صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=آرم انجمن تاریخ افغانستان|بندانگشتی|آرم انجمن تاریخ افغانستان <big>'''انجمن تاریخ افغانستان'''</big>، اولین مرکز تاریخ‌نگاری در افغانستان. <br> انجمن تاریخ افغانستان، اولین مرکز تاریخ‌نگاری در افغانستان که در طول حدود ۵۰ سال...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:Logo.png|جایگزین=آرم انجمن تاریخ افغانستان|بندانگشتی|آرم انجمن تاریخ افغانستان]]
<big>'''انجمن تاریخ افغانستان'''</big>، اولین مرکز تاریخ‌نگاری در افغانستان. <br>
<big>'''انجمن تاریخ افغانستان'''</big>، اولین مرکز تاریخ‌نگاری در افغانستان. <br>


خط ۷: خط ۶:


پیشینه فعالیت‌های تاریخی و ادبی در افغانستان به دورۀ‌ محمداعظم‌خان‌ بر می‌گردد. نخستین‌ جریدۀ‌ افغانستان‌ به‌ نام‌ کابل‌ در همان دوره و در ۱۲۸۴ش منتشر شد که‌ بانی‌ و مؤسس‌ آن‌ سیدجمال‌الدین‌ اسدآبادی‌ بود.<ref>. انصاری، «جنبش مشروطیت در افغانستان»،  1381ش، ص76.</ref> در ۱۳۰۹ش انجمن ادبی [[کابل]] به منظور اصلاح سبک ادبیات، اتخاذ اسلوب نگارش و روشن ساختن تاریخ، مشاهیر، رجال و مفاخر گذشتۀ افغانستان‌ ایجاد شد. این انجمن در ۱۳۱۶ش به «پشتو تولنه» یا «آکادمی پشتو» تغییر نام داد.<ref>. کریمی، «نگاهی‌ تاریخی‌ به‌ ادبیات‌ معاصر دری‌ افغانستان‌»،  1399ش، ص95 تا 111.</ref>
پیشینه فعالیت‌های تاریخی و ادبی در افغانستان به دورۀ‌ محمداعظم‌خان‌ بر می‌گردد. نخستین‌ جریدۀ‌ افغانستان‌ به‌ نام‌ کابل‌ در همان دوره و در ۱۲۸۴ش منتشر شد که‌ بانی‌ و مؤسس‌ آن‌ سیدجمال‌الدین‌ اسدآبادی‌ بود.<ref>. انصاری، «جنبش مشروطیت در افغانستان»،  1381ش، ص76.</ref> در ۱۳۰۹ش انجمن ادبی [[کابل]] به منظور اصلاح سبک ادبیات، اتخاذ اسلوب نگارش و روشن ساختن تاریخ، مشاهیر، رجال و مفاخر گذشتۀ افغانستان‌ ایجاد شد. این انجمن در ۱۳۱۶ش به «پشتو تولنه» یا «آکادمی پشتو» تغییر نام داد.<ref>. کریمی، «نگاهی‌ تاریخی‌ به‌ ادبیات‌ معاصر دری‌ افغانستان‌»،  1399ش، ص95 تا 111.</ref>
[[پرونده:King Zahir Shah of Afghanistan in 1963.jpg|alt=محمد ظاهرشاه -آخرین پادشاه افغانستان|بندانگشتی|محمد ظاهرشاه آخرین پادشاه افغانستان - پرتره رسمی، ۱۹۶۳]]
 
در ۱۳۲۱ش با هدف تالیف کتاب‌های تاریخی و معرفی یک افغانستان تاریخی، «انجمن تاریخ افغانستان» به‌عنوان یک سازمان مستقل از بدنۀ آکادمی پشتو (پشتو تولنه) جدا شد و فعالیت‌های گستردۀ تاریخی خود را با حمایت دولت آغاز کرد. این انجمن از ۱۳۳۰ش به بعد در سطح بین‌المللی به‌عنوان یک آکادمی علمی پذیرفته و تامین روابط آن با سایر آکادمی‌ها از همین سال آغاز شد. در ۱۳۳۳ش اساسنامۀ آن تدوین و در ۱۳۳۴ش بعد از امضای محمد‌ظاهر شاه چاپ و منتشر شد.<ref>. فرهنگ، افغانستان در پنج قرن اخیر، 1367ش، ص619.</ref> بعد از کودتای حزب دموکراتیک خلق در ۱۳۵۷ش این انجمن به آکادمی علوم تبدیل شد.<ref>. حجتی، «انجمن ادبی در افغانستان»،  دانشنامۀ ادب فارسی، 1381ش، ج3، ص127.</ref>
در ۱۳۲۱ش با هدف تالیف کتاب‌های تاریخی و معرفی یک افغانستان تاریخی، «انجمن تاریخ افغانستان» به‌عنوان یک سازمان مستقل از بدنۀ آکادمی پشتو (پشتو تولنه) جدا شد و فعالیت‌های گستردۀ تاریخی خود را با حمایت دولت آغاز کرد. این انجمن از ۱۳۳۰ش به بعد در سطح بین‌المللی به‌عنوان یک آکادمی علمی پذیرفته و تامین روابط آن با سایر آکادمی‌ها از همین سال آغاز شد. در ۱۳۳۳ش اساسنامۀ آن تدوین و در ۱۳۳۴ش بعد از امضای محمد‌ظاهر شاه چاپ و منتشر شد.<ref>. فرهنگ، افغانستان در پنج قرن اخیر، 1367ش، ص619.</ref> بعد از کودتای حزب دموکراتیک خلق در ۱۳۵۷ش این انجمن به آکادمی علوم تبدیل شد.<ref>. حجتی، «انجمن ادبی در افغانستان»،  دانشنامۀ ادب فارسی، 1381ش، ج3، ص127.</ref>


خط ۷۱: خط ۷۰:


==فعالیت‌های انجمن تاریخ افغانستان==
==فعالیت‌های انجمن تاریخ افغانستان==
[[پرونده:کتاب-افغانستان-در-مسیر-تاریخ.jpg|جایگزین=کتاب افغانستان در مسیر تاریخ -میر غلام محمد غبار|بندانگشتی|کتاب افغانستان در مسیر تاریخ جلد اول نویسنده : میر غلام محمد غبار مورخ، سیاستمدار و نویسندهٔ اهل افغانستان]]
بعد از استقلال انجمن تاریخ از مجموعۀ «آکادمی تولنه» در سال ۱۳۲۱ش، مجلـۀ «آریانا» توسط انجمن راه‌اندازی شد. نخستین شمارۀ مجله آریانا، در اول دلو (بهمن) ۱۳۲۱ش منتشر شد. نام مجله در آن مقطع تـاریخی بـار ارزشـی داشت که برگرفته از تئوری آریایی‌گرایی بود.<ref>. خاوری، «انجمن تاریخ افغانستان»،  پایان‌نامه ارشد، 1393ش، ص38.</ref> این مجله در ابتدا به شکل ماهنامه، سپس به شکل فصلنامه به زبان‌هـای فارسـی و پشـتو منتشر می‌شد.  
بعد از استقلال انجمن تاریخ از مجموعۀ «آکادمی تولنه» در سال ۱۳۲۱ش، مجلـۀ «آریانا» توسط انجمن راه‌اندازی شد. نخستین شمارۀ مجله آریانا، در اول دلو (بهمن) ۱۳۲۱ش منتشر شد. نام مجله در آن مقطع تـاریخی بـار ارزشـی داشت که برگرفته از تئوری آریایی‌گرایی بود.<ref>. خاوری، «انجمن تاریخ افغانستان»،  پایان‌نامه ارشد، 1393ش، ص38.</ref> این مجله در ابتدا به شکل ماهنامه، سپس به شکل فصلنامه به زبان‌هـای فارسـی و پشـتو منتشر می‌شد.  


خط ۸۹: خط ۸۷:
#
#
#[[شاهنامه]] و اوستا و مقایسه میان پهلوانان آنها، احمدعلی کهزاد؛
#[[شاهنامه]] و اوستا و مقایسه میان پهلوانان آنها، احمدعلی کهزاد؛
#[[پرونده:کتاب افغانستان در مسیر تاریخ.jpg|جایگزین=کتاب افغانستان در مسیر تاریخ جلد دوم - میر غلام محمد غبار|بندانگشتی|کتاب افغانستان در مسیر تاریخ جلد دوم نویسنده : میر غلام محمد غبار مورخ، سیاستمدار و نویسندهٔ اهل افغانستان]]
#
#صنعت باختری و بامیان به زبان فرانسـوی، تـالیف موسـیو‌هاگن، ترجمـه کهزاد؛
#صنعت باختری و بامیان به زبان فرانسـوی، تـالیف موسـیو‌هاگن، ترجمـه کهزاد؛
#
#
خط ۱۳۳: خط ۱۳۱:


==افراد شاخص انجمن تاریخ افغانستان==
==افراد شاخص انجمن تاریخ افغانستان==
[[پرونده:127.jpg|جایگزین=حمدعلی کُهزاد- نویسنده  تاریخ‌نگار- پژوهشگر-افغانستان |بندانگشتی|حمدعلی کُهزاد (زاده ۸ ثور ۱۲۸۷ کابل - وفات ۱۳۶۲) یکی از نویسندگان و تاریخ‌نگاران و پژوهشگران  افغانستان ]]
'''علی‌احمد کهزاد''': کهزاد علاوه بر زبان فارسی و پشتو، به زبان‌های فرانسوی، ایتالیایی و انگلیسی مسلط بوده و در تاریخ و باستان‌شناسی دورۀ قبل از اسلام و قرون معاصر مطالعات زیادی داشته و از پیش‌گامان نهضت تاریخ‌نگاری جدید افغانستان بود. از کهزاد در حدود ۲۲ عنوان کتاب و رساله و تعداد زیادی مقـاله در مجـلات داخلـی و خـارجی منتشر شده است.<ref>. حبیبی، «تاریخ‌نویسی در افغانستان»،  1347ش، ص277.</ref>
'''علی‌احمد کهزاد''': کهزاد علاوه بر زبان فارسی و پشتو، به زبان‌های فرانسوی، ایتالیایی و انگلیسی مسلط بوده و در تاریخ و باستان‌شناسی دورۀ قبل از اسلام و قرون معاصر مطالعات زیادی داشته و از پیش‌گامان نهضت تاریخ‌نگاری جدید افغانستان بود. از کهزاد در حدود ۲۲ عنوان کتاب و رساله و تعداد زیادی مقـاله در مجـلات داخلـی و خـارجی منتشر شده است.<ref>. حبیبی، «تاریخ‌نویسی در افغانستان»،  1347ش، ص277.</ref>