اهل‌بیت: تفاوت میان نسخه‌ها

'''{{درشت|اهل‌بیت}}'''؛ خاندان [[پیامبر اکرم]] و مصداق [[آیه تطهیر]] در قرآن.

«اهل» بر نوعی رابطه و پیوند میان یک انسان با انسان یا اشیا و امورات دیگر دلالت می‌کند، به‌عنوان مثال همسر و نزدیک‌ترین کسان یک مرد، اهل او هستند؛ ساکنان یک خانه، شهر یا آبادی، اهل آن خانه، شهر یا آبادی شمرده می‌شوند؛ پیروان هر دین و آیینی اهل آن دین هستند و افرادی که دانش و هنر و حرفه‌ای دارند، اهل آن دانش و هنر و حرفه محسوب می‌شوند.<ref>. سبحانی تبریزی، دانشنامهٔ کلام اسلامی، 1387ش، ص553.</ref> بَیْت به‌معنای خانه<ref>. آذرنوش، فرهنگ معاصر عربی فارسی، 1381ش، ذیل کلمهٔ بیت.</ref> و ترکیب اهل‌بیت به‌معنای ساکنان یک خانه است.<ref>. فراهیدی، کتاب العین، 1409ق، ذیل کلمهٔ اهل.</ref> اهل‌بیت در اصطلاح مسلمانان هرگاه بدون قید ذکر شود، به‌معنای خاندان [[حضرت محمد]] (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) است<ref>. راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، 1402ق، ص96.</ref> که در فرهنگ مسلمانان از منزلت ویژه‌ای برخوردار بوده و گفتار و رفتار آنان به باور [[شیعه|شیعیان]]، ملاک حق و راهنمای حقیقت است.<ref>. سبحانی، دانشنامه کلام اسلامی، 1387ش، ص555.</ref>

شیعیان با اثرپذیری از روایاتی که آنها را به شادمانی در خوشی‌های اهل‌بیت و غمگینی در اندوه آنها سفارش کرده است،<ref>. ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول عن آل‌الرسول، 1404ق، ص123.</ref> به مناسبت اینکه پیامبر اسلام، [[امام علی|علی]] را در روز هجدهم [[ذی‌الحجة|ذی‌الحجه]] به جانشینی خود انتخاب کرد، در سراسر جهان این روز را با نام [[عید غدیر]]، [[جشن]] می‌گیرند، تا یاد آن فراموش نشود.<ref>. موسوی زنجانی، عقاید الامامیة الاثنی‌عشریة، 1413ق، ج3، ص227.</ref> آنها همچنین شب و روز [[نیمه شعبان|نیمهٔ شعبان]] را به‌مناسبت میلاد امام زمان، جشن می‌گیرند و خیابان‌ها و خانه‌های خود را را [[زینت]] و چراغانی می‌کنند.<ref>. صافی گلپایگانی، سلسله مباحث امامت و مهدویت، 1391ش، ج3، ص12.</ref> [[جشن نیمه شعبان|جشن نیمهٔ شعبان]] از مهم‌ترین مراسمی است که مورد توجه شیعیان قرار دارد و هرساله در سراسر جهان مراسم مختلفی به این مناسبت برگزار می‌شود.<ref>[https://vista.ir/w/a/34/53fb4 . «جشن نیمه شعبان را چگونه برگزار کنیم؟»،  وب‌سایت ویستا نیوز.]</ref>

در ایران، بیش از نیمی از تعطیلات رسمی سالانه به مناسبت ایام شادی و ولادت یا شهادت یکی از اهل‌بیت است؛ کل تعطیلات رسمی سالانه جمهوری اسلامی ایران غیر از جمعه‌ها ۲۷ روز است که پنج روز آن (هفده [[ربیع الاول|ربیع‌الاول]]، سیزده [[رجب]]، بیست‌وهفت رجب، پانزده شعبان و هجده ذیحجه)، اختصاص به ایام خوشحالی یا ولادت اهل‌بیت دارد و نه روز آن (نهم [[ماه محرم|محرم]]، دهم محرم، بیستم [[صفر]]، بیست‌وهشتم صفر، آخر صفر، هشتم ربیع‌الاول، سوم [[جمادی الثانی|جمادی‌الثانی]]، بیست‌ویکم [[رمضان]] و بیست‌وپنجم شوال)، اختصاص به ایام رحلت یا [[شهادت]] اهل‌بیت دارد.<ref>. [https://partchap.com/ «روزهای تعطیل رسمی ایران»،  وب‌سایت پارت چاپ.]</ref>

از مناسک مهم شیعیان در سراسر جهان، گرامی‌داشت ایام شهادت اهل‌بیت است؛ در این میان، رحلت پیامبر در ۲۸ ماه صفر، شهادت امام علی در ۲۱ رمضان، [[تاسوعا]]، [[عاشورا]] و [[مراسم شهادت امام رضا در خراسان|شهادت امام رضا]] در آخر ماه صفر، بیش از همه گرامی داشته می‌شود. بر اساس یک سنت کهن میلیون‌ها عراقی و غیر عراقی در سالروز رحلت پیامبر از سراسر عراق و جهان راهی نجف می‌شوند تا به امام علی، تسلیت گویند.<ref>. [https://www.irna.ir/news/82734221/گزارش-ایرنا-از-28-صفر-در-نجف-سنت-زیارت-میلیونی غفاری، «سنت زیارت میلیونی در ایام رحلت پیامبر اکرم»،  خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> با فرا رسیدن ماه محرم و سالروز شهادت [[امام حسین]]، شیعیان جهان با برپایی مراسم [[عزاداری امام حسین|عزاداری]] یاد رشادت‌های امام حسین و یاران او را گرامی می‌دارند. در ماه محرم به‌خصوص در دههٔ اول، مردم [[لباس مشکی در فرهنگ شیعیان|لباس ماتم]] می‌پوشند و مجالس عزاداری تشکیل می‌دهند.<ref>. هانری رنه د، سفرنامه از خراسان تا بختیاری، 1335ش، ص190.</ref> میشل فوکو، دانشمند فرانسوی، دو عنصر «عاشورا» و «[[انتظار]]»، را از مؤلفه‌های مهم زندگی شیعیان به‌شمار آورده است.<ref>. [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5793/7754/97800/فوکو-با-انقلاب مجله انتظار نوجوان، «فوکو با انقلاب»،  پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> [[امام خمینی]]، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، معتقد است آنچه اسلام را زنده نگه داشته، محرّم و صفر است.<ref>. [http://www.imam-khomeini.ir/fa/C207_43595/_%d8%ad%d9%81%d8%b8_%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85_%d8%ac%d9%85%d9%87%d9%88%d8%b1%db%8c_%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c_%d9%80_%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86_%d9%88%d8%b8%d8%a7%db%8c%d9%81_%d8%b1%d9%88%d8%ad%d8%a7%d9%86% امام خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج15، ص330.]</ref>

در فرهنگ شیعیان، [[زیارت در فرهنگ شیعه|زیارت]] مراقد ائمه، از امور مهم معنوی شمرده شده است. در روایات، پاداش‌های اخروی برای زیارت بیان شده<ref>. کلینی، الکافی، 1407ق، ج4، ص548.</ref> و زیارت امام حسین<ref>. ابن‌قولویه، کامل الزیارات، 1356ش، ص141.</ref> و امام رضا<ref>. کلینی، الکافی، 1407ق، ج4، ص585.</ref> بیش از همه، سفارش شده است.<ref>. ابن‌قولویه، کامل الزیارات، 1356ش، ص141.</ref> به گفتهٔ مسئولان حرم، در شب و روز میلاد امام رضا حدود ۳ میلیون زائر به زیارت او می‌روند و این تعداد در دههٔ کرامت، به حدود ۱۲ میلیون نفر رسیده و سالانه حدود ۲۵ میلیون نفر، مرقد امام رضا را زیارت می‌کنند.<ref>. [https://www.mehrnews.com/news/2403635/آمارهایی-از-حرم-امام-رضا-ع-که-نمی-دانستید «آمارهایی از حرم امام رضا که نمی‌دانستید»،  خبرگزاری مهر.]</ref>