بروجرد: تفاوت میان نسخه‌ها

بروجرد، شهری تاریخی در شمال استان لرستان و دامنه‌های زاگرس است که با نام‌های کهن «وروگرد» و «پیروزگرد» شناخته می‌شده و آثار برجسته‌ای همچون [[مسجد جامع]]، بر پیشینه دیرین آن گواهی می‌دهد. بروجرد را «زادگاه فرزانگان» نیز می‌نامند؛ چراکه شخصیت‌های علمی و فرهنگی بزرگی چون [[سید حسین طباطبایی بروجردی|آیت‌الله بروجردی]]، عبدالحسین زرین‌کوب و سیدجعفر شهیدی در آن زاده شده‌اند. مردم این شهر به گویش بومی بروجردی سخن می‌گویند و آیین‌های اصیلی چون [[حنابندان]]، پاتختی و «شُو چِلَه» ([[شب یلدا]]) در میان آنان رواج دارد. جاذبه‌های [[گردشگری]] متنوعی همچون کوه گرین، تالاب بیشه‌دالان، خانه‌های تاریخی و امامزادگان متعدد، بروجرد را مقصدی جذاب برای گردشگران ساخته است. همچنین سوغات رنگارنگی مانند [[حلوا ارده|ارده]]، [[شیره انگور|شیره]]، کباب، نقل، [[صابون]] پیچ، [[جاجیم]] و [[گلیم‌بافی|گلیم]] در کنار غذاهای محلی چون ورکوآز و گده ترخینه، جلوه‌ای از فرهنگ و سنت‌های کهن این دیار را به نمایش می‌گذارد.

بروجرد یکی از شهرهای کهن [[ایران]] است. آثار کشف شده در حوالی بروجرد که باقیمانده از دوران [[اشکانیان|اشکانی]] بوده و همچنین وجود [[مسجد]] جامع بروجرد که یکی از قدیمی‌ترین [[مساجد]] ایران است، از مسکونی بودن این ناحیه در روزگاران کهن و حتی قبل از [[اسلام]]، نشان دارد. شهرستان بروجرد به شهر دارالسرور و شهر سبز سلیمان ملقب شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12293/5/200/بروجرد مبین، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، 1399ش، ج5، ص200.]</ref>

شهرستان بروجرد، در غرب ایران و در شمال استان لرستان، در کنار کوه گرین قرار داشته و رشته کوه‌های زاگرس، شمال غربی تا جنوب شرقی بروجرد را دربر گرفته است.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/شهرستان_بروجرد#_موقعیت%20جغرافیایی%20بروجرد «شهرستان بروجرد»، ویکی فقه دانشنامه حوزوی.]</ref> بروجرد، در ۱۱۰ کیلومتری شمال شرقی [[خرم‌آباد]] و در ناحیه‌ای تقریباً کوهستانی است.<ref>[https://lorestan.farhang.gov.ir/fa/lorestan/lorestanm «شهرستان‌های استان لرستان»، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.]</ref>

شهرستان بروجرد، دارای دو شهر اشترینان و [[بروجرد]] و هفت دهستان با نام‌های اشترینان، برده‌سیر، گودرزی، دره‌صیدی، شیروان، ولانجرد و همت‌آباد است.<ref>[https://www.amar.org.ir/نقشه-دهستانها/سال-۱۳۹۰/لرستان مرکزآمار ایران، درگاه ملی ایران، 13 خرداد 1401ش.]</ref>

شهرستان بروجرد، آب و هوای معتدل و نیمه خشکی دارد که مایل به سرد تا سرد است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12293/5/200/بروجرد مبین، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، 1399ش، ج5، ص200.]</ref>

از شهر بروجرد به دلیل وجود چهره‌های شاخص مذهبی، ادبی، علمی و هنری با عنوان زادگاه فرزانگان یاد می‌شود. از جمله این مفاخر و مشاهیر: [[آیت‌الله بروجردی]]، علامه بحرالعلوم، عبدالحسین زرین‌کوب، سیدجعفر شهیدی، مهرداد اوستا، شهید محمود صارمی و سرلشکر شهید محمد بروجردی هستند.<ref>[https://lorestan.farhang.gov.ir/fa/mafakher/broujerd «مفاخر و مشاهیر شهرستان بروجرد | لرستان»، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.]</ref>

همچنین حمید گودرزی، فریبا متخصص، فاطمه گودرزی و علی فروتن؛ بازیگران نام‌آشنای بروجردی در [[سینمای ایران|سینما]] و تلویزیون هستند.<ref>[http://forum.p30world.com/showthread.php?t=733997 «فرهنگ مردم بروجرد»، انجمن‌های تخصصی پی‌سی‌ورلد، 2017م.]</ref>

[[دین]] مردم شهر بروجرد، اسلام و مذهب آنها، شیعه اثنی‌عشری است.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/شهرستان_بروجرد#مذهب%20مردم%20بروجرد «شهرستان بروجرد»، ویکی فقه دانشنامه حوزوی.]</ref> تعداد کمی از ارمنی‌ها و یهودی‌ها در بروجرد سکونت دارند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/717187/بروجرد-نگین-کهن-تاریخ-لرستان کیوان لولوئی، «بروجرد، نگین کهن تاریخ لرستان»، ایران شناخت، 1378ش.]</ref>

[[حنابندان]]، پاتختی، دامادسلام و [[پاگشا|پاگُشا]] از جمله رسوم مردم بروجرد در مراسم [[ازدواج]] است.<ref>[https://www.irannaz.com/boroujerd-people-in-marriage-customs.html «آداب و رسوم مردم بروجرد در ازدواج»، ایران ناز.]</ref>

[[پرونده:بروجرد۳.jpg|جایگزین=مسجد امام بروجرد (مسجد سلطانی)|بندانگشتی|مسجد امام بروجرد (مسجد سلطانی)]]

[[مسجد جامع]]، بقعه امام‌زادگان، آبشار وِنایی، تپه چُغا، تنه کپِرگه، چشمهٔ سراب کرتول، پارک فدک، کوه گرین، تپه قرق، تالاب بیشه دالان، پل قلعه حاتم، سازه موزه مردم‌شناسی، خانه مصری، و آتشکده از جمله جاهای دیدنی شهرستان بروجرد است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/list/borujerd-30443-ci/sort/13/ شیدا خرمشاهی، محبوبه حسنی، «دیدنی‌های بروجرد»، کجا رو].</ref> همچنین خانه‌های سادات طباطبائی، محله صوفیان، مسجد سید و مسجد دوخواهران جزء بافت‌های قدیمی و دیدنی شهر بروجرد هستند.<ref>[http://adabiyatbro.blogfa.com/post/32 «آداب و رسوم بروجرد»؛ گروه ادبیات بروجرد.]</ref>

امامزاده جعفر، امامزاده قاسم و شاهزاده ابوالحسن از جمله اماکن زیارتی در شهرستان بروجرد هستند.<ref>[http://www.borujerd.ir/گردشگری/جاذبه-های-تاریخی/امامزاده-های-بروجرد «امامزاده‌های بروجرد»، شهرداری بروجرد.]</ref>

بروجرد دارای سوغاتی‌هایی از جمله ارده، شیره، بستنی، کباب، نُقل، مربا، خیارشورِ وِنایی، صابون پیچ، ورشو، [[جاجیم]] و گلیم است.<ref>[http://adabiyatbro.blogfa.com/post/32 «آداب و رسوم بروجرد»، گروه ادبیات بروجرد.]</ref>