قربانعلی عرفانی یکه ولنگی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''<big>قربانعلی عرفانی</big>'''؛ عالم دینی وسیاستمدار افغانستانی. قربانعلی عرفانی، از علمای سیاستمدار و از بنیانگذاران حزب وحدت اسلامی در افغانستان بود. ==کودکی و نوجوانی== قربانعلی عرفانی در سال 1323ش در منطقۀ «سیاه دره» ولسوالی (شهرستان) [...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>قربانعلی عرفانی</big>'''؛ عالم دینی وسیاستمدار افغانستانی. | '''<big>قربانعلی عرفانی</big>'''؛ عالم دینی وسیاستمدار افغانستانی. | ||
قربانعلی عرفانی، عالم دینی، نویسنده و سیاستمدار برجستۀ افغانستانی بود. او که دانشآموختۀ [[حوزه علمیه نجف|حوزۀ علمیۀ نجف]] بود، نقش کلیدی در پیوند علوم دینی با مبارزات سیاسی و عدالتخواهانه داشت. عرفانی از بنیانگذاران اصلی سازمان نصر افغانستان و حزب وحدت اسلامی به شمار میرود که در کنار شخصیتهایی چون [[عبدالعلی مزاری]] برای اتحاد احزاب شیعی تلاش فراوانی کرد. وی علاوه بر مبارزه با حکومتهای سلطنتی و کمونیستی و تأسیس مراکز فرهنگی مهمی چون مجتمع باقرالعلوم کابل، در نظام جدید افغانستان نیز مسئولیتهایی چون نمایندگی پارلمان، سناتوری و مشاورت ریاستجمهوری را بر عهده داشت و همواره به عنوان شخصیتی خردمند و نماد وحدتطلبی شناخته میشد. | |||
==کودکی | |||
قربانعلی عرفانی در سال 1323ش در منطقۀ «سیاه دره» ولسوالی (شهرستان) [[یکهولنگ]]، ولایت [[بامیان]] [[افغانستان]]، متولد شد. او تحصیلات علوم حوزوی را نزد | ==از کودکی تا جوانی== | ||
قربانعلی عرفانی در سال 1323ش در منطقۀ «سیاه دره» ولسوالی (شهرستان) [[یکهولنگ]]، ولایت [[بامیان]] [[افغانستان]]، متولد شد. او تحصیلات علوم حوزوی را نزد شیخ موسی کلانی آغاز کرد.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/84696 « زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.]</ref> عرفانی در سال 1346ش برای ادامۀ [[آموزش علوم دینی در افغانستان|آموزش علوم دینی]] به [[نجف]] [[مهاجرت]] کرد و تا سال 1359ش نزد سید ابوالقاسم خویی، سید محمدباقر صدر، [[امام خمینی]] و سید مصطفی خمینی، سطوح عالی دانشهای حوزوی را آموخت.<ref>.[https://af.shafaqna.com/FA/84696 « زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.]</ref> | |||
عرفانی در سال 1346ش برای ادامۀ | |||
==خاستگاه اندیشه== | ==خاستگاه اندیشه== | ||
عرفانی هرچند از نظر علمی و مکتب اجتهادی [[شیعه]] در جلسات درس | عرفانی هرچند از نظر علمی و مکتب اجتهادی [[شیعه]] در جلسات درس سید ابوالقاسم خویی شرکت میکرد، اما، از نظر سیاسی پیرو اندیشههای [[امام خمینی|سید روحالله خمینی]] و سیدمحمد باقر صدر بود. او بارها در مصاحبههای خود متذکر شد که برای آگاهی بیشتر و دقیقتر از مسائل جاری به سید روحالله خمینی مراجعه کرده است. در برخی موارد، سید روحالله خمینی او را به فعالیت فرهنگی و ارتباط با طلاب سایر کشورها سفارش میکرد.<ref>[https://www.payam-aftab.com/fa/news/45848/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 .استاد قربانعلی عرفانی درگذشت+ زندگینامه، خبرگزاری پیام آفتاب.]</ref> آشنایی عرفانی با [[عبدالعلی مزاری]] سبب شد که تحت تأثیر اندیشهها و رویکرد عدالتخواهانۀ او نیز باشد.<ref>[http://afghanpaper.com/nbody.php?id=104666 «پیام سرور دانش به مناسبت درگذشت عرفانی» شبکه اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> | ||
==سیرۀ اخلاقی== | ==سیرۀ اخلاقی== | ||
عرفانی در مناسبتهای مختلف بهنام | عرفانی در مناسبتهای مختلف بهنام طلاب علوم اسلامی افغانستان اطلاعیه صادر میکرد. او هنگام تحصیل در [[نجف]] و همچنین در زمان بازگشت به [[افغانستان]]، به وضعیت هزارهها و [[شیعیان]] توجه ویژهای داشت و هدف خود را انجام تکلیف دینی- اجتماعی خویش تعریف کرده بود. عرفانی متواضع و خوشبرخورد توصیف شده است که همواره دغدغۀ تحقق [[عدالت]]، ثبات و امنیت و اجرای ارزشهای اسلامی در افغانستان را داشت.<ref>[http://afghanpaper.com/nbody.php?id=104666 . «پیام سرور دانش به مناسبت درگذشت عرفانی» شبکه اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> | ||
==فعالیتها== | |||
عرفانی همزمان با فراگیری علوم اسلامی به توصیۀ سید روحالله خمینی مشغول فعالیت فرهنگی شد و همراه با دوستان خود هیئت سینهزنی «الجاریهالافغانیه – شبابالهزاره» را راهاندازی کرد.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/84696 « زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.]</ref> برخی، از این هیئت به نام «شباب الهزاره ینادی یاحسین» نیز یاد میکنند. همچنین او با کمک دوستان خود «انجمن روحانیت مبارز افغانستان» را تأسیس کرد که اساسنامه آن را به تأیید امام خمینی نیز رساندند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C .قربانعلی عرفانی، ویکی شیعه.]</ref> | |||
عرفانی اولین کنشگری سیاسی خود را از [[نجف]] آغاز کرد؛ موضعگیرهای عرفانی با صدور اطلاعیههای سیاسی او بهعنوان نمایندۀ یک جریان و حرکت سیاسی معرفی شد. او، در آن اطلاعیه از حکومت جمهوری حمایت کرده و این امر سبب اعتراض سفیر وقت [[افغانستان]] در [[عراق]] شد.<ref>.[https://www.adeli-af.com/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%EF%BA%AF-%EF%BA%AD%EF%BB%AB%EF%BA%92%EF%BA%AE%D8%A7%EF%BB%A5-%EF%BB%A7%EF%BA%B4%EF%BB%9E-%D8%A7%EF%BB%AD%EF%BB%9D-%D8%AC/ «استاد عرفانی از رهبران نسل اول جهاد درگذشت» وبلاگ شخصی سید جعفر عادلی حسینی.]</ref> همزمان با خروج امام خمینی از [[نجف]]، عرفانی نیز مانند دیگر فعالان سیاسی پیرو خط امام خمینی، تحت فشار قرار گرفت؛ در نتیجه او در سال 1357ش، از نجف به [[قم]] [[مهاجرت]] کرد. عرفانی در قم با کمک افرادی همچون سیدحسین حسینی درهصوفی، ضامنعلی واحدی، عبدالعلی مزاری، [[میرحسین صادقی پروانی]]، یوسف واعظی، عبدالحسین اخلاقی، خادمحسین ناطقی و عزیزالله شفق، سازمان نصر افغانستان را در جهت مبارزه علیه رژیم کمونیستی تأسیس کرده و نشریههای را با عنوان «پیام مستضعفین» منتشر کردند.<ref>[https://www.payam-aftab.com/fa/news/45848/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 «استاد قربانعلی عرفانی درگذشت+ زندگینامه»، خبرگزاری پیام آفتاب.]</ref> | |||
همزمان با پیروزی مجاهدین در [[افغانستان]] و پیدایش اختلاف و جنگهای داخلی بهخصوص بین احزاب جهادی [[شیعه]]، عرفانی با همفکری استاد اکبری و سجادی لعلی و بهخصوص عبدالعلی مزاری طرح وحدت احزاب شیعی را مطرح کردند که احزاب بسیاری، استقبال کرده و به آن پیوستند.<ref>[https://www.payam-aftab.com/fa/news/45848/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 .استاد قربانعلی عرفانی درگذشت+ زندگینامه، خبرگزاری پیام آفتاب.]</ref> | |||
عرفانی در زادگاه خود، کتابخانۀ عمومی و مدرسۀ علمیه بری خواهران و برادران ساخت. همچنین در غرب [[کابل]]، مجتمعی شامل مدرسۀ علمیه، مسجد باقرالعلوم و مرکز فرهنگی احداث کرد.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C .قربانعلی عرفانی، ویکی شیعه].</ref> | |||
عرفانی اولین کنشگری سیاسی خود را از [[نجف]] آغاز کرد؛ موضعگیرهای عرفانی با صدور اطلاعیههای سیاسی او بهعنوان نمایندۀ یک جریان و حرکت سیاسی معرفی شد. او، در آن اطلاعیه از حکومت جمهوری حمایت کرده و این امر سبب اعتراض سفیر وقت [[افغانستان]] در [[عراق]] شد.<ref>.[https://www.adeli-af.com/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%EF%BA%AF-%EF%BA%AD%EF%BB%AB%EF%BA%92%EF%BA%AE%D8%A7%EF%BB%A5-%EF%BB%A7%EF%BA%B4%EF%BB%9E-%D8%A7%EF%BB%AD%EF%BB%9D-%D8%AC/ «استاد عرفانی از رهبران نسل اول جهاد درگذشت» وبلاگ شخصی سید جعفر عادلی حسینی.]</ref> همزمان با خروج امام خمینی از [[نجف]]، عرفانی نیز مانند دیگر فعالان سیاسی پیرو خط امام خمینی، تحت فشار قرار گرفت؛ در نتیجه او در سال 1357ش، از نجف به [[قم]] مهاجرت کرد. عرفانی در قم با کمک افرادی همچون سیدحسین حسینی درهصوفی، ضامنعلی واحدی، عبدالعلی مزاری، میرحسین صادقی | |||
==مسئولیت== | ==مسئولیت== | ||
عرفانی از بنیانگذاران و اعضای هیئت رئیسۀ سازمان نصر بود. او همچنین، از مؤسسین حزب وحدت اسلامی و عضو برجستۀ شورای مرکزی آن حزب در زمان دبیر کلی عبدالعلی مزاری بود. عرفانی، پس از مرگ عبدالعلی مزاری بهدست طالبان، به معاونت دبیرکلی این حزب، انتخاب شد. حامد کرزی، اولین رئیسجمهور نظام سابق افغانستان، عرفانی را بهعنوان سناتور انتصابی و سپس مشاور خود در امور اقوام برگزید. عرفانی همچنین در انتخابات پارلمانی ۱۳۸۹ش، از شهر [[کابل]] به پارلمان [[افغانستان]] راه یافت و نیز یکی از اعضای مجمع جهانی اهلبیت بود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C .قربانعلی عرفانی، ویکی شیعه.]</ref> | عرفانی از بنیانگذاران و اعضای هیئت رئیسۀ سازمان نصر بود. او همچنین، از مؤسسین حزب وحدت اسلامی و عضو برجستۀ شورای مرکزی آن حزب در زمان دبیر کلی [[عبدالعلی مزاری]] بود. عرفانی، پس از مرگ عبدالعلی مزاری بهدست طالبان، به معاونت دبیرکلی این حزب، انتخاب شد. حامد کرزی، اولین رئیسجمهور نظام سابق افغانستان، عرفانی را بهعنوان سناتور انتصابی و سپس مشاور خود در امور اقوام برگزید. عرفانی همچنین در انتخابات پارلمانی ۱۳۸۹ش، از شهر [[کابل]] به پارلمان [[افغانستان]] راه یافت و نیز یکی از اعضای مجمع جهانی اهلبیت بود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C .قربانعلی عرفانی، ویکی شیعه.]</ref> | ||
==دیدگاهها== | ==دیدگاهها== | ||
عرفانی بهدلیل ارتباطی که با [[امام خمینی]] برقرار کرده بود، هم با حکومت سلطنتی ظاهر شاه و هم با حکومت کمونیستی مخالفت کرده و آن را غیراسلامی میدانست.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/84696 .«زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.]</ref> او با حکومت شبهجمهوری داودخان نیز به مخالفت برخاست.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/84696 «زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.]</ref> | عرفانی بهدلیل ارتباطی که با [[امام خمینی]] برقرار کرده بود، هم با حکومت سلطنتی ظاهر شاه و هم با حکومت کمونیستی مخالفت کرده و آن را غیراسلامی میدانست.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/84696 .«زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.]</ref> او با حکومت شبهجمهوری داودخان نیز به مخالفت برخاست.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/84696 «زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.]</ref> | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
برخی آثار مکتوب و پژوهشی قربانعلی عرفانی را از منبع موثق و دستاول در تاریخ معاصر [[افغانستان]] دانستهاند؛ مانند «از کنگره تا کنگره» که به اتفاقات و شکلگیری حزب وحدت پرداخته است و «تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی | برخی آثار مکتوب و پژوهشی قربانعلی عرفانی را از منبع موثق و دستاول در تاریخ معاصر [[افغانستان]] دانستهاند؛ مانند «از کنگره تا کنگره» که به اتفاقات و شکلگیری حزب وحدت پرداخته است و «تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی بامیان» و «امام خمینی و انقلاب اسلامی افغانستان».<ref> [https://af.shafaqna.com/FA/84696 .«زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.]</ref> همچنین او کتابی بهنام «امر به معروف و نهی از منکر» در حوزۀ علمۀ نجف به نشر رساند که نوعی حرکت سیاسی در حوزۀ علمیۀ نجف تلقی میشد.<ref> [http://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=123202 «متن سخنان معاون دوم رییس جمهور در سالگرد عرفانی» شبکه اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> | ||
==دیدگاهها دربارۀ عرفانی== | ==دیدگاهها دربارۀ عرفانی== | ||
اشرف غنی رئیسجمهور وقت، عرفانی را معمار وحدت و دکتر عبدالله او را شخصیت خردمند، خوانده است.<ref>[https://middleeastpress.com/slideshow/%E2%80%8E%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/ «گرامیداشت از اولین سالروز درگذشت استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری خاورمیانه].</ref> سرور دانش معاون رئیسجمهور پیشین [[افغانستان]]، عرفانی را شخصیت اندیشمند، سیاستمدار، فرهنگ دوست، عالم روشننگر، نواندیش، پایبند به ارزشهای دینی و فضایل اخلاقی، فروتن، متواضع، بردبار و شکیبا در مقابل هر نوع حادثه و تلخترین برخوردها، همگرا و وحدتطلب میدانست.<ref>[http://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=123202 «متن سخنان معاون دوم رییس جمهور در سالگرد عرفانی» شبکه اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> | اشرف غنی رئیسجمهور وقت، عرفانی را معمار وحدت و دکتر عبدالله او را شخصیت خردمند، خوانده است.<ref>[https://middleeastpress.com/slideshow/%E2%80%8E%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/ «گرامیداشت از اولین سالروز درگذشت استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری خاورمیانه].</ref> سرور دانش معاون رئیسجمهور پیشین [[افغانستان]]، عرفانی را شخصیت اندیشمند، سیاستمدار، [[فرهنگ]] دوست، عالم روشننگر، نواندیش، پایبند به ارزشهای دینی و فضایل اخلاقی، فروتن، متواضع، بردبار و شکیبا در مقابل هر نوع حادثه و تلخترین برخوردها، همگرا و وحدتطلب میدانست.<ref>[http://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=123202 «متن سخنان معاون دوم رییس جمهور در سالگرد عرفانی» شبکه اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> | ||
==درگذشت== | ==درگذشت== | ||
عرفانی در اثر بیماری سرطان در 30 میزان (مهر) 1394ش، در شهر [[قم]] درگذشت. پیکر او، از قم به [[کابل]] و سپس، طی تشریفات رسمی به مدرسۀ باقرالعلوم منتقل شد. پس از | عرفانی در اثر بیماری سرطان در 30 میزان (مهر) 1394ش، در شهر [[قم]] درگذشت. پیکر او، از قم به [[کابل]] و سپس، طی تشریفات رسمی به مدرسۀ باقرالعلوم منتقل شد. پس از اقامه [[نماز میت]]، پیکر قربانعلی عرفانی، در صحن این مدرسه به خاک سپرده شد.<ref>[http://afghanpaper.com/nbody.php?id=105026 «مراسم تشییع استاد عرفانی برگزار شد»، وبسایت شبکه اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۴ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۹:۱۷
قربانعلی عرفانی؛ عالم دینی وسیاستمدار افغانستانی.
قربانعلی عرفانی، عالم دینی، نویسنده و سیاستمدار برجستۀ افغانستانی بود. او که دانشآموختۀ حوزۀ علمیۀ نجف بود، نقش کلیدی در پیوند علوم دینی با مبارزات سیاسی و عدالتخواهانه داشت. عرفانی از بنیانگذاران اصلی سازمان نصر افغانستان و حزب وحدت اسلامی به شمار میرود که در کنار شخصیتهایی چون عبدالعلی مزاری برای اتحاد احزاب شیعی تلاش فراوانی کرد. وی علاوه بر مبارزه با حکومتهای سلطنتی و کمونیستی و تأسیس مراکز فرهنگی مهمی چون مجتمع باقرالعلوم کابل، در نظام جدید افغانستان نیز مسئولیتهایی چون نمایندگی پارلمان، سناتوری و مشاورت ریاستجمهوری را بر عهده داشت و همواره به عنوان شخصیتی خردمند و نماد وحدتطلبی شناخته میشد.
از کودکی تا جوانی
قربانعلی عرفانی در سال 1323ش در منطقۀ «سیاه دره» ولسوالی (شهرستان) یکهولنگ، ولایت بامیان افغانستان، متولد شد. او تحصیلات علوم حوزوی را نزد شیخ موسی کلانی آغاز کرد.[۱] عرفانی در سال 1346ش برای ادامۀ آموزش علوم دینی به نجف مهاجرت کرد و تا سال 1359ش نزد سید ابوالقاسم خویی، سید محمدباقر صدر، امام خمینی و سید مصطفی خمینی، سطوح عالی دانشهای حوزوی را آموخت.[۲]
خاستگاه اندیشه
عرفانی هرچند از نظر علمی و مکتب اجتهادی شیعه در جلسات درس سید ابوالقاسم خویی شرکت میکرد، اما، از نظر سیاسی پیرو اندیشههای سید روحالله خمینی و سیدمحمد باقر صدر بود. او بارها در مصاحبههای خود متذکر شد که برای آگاهی بیشتر و دقیقتر از مسائل جاری به سید روحالله خمینی مراجعه کرده است. در برخی موارد، سید روحالله خمینی او را به فعالیت فرهنگی و ارتباط با طلاب سایر کشورها سفارش میکرد.[۳] آشنایی عرفانی با عبدالعلی مزاری سبب شد که تحت تأثیر اندیشهها و رویکرد عدالتخواهانۀ او نیز باشد.[۴]
سیرۀ اخلاقی
عرفانی در مناسبتهای مختلف بهنام طلاب علوم اسلامی افغانستان اطلاعیه صادر میکرد. او هنگام تحصیل در نجف و همچنین در زمان بازگشت به افغانستان، به وضعیت هزارهها و شیعیان توجه ویژهای داشت و هدف خود را انجام تکلیف دینی- اجتماعی خویش تعریف کرده بود. عرفانی متواضع و خوشبرخورد توصیف شده است که همواره دغدغۀ تحقق عدالت، ثبات و امنیت و اجرای ارزشهای اسلامی در افغانستان را داشت.[۵]
فعالیتها
عرفانی همزمان با فراگیری علوم اسلامی به توصیۀ سید روحالله خمینی مشغول فعالیت فرهنگی شد و همراه با دوستان خود هیئت سینهزنی «الجاریهالافغانیه – شبابالهزاره» را راهاندازی کرد.[۶] برخی، از این هیئت به نام «شباب الهزاره ینادی یاحسین» نیز یاد میکنند. همچنین او با کمک دوستان خود «انجمن روحانیت مبارز افغانستان» را تأسیس کرد که اساسنامه آن را به تأیید امام خمینی نیز رساندند.[۷]
عرفانی اولین کنشگری سیاسی خود را از نجف آغاز کرد؛ موضعگیرهای عرفانی با صدور اطلاعیههای سیاسی او بهعنوان نمایندۀ یک جریان و حرکت سیاسی معرفی شد. او، در آن اطلاعیه از حکومت جمهوری حمایت کرده و این امر سبب اعتراض سفیر وقت افغانستان در عراق شد.[۸] همزمان با خروج امام خمینی از نجف، عرفانی نیز مانند دیگر فعالان سیاسی پیرو خط امام خمینی، تحت فشار قرار گرفت؛ در نتیجه او در سال 1357ش، از نجف به قم مهاجرت کرد. عرفانی در قم با کمک افرادی همچون سیدحسین حسینی درهصوفی، ضامنعلی واحدی، عبدالعلی مزاری، میرحسین صادقی پروانی، یوسف واعظی، عبدالحسین اخلاقی، خادمحسین ناطقی و عزیزالله شفق، سازمان نصر افغانستان را در جهت مبارزه علیه رژیم کمونیستی تأسیس کرده و نشریههای را با عنوان «پیام مستضعفین» منتشر کردند.[۹]
همزمان با پیروزی مجاهدین در افغانستان و پیدایش اختلاف و جنگهای داخلی بهخصوص بین احزاب جهادی شیعه، عرفانی با همفکری استاد اکبری و سجادی لعلی و بهخصوص عبدالعلی مزاری طرح وحدت احزاب شیعی را مطرح کردند که احزاب بسیاری، استقبال کرده و به آن پیوستند.[۱۰]
عرفانی در زادگاه خود، کتابخانۀ عمومی و مدرسۀ علمیه بری خواهران و برادران ساخت. همچنین در غرب کابل، مجتمعی شامل مدرسۀ علمیه، مسجد باقرالعلوم و مرکز فرهنگی احداث کرد.[۱۱]
مسئولیت
عرفانی از بنیانگذاران و اعضای هیئت رئیسۀ سازمان نصر بود. او همچنین، از مؤسسین حزب وحدت اسلامی و عضو برجستۀ شورای مرکزی آن حزب در زمان دبیر کلی عبدالعلی مزاری بود. عرفانی، پس از مرگ عبدالعلی مزاری بهدست طالبان، به معاونت دبیرکلی این حزب، انتخاب شد. حامد کرزی، اولین رئیسجمهور نظام سابق افغانستان، عرفانی را بهعنوان سناتور انتصابی و سپس مشاور خود در امور اقوام برگزید. عرفانی همچنین در انتخابات پارلمانی ۱۳۸۹ش، از شهر کابل به پارلمان افغانستان راه یافت و نیز یکی از اعضای مجمع جهانی اهلبیت بود.[۱۲]
دیدگاهها
عرفانی بهدلیل ارتباطی که با امام خمینی برقرار کرده بود، هم با حکومت سلطنتی ظاهر شاه و هم با حکومت کمونیستی مخالفت کرده و آن را غیراسلامی میدانست.[۱۳] او با حکومت شبهجمهوری داودخان نیز به مخالفت برخاست.[۱۴]
آثار
برخی آثار مکتوب و پژوهشی قربانعلی عرفانی را از منبع موثق و دستاول در تاریخ معاصر افغانستان دانستهاند؛ مانند «از کنگره تا کنگره» که به اتفاقات و شکلگیری حزب وحدت پرداخته است و «تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی بامیان» و «امام خمینی و انقلاب اسلامی افغانستان».[۱۵] همچنین او کتابی بهنام «امر به معروف و نهی از منکر» در حوزۀ علمۀ نجف به نشر رساند که نوعی حرکت سیاسی در حوزۀ علمیۀ نجف تلقی میشد.[۱۶]
دیدگاهها دربارۀ عرفانی
اشرف غنی رئیسجمهور وقت، عرفانی را معمار وحدت و دکتر عبدالله او را شخصیت خردمند، خوانده است.[۱۷] سرور دانش معاون رئیسجمهور پیشین افغانستان، عرفانی را شخصیت اندیشمند، سیاستمدار، فرهنگ دوست، عالم روشننگر، نواندیش، پایبند به ارزشهای دینی و فضایل اخلاقی، فروتن، متواضع، بردبار و شکیبا در مقابل هر نوع حادثه و تلخترین برخوردها، همگرا و وحدتطلب میدانست.[۱۸]
درگذشت
عرفانی در اثر بیماری سرطان در 30 میزان (مهر) 1394ش، در شهر قم درگذشت. پیکر او، از قم به کابل و سپس، طی تشریفات رسمی به مدرسۀ باقرالعلوم منتقل شد. پس از اقامه نماز میت، پیکر قربانعلی عرفانی، در صحن این مدرسه به خاک سپرده شد.[۱۹]
پانویس
- ↑ « زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.
- ↑ .« زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.
- ↑ .استاد قربانعلی عرفانی درگذشت+ زندگینامه، خبرگزاری پیام آفتاب.
- ↑ «پیام سرور دانش به مناسبت درگذشت عرفانی» شبکه اطلاعرسانی افغانستان.
- ↑ . «پیام سرور دانش به مناسبت درگذشت عرفانی» شبکه اطلاعرسانی افغانستان.
- ↑ « زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.
- ↑ .قربانعلی عرفانی، ویکی شیعه.
- ↑ .«استاد عرفانی از رهبران نسل اول جهاد درگذشت» وبلاگ شخصی سید جعفر عادلی حسینی.
- ↑ «استاد قربانعلی عرفانی درگذشت+ زندگینامه»، خبرگزاری پیام آفتاب.
- ↑ .استاد قربانعلی عرفانی درگذشت+ زندگینامه، خبرگزاری پیام آفتاب.
- ↑ .قربانعلی عرفانی، ویکی شیعه.
- ↑ .قربانعلی عرفانی، ویکی شیعه.
- ↑ .«زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.
- ↑ «زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.
- ↑ .«زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری شفقتنا.
- ↑ «متن سخنان معاون دوم رییس جمهور در سالگرد عرفانی» شبکه اطلاعرسانی افغانستان.
- ↑ «گرامیداشت از اولین سالروز درگذشت استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری خاورمیانه.
- ↑ «متن سخنان معاون دوم رییس جمهور در سالگرد عرفانی» شبکه اطلاعرسانی افغانستان.
- ↑ «مراسم تشییع استاد عرفانی برگزار شد»، وبسایت شبکه اطلاعرسانی افغانستان.
منابع
- «استاد قربانعلی عرفانی درگذشت+ زندگینامه»، خبرگزاری پیام آفتاب، تاریخ درج مطلب: 30 میزان(مهر) 1394ش.
- «استاد عرفانی از رهبران نسل اول جهاد در گذشت»، وبسایت شخصی سید جعفرعادلی حسینی، تاریخ درج مطلب: 22 اکتبر 2013م.
- «پیام سرور دانش به مناسبت درگذشت عرفانی»، شبکه اطلاعرسانی افغانستان، تاریخ درج مطلب: 30 مهر 1394ش.
- «زندگینامه مرحوم استاد قربانعلی عرفانی»، خبرگزاری شفقتنا، تاریخ درج مطلب: 22 اکتوبر 2015م.
- «قربانعلی عرفانی» ویکی شیعه، تاریخ بازدید: 25 بهمن 1401ش.
- «گرامیداشت از اولین سالروز درگذشت استاد قربانعلی عرفانی» خبرگزاری خاورمیانه، تاریخ بازدید 26بهمن 1401.
- «متن سخنان معاون دوم رییسجمهور در سالگرد عرفانی» وبسایت شبکه اطلاعرسانی افغانستان، تاریخ درج مطلب: 8 مهر 1395ش.