قوم بلوچ: تفاوت میان نسخه‌ها

در ساختار اجتماعی قوم بلوچ، نظام سرداری به‌صورت موروثی منتقل می‌شود؛ در رأس طایفه، سردار و در رأس هر یک از تیره‌های طایفه‌ای چند [[ریش‌سفید]] و یک [[کدخدامنشی|کدخدا]] وجود دارند. مجموع ریش‌سفیدان و کدخدای تیره‌ها، بزرگان طایفه را تشکیل می‌دهند.<ref>[[C:\Users\azimi\Downloads\article-v35n1p11-en.pdf|زیرکی، «الگوی بهینهٔ سیاسی فضایی توزیع قدرت اجتماعی در منطقهٔ بلوچستان»، 1398ش، ص15.]]</ref>  تمام افراد قبیله موظف به احترام و اطاعت بی‌چون‌وچرا از ریش‌سفیدان هستند و رئیس قبیله نقش تصمیم‌گیرنده و مغز متفکر را بر عهده دارد و بسیاری از مسائل و مشکلات قبیله نیز با حضور و تلاش‌های او حل‌وفصل می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/818452/fa#downloadbottom فروزان‍نیا و دیگران، «نقش اقوام و طوایف در استان سیستان و بلوچستان و تأثیر آنها بر ایجاد امنیت پایدار در منطقه»، 1391ش، ص886.]</ref> کدخدا/کلانتر از سوی مردم انتخاب می‌شود و بعد از تأیید سردار به حکومت پیشنهاد می‌شود. بلوچ‌های [[افغانستان]] از نهادهای اجتماعی مدرن چون [[شورا]] و انجمن برای مدیریت زندگی اجتماعی خود استفاده می‌کنند.<ref> [http://afghantrib.blogspot.com/2016/06/blog-post_38.html?m=1 پوپل، «نژاد و ملیت‌های افغانستان قسمت دوازدهم طایفۀ بلوچ»، وبلاگ نژاد و ملیت‌های افغانستان.]</ref> در میان قوم بلوچ واحدهای اجتماعی شامل هلک، حشم، لوگان، می‌تک، دوار، گدام، خیل و شلوار، بر بنیاد خویشاوندی با یک‌دیگر ارتباط دارند.<ref>[https://smb.yazd.ac.ir/article_2659.html رستگار ژاله، «واکاوی تأثیر فرهنگ بر مسکن بلوچ‌ها از طریق سپهر نشانه‌ای یوری لوتمان»، 1400ش، ص38. ص41.]</ref>  فرزندان در این قوم، از سوی پدر هویت اجتماعی می‌یابند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12293/12/139 بلوک‌باشی، «بلوچ»، ائرۀ المعارف بزرگ اسلامی در وب‌سایت کتاب‌خانۀ مدرسۀ فقاهت.]</ref>

بلوچ‌ها علاوه بر مشارکت در بجار و حشر و مدد، در ساخت مساجد، [[حوزه علمیه|حوزه‌های علمیه]] و تأمین هزینه‌های طلاب و مدرسان نیز با پرداخت نقدی و غیرنقدی همکاری می‌کنند. <ref> [https://www.ensani.ir/file/download/article/20120504175054-9048-27.pdf طاهری، «درآمدی برتبارشناسی قوم بلوچ»، 1386ش، ص136-138.]</ref>

بلوچ‌های ایرانی بین اواسط قرن هفدهم تا نیمه‌های قرن نوزدهم میلادی از منطقه بلوچستان به سواحل و جزایر شرق آفریقا مهاجرت کردند. این مهاجرت اغلب از طریق مسیرهای دریایی خلیج فارس و اقیانوس هند انجام شد. بلوچ‌ها در ابتدا به‌عنوان سربازان و جنگاوران در خدمت سلاطین عمّانی حاکم بر زنگبار فعالیت کردند؛ اما به‌تدریج به مشاغل تجاری و اقتصادی نیز روی آوردند. آنان با جمعیتی در حدود سی هزار نفر، به یک اقلیت به نسبت بزرگ و منسجم در شرق آفریقا تبدیل شده‌اند. این جامعه با وجود مهاجرت و برقراری ارتباط با بومی‌ها، توانسته‌اند خصوصیات قومی و نژادی خود را حفظ کنند و از لحاظ اقتصادی نیز به سطح درآمد بهتری نسبت به عموم جمعیت‌های بومی دست یابند. بلوچ‌ها در این منطقه به عنصر تأثیرگذاری تبدیل شده‌اند و تأثیرات فرهنگی و اجتماعی آنها قابل توجه است. از جمله تأثیرات مهم آنها می‌توان به گسترش [[زبان فارسی]]، تقویت زبان، شعر و ادبیات سواحیلی اشاره کرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/215827 «بلوچ‌ها در آفریقا/ دکتر امیر بهرام عرب احمدی-بخش اول»، وب‌سایت مرکز دایرۀ‌المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>