صفحهای تازه حاوی «300px|thumb|استان گیلان روی نقشه ایران|جایگزین=نقسه گیلان {{درشت|'''گیلان'''}} استانی در شمال ایران به مرکزیت شهر رشت. گیلان، سرزمین سرسبز و بارانخیز شمال ایران، شامل بخشهای جلگهای و کوهستانی «دیلمان» و «تالش» است و با دریای...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''گیلان'''}} استانی در شمال ایران به مرکزیت شهر رشت. | {{درشت|'''گیلان'''}} استانی در شمال ایران به مرکزیت شهر رشت. | ||
| خط ۸: | خط ۷: | ||
== جغرافیای گیلان == | == جغرافیای گیلان == | ||
گیلان از جهت شمال به [[دریای خزر]]، از شرق به استان [[مازندران]]، از جنوب به استانهای قزوین و زنجان و از باختر به استان اردبیل محدود میشود.<ref>پرتو، تاریخ گیلان، 1379ش، ص2.</ref> مساحت این استان در حدود ۱۴۰۴۴ کیلومتر مربع است. حدوداً ۸۶/. درصد از کل خاک ایران را دربردارد و بیست و هشتمین استان کشور از نظر وسعت محسوب میشود. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری، گیلان دارای شانزده شهرستان به نامهای آستارا، آستانهاشرفیه، [[املش]]، بندر | گیلان از جهت شمال به [[دریای خزر]]، از شرق به استان [[مازندران]]، از جنوب به استانهای قزوین و زنجان و از باختر به استان اردبیل محدود میشود.<ref>پرتو، تاریخ گیلان، 1379ش، ص2.</ref> مساحت این استان در حدود ۱۴۰۴۴ کیلومتر مربع است. حدوداً ۸۶/. درصد از کل خاک ایران را دربردارد و بیست و هشتمین استان کشور از نظر وسعت محسوب میشود. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری، گیلان دارای شانزده شهرستان به نامهای آستارا، آستانهاشرفیه، [[املش]]، [[بندر انزلی]]، [[تالش]]، [[رشت]]، رضوانشهر، [[رودبار]]، رودسر، سیاهکل، شفت، [[صومعهسرا]]، [[فومن]]، [[لاهیجان]]، [[لنگرود]] و [[ماسال]] است.<ref>تحلیل شاخصهای جمعیتی کشور و استان گیلان با رویکرد شهرستانی، 1398ش، ص44.</ref> | ||
== جمعیت گیلان == | == جمعیت گیلان == | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۳: | ||
== نام گیلان == | == نام گیلان == | ||
گیل-ئون به معنای سرزمین گیلها (سواحل جنوبی بحر خزر از چالوس تا حدود انزلی) است. بخش غربی آن، بیهپس یا گیلان باختری نام دارد. بخش شرقی گیلان را با نام بیهپیش یا گیلان خاوری میشناسند.<ref>پاینده لنگرودی، فرهنگ گیل و دیلم، 1366ش، ص646.</ref> برخی دیگر، واژه گیلان را متشکل از «گیل» بهاضافهٔ پسوند «ان» (که به معنای مکان است) میدانند. | گیل-ئون به معنای سرزمین گیلها (سواحل جنوبی بحر خزر از چالوس تا حدود انزلی) است. بخش غربی آن، بیهپس یا گیلان باختری نام دارد. بخش شرقی گیلان را با نام بیهپیش یا گیلان خاوری میشناسند.<ref>پاینده لنگرودی، فرهنگ گیل و دیلم، 1366ش، ص646.</ref> برخی دیگر، واژه گیلان را متشکل از «گیل» بهاضافهٔ پسوند «ان» (که به معنای مکان است) میدانند. | ||
| خط ۳۱: | خط ۲۹: | ||
== جاذبههای طبیعی گیلان == | == جاذبههای طبیعی گیلان == | ||
استان گیلان به لحاظ موقعیت ممتاز طبیعی و شرایط اقلیمی خاص و برخوردار از جاذبههای طبیعی فراوان، از قطبهای برتر گردشگری و توریستی در ایران بهشمار میآید. معروفترین آنها عبارتاند از: | استان گیلان به لحاظ موقعیت ممتاز طبیعی و شرایط اقلیمی خاص و برخوردار از جاذبههای طبیعی فراوان، از قطبهای برتر گردشگری و توریستی در ایران بهشمار میآید. معروفترین آنها عبارتاند از: | ||
=== دریای خزر === | === دریای خزر === | ||
[[دریای خزر]] پهناورترین دریاچه بسته کرهٔ زمین است که نام بینالمللی آن به «کاسپین» معروف است. مجموع مساحت آن ۶۳۸۰ کیلومتر است که فقط قسمت جنوبی آن به طول ۸۱۴ کیلومتر متعلق به ایران است. دریای خزر به جهت دارا بودن منابع و ذخایر نفت، گاز و ماهیان خاویاری از نظر گردشگری دریایی بااهمیت است.<ref>پندی، دیدنیهای گیلان، 1397ش، ص 23-29.</ref> | [[دریای خزر]] پهناورترین دریاچه بسته کرهٔ زمین است که نام بینالمللی آن به «کاسپین» معروف است. مجموع مساحت آن ۶۳۸۰ کیلومتر است که فقط قسمت جنوبی آن به طول ۸۱۴ کیلومتر متعلق به ایران است. دریای خزر به جهت دارا بودن منابع و ذخایر نفت، گاز و ماهیان خاویاری از نظر گردشگری دریایی بااهمیت است.<ref>پندی، دیدنیهای گیلان، 1397ش، ص 23-29.</ref> | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۴: | ||
=== تالابها === | === تالابها === | ||
منطقه گیلان بهجهت بارانهای مداوم و سایر عوامل، دارای تالابهایی مانند تالاب بینالمللی انزلی، تالاب امیرکلایه لاهیجان، تالاب استیل آستارا، بیجار [[املش]]، گشت گوراب، کهنه گوراب فومن، احمد سرگوراب شفت و کیاکلایهٔ لنگرود است.<ref>پندی، دیدنیهای گیلان، 1397ش، ص30-32.</ref> | منطقه گیلان بهجهت بارانهای مداوم و سایر عوامل، دارای تالابهایی مانند تالاب بینالمللی انزلی، تالاب امیرکلایه لاهیجان، تالاب استیل آستارا، بیجار [[املش]]، گشت گوراب، کهنه گوراب فومن، احمد سرگوراب شفت و کیاکلایهٔ لنگرود است.<ref>پندی، دیدنیهای گیلان، 1397ش، ص30-32.</ref> | ||
=== آبشارها === | === آبشارها === | ||
آبشارهای خرم بو و لارچشمه [[ماسوله]]، آبشار دوقلوی گشت رودخان، آبشار سفیدآب رحیمآباد رودسر، آبشارهای [[آبشار ویسادار|ویسادار]] و پرهسر رضوانشهر، آبشار لویه رودبار، آبشارهای دیزارهپشته، زرد خونی و رامینه ماسال، لونک و باباولی سیاهکل، آبشار وزن و واشیار شاندرمن برخی از آنها است.<ref>پندی، دیدنیهای گیلان، 1397ش، ص36-41.</ref> | آبشارهای خرم بو و لارچشمه [[ماسوله]]، آبشار دوقلوی گشت رودخان، آبشار سفیدآب رحیمآباد رودسر، آبشارهای [[آبشار ویسادار|ویسادار]] و پرهسر رضوانشهر، آبشار لویه رودبار، آبشارهای دیزارهپشته، زرد خونی و رامینه ماسال، لونک و باباولی سیاهکل، آبشار وزن و واشیار شاندرمن برخی از آنها است.<ref>پندی، دیدنیهای گیلان، 1397ش، ص36-41.</ref> | ||
| خط ۵۰: | خط ۴۴: | ||
== گردشگری تاریخی و مذهبی گیلان == | == گردشگری تاریخی و مذهبی گیلان == | ||
گوناگونی و فراوانی جاذبههای باستانی و مذهبی استان گیلان، تمدن، فرهنگ و هنر این خطه را بازنمایی میکند؛ مانند کاخ میانپشته، عمارت کلاهفرنگی رشت، شهرک تاریخی ماسوله، بقعه امامزاده هاشم، [[امامزاده سید جلالالدین اشرف]] در [[آستانه اشرفیه]]، بقعه [[شیخ زاهد گیلانی]] و بقعه دانای علی.<ref>پندی، دیدنیهای گیلان، 1397ش، ص57-166.</ref> | |||
گوناگونی و فراوانی جاذبههای باستانی و مذهبی استان گیلان، تمدن، فرهنگ و هنر این خطه را بازنمایی میکند؛ مانند کاخ میانپشته، عمارت کلاهفرنگی رشت، شهرک تاریخی ماسوله، بقعه امامزاده هاشم، | |||
== | == گردشگری غذایی == | ||
استان گیلان با دارا بودن ۱۷۰ نوع غذای محلی و بومی، نخستین استان ایران از نظر تنوع غذایی | استان گیلان با دارا بودن ۱۷۰ نوع غذای محلی و بومی، نخستین استان ایران از نظر تنوع غذایی به شمار میآید. از سوی [[یونسکو]]، در سال ۲۰۱۵م شهر رشت بهعنوان شهر خلاق خوراکشناسی به ثبت جهانی رسیده است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13940922000744/ «اصفهان و رشت به شبکه شهرهای خلاق][[یونسکو]] پیوستند»، خبرگزاری فارس، 22دی 1394ش.</ref> همچنین برخی خوراکیها مانند مرغ ترش، اناربیج، باقلاقاتوق، میرزاقاسمی و زیتون پرورده به ثبت ملی رسیده است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13940922000744/ «ثبت ملی 5نوع غذای محلی گیلان»، خبرگزاری فارس، 24اسفند 1394ش.]</ref> | ||
== صنایع دستی گیلان == | == صنایع دستی گیلان == | ||
