بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۳: خط ۳:
| زیرنویس تصویر    =تندیس ابوالفضل بیهقی   
| زیرنویس تصویر    =تندیس ابوالفضل بیهقی   
| image_alt        =
| image_alt        =
| فایل پادکست      =   
| فایل پادکست      =ابوالفضل بیهقی.ogg  
| حجم فایلپادکست    =   
| حجم فایلپادکست    =9/38  
| تاریخ پادکست      =   
| تاریخ پادکست      =30-2-1405  
| زیرنویس عنوان    =   
| زیرنویس عنوان    =   


خط ۲۹: خط ۲۹:
| آثار مرتبط        =  
| آثار مرتبط        =  
}}
}}
<big>'''ابوالفضل بیهقی،'''</big> تاریخ‌نگار و ادیب پرآوازۀ ایرانی در سدۀ پنجم هجری.
<big>'''ابوالفضل بیهقی،'''</big> تاریخ‌نگار و ادیب و نویسنده تاریخ بیهقی در سدۀ پنجم هجری.


ابوالفضل بیهقی، ادیب، پژوهشگر و پدر نثر فارسی است که نام او به‌عنوان نماد حفظ و اعتلای فرهنگ، زبان و اندیشه در میان کشورهای فارسی‌زبان‌ شناخته می‌شود. بیهقی، در گذار از سبک ساده و مرسل، به‌سبک فنی دورۀ بعد و در سیر تحول سبک نثر فارسی در ادبیات، نقش پررنگی دارد.
ابوالفضل بیهقی، ادیب، پژوهشگر و نویسنده [[تاریخ بیهقی]] است که نام او به‌عنوان نماد حفظ و اعتلای فرهنگ، زبان و اندیشه در میان کشورهای فارسی‌زبان‌ شناخته می‌شود. بیهقی، در گذار از سبک ساده و مرسل، به‌سبک فنی دورۀ بعد و در سیر تحول سبک نثر فارسی در ادبیات، نقش پررنگی دارد.
==نام‌گذاری==
==نام‌گذاری==
نام کامل این ادیب پرآوازه، «ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی»  است<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  که با عنوانهای «پدر نثر فارسی»،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5333715/%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D8%B4%D8%AF برومندی، «اول آبان چگونه روز ملی ابوالفضل بیهقی شد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> «خواجه»، «شیخ»، «کاتب»، «امام» و «عمید» نیز خوانده می‌شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>
نام کامل این ادیب پرآوازه، «ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی»  است<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  که با عنوانهای «پدر نثر فارسی»،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5333715/%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D8%B4%D8%AF برومندی، «اول آبان چگونه روز ملی ابوالفضل بیهقی شد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> «خواجه»، «شیخ»، «کاتب»، «امام» و «عمید» نیز خوانده می‌شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>
==زندگی‌نامه==
==زندگی‌نامه==
ابوالفضل بیهقی، در سال 385ق در روستای حارث‌آباد بیهق ([[سبزوار]] قدیم) متولد شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  پدر او، «حسین بیهقی» از بزرگان دربار بود و با بزرگان نشست و برخاست داشت. بیهقی تحصیلات خود را ابتدا در بیهق و سپس در [[نیشابور]] ادامه داد. پس از مدتی، به غزنین رفت و در سال 412ق، به کار دیوانی مشغول شد. شایستگی و استعداد او، سبب شد که به‌ دستیاری «ابونصر مشکان»، رئیس «دیوان رسالت» (دبیرخانه) محمود غزنوی، برگزیده شود.<ref>[https://abolfazlbeyhaghi.blog.ir/1399/06/11/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C محمدی پرفکر، «دیدگاه‌های سیاسی ابوالفضل بیهقی مورخ تاریخ بیهقی»، وب‌سایت ابوالفضل بیهقی.] </ref>  بعد از مرگ ابونصر، در زمان سلطنت «محمد بن محمود»، «سلطان مسعود»، «سلطان مودود» و «سلطان فرخزاد» غزنوی، دبیر دیوان بود و در دولت «سلطان عبدالرشید» غزنوی، رئیس دیوان رسالت شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  بیهقی، در سال 443ق که «طُغرُل» قیام کرد و سلطان عبدالرشید را به قتل رساند، یک سال در زندان بود و پس از آن، گوشه‌نشینی را اختیار کرد. بیهقی، از سال 448ق تا 451ق، به تألیف «تاریخ بیهقی» پرداخت.<ref>[https://abolfazlbeyhaghi.blog.ir/1399/06/11/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C محمدی پرفکر، «دیدگاه‌های سیاسی ابوالفضل بیهقی مورخ تاریخ بیهقی»، وب‌سایت ابوالفضل بیهقی.] </ref>
ابوالفضل بیهقی، در سال 385ق در روستای حارث‌آباد بیهق ([[سبزوار]] قدیم) متولد شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  پدر او، «حسین بیهقی» از بزرگان دربار بود و با بزرگان نشست و برخاست داشت. بیهقی تحصیلات خود را ابتدا در بیهق و سپس در [[نیشابور]] ادامه داد. پس از مدتی، به غزنین رفت و در سال 412ق، به کار دیوانی مشغول شد. شایستگی و استعداد او، سبب شد که به‌ دستیاری «ابونصر مشکان»، رئیس «دیوان رسالت» (دبیرخانه) محمود غزنوی، برگزیده شود.<ref>[https://abolfazlbeyhaghi.blog.ir/1399/06/11/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C محمدی پرفکر، «دیدگاه‌های سیاسی ابوالفضل بیهقی مورخ تاریخ بیهقی»، وب‌سایت ابوالفضل بیهقی.] </ref>  بعد از مرگ ابونصر، در زمان سلطنت «محمد بن محمود»، «سلطان مسعود»، «سلطان مودود» و «سلطان فرخزاد» غزنوی، دبیر دیوان بود و در دولت «سلطان عبدالرشید» غزنوی، رئیس دیوان رسالت شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229327/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84 سمیعی، «بیهقی، ابوالفضل»، وب‌سایت دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  بیهقی، در سال 443ق که «طُغرُل» قیام کرد و سلطان عبدالرشید را به قتل رساند، یک سال در زندان بود و پس از آن، گوشه‌نشینی را اختیار کرد. بیهقی، از سال 448ق تا 451ق، به تألیف «[[تاریخ بیهقی]]» پرداخت.<ref>[https://abolfazlbeyhaghi.blog.ir/1399/06/11/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C محمدی پرفکر، «دیدگاه‌های سیاسی ابوالفضل بیهقی مورخ تاریخ بیهقی»، وب‌سایت ابوالفضل بیهقی.] </ref>


==مآخذ فکری==  
==مآخذ فکری==