مالی کامل برخوردار نیست.<ref>[https://sanad.um.ac.ir/index.php?option=com_mag&view=htmlpage&id=920&hp=4016&lang=fa زینعلی، «بررسی اجمالی خانواده در افغانستان»، وبسایت سَند.]</ref> زنان و دختران، دسترسی بسیار محدودی به منابع قدرت دارند و حوزهٔ اثرگذاری آنان کاملاً متأثر از نفوذ، خواستهها و معیارهای مردانه است.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/304796 واعظی، « نظام خانواده در افغانستان؛ زنان ومنابع قدرت»، وبسایت شفقتنا.]</ref> | |||
[[پدر]] | |||
==پانویس== | == جایگاه پدر == | ||
پدر در خانوادهٔ افغانستانی رئیس خانواده است و تصمیم نهایی دربارهٔ تحصیل فرزندان، [[ازدواج]] فرزندان، انتخاب عروس و پذیرش داماد<ref>ج اسمیت، تصامیم، علایق و تنوع: رسوم ازدواج در افغانستان، 1387ش، ص14.</ref> و حتی نحوة انتخاب شغل و کار فرزندان و سایر موضوعات بر عهدهٔ او است.<ref>[https://subhekabul.com/گزارش/گزارش-تولیدی/afghan-matriarchal-families-the-hidden-layers-of-a-masculine-society/ «خانوادههای مردسالار افغان؛ لایههای پنهانی یک جامعۀ مردانه»، روزنامۀ صبح کابل.]</ref> | |||
در خانواده، به تصمیمهای پدر احترام گذاشته شده و تمامی افراد خانواده از بزرگ و کوچک، زن و مرد، عروس و داماد، از تصمیمهای پدر خانواده پیروی میکنند. مفاهیم اخلاقی همچون احترام به والدین، تعهد و وفاداری نسبت به خانواده و سرپیچی نکردن از هنجارهای خانوادگی، با نهایت دقت اجرا میشود و اقدامات مخالف تصمیم پدر، مذموم و گاه هراسانگیز است.<ref>[https://8am.media/family-life-at-his-parents-home-in-afghanistan/ «خانواده در افغانستان»، روزنامۀ 8 صبح.]</ref> | |||
== نقش پدر == | |||
=== ۱. مدیریت خانواده === | |||
پدر در خانوادهٔ افغانستانی دارای نقشهای وسیع و صلاحیتهای گستردهای است. در نظام حقوقی افغانستان و رویههای عملی خانوادهها، مدیریت منابع مالی خانواده در اختیار پدر قرار دارد. پدر بهعنوان ولی قهری<ref>قانون مدنی افغانستان، مادهٔ 267.</ref> فرزندان، مدیریت تمامی اموال و تصرفات حقوقی آنها را به عهده دارد.<ref>قانون مدنی افغانستان، مادهٔ 270.</ref> پدر تصمیمگیرندة مطلق اقتصاد خانه و [[زندگی]] تکتک اعضای خانواده بوده و فعالیتهای خانگی را تنظیم و وظایف هر یک از اعضا را مشخص میکند. ولایت و مدیریت خانواده، اقتدار پدر را تقویت کرده و انسجام درونی خانواده را در پیروی و متابعت از رهبری خانواده رقم میزند.<ref>ابراهیمیپور، شاخصهای خانوادهٔ مطلوب در اسلام، 1391ش، ص192.</ref> | |||
=== ۲. مراقبت از خانواده === | |||
پدر خانواده همهٔ تلاش خود را صرف حمایت و مراقبت از خانواده به کار میگیرد. پدر تمامی اعمال افراد خانواده را رصد کرده و آنها را به خودمراقبتی و رفتار بهنجار، هدایت میکند. پدر در خانوادهٔ افغانستانی از کمترین ناهنجاری در رفتار افراد خانواده ناراحت شده و مرتکب را مجازات میکند. ناهنجاری تنها از منظر تفکر پدر به رسمیت شناخته میشود و بسیاری از رفتارهایی که ممکن است بهنجار بوده ولی با دیدگاههای پدر در تعارض باشد، نابهنجار تلقی میشود.<ref>[https://subhekabul.com/جامعه/untold-stories-of-raising-children-in-afghan-families/ «ناگفتههای پرورشی کودکان در خانوادههای افغانستانی»، روزنامۀ صبح کابل.]</ref> مساعدت پدر، نهتنها زن و فرزند که تمامی اعضای خانوادهٔ گستردهٔ او را در بر میگیرد؛ برای مثال، این مراقبت، پدرِ پدر، مادرِ پدر، برادران و پسرانِ برادران، عمو و عموزادگان را نیز شامل میشود. پدر موفقیتهای خود را در گرو موفقیتهای اعضای خانواده و فرزندان و رشد و تکامل آنها مییند. فرزندان نیز او را مهمترین تکیه گاه خود شمرده و اقتدار او را به رسمیت میشناسند.<ref>ابراهیمیپور، شاخصهای خانوادهٔ مطلوب در اسلام، 1391ش، ص109.</ref> | |||
=== ۳. رعایت همبستگیهای خانوادگی === | |||
پدر در خانوادهٔ افغانستانی، به دلبستگیهای اعضای خانواده نیز اهمیت میدهد. پدر هرچند در موارد محدود و کوچک خانوادگی مانند نوع پوشش زنان و دختران نیز دخالت میکند<ref>[https://8am.media/family-life-at-his-parents-home-in-afghanistan/ «خانواده در افغانستان»، سایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> ولی بهصورت عمومی مسایل درونخانوادگی را به تصمیم اهالی خانه واگذار میکند. تعیین نوع خوراکیها، خرید وسایل خانه، ظروف غذا، چیدمان دکور منزل، خرید و انتخاب رنگها و مدل لباسهای زنانه را به تصمیم اهالی خانه بهخصوص [[مادر]] خانه واگذار میکند.<ref>[https://sanad.um.ac.ir/index.php?option=com_mag&view=htmlpage&id=920&hp=4016&lang=fa زینعلی، «بررسی اجمالی خانواده در افغانستان»، وبسایت سَند.]</ref> او، همچنین، در موضوعات بزرگ مانند انتخاب مسکن، شهر و روستای محل زندگی، انتخاب عروس و داماد و انتخاب دوستان خانوادگی، بر اساس مصلحتسنجیهای خود عمل میکند.<ref>«ارزیابی قضایای بد دادن و اثرات منفی اجتماعی آن در افغانستان»، 2014م، ص16.</ref> | |||
== منزلت پدر == | |||
پدر، بر اساس فرهنگ اسلامی و شرقی حاکم بر فرهنگ افغانستان، از جایگاه شبهقدسی و احترام ویژهای برخوردار است. احسان به پدر از الزامات اصلی خانواده است<ref>سورهٔ اسراء، آیه 23.</ref> که منزلت و اقتدار پدر را تأمین و تضمین میکند. پدر، مشاور همیشگی امور اجتماعی و خانوادگی است و تصمیم نهایی در امور خانوادگی و حل مشکلات فردی و اجتماعی اعضای خانواده را بر عهده دارد.<ref>[https://www.dw.com/fa-af/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%8انه-%D9%81%D8%B1%D8%A1%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B2%D8%B9%DB%80-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-3/a-6431057 «نظام خانواده؛ فرایند تغییر و منازعۀ قدرت»، وبسایت دوچیولی (DW).]</ref> پدر در صدر مجلس مینشیند و در راه رفتنها کسی به خود حق نمیدهد که جلوتر از پدر حرکت کند. مجلس پدر، پرهیمنه و توأم با [[مهربانی]] و عطوفت است و کسی در حضور او به شوخی و بذلهگوییهای نامتعارف، نمیبپردازد.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خودنوشت، 1400، ص335.</ref> | |||
== تغییر وضعیت خانواده و موقعیت پدر == | |||
امروزه، ساختار سنتی خانواده در اثر [[مهاجرت]]های گسترده، دگرگونیهای ناشی از [[جنگ]]، وضعیت بد اقتصادی خانوادهها و تغییر مدیریت تولید [[اقتصاد خانواده]] از پدر به فرزندان، تغییر کرده و بسیاری از خانوادهها ساختاری ناقص پیدا کردهاند.<ref>[https://sanad.um.ac.ir/index.php?option=com_mag&view=htmlpage&id=920&hp=4016&lang=fa زینعلی، «بررسی اجمالی خانواده در افغانستان»، وبسایت سَند.]</ref> در برخی از موارد نیز پدر خانواده، بهصورت حداکثری و مادر خانواده نیز بهصورت عمومی تنها مانده و فرزندان و خانوادة آنها مهاجرت کرده و در کشورهای دیگر اقامت گزیدهاند. موقعیت پدر in چنین خانوادههایی تنزل یافته و از اقتدار و احترامی که در خانوادههای گستردة تحت مدیریت خود داشت، کمتر برخوردار است. با دگرگونیهای اجتماعی، سبک زندگی خانوادهها نیز تغییر کرده و احترام پدر بهعنوان یک امر معنوی و دینی، تحت تأثیر [[فرهنگ]]های مختلف، رنگ باخته و بینوایی پدر روزبهروز بیشتر میشود.<ref>برومندزاده، «مروری بر نظریات جدید مطرح شده در حوزهٔ مهاجرت»، 1393ش، ص79.</ref> | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | == منابع == | ||
* قرآن. | * قرآن. | ||
* ابراهیمیپور، قاسم، شاخصهای | * ابراهیمیپور، قاسم، شاخصهای خانوادهٔ مطلوب در اسلام، ایران، قم، ۱۳۹۱ش. | ||
* «ارزیابی قضایای بد دادن و اثرات منفی اجتماعی آن در افغانستان»، | * «ارزیابی قضایای بد دادن و اثرات منفی اجتماعی آن در افغانستان»، مؤسسهٔ ابتکار آزاد و مدنی برای صلح (CLIP)، کابل، ۲۰۱۴م. | ||
* احسانی، راضیه، «سعادت»، تأثیرات روحی_روانی مهاجرت بر فرد و خانواده، تاریخ بازدید: | * احسانی، راضیه، «سعادت»، تأثیرات روحی_روانی مهاجرت بر فرد و خانواده، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱ش. | ||
* برومندزاده، محمدرضا و نوبخت، رضا، «مروری بر نظریات جدید مطرح شده در | * برومندزاده، محمدرضا و نوبخت، رضا، «مروری بر نظریات جدید مطرح شده در حوزهٔ مهاجرت»، فصلنامهٔ جمعیت، سازمان ثبت احوال کشور، شماره ۸۹ و ۹۰، ۱۳۹۳ش. | ||
* بستان، | * بستان، حسین و دیگران، اسلام و جامعهشناسی خانواده، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۳۸۵ش. | ||
* «خانوادههای مرد سالار افغان؛ لایههای پنهانی یک | * «خانوادههای مرد سالار افغان؛ لایههای پنهانی یک جامعهٔ مردانه»، روزنامهٔ صبح کابل، تاریخ بازدید: ۴ اسفند ۱۴۰۱ش. | ||
* «خانواده در افغانستان»، قسمت چهارم، | * «خانواده در افغانستان»، قسمت چهارم، روزنامهٔ ۸ صبح، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آذر ۱۳۹۴ش. | ||
* | * دیبرا، ج اسمیت، تصامیم، علایق و تنوع: رسوم ازدواج در افغانستان، واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان، ۱۳۸۷ش. | ||
* علیزاده مالستانی، عزیزالله، | * علیزاده مالستانی، عزیزالله، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خودنوشت، کابل، بنیاد اندیشه، ۱۴۰۰ش. | ||
* قانون مدنی افغانستان، شماره مسلسل | * قانون مدنی افغانستان، شماره مسلسل ۳۵۳، مصوب ۱۳۵۵ش. | ||
* مهدی زینعلی، «بررسی اجمالی خانواده در افغانستان»، وبسایت سَند، تاریخ درج مطلب: | * مهدی زینعلی، «بررسی اجمالی خانواده در افغانستان»، وبسایت سَند، تاریخ درج مطلب: ۲۰ فروردین ۱۳۹۷ش. | ||
* «نظام خانواده؛ فرایند تغییر و | * «نظام خانواده؛ فرایند تغییر و منازعهٔ قدرت»، وبسایت دویچهوله، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۳۸۹ش. | ||
* ناگفتههای پرورشی کودکان در خانوادههای افغانستانی»، | * ناگفتههای پرورشی کودکان در خانوادههای افغانستانی»، روزنامهٔ صبح کابل، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۱ش. | ||
* واعظی، حمزه، «نظام خانواده در افغانستان؛ زنان ومنابع قدرت»، وبسایت شفقتنا، تاریخ درج مطلب: | * واعظی، حمزه، «نظام خانواده در افغانستان؛ زنان ومنابع قدرت»، وبسایت شفقتنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ دسمبر ۲۰۱۸م. | ||
* همتا، هما، «خانوادههای مادرسالار افغان؛ لایههای پنهانی یک | * همتا، هما، «خانوادههای مادرسالار افغان؛ لایههای پنهانی یک جامعهٔ مردانه»، روزنامهٔ صبح کابل، تاریخ درج مطلب: ۸ سپتامبر ۲۰۱۹م. | ||
<!-- | |||
== تغییر مسیرهای پیشنهادی == | |||
جایگاه پدر در افغانستان{{سخ}} | |||
نقش پدر در افغانستان{{سخ}} | |||
منزلت پدر در افغانستان{{سخ}} | |||
پدر در افغانستان{{سخ}} | |||
جایگاه و نقش پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
جایگاه و نقش پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
جایگاه پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
جایگاه پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
نقش پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
نقش پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
منزلت پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
منزلت پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
موقعیت پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
موقعیت پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
پدر در خانوادههای افغانستان{{سخ}} | |||
پدر در خانوادههای افغانستانی{{سخ}} | |||
پدر در خانوادههای افغانستانی{{سخ}} | |||
نقش پدر در خانواده افغانستانی{{سخ}} | |||
جایگاه پدر در خانواده افغانستانی{{سخ}} | |||
منزلت پدر در خانواده افغانستانی{{سخ}} | |||
موقعیت پدر در خانواده افغانستانی{{سخ}} | |||
--> | |||
[[رده:پدر در افغانستان| ]] | |||
[[رده:اصلاح رباتیک]] | |||
[[رده:جامعهشناسی خانواده]] | |||
[[رده:خانواده در افغانستان]] | |||
[[رده:مردم افغانستان]] | |||
