صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=حاج حسن نعلچگر - امانت داری|بندانگشتی|حاج حسن نعلچگر ۴۵ سال است چشم‌به‌راه صاحب دوچرخه‌ای مانده که روزی مقابل مغازه‌اش گذاشته شد {{درشت|'''امانت‌داری'''}}؛ تلاش برای نگهداری از دارایی دیگری که در اختیار فرد قرار...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:امانت‌داری.jpg|جایگزین=حاج حسن نعلچگر - امانت داری|بندانگشتی|حاج حسن نعلچگر ۴۵ سال است چشم‌به‌راه صاحب دوچرخه‌ای مانده که روزی مقابل مغازه‌اش گذاشته شد]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| زیرنویس تصویر    =حاج حسن نعلچگر ۴۵ سال است چشم‌به‌راه صاحب دوچرخه‌ای مانده که روزی مقابل مغازه‌اش گذاشته شد
| image_alt        =حاج حسن نعلچگر - امانت داری
| فایل پادکست      =امانت‌داری.ogg 
| حجم فایلپادکست    =12/4 
| تاریخ پادکست      =28-3-1405 
| زیرنویس عنوان    = 
 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''امانت‌داری'''}}؛ تلاش برای نگهداری از دارایی دیگری که در اختیار فرد قرار گرفته است.
{{درشت|'''امانت‌داری'''}}؛ تلاش برای نگهداری از دارایی دیگری که در اختیار فرد قرار گرفته است.


به امانت دادن بخشی از دارایی به دیگران، از جمله مناسبات [[زندگی]] اجتماعی با کارکردهای بسیار است. در مقابل، تلاش برای حفظ آنچه به امانت در اختیار فرد قرار گرفته، به استمرار این فضیلت اخلاقی در جامعه، یاری می‌رساند. استواری جامعه و [[خانواده]] در گرو این فضیلت اخلاقی دانسته شده است.
به امانت دادن بخشی از دارایی به دیگران، از جمله مناسبات [[زندگی]] اجتماعی با کارکردهای بسیار است. در مقابل، تلاش برای حفظ آنچه به امانت در اختیار فرد قرار گرفته، به استمرار این فضیلت اخلاقی در جامعه، یاری می‌رساند. استواری جامعه و [[خانواده]] در گرو این فضیلت اخلاقی دانسته شده است.


==مفهوم‌شناسی امانت داری==
==مفهوم‌شناسی امانت‌داری==
واژهٔ امانت به‌معنای راستی و ضد خیانت،<ref>دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژهٔ امانت.</ref> در اصطلاح به‌معنای دارایی یا جنسی است که مالک یا شارع در اختیار فرد می‌گذارد.<ref>انصاری، الموسوعه الفقهیه المسیره، 1424ق، ص105-106.</ref> هرگاه کسی، چیزی را از دیگری به امانت بگیرد تا پس از برطرف شدن نیاز، آن را بازگرداند، در فرهنگ [[مسلمانان]] و [[فقه اسلامی|فقه]] اسلامی، «عاریه» نامیده می‌شود.<ref>شهید ثانی، الروضه البهیه، بی‌تا، ج4، ص255.</ref> تفاوت عاریه با امانت آن است که در عاریه، مال به جهت استفاده در اختیار فرد قرار می‌گیرد ولی در امانت، شخص بدون اجازهٔ صاحب مال حق تصرف در مال را ندارد؛<ref>[https://www.makarem.ir/main.aspx?typeinfo=21&lid=0&catid=40194&mid=250988 «تفاوت عاریه با امانت»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی.]</ref> اما در هر دو صورت، شخص باید در حفظ مال غیر که نزد او است، کوشا باشد که به این حالت، امانت‌داری گفته می‌شود.
واژهٔ امانت به‌معنای راستی و ضد خیانت،<ref>دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژهٔ امانت.</ref> در اصطلاح به‌معنای دارایی یا جنسی است که مالک یا شارع در اختیار فرد می‌گذارد.<ref>انصاری، الموسوعه الفقهیه المسیره، 1424ق، ص105-106.</ref> هرگاه کسی، چیزی را از دیگری به امانت بگیرد تا پس از برطرف شدن نیاز، آن را بازگرداند، در فرهنگ [[مسلمانان]] و [[فقه اسلامی|فقه]] اسلامی، «عاریه» نامیده می‌شود.<ref>شهید ثانی، الروضه البهیه، بی‌تا، ج4، ص255.</ref> تفاوت عاریه با امانت آن است که در عاریه، مال به جهت استفاده در اختیار فرد قرار می‌گیرد ولی در امانت، شخص بدون اجازهٔ صاحب مال حق تصرف در مال را ندارد؛<ref>[https://www.makarem.ir/main.aspx?typeinfo=21&lid=0&catid=40194&mid=250988 «تفاوت عاریه با امانت»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی.]</ref> اما در هر دو صورت، شخص باید در حفظ مال غیر که نزد او است، کوشا باشد که به این حالت، امانت‌داری گفته می‌شود.


خط ۱۴: خط ۴۳:
#'''امانت‌های خداوند'''؛<ref>سورهٔ انفال، آیه 27.</ref> مانند فرایض الهی<ref>مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج22، ص67.</ref> و نیز پیمانی که هر انسانی در ازل با خداوند بسته است.<ref>سورهٔ یس، آیه 60-61.</ref>
#'''امانت‌های خداوند'''؛<ref>سورهٔ انفال، آیه 27.</ref> مانند فرایض الهی<ref>مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج22، ص67.</ref> و نیز پیمانی که هر انسانی در ازل با خداوند بسته است.<ref>سورهٔ یس، آیه 60-61.</ref>
#'''امانت‌های [[حضرت محمد|پیامبر]]'''؛<ref>سورهٔ انفال، آیه 27.</ref> مفسران، امانت‌های پیامبر را با قرآن و عترت پیامبر خدا، تطبیق کرده‌اند.<ref>شیخ صدوق، آمالی، بی‌تا، ص500.</ref>
#'''امانت‌های [[حضرت محمد|پیامبر]]'''؛<ref>سورهٔ انفال، آیه 27.</ref> مفسران، امانت‌های پیامبر را با قرآن و عترت پیامبر خدا، تطبیق کرده‌اند.<ref>شیخ صدوق، آمالی، بی‌تا، ص500.</ref>
#'''امانت‌داری انسان نسبت به خود'''؛<ref>سورهٔ انفال، آیه 27.</ref> مطابق مبانی اسلامی انسان مالک مطلق روح، ذهن و جسم خود نیست، بلکه اینها امانتی است که از سوی خداوند به‌عنوان مالک حقیقی به او اعطا شده است و باید در مسیر نیل به اهدافی به‌کار گرفته شود که خداوند برای زندگی او تعیین کرده است. از این رو، سفارش شده است که در حق خود خیانت نکند و خیانت به خود به‌معنای محروم ساختن خود از حقوق مسلم و لذات شرعی و معنوی است؛<ref>سورهٔ نساء، آیه</ref> همچنین امانت داری به‌معنای حفظ [[عزت نفس|عزّت]] و [[آبرو|آبروی]] خود است.<ref>سورهٔ بقره، آیه 187.</ref> در منابع دینی پذیرش مسئولیت‌های بیش از توان، طمع کردن، حفظ‌نکردن اسرار شخصی، تنبلی، سستی و گناه مصادیق خیانت به خود شمرده شده‌اند.<ref>ایروانی و دیگران، فرهنگ روابط اجتماعی در آموزه‌های اسلامی، 1388ش، ص66.</ref>[[پرونده:امانت‌داری۱.jpg|جایگزین=امانت داری|بندانگشتی|خیاطی که نیم‌قرن است پارچه‌ کت‌وشلوار مشتری ناشناس را به امانت نگاه داشته است]]
#'''امانت‌داری انسان نسبت به خود'''؛<ref>سورهٔ انفال، آیه 27.</ref> مطابق مبانی اسلامی انسان مالک مطلق روح، ذهن و جسم خود نیست، بلکه اینها امانتی است که از سوی خداوند به‌عنوان مالک حقیقی به او اعطا شده است و باید در مسیر نیل به اهدافی به‌کار گرفته شود که خداوند برای زندگی او تعیین کرده است. از این رو، سفارش شده است که در حق خود خیانت نکند و خیانت به خود به‌معنای محروم ساختن خود از حقوق مسلم و لذات شرعی و معنوی است؛<ref>سورهٔ نساء، آیه</ref> همچنین امانت داری به‌معنای حفظ [[عزت نفس|عزّت]] و [[آبرو|آبروی]] خود است.<ref>سورهٔ بقره، آیه 187.</ref> در منابع دینی پذیرش مسئولیت‌های بیش از توان، طمع کردن، حفظ‌نکردن اسرار شخصی، تنبلی، سستی و گناه مصادیق خیانت به خود شمرده شده‌اند.<ref>ایروانی و دیگران، فرهنگ روابط اجتماعی در آموزه‌های اسلامی، 1388ش، ص66.</ref>
#'''امانت‌داری نسبت به دیگران'''؛ مانند کسانی که انسان با آنها تعامل و ارتباط دارد.<ref>سورهٔ انفال، آیه 27.</ref>
#'''امانت‌داری نسبت به دیگران'''؛ مانند کسانی که انسان با آنها تعامل و ارتباط دارد.<ref>سورهٔ انفال، آیه 27.</ref>