برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
از امام رضا بهعنوان مصداقی بارز از واژهٔ «کوثر»، در سورهٔ کوثر نام بردهاند،<ref>. زارعی سبزواری، سیرهٔ علمی و عملی امام رضا، 1394ش، ص121</ref> که [[زیارت امام رضا|زیارت]] او، از زیارت جدّش، [[امام حسین]]، بهتر است.<ref>. کلینی، کافی، 1407ق، ج4، ص584؛ پورامینی، بر مدار آفتاب، 1395ش، ص19.</ref> [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]]، او را کسی معرفی کرده است که با نور خدا مینگرد و حکیمانه سخن میگوید و دچار لغزش و خطا نمیشود، دانا است و از علم و حکمت پُر بوده<ref>. طبسی، الامام الرضا عند اهلالسنّة، 1391ش، ص34.</ref> و پاداشِ [[زیارت امام رضا|زیارت]] او، [[بهشت]] است.<ref>. زارعی سبزواری، سیرهٔ علمی و عملی امام رضا، 1394ش، ص209.</ref> | از امام رضا بهعنوان مصداقی بارز از واژهٔ «کوثر»، در سورهٔ کوثر نام بردهاند،<ref>. زارعی سبزواری، سیرهٔ علمی و عملی امام رضا، 1394ش، ص121</ref> که [[زیارت امام رضا|زیارت]] او، از زیارت جدّش، [[امام حسین]]، بهتر است.<ref>. کلینی، کافی، 1407ق، ج4، ص584؛ پورامینی، بر مدار آفتاب، 1395ش، ص19.</ref> [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]]، او را کسی معرفی کرده است که با نور خدا مینگرد و حکیمانه سخن میگوید و دچار لغزش و خطا نمیشود، دانا است و از علم و حکمت پُر بوده<ref>. طبسی، الامام الرضا عند اهلالسنّة، 1391ش، ص34.</ref> و پاداشِ [[زیارت امام رضا|زیارت]] او، [[بهشت]] است.<ref>. زارعی سبزواری، سیرهٔ علمی و عملی امام رضا، 1394ش، ص209.</ref> | ||
[[ | [[امام باقر]] و [[امام صادق]] او را بهترین خَلق روی زمین، پس از [[امام موسی کاظم]] دانستهاند.<ref>. مسعودی، اثبات الوصیة، 1362ش، ص379</ref> امام صادق، او را به دلیل علم سرشارش، «عالِم آلمحمد» دانسته است.<ref>. قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج2، ص455؛ رحیمی و انفرادی، امام رضا، دانای خاندان محمد، 1400ش، ص49.</ref> حتی مأمون هم او را بهترینِ اهل زمین و داناترین و عابدترینِ آنان میدانست<ref>. قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج2، ص474 و 508؛ خامنهای، انسان 250ساله، 1391ش، ص317.</ref> و هیچکس را از علی بن موسی، افضل و مُحِقّتر به خلافت، نمیدانست.<ref>. قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج2، ص508.</ref> | ||
او بزرگترین، برگزیدهترین و محبوبترین فرد نزد [[ | او بزرگترین، برگزیدهترین و محبوبترین فرد نزد [[امام کاظم]] بود.<ref>. منتظر القائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص210.</ref> از امام رضا بهعنوان بزرگترین پیشوا، هادی دین، شهرهٔ آفاق و مورد تکریم و احترام همگان، یاد میکنند.<ref>. خامنهای، انسان 250ساله، 1391ش، ص317؛ منتظر القائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص210.</ref> عظمت علمی، مقام معنوی و [[اخلاق]] عملی او، موجب جذب مردم بهسوی وی شده بود.<ref>. منتظر القائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص217.</ref> از او بیش از ۲۰ مورد پیشگویی و امور خارقالعاده گزارش شده است.<ref>. قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج2، ص490 و 504؛ وطندوست، گذری بر سیرهٔ عملی امام رضا، 1392ش، ص109، 111-113.</ref> چیزی نبود که از او بپرسند و او پاسخش را نداند،<ref>. معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ص363.</ref> زیرا به گذشته و حال، آگاه بود.<ref>. قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج2، ص464؛ قرشی، پژوهشی دقیق در زندگانی امام علی بن موسی الرضا، 1389ش، ج1، ص65.</ref> | ||
همواره در مناظرات، بر خصم غلبه میکرد.<ref>. قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج2، ص461؛ جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص442؛ وطندوست، گذری بر سیرهٔ عملی امام رضا، 1392ش، ص114؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ص364.</ref> اینگونه، شخصیت علمی وی، بر همگان، از تمام فرقهها و ادیان و مذاهب، ثابت شده بود.<ref>. مطهری، سیری در سیرهٔ ائمّهٔ اطهار، 1383ش، ص206؛ وطندوست، گذری بر سیرهٔ عملی امام رضا، 1392ش، ص98 و 106-109.</ref> توجه بسیار به [[عبادت]]، [[سادهزیستی]] و تواضع، رعایت عدالت در برخورد با نزدیکان، از دیگر نکات اخلاقی امام رضا است.<ref>. امینی، نگاهی به زندگی و ولایتعهدی امام رضا، 1395ش، ص32-38.</ref> نماز را در اول وقت، اقامه کرده و به دیگران نیز همین را توصیه میکرد. هر صبح و شام، قرآن میخواند و پرسش دیگران را با قرآن پاسخ میداد.<ref>. رحیمی و انفرادی، امام رضا، دانای خاندان محمد، 1400ش، ص20-22.</ref> | همواره در مناظرات، بر خصم غلبه میکرد.<ref>. قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج2، ص461؛ جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص442؛ وطندوست، گذری بر سیرهٔ عملی امام رضا، 1392ش، ص114؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ص364.</ref> اینگونه، شخصیت علمی وی، بر همگان، از تمام فرقهها و ادیان و مذاهب، ثابت شده بود.<ref>. مطهری، سیری در سیرهٔ ائمّهٔ اطهار، 1383ش، ص206؛ وطندوست، گذری بر سیرهٔ عملی امام رضا، 1392ش، ص98 و 106-109.</ref> توجه بسیار به [[عبادت]]، [[سادهزیستی]] و تواضع، رعایت عدالت در برخورد با نزدیکان، از دیگر نکات اخلاقی امام رضا است.<ref>. امینی، نگاهی به زندگی و ولایتعهدی امام رضا، 1395ش، ص32-38.</ref> نماز را در اول وقت، اقامه کرده و به دیگران نیز همین را توصیه میکرد. هر صبح و شام، قرآن میخواند و پرسش دیگران را با قرآن پاسخ میداد.<ref>. رحیمی و انفرادی، امام رضا، دانای خاندان محمد، 1400ش، ص20-22.</ref> | ||
| خط ۸۲: | خط ۸۲: | ||
== اوضاع فرهنگی-اجتماعی در زمان امام رضا == | == اوضاع فرهنگی-اجتماعی در زمان امام رضا == | ||
دوران امامت علی بن موسی (۱۸۳–۲۰۳)، ده سال با خلافتهارون الرشید (۱۸۳–۱۹۳)، مقارن بود؛ هارون به دلیل نگرانی از عواقب قتل [[ | دوران امامت علی بن موسی (۱۸۳–۲۰۳)، ده سال با خلافتهارون الرشید (۱۸۳–۱۹۳)، مقارن بود؛ هارون به دلیل نگرانی از عواقب قتل [[امام کاظم]]، متعرّض امام رضا نمیشد و امام رضا بدون تقیّه و با استفاده از شرایط پیش آمده، اظهار امامت کرده و با تربیت شاگردانی، علوم و معارف دینی و حقایق قرآنی را نشر میداد.<ref>. پیشوایی، سیرهٔ پیشوایان؛ نگرشی بر زندگانی اجتماعی، سیاسی و فرهنگی امامان معصوم، 1380ش، ص468-469.</ref> | ||
در دورهٔ حکومت امین (۱۹۳–۱۹۸)،<ref>. امینی، نگاهی به زندگی و ولایتعهدی امام رضا، 1395ش، ص29-30.</ref> به دلیل درگیریِ او با برادرش مأمون، باز هم امام رضا به فعالیتهای علمی و فرهنگی خود ادامه داد.<ref>. پیشوایی، سیرهٔ پیشوایان؛ نگرشی بر زندگانی اجتماعی، سیاسی و فرهنگی امامان معصوم، 1380ش، ص472.</ref> پنج سال آخر از حیات امام رضا (۱۹۸–۲۰۳) با خلافت مأمون، مقارن بود.<ref>. نصیری، تحلیلی از تاریخ تشیُّع و امامان، 1384ش، ص216؛ زمانی قمشهای، هیئت و نجوم اسلامی، 1384ش، ج2، ص319.</ref> با آغاز خلافت مأمون، قیامهای علویان اوج گرفت.<ref>. قرشی، پژوهشی دقیق در زندگانی امام علی بن موسی الرضا، 1389ش، ج2، ص311-321.</ref> امام رضا گرچه با اصل این قیامها مخالف نبود، اما به دلیل آگاهی از ناکامی اکثر این قیامها و نیز، افراط برخی از قیامکنندگان در کشتار مردم و غارت اموال، از تأیید آنها، سر باز میزد.<ref>. معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ص415.</ref> | در دورهٔ حکومت امین (۱۹۳–۱۹۸)،<ref>. امینی، نگاهی به زندگی و ولایتعهدی امام رضا، 1395ش، ص29-30.</ref> به دلیل درگیریِ او با برادرش مأمون، باز هم امام رضا به فعالیتهای علمی و فرهنگی خود ادامه داد.<ref>. پیشوایی، سیرهٔ پیشوایان؛ نگرشی بر زندگانی اجتماعی، سیاسی و فرهنگی امامان معصوم، 1380ش، ص472.</ref> پنج سال آخر از حیات امام رضا (۱۹۸–۲۰۳) با خلافت مأمون، مقارن بود.<ref>. نصیری، تحلیلی از تاریخ تشیُّع و امامان، 1384ش، ص216؛ زمانی قمشهای، هیئت و نجوم اسلامی، 1384ش، ج2، ص319.</ref> با آغاز خلافت مأمون، قیامهای علویان اوج گرفت.<ref>. قرشی، پژوهشی دقیق در زندگانی امام علی بن موسی الرضا، 1389ش، ج2، ص311-321.</ref> امام رضا گرچه با اصل این قیامها مخالف نبود، اما به دلیل آگاهی از ناکامی اکثر این قیامها و نیز، افراط برخی از قیامکنندگان در کشتار مردم و غارت اموال، از تأیید آنها، سر باز میزد.<ref>. معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ص415.</ref> | ||
| خط ۱۰۸: | خط ۱۰۸: | ||
=== سیرهٔ اجتماعی === | === سیرهٔ اجتماعی === | ||
امام علی بن موسی الرضا بر [[صله | امام علی بن موسی الرضا بر [[صله رحم]] تأکید میورزید،<ref>. وطندوست، گذری بر سیرهٔ عملی امام رضا، 1392ش، ص179.</ref> و آن را دارای آثار فراوان معنوی، روانی و اجتماعی و نیز، موجب آبادانی شهرها، ازدیاد روزی و طولانی شدن عمر میدانست.<ref>. رحیمی و انفرادی، امام رضا، دانای خاندان محمد، 1400ش، ص39.</ref> او بر ملاقات با یکدیگر، سفارش میکرد؛<ref>. پورامینی، بر مدار آفتاب، 1395ش، ص95-96 و 103.</ref> بر حقوق مردم و همسایگان،<ref>. وطندوست، گذری بر سیرهٔ عملی امام رضا، 1392ش، ص195.</ref> پیروان ادیان و فرقهها، پای میفشرد و با آنان برخورد عادلانه و مطلوب داشت<ref>. رحیمی و انفرادی، امام رضا، دانای خاندان محمد، 1400ش، ص37.</ref> و نمیگذاشت حقی از آنان ضایع و ظلمی بر آنان برود؛<ref>. پورامینی، بر مدار آفتاب، 1395ش، ص101؛ رحیمی و انفرادی، امام رضا، دانای خاندان محمد، 1400ش، ص46.</ref> نسبت به کژیها و ناراستیها و نادرستیهای نزدیکان خود، اعتراض میکرد تا به دلیل انتساب به او، سوءاستفاده نکنند؛<ref>. پورامینی، بر مدار آفتاب، 1395ش، ص102؛ رحیمی و انفرادی، امام رضا، دانای خاندان محمد، 1400ش، ص45.</ref> از خطای خطاکاران، درمیگذشت؛<ref>. رحیمی و انفرادی، امام رضا، دانای خاندان محمد، 1400ش، ص44؛ وطندوست، گذری بر سیرهٔ عملی امام رضا، 1392ش، ص230.</ref> به رفع گرفتاری افراد، توجه و اهتمام داشت؛<ref>. وطندوست، گذری بر سیرهٔ عملی امام رضا، 1392ش، ص197-200.</ref> از مردمآزاری، بهویژه [[همسایه آزاری|همسایگان]]، پرهیز میکرد و اشخاص را با لقب و کنیه، مورد خطاب قرار میداد. | ||
[[کرامت انسانی]] همگان را حفظ میکرد<ref>. زارعی سبزواری، سیرهٔ علمی و عملی امام رضا، 1394ش، ص59-67.</ref> و آن را مبتنی بر چهار اصل میدانست: | [[کرامت انسانی]] همگان را حفظ میکرد<ref>. زارعی سبزواری، سیرهٔ علمی و عملی امام رضا، 1394ش، ص59-67.</ref> و آن را مبتنی بر چهار اصل میدانست: | ||