صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>روز جهانی کودک،</big>''' روزی برای جلب توجه جهانیان به نیازهای کودکان برای رشد و پرورش. روز جهانی کودک، از سوی سازمان ملل متحد و به‌منظور توجه بیشتر به کودکان و حقوق آنها، تعیین شده است. هدف از نام‌گذاری این روز در بیستم نوامبر، رسیدگی به ترب...» ایجاد کرد
 
ایجاد لینک داخلی
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۳: خط ۳:
روز جهانی کودک، از سوی سازمان ملل متحد و به‌منظور توجه بیشتر به کودکان و حقوق آنها، تعیین شده است. هدف از نام‌گذاری این روز در بیستم نوامبر، رسیدگی به تربیت و رشد جسمی و روحی کودکان و جلوگیری از خشونت علیه آنها است. در تقویم ملی ایران، شانزدهم مهر به‌عنوان روز کودک ثبت شده است.  
روز جهانی کودک، از سوی سازمان ملل متحد و به‌منظور توجه بیشتر به کودکان و حقوق آنها، تعیین شده است. هدف از نام‌گذاری این روز در بیستم نوامبر، رسیدگی به تربیت و رشد جسمی و روحی کودکان و جلوگیری از خشونت علیه آنها است. در تقویم ملی ایران، شانزدهم مهر به‌عنوان روز کودک ثبت شده است.  
==تاریخچه==  
==تاریخچه==  
نخستین بار، کشور مسلمان ترکیه در سال ۱۹۲۹م روز کودک را به‌طور رسمی نام‌گذاری، و آن را تعطیل ملی اعلام کرد.<ref> [https://www.isna.ir/news/97071609419/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «تاریخ‌هایی متفاوت برای روز کودک در جهان»، ایسنا.]</ref>  جنگ جهانی دوم، میلیون‌ها کودک را در سراسر جهان درگیر درد و رنج ناشی از پیامدهای جنگ کرد؛ کودکان بسیاری با بیماری و مرگ در اردوگاه‌های جنگی دست و پنجه نرم می‌کردند و هزاران کودک در اثر بمباران‌ مناطق غیر نظامی، معلول و بی‌سرپرست شدند. بر این اساس، توجه خاص جامعۀ جهانی به کودکان جلب شد<ref>«20 [https://www.imna.ir/news/456560/%DB%B2%DB%B0-%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA نوامبر روز جهانی کودک/ کودک کیست»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>  و مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱۹۵۴م از همۀ کشورها درخواست کرد روز خاصی را طبق شرایط فرهنگی خود به نام روز کودک تعیین کنند.<ref>[https://koodaki.org/node/1536 «روز جهانی کودک»، وبلاگ تاریخ ادبیات کودکان.]</ref>  این سازمان در ۱۹۵۹م، بیانیۀ حقوق کودکان را به تصویب کشورهای عضو رساند و پیمان‌نامۀ حقوق کودک نیز در ۱۹۸۹م تصویب شد.<ref>20 [https://www.imna.ir/news/456560/%DB%B2%DB%B0-%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA نوامبر روز جهانی کودک/ کودک کیست»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>  ایران در ۱۳۷۲ش با شرط سازگاری مفاد پیمان‌نامه با قوانین داخلی و اصول اسلامی، به این پیمان‌نامه پیوست.<ref>[https://www.irna.ir/news/84068953/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D8%B4%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%BE% «روز جهانی کودک و ضرورت توجه به این قشر اسیب‌پذیر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>   
نخستین بار، کشور مسلمان ترکیه در سال ۱۹۲۹م روز کودک را به‌طور رسمی نام‌گذاری، و آن را تعطیل ملی اعلام کرد.<ref> [https://www.isna.ir/news/97071609419/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «تاریخ‌هایی متفاوت برای روز کودک در جهان»، ایسنا.]</ref>  [[جنگ جهانی دوم]]، میلیون‌ها کودک را در سراسر جهان درگیر درد و رنج ناشی از پیامدهای جنگ کرد؛ کودکان بسیاری با بیماری و مرگ در اردوگاه‌های جنگی دست و پنجه نرم می‌کردند و هزاران کودک در اثر بمباران‌ مناطق غیر نظامی، معلول و بی‌سرپرست شدند. بر این اساس، توجه خاص جامعۀ جهانی به کودکان جلب شد<ref>«20 [https://www.imna.ir/news/456560/%DB%B2%DB%B0-%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA نوامبر روز جهانی کودک/ کودک کیست»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>  و مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱۹۵۴م از همۀ کشورها درخواست کرد روز خاصی را طبق شرایط فرهنگی خود به نام روز کودک تعیین کنند.<ref>[https://koodaki.org/node/1536 «روز جهانی کودک»، وبلاگ تاریخ ادبیات کودکان.]</ref>  این سازمان در ۱۹۵۹م، بیانیۀ حقوق کودکان را به تصویب کشورهای عضو رساند و پیمان‌نامۀ حقوق کودک نیز در ۱۹۸۹م تصویب شد.<ref>20 [https://www.imna.ir/news/456560/%DB%B2%DB%B0-%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA نوامبر روز جهانی کودک/ کودک کیست»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>  ایران در ۱۳۷۲ش با شرط سازگاری مفاد پیمان‌نامه با قوانین داخلی و اصول اسلامی، به این پیمان‌نامه پیوست.<ref>[https://www.irna.ir/news/84068953/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D8%B4%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%BE% «روز جهانی کودک و ضرورت توجه به این قشر اسیب‌پذیر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>   
==روز کودک در کشورهای مختلف==
==روز کودک در کشورهای مختلف==
اگرچه بیستم نوامبر به‌عنوان روز جهانی کودک معرفی شده است، اما بسیاری از کشورها بر اساس پیشینۀ فرهنگی و تاریخی خود، روز کودک را تعیین کرده‌اند؛ به‌طور مثال در ۵۰ کشور جهان، روز اول ژوئن را روز کودک معرفی کرده‌اند.<ref>20 [https://www.imna.ir/news/456560/%DB%B2%DB%B0-%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA نوامبر روز جهانی کودک/ کودک کیست»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>  
اگرچه بیستم نوامبر به‌عنوان روز جهانی کودک معرفی شده است، اما بسیاری از کشورها بر اساس پیشینۀ فرهنگی و تاریخی خود، روز کودک را تعیین کرده‌اند؛ به‌طور مثال در ۵۰ کشور جهان، روز اول ژوئن را روز کودک معرفی کرده‌اند.<ref>20 [https://www.imna.ir/news/456560/%DB%B2%DB%B0-%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA نوامبر روز جهانی کودک/ کودک کیست»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>  
خط ۱۵: خط ۱۵:
طبق آمار یونیسف، سازمان جهانی کودکان، با تخصیص پنج دلار به ازای هر کودک می‌توان جان ۹۰ درصد کودکان را که هر سال در اثر سوء‌تغذیه می‌میرند، نجات داد. هم‌چنین با اختصاص اندکی از هزینه تولید اسلحه در جهان، می‌شود به بهبود زندگی کودکان، کمک شایانی کرد.<ref>20 [https://www.imna.ir/news/456560/%DB%B2%DB%B0-%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA نوامبر روز جهانی کودک/ کودک کیست»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>  امروزه ۸۰ درصد کودکان جهان در برابر بیماری‌هایی مانند فلج اطفال، سل، سرخک، دیفتری و کزاز واکسینه می‌شوند. مرگ و میر کودکان کاهش یافته و تعداد کودکان مدرسه‌ای افزایش یافته است؛ اما همچنان از میان دو میلیارد کودک در سراسر جهان، یک‌سوم آنها در شرایط فقر شدید هستند. سالانه یک میلیون کودک قبل از پنج‌سالگی در اثر ابتلا به بیماری‌هایی مثل سرخک و اسهال تلف می‌شوند. حدود ۲۵۰ میلیون کودک ۵ تا ۱۷ ساله برای تأمین معاش خانواده با دستمزدهای اندک، مشغول کار در بدترین شرایط هستند. روز جهانی کودک این نوید را می‌دهد که، می‌توان کودکان زیادی را از گرسنگی، نبود بهداشت، سوءتغذیه و بسیاری کمبودهای دیگر نجات داد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84068953/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D8%B4%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%BE% «روز جهانی کودک و ضرورت توجه به این قشر آسیب‌پذیر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>   
طبق آمار یونیسف، سازمان جهانی کودکان، با تخصیص پنج دلار به ازای هر کودک می‌توان جان ۹۰ درصد کودکان را که هر سال در اثر سوء‌تغذیه می‌میرند، نجات داد. هم‌چنین با اختصاص اندکی از هزینه تولید اسلحه در جهان، می‌شود به بهبود زندگی کودکان، کمک شایانی کرد.<ref>20 [https://www.imna.ir/news/456560/%DB%B2%DB%B0-%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA نوامبر روز جهانی کودک/ کودک کیست»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>  امروزه ۸۰ درصد کودکان جهان در برابر بیماری‌هایی مانند فلج اطفال، سل، سرخک، دیفتری و کزاز واکسینه می‌شوند. مرگ و میر کودکان کاهش یافته و تعداد کودکان مدرسه‌ای افزایش یافته است؛ اما همچنان از میان دو میلیارد کودک در سراسر جهان، یک‌سوم آنها در شرایط فقر شدید هستند. سالانه یک میلیون کودک قبل از پنج‌سالگی در اثر ابتلا به بیماری‌هایی مثل سرخک و اسهال تلف می‌شوند. حدود ۲۵۰ میلیون کودک ۵ تا ۱۷ ساله برای تأمین معاش خانواده با دستمزدهای اندک، مشغول کار در بدترین شرایط هستند. روز جهانی کودک این نوید را می‌دهد که، می‌توان کودکان زیادی را از گرسنگی، نبود بهداشت، سوءتغذیه و بسیاری کمبودهای دیگر نجات داد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84068953/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D8%B4%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%BE% «روز جهانی کودک و ضرورت توجه به این قشر آسیب‌پذیر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>   
==بزرگ‌داشت==
==بزرگ‌داشت==
هر سال در روز کودک، برنامه‌ها و مراسم گوناگونی در سراسر جهان برپا می‌شود و البته خود کودکان در این برنامه‌ها شرکت فعال دارند تا ثابت کنند جهان آینده متعلق به آنها است.<ref>[https://www.socialwork2015.ir/%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%9B-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%8C-%DA%86%D8%A7%D9%84/ قادری، «به مناسب هفتۀ کودک؛ کودکان امروز، چالش‌ها، بحران‌ها و راهکارها»، وب‌سایت مددکاری اجتماعی.]</ref>  در ایران مرکز آفرینش‌های فرهنگی-هنری کانون پرورش فکری کودکان ‌و نوجوانان مسئول برگزاری ویژه‌‌برنامه‌های هفتۀ ملی کودک از ۱۴ تا ۲۰ مهرماه است. در این روز مراسم ویژه‌ای در مراکز فرهنگی-‌هنری سراسر کشور برپا می‌شود.<ref>[https://www.isna.ir/news/97071609419/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «تاریخ‌هایی متفاوت برای روز کودک در جهان»، ایسنا.]</ref>  برگزاری غرفۀ نقاشی، نمایشگاه کتاب کودک، شعر کودک و انجام کاردستی توسط کودکان از برنامه‌های مراسم روز کودک است که از سوی نهادهای مربوط به کودکان و نوجوانان در سراسر کشور برپا می‌شود. آشناسازی والدین با نیازهای جسمی و روحی کودکان از برنامه‌های این روز است.<ref>[http://www.asibha.com/tab-248/index.aspx?nid=25&mId=2519 «برگزاری برنامه‌های آموزشی و جشن روز جهانی کودک»، پایگاه انجمن پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی.]</ref>  
هر سال در روز کودک، برنامه‌ها و مراسم گوناگونی در سراسر جهان برپا می‌شود و البته خود کودکان در این برنامه‌ها شرکت فعال دارند تا ثابت کنند جهان آینده متعلق به آنها است.<ref>[https://www.socialwork2015.ir/%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%9B-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%8C-%DA%86%D8%A7%D9%84/ قادری، «به مناسب هفتۀ کودک؛ کودکان امروز، چالش‌ها، بحران‌ها و راهکارها»، وب‌سایت مددکاری اجتماعی.]</ref>  در ایران مرکز آفرینش‌های فرهنگی-هنری کانون پرورش فکری کودکان ‌و نوجوانان مسئول برگزاری ویژه‌‌برنامه‌های هفتۀ ملی کودک از ۱۴ تا ۲۰ مهرماه است. در این روز مراسم ویژه‌ای در مراکز فرهنگی-‌هنری سراسر کشور برپا می‌شود.<ref>[https://www.isna.ir/news/97071609419/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «تاریخ‌هایی متفاوت برای روز کودک در جهان»، ایسنا.]</ref>  برگزاری غرفۀ نقاشی، نمایشگاه [[کتاب کودک]]، شعر کودک و انجام کاردستی توسط کودکان از برنامه‌های مراسم روز کودک است که از سوی نهادهای مربوط به کودکان و نوجوانان در سراسر کشور برپا می‌شود. آشناسازی والدین با نیازهای جسمی و روحی کودکان از برنامه‌های این روز است.<ref>[http://www.asibha.com/tab-248/index.aspx?nid=25&mId=2519 «برگزاری برنامه‌های آموزشی و جشن روز جهانی کودک»، پایگاه انجمن پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی.]</ref>  
==چالش‌های جمعیتی کودکان در ایران==
==چالش‌های جمعیتی کودکان در ایران==
کشور ایران که تا دهۀ 1380ش از کشورهای با جمعیت جوان محسوب می‌شد، امروزه در اثر سیاست طولانی‌مدت کنترل جمعیت، با بحران سالمندی جمعیت روبرو شده است. از دهۀ 1390ش، سیاست‌گزاران به موضوع فرزندآوری و پنجرۀ جمعیتی، توجه ویژه‌ای دارند تا از فرصت اندک باقی‌مانده برای عبور از بحران جمعیت بهره بگیرند و کودکان را به‌مثابه عامل بالقوه، اما مؤثر در توسعه و پیشرفت جامعه، جدی بگیرند.<ref>[https://www.socialwork2015.ir/%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%9B-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%8C-%DA%86%D8%A7%D9%84/ قادری، «به مناسب هفتۀ کودک؛ کودکان امروز، چالش‌ها، بحران‌ها و راهکارها»، وب‌سایت مددکاری اجتماعی.]</ref>   
کشور ایران که تا دهۀ 1380ش از کشورهای با جمعیت جوان محسوب می‌شد، امروزه در اثر سیاست طولانی‌مدت کنترل جمعیت، با بحران سالمندی جمعیت روبرو شده است. از دهۀ 1390ش، سیاست‌گزاران به موضوع فرزندآوری و پنجرۀ جمعیتی، توجه ویژه‌ای دارند تا از فرصت اندک باقی‌مانده برای عبور از بحران جمعیت بهره بگیرند و کودکان را به‌مثابه عامل بالقوه، اما مؤثر در توسعه و پیشرفت جامعه، جدی بگیرند.<ref>[https://www.socialwork2015.ir/%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%9B-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%8C-%DA%86%D8%A7%D9%84/ قادری، «به مناسب هفتۀ کودک؛ کودکان امروز، چالش‌ها، بحران‌ها و راهکارها»، وب‌سایت مددکاری اجتماعی.]</ref>