جز حمید فاضل صفحهٔ ورزش بانوان را به ورزش زنان منتقل کرد |
ایجاد لینک داخلی |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''ورزش | <big>'''ورزش زنان'''</big>؛ فعالیت بدنی و هدفمند بانوان به شیوههای گوناگون. | ||
ورزش | ورزش زنان، شامل تمامی فعالیتهای بدنی و مسابقههای ورزشی است که توسط زنان بهصورت حرفهای، غیرحرفهای و همگانی صورت میگیرد. | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
بررسی تاریخی بسیاری از جوامع، گویای نقش حاشیهای زنان در ورزش است؛ کارشناسان این امر را ناشی از اثرپذیری تصمیمگیرندگان، از ایدئولوژی جنسیتی دانستهاند. در ادوار پیشین بازیهای المپیک، حضور فعال زنان در این رویداد ممنوع بود.<ref>De Coubertin, “Olympism”, 2000, P711.</ref> در برخی جوامع، هنوز با حضور فعال زنان در رشتههای ورزشی، مخالفت میشود؛ اما با وجود این فشارها، ورزش زنان در قرن بیستم میلادی، رشد چشمگیری داشته است. | بررسی تاریخی بسیاری از جوامع، گویای نقش حاشیهای زنان در ورزش است؛ کارشناسان این امر را ناشی از اثرپذیری تصمیمگیرندگان، از ایدئولوژی جنسیتی دانستهاند. در ادوار پیشین بازیهای المپیک، حضور فعال زنان در این رویداد ممنوع بود.<ref>De Coubertin, “Olympism”, 2000, P711.</ref> در برخی جوامع، هنوز با حضور فعال زنان در رشتههای ورزشی، مخالفت میشود؛ اما با وجود این فشارها، ورزش زنان در قرن بیستم میلادی، رشد چشمگیری داشته است. | ||
در ایران نیز ورزش بانوان با فراز و فرود بسیاری همراه بوده است. گسترش ورزش زنان در ایران را به سال 1296ش، همزمان با حضور دختران در مکاتب میدانند. حضور زنان در فعالیتهای ورزشی، پس از مکاتب به باشگاههای ورزشی نیز رسید. «ذبیحالله قربان» رئیس و بنیانگذار دانشگاه [[شیراز]] از پیشگامان تأسیس باشگاههایی با شیفت زنانه بود. پس از آن، تشکیل کانون بانوان در سال 1314ش، نقطۀ عطفی در ورزش بانوان ایرانی بهشمار میرود. نخستین حضور بینالمللی بانوان ورزشکار ایرانی به دهۀ بیست شمسی بازمیگردد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84897080/%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84 روانستان، مجید، «ورزش زنان در ایران، تاریخچه و مسائل»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی]]، ورزش بانوان در ایران، رشد قابل توجهی داشته است.<ref>پناهی، «منابع قدرت و تفسیر ایدئولوژیک قواعد ورزش بانوان»، 1391ش، ص5-22.</ref> | در ایران نیز ورزش بانوان با فراز و فرود بسیاری همراه بوده است. گسترش ورزش زنان در ایران را به سال 1296ش، همزمان با حضور دختران در مکاتب میدانند. حضور زنان در فعالیتهای ورزشی، پس از مکاتب به باشگاههای ورزشی نیز رسید. «ذبیحالله قربان» رئیس و بنیانگذار دانشگاه [[شیراز]] از پیشگامان تأسیس باشگاههایی با شیفت زنانه بود. پس از آن، تشکیل کانون بانوان در سال 1314ش، نقطۀ عطفی در ورزش بانوان ایرانی بهشمار میرود. نخستین حضور بینالمللی بانوان ورزشکار ایرانی به دهۀ بیست شمسی بازمیگردد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84897080/%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84 روانستان، مجید، «ورزش زنان در ایران، تاریخچه و مسائل»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی]]، ورزش بانوان در ایران، رشد قابل توجهی داشته است.<ref>پناهی، «منابع قدرت و تفسیر ایدئولوژیک قواعد ورزش بانوان»، 1391ش، ص5-22.</ref> | ||
==رشتههای ورزشی | ==رشتههای ورزشی زنان در ایران== | ||
امروزه، بیش از 47 فدراسیون در وزارت ورزش و جوانان در ایران وجود دارد که با حذف برخی فدراسیونهای غیرمرتبط با ورزش بانوان، 42 فدراسیون مرتبط با ورزشهای بانوان در ایران فعالیت میکنند. از جمله رشتههای ورزشی بانوان در ایران میتوان به «اتومبیلرانی و موتورسواری»، «اسکواش»، «اسکی»، «بدمنیتون»، «بستکبال»، «بولینگ و بیلیارد»، «تکواندو»، «تنیس»، «تیراندازی»، «جودو»، «دوچرخهسواری»، «دوومیدانی»، «ژیمناستیک»، «یوگا» و برخی از انواع ورزشهای آبی اشاره کرد.<ref>«فعالیتهای ورزشی بانوان کشور (با تأکید بر وضع موجود)»، 1392ش.</ref> | امروزه، بیش از 47 فدراسیون در وزارت ورزش و جوانان در ایران وجود دارد که با حذف برخی فدراسیونهای غیرمرتبط با ورزش بانوان، 42 فدراسیون مرتبط با ورزشهای بانوان در ایران فعالیت میکنند. از جمله رشتههای ورزشی بانوان در ایران میتوان به «اتومبیلرانی و موتورسواری»، «اسکواش»، «اسکی»، «بدمنیتون»، «بستکبال»، «بولینگ و بیلیارد»، «تکواندو»، «تنیس»، «تیراندازی»، «جودو»، «دوچرخهسواری»، «دوومیدانی»، «ژیمناستیک»، «یوگا» و برخی از انواع ورزشهای آبی اشاره کرد.<ref>«فعالیتهای ورزشی بانوان کشور (با تأکید بر وضع موجود)»، 1392ش.</ref> | ||
==فواید ورزش | ==فواید ورزش زنان== | ||
کارشناسان، بر اساس پژوهشهای صورت گرفته بر این باورند که ورزش و فعالیت حرکتی، قبل و حین بلوغ جسمانی، ریسک بسیاری از بیماریها مانند پوکی استخوان، انواع [[سرطان]] و کیستهای تخمدان در سنین بالا را کاهش میدهد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/868739/fa صمدزادکشتیبان، «ضرورت فعالیت حرکتی و ورزش برای بانوان حین بلوغ»، 1392ش.]</ref> از دیگر فواید ورزش بانوان میتوان به شادابی پوست، ارتقای سلامت جنسی، بهبود وضعیت خواب، کاهش خطر ابتلا به زوال عقل، پیشگیری از کاهش حجم عضلات، بهبود وضعیت گوارش، بالا بردن عملکرد ذهنی و فرآوری و کمک به کاهش شدت حملههای قلبی اشاره کرد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/7971/104351/%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DB%8C-%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D8%A2%D9%88%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 افشار، «10 فایدۀ شگفت آور ورزش در زنان»، 1393ش].</ref> | کارشناسان، بر اساس پژوهشهای صورت گرفته بر این باورند که ورزش و فعالیت حرکتی، قبل و حین بلوغ جسمانی، ریسک بسیاری از بیماریها مانند پوکی استخوان، انواع [[سرطان]] و کیستهای تخمدان در سنین بالا را کاهش میدهد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/868739/fa صمدزادکشتیبان، «ضرورت فعالیت حرکتی و ورزش برای بانوان حین بلوغ»، 1392ش.]</ref> از دیگر فواید ورزش بانوان میتوان به شادابی پوست، ارتقای سلامت جنسی، بهبود وضعیت خواب، کاهش خطر ابتلا به زوال عقل، پیشگیری از کاهش حجم عضلات، بهبود وضعیت گوارش، بالا بردن عملکرد ذهنی و فرآوری و کمک به کاهش شدت حملههای قلبی اشاره کرد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/7971/104351/%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DB%8C-%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D8%A2%D9%88%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 افشار، «10 فایدۀ شگفت آور ورزش در زنان»، 1393ش].</ref> | ||
==مشکلات و چالشهای ورزش | ==مشکلات و چالشهای ورزش زنان== | ||
در زمینۀ ورزش | در زمینۀ ورزش زنان، چالشهای بسیار متفاوت و پراکندهای وجود دارد که از جملۀ آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
# '''مشکلات مالی و بودجهای''': کمبود بودجه و عدم تخصیص عادلانه و مناسب آن به ورزش بانوان، عدم استقبال بانوان از ورزش بهدلیل مشکلات مالی خانوادهها، فقدان بودجۀ کافی برای تأمین هزینۀ برگزاری اردوها و مسابقات داخلی و بینالمللی. | # '''مشکلات مالی و بودجهای''': کمبود بودجه و عدم تخصیص عادلانه و مناسب آن به ورزش بانوان، عدم استقبال بانوان از ورزش بهدلیل مشکلات مالی خانوادهها، فقدان بودجۀ کافی برای تأمین هزینۀ برگزاری اردوها و مسابقات داخلی و بینالمللی. | ||
# '''ضعف زیرساختها و تجهیزات''': کمبود سرانۀ فضای ورزشی در کشور بهخصوص در شهرستانها و کمبود کمی و کیفی امکانات و تجهیزات ورزشی بانوان. | # '''ضعف زیرساختها و تجهیزات''': کمبود سرانۀ فضای ورزشی در کشور بهخصوص در شهرستانها و کمبود کمی و کیفی امکانات و تجهیزات ورزشی بانوان. | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
# '''مسائل و مشکلات فرهنگی و آموزشی''': ضعف فرهنگ عمومی، عدم عادت به ورزش در جامعه بهخصوص برای بانوان، در حاشیه بودن ورزش بانوان و داشتن نگاهی سطحی نسبت به آن و ضعف در بدنۀ آموزش و پرورش برای آموزش مهارتهای ورزشی بهخصوص دورۀ ابتدایی برای دختران.<ref>«فعالیتهای ورزشی بانوان کشور (با تأکید بر وضع موجود)»، 1392ش.</ref> | # '''مسائل و مشکلات فرهنگی و آموزشی''': ضعف فرهنگ عمومی، عدم عادت به ورزش در جامعه بهخصوص برای بانوان، در حاشیه بودن ورزش بانوان و داشتن نگاهی سطحی نسبت به آن و ضعف در بدنۀ آموزش و پرورش برای آموزش مهارتهای ورزشی بهخصوص دورۀ ابتدایی برای دختران.<ref>«فعالیتهای ورزشی بانوان کشور (با تأکید بر وضع موجود)»، 1392ش.</ref> | ||
==ورزش | ==ورزش زنان در ایران== | ||
ورزش | ورزش زنان در ایران همسان با ورزش مردان توسعه نیافته است؛ این در حالی است که امروزه، نیمی از جمعیت ایران را زنان و دختران تشکیل میدهند. بههمین دلیل، شورای عالی انقلاب فرهنگی، چندین مصوبه را در راستای تدوین سیاستها و راهبردهای توسعۀ ورزش بانوان در ایران، ارائه کرده است. از جملۀ این اهداف میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
# فراهم آوردن زمینۀ دستیابی زنان به امکانات و تسهیلات و مکانهای ورزشی در کشور بهمنظور تأمین شادابی و سلامت جسمی و روانی آنها؛ | # فراهم آوردن زمینۀ دستیابی زنان به امکانات و تسهیلات و مکانهای ورزشی در کشور بهمنظور تأمین شادابی و سلامت جسمی و روانی آنها؛ | ||
# جهتدهی به برنامهها و فعالیتهای مختلف گذران اوقات فراغت زنان و دختران در راستای تأمین سلامت جسمی و روحی، کاهش [[استرس]] و خستگی، کسب نشاط و شادابی، شناسایی و رشد استعدادها، تقویت تمایلات دینی، اخلاقی و هویت دینی و ملی زنان؛ | # جهتدهی به برنامهها و فعالیتهای مختلف گذران اوقات فراغت زنان و دختران در راستای تأمین سلامت جسمی و روحی، کاهش [[استرس]] و خستگی، کسب نشاط و شادابی، شناسایی و رشد استعدادها، تقویت تمایلات دینی، اخلاقی و هویت دینی و ملی زنان؛ | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
* «فعالیتهای ورزشی بانوان کشور (با تأکید بر وضع موجود)»، دفتر مطالعات فرهنگی، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، 1392ش. | * «فعالیتهای ورزشی بانوان کشور (با تأکید بر وضع موجود)»، دفتر مطالعات فرهنگی، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، 1392ش. | ||
* De Coubertin, Pierre, “Olympism”, selected writing, Switzerland, Lausanne, 2000, P711. | * De Coubertin, Pierre, “Olympism”, selected writing, Switzerland, Lausanne, 2000, P711. | ||
ویکی | ویکی ز | ||
[[پرونده:ورزش-بانوان.jpg|بندانگشتی|تیم ملی فوتبال زنان ایران]] | [[پرونده:ورزش-بانوان.jpg|بندانگشتی|تیم ملی فوتبال زنان ایران]] | ||
| خط ۱۰۳: | خط ۱۰۳: | ||
بیش از 16 هزار باشگاه زنانه در کل کشور، فعال است. برخی از بانوان ورزشکار در ورزشهای حرفهای فعال هستند و تاکنون بیش از 3300 مدال توسط بانوان در رویدادهای مختلف ورزشی کسب شده است. برخی زنان حاضر در ورزش حرفهای به داوری مسابقات ملی و بینالمللی نیز میپردازند. طبق آمار رسمی تعداد داوران زن در مسابقات ملی و بینالمللی بیش از 88000 نفر است که از این تعداد، 267 نفر در رویدادهای بینالمللی به قضاوت پرداختهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84955046/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D8%B4%D9%85%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8 «حضور بانوان ایرانی با موفقیتهای چشمگیر در عرصه ورزشی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | بیش از 16 هزار باشگاه زنانه در کل کشور، فعال است. برخی از بانوان ورزشکار در ورزشهای حرفهای فعال هستند و تاکنون بیش از 3300 مدال توسط بانوان در رویدادهای مختلف ورزشی کسب شده است. برخی زنان حاضر در ورزش حرفهای به داوری مسابقات ملی و بینالمللی نیز میپردازند. طبق آمار رسمی تعداد داوران زن در مسابقات ملی و بینالمللی بیش از 88000 نفر است که از این تعداد، 267 نفر در رویدادهای بینالمللی به قضاوت پرداختهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84955046/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D8%B4%D9%85%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8 «حضور بانوان ایرانی با موفقیتهای چشمگیر در عرصه ورزشی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
===مدالآوران=== | ===مدالآوران=== | ||
با گذشت 40 سال از انقلاب اسلامی ایران اگرچه حضور زنان در عرصههای بینالمللی ورزش با چالشهای فراوانی مواجه بوده است؛ اما ورزشکاران زن ایرانی موفق شدند مقبولیت [[حجاب]] نزد فدراسیونهای جهانی را جا انداخته و در عرصههای مختلف با پوشش اسلامی مدال کسب کنند. بیشترین میزان شکوفایی زنان در کسب مدال در ورزشهای قهرمانی مربوط به ده سال اخیر است. کسب اولین مدال بینالمللی ورزشی برای زنان در سال 2002م، در رشته تیراندازی بود. در بازیهای گوانجو زنان حاضر در کاروان ورزشی ایران یک مدال طلا توسط خدیجه آزادپور در رشته ورزشی ووشو کسب کردند؛ همچنین در این بازیها پنج مدال نقره و نه مدال برنز توسط بانوان کسب شد. در المپیک 2012م، زهرا نعمتی در رشتۀ تیراندازی با کمان، در بازیهای آسیایی 2014م، کیمیا علیزاده در | با گذشت 40 سال از انقلاب اسلامی ایران اگرچه حضور زنان در عرصههای بینالمللی ورزش با چالشهای فراوانی مواجه بوده است؛ اما ورزشکاران زن ایرانی موفق شدند مقبولیت [[حجاب]] نزد فدراسیونهای جهانی را جا انداخته و در عرصههای مختلف با پوشش اسلامی مدال کسب کنند. بیشترین میزان شکوفایی زنان در کسب مدال در ورزشهای قهرمانی مربوط به ده سال اخیر است. کسب اولین مدال بینالمللی ورزشی برای زنان در سال 2002م، در رشته تیراندازی بود. در بازیهای گوانجو زنان حاضر در کاروان ورزشی ایران یک مدال طلا توسط خدیجه آزادپور در رشته ورزشی ووشو کسب کردند؛ همچنین در این بازیها پنج مدال نقره و نه مدال برنز توسط بانوان کسب شد. در المپیک 2012م، زهرا نعمتی در رشتۀ تیراندازی با کمان، در بازیهای آسیایی 2014م، [[کیمیا علیزاده]] در [[تکواندو]]، در رقابتهای آسیایی حمیده عباسعلی در رشته کاراته و در مسابقات آسیا لیلا ابراهیمی در رشته دو و میدانی موفق به کسب مدال طلا شدند. سارا خادمالشریعه نیز در رشته شطرنج علاوه بر کسب درجه استاد بزرگ زنان، در هجدهسالگی عنوان استاد بینالملل را کسب کرد.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-7/75121-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7 «پرافتخارترین ورزشکاران زن ایرانی»، خبرگزاری فرادید.]</ref> | ||
==حجاب و عفاف در ورزش بانوان== | ==حجاب و عفاف در ورزش بانوان== | ||
[[پرونده:ورزش-بانوان2.jpg|بندانگشتی|443x443px|برگزاری گردهمایی بزرگ گروههای ورزشی بوستانهای تهران در باغموزه قصر]] | [[پرونده:ورزش-بانوان2.jpg|بندانگشتی|443x443px|برگزاری گردهمایی بزرگ گروههای ورزشی بوستانهای تهران در باغموزه قصر]] | ||
| خط ۱۴۸: | خط ۱۴۸: | ||
*«ورزش چیست»، وبسایت مصاحب، تاریخ بازدید: 15 بهمن 1402ش. | *«ورزش چیست»، وبسایت مصاحب، تاریخ بازدید: 15 بهمن 1402ش. | ||
*«ورزش دختران»، ویکیپرسش، تاریخ بازدید: 24 بهمن 1402ش. | *«ورزش دختران»، ویکیپرسش، تاریخ بازدید: 24 بهمن 1402ش. | ||
ویکی | ویکی ج | ||
{{ورزش}} | |||
