جز حمید فاضل صفحهٔ سعدی شیرازی را به سعدی منتقل کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''سعدی'''،</big> شاعر و ادیب پرآوازۀ ایرانی در شیراز. | |||
<big>'''سعدی | |||
سعدی، شاعر و ادیب ایرانی است که در قرن هفتم هجری در [[شیراز]] متولد شد. سعدی به دلیل خلق آثار بینظیر ادبی، چون [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]]؛ در رشد و بالندگی زبان فارسی، نقش مؤثری داشته است. سعدی شهرت و محبوبیت جهانی دارد و آثار او الهامبخش نویسندگان برجسته در جهان بوده است. | |||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
از سعدی، با نامهای «مُشَرّفالدین» و «مُصلِحالدین» یاد شده است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C «سعدی»، ویکی شیعه.] </ref> برخی منابع، او را «ابومحمد مصلح بن عبدالله» خواندهاند.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> «سعدی»، تخلص او است که برگرفته از نام دوستش، «اتابک ابوبکر بن سعد زنگی»، فرمانروای فارس، است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | از سعدی، با نامهای «مُشَرّفالدین» و «مُصلِحالدین» یاد شده است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C «سعدی»، ویکی شیعه.] </ref> برخی منابع، او را «ابومحمد مصلح بن عبدالله» خواندهاند.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> «سعدی»، تخلص او است که برگرفته از نام دوستش، «اتابک ابوبکر بن سعد زنگی»، فرمانروای فارس، است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۴: | ||
سعدی دانشآموزی را نزد پدر آغاز کرد و بعد از درگذشت پدر، علوم مقدماتی را در زادگاه خود فراگرفت.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | سعدی دانشآموزی را نزد پدر آغاز کرد و بعد از درگذشت پدر، علوم مقدماتی را در زادگاه خود فراگرفت.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
==جوانی== | ==جوانی== | ||
سعدی، در اوائل جوانی بین سالهای 620 و 621ق برای ادامه و تکمیل تحصیلات خود به بغداد رفت و در مدارس آنجا از جمله «نظامیه» بغداد درس خواند. او پس از پایان تحصیلات، طی یک سفر طولانی به سرزمینهای اسلامی ازجمله «حجاز»، «شام»، «بَعلبَک» و «روم» (آسیای صغیر) رفت و در حدود سال 655ق به [[شیراز]] برگشت. او در دو کتاب [[بوستان | سعدی، در اوائل جوانی بین سالهای 620 و 621ق برای ادامه و تکمیل تحصیلات خود به بغداد رفت و در مدارس آنجا از جمله «نظامیه» بغداد درس خواند. او پس از پایان تحصیلات، طی یک سفر طولانی به سرزمینهای اسلامی ازجمله «حجاز»، «شام»، «بَعلبَک» و «روم» (آسیای صغیر) رفت و در حدود سال 655ق به [[شیراز]] برگشت. او در دو کتاب [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]]، به سفرهای خود به بلخ، هندوستان و جاهای دیگر نیز اشاره کرده است که برخی از محققان آنها را جزء تخیلات شاعرانه و سفرهای فرضی او دانستهاند.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
==مآخذ فکری== | ==مآخذ فکری== | ||
=== | ===اثرپذیری از قرآن و حدیث=== | ||
سعدی در بستر فرهنگ و تمدن اسلامی رشد کرد که پایههای اساسی آن [[قرآن]] و حدیث بود؛ بههمین دلیل، در آثار منثور و منظوم خود بهروشهای مختلف و در قالب صنایع بلاغی، از قرآن و حدیث استفاده کرده است.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | سعدی در بستر فرهنگ و تمدن اسلامی رشد کرد که پایههای اساسی آن [[قرآن]] و حدیث بود؛ بههمین دلیل، در آثار منثور و منظوم خود بهروشهای مختلف و در قالب صنایع بلاغی، از قرآن و [[حدیث]] استفاده کرده است.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | ||
===شاگردی نزد بزرگان=== | |||
سعدی، در دوران تحصیل در [[بغداد]]، از «[[امام محمد غزالی]]»، بیشترین تأثیر را پذیرفته و او را در کتاب [[گلستان (کتاب)|گلستان]]، «امام مرشد» نامیده است. استاد دیگر سعدی، [[شهابالدین یحیی سهروردی|شهابالدین سُهروَردی]] است که سعدی در آموزه های عرفانی تحت تأثیر او بوده است. «ابوالفرج بن جوزی» را نیز جزء اساتید او نوشتهاند.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | |||
===سفرهای زیاد=== | |||
او در سفرهای متعدد خود به کشورهای گوناگون که حدود ۲۵ سال طول کشید،<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> با اساتید زیادی در رشتههای گوناگون آشنا و همنشین شد و علاوه بر آشنایی با آداب و رسوم فرهنگهای مختلف، تجربۀ معنوی از این سفرها کسب کرد. او با تاجران و زائران اماکن مقدس، همراهی میکرد و از اوصاف پادشاهان حکایتهای زیادی میشنید که در پختگی و تجربهاندوزی او نقش بسیار مهمی داشت.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | |||
===فردوسی=== | |||
سعدی از زبان و اندیشۀ [[فردوسی]] در شاهنامه بهشدت تأثیر پذیرفته است. زبان و آموزههای مختلف شاهنامه را میتوان در آثار او، بهویژه در بوستان به روشنی دید. سعدی در حکمتها و [[ضربالمثل]]ها، از پهلوانان و پادشاهان شاهنامه یاد کرده و میراث فرهنگ گذشته را به خواننده منتقل میکند.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/45612/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%84%DB%8C «استفادۀ سعدی از شاهنامه برای انتقال فرهنگ ملی»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | |||
==سیرۀ عملی و اخلاقی== | ==سیرۀ عملی و اخلاقی== | ||
سعدی در بیان حقایق، شهامت زیاد داشت و حاکمان و قدرتمندان زمان خود را با بیان صریح و روشن، نصیحت و به عدالت و نیکوکاری دعوت میکرد. او، به مردم مهر میورزید و منادی انساندوستی و صلح بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/82142/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C ثقفعی، «نگاهی بهاندیشههای اجتماعی و سجایای اخلاقی سعدی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> همچنین، موضعگیری سعدی در برابر رفتار همنوعان، انتزاعی و ذهنی نبود؛ بلکه جنبۀ عملی داشت. او وقتی ناهنجاریهای اخلاقی و اجتماعی را در جامعه میدید، آداب و قواعد درست رفتاری را پیشنهاد میکرد. این رویۀ نظارت اجتماعی، در برخی از اشعار او، به روشنی نمایان است:<ref> [https://www.khabaronline.ir/news/320377/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%88%D9%84%D8%AA مؤذن جامی، «روزگار سعدی شیراز؛ از سالهای مسافرت تا دوران کهولت»، خبرآنلاین.]</ref> | سعدی در بیان حقایق، شهامت زیاد داشت و حاکمان و قدرتمندان زمان خود را با بیان صریح و روشن، نصیحت و به عدالت و نیکوکاری دعوت میکرد. او، به مردم مهر میورزید و منادی انساندوستی و صلح بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/82142/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C ثقفعی، «نگاهی بهاندیشههای اجتماعی و سجایای اخلاقی سعدی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> همچنین، موضعگیری سعدی در برابر رفتار همنوعان، انتزاعی و ذهنی نبود؛ بلکه جنبۀ عملی داشت. او وقتی ناهنجاریهای اخلاقی و اجتماعی را در جامعه میدید، آداب و قواعد درست رفتاری را پیشنهاد میکرد. این رویۀ نظارت اجتماعی، در برخی از اشعار او، به روشنی نمایان است:<ref> [https://www.khabaronline.ir/news/320377/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%88%D9%84%D8%AA مؤذن جامی، «روزگار سعدی شیراز؛ از سالهای مسافرت تا دوران کهولت»، خبرآنلاین.]</ref> | ||
| خط ۵۹: | خط ۶۲: | ||
سعدی از نمایندگان سرشناس «سبک عراقی» بود که در قرن هفتم و هشتم هجری بهوجود آمد.<ref>[http://fhnews.ir/fa/news/107898/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%BA%D8%B2%D9%84-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%B9%D8%B4%D9%82 «بررسی غزل سبک عراقی در قیمت عشق»، وبسایت فرهنگ و هنر.]</ref> از ویژگیهای مهم این سبک، نفوذ عرفان<ref>[http://www.ensafnews.com/345005/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/ شمیسا، «تفاوت سبک عراقی، خراسانی و هندی در شعر فارسی»، وبسایت انصاف نیوز.]</ref> و رواج قالب غزل است.<ref>[http://fhnews.ir/fa/news/107898/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%BA%D8%B2%D9%84-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%B9%D8%B4%D9%82 «بررسی غزل سبک عراقی در قیمت عشق»، وبسایت فرهنگ و هنر.]</ref> | سعدی از نمایندگان سرشناس «سبک عراقی» بود که در قرن هفتم و هشتم هجری بهوجود آمد.<ref>[http://fhnews.ir/fa/news/107898/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%BA%D8%B2%D9%84-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%B9%D8%B4%D9%82 «بررسی غزل سبک عراقی در قیمت عشق»، وبسایت فرهنگ و هنر.]</ref> از ویژگیهای مهم این سبک، نفوذ عرفان<ref>[http://www.ensafnews.com/345005/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/ شمیسا، «تفاوت سبک عراقی، خراسانی و هندی در شعر فارسی»، وبسایت انصاف نیوز.]</ref> و رواج قالب غزل است.<ref>[http://fhnews.ir/fa/news/107898/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%BA%D8%B2%D9%84-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%B9%D8%B4%D9%82 «بررسی غزل سبک عراقی در قیمت عشق»، وبسایت فرهنگ و هنر.]</ref> | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
# | # [[گلستان (کتاب)|گلستان]]، از شاهکارهای سعدی است که در 8 باب بهنامهای: سیرت پادشاهان، اخلاق درویشان، فضیلت قناعت، فواید سکوت، عشق و جوانی، ضعف و پیری، تأثیر تربیت و آداب صحبت، تنظیم شدهاست؛<ref>[https://article.tebyan.net/89692/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C «آثار سعدی»، وبسایت تبیان.]</ref> | ||
# | # [[بوستان (کتاب)|بوستان]]، این کتاب از عالیترین آثار ادبی در [[زبان فارسی]] است که از 10 بخش بهنامهای عدل، احسان، عشق، تواضع، رضا، ذکر، تربیت، شکر، توبه، مناجات و خاتمۀ کتاب بهوجود آمدهاست؛<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | ||
# قصاید عربی که حدود 700 بیت دارد و شامل موضوعات غنایی، مدح، اندرز و مرثیه میشود؛ | # قصاید عربی که حدود 700 بیت دارد و شامل موضوعات غنایی، مدح، اندرز و مرثیه میشود؛ | ||
# قصاید فارسی که در ستایس خدا و مدح و نصیحت بزرگان و شاهان معاصر سعدی است؛ | # قصاید فارسی که در ستایس خدا و مدح و نصیحت بزرگان و شاهان معاصر سعدی است؛ | ||
| خط ۶۹: | خط ۷۲: | ||
# نصیحةالملوک، این اثر دربارۀ اخلاق است؛ | # نصیحةالملوک، این اثر دربارۀ اخلاق است؛ | ||
# صاحبیه، مجموعۀ چند قطعه فارسی و عربی که در ستایش شمسالدین، وزیر دانشمند عصر اتابکان است؛ | # صاحبیه، مجموعۀ چند قطعه فارسی و عربی که در ستایش شمسالدین، وزیر دانشمند عصر اتابکان است؛ | ||
# خبیثات که مجموعهای از اشعار هزلآمیز و لطیفههای رایج در عصر سعدی است.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | # خبیثات که مجموعهای از اشعار هزلآمیز و لطیفههای رایج در عصر سعدی است.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | ||
==ویژگیهای آثار سعدی== | ==ویژگیهای آثار سعدی== | ||
===1. ایجاز=== | ===1. ایجاز=== | ||
| خط ۸۵: | خط ۸۹: | ||
سعدی در آثار خود به ارزشهای مشترک جهانی مانند عشق، دوستی، [[صلح]]، احترام بهیکدیگر و مدارا و [[مهربانی]] پرداخته است و نگاه خداجویانه و انسانگرایانه دارد. آثار او، از میراثهای جاویدانی برای نوع بشر است و تاریخ مصرف مشخصی ندارد.<ref>[https://web.archive.org/web/20170917124027/http:/www.bookcity.org/detail/3091 «سعدی روح کمال شرق»، وبسایت شهر کتاب.]</ref> | سعدی در آثار خود به ارزشهای مشترک جهانی مانند عشق، دوستی، [[صلح]]، احترام بهیکدیگر و مدارا و [[مهربانی]] پرداخته است و نگاه خداجویانه و انسانگرایانه دارد. آثار او، از میراثهای جاویدانی برای نوع بشر است و تاریخ مصرف مشخصی ندارد.<ref>[https://web.archive.org/web/20170917124027/http:/www.bookcity.org/detail/3091 «سعدی روح کمال شرق»، وبسایت شهر کتاب.]</ref> | ||
===2. اعتلای زبان فارسی=== | ===2. اعتلای زبان فارسی=== | ||
شعر و نثر سعدی، در طول تاریخ، یکی از منابع مهم و اصلی آموزش زبان و ادبیات فارسی بوده<ref>[https://www.ketabrah.ir/author/2618-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C زندگینامه و دانلود بهترین کتابهای سعدی شیرازی»، وبسایت کتابراه.]</ref> و تأثیر اساسی در رشد و غنای این زبان داشته است. بهویژه | شعر و نثر سعدی، در طول تاریخ، یکی از منابع مهم و اصلی آموزش زبان و ادبیات فارسی بوده<ref>[https://www.ketabrah.ir/author/2618-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C زندگینامه و دانلود بهترین کتابهای سعدی شیرازی»، وبسایت کتابراه.]</ref> و تأثیر اساسی در رشد و غنای این زبان داشته است. بهویژه [[گلستان (کتاب)|گلستان]]، یکی از کتابهای درسی مهم بعد از [[قرآن]] در مدارس سنتی و مکتبخانهها بوده است. همچنین، حدود چهارصد [[ضربالمثل]] تنها از [[گلستان (کتاب)|گلستان]] در زبان فارسی رایج است که در زندگی روزمرۀ مردم کاربرد گستردهای دارد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/92080905397/400-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%A7%D8%B3%D8%AA 400 ضربالمثل از گلستان سعدی در زبان پارسی رایج است»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
==بازآفرینی هنری آثار سعدی== | ==بازآفرینی هنری آثار سعدی== | ||
===1. موسیقی=== | ===1. موسیقی=== | ||
اشعار سعدی را آوازخوانهای | اشعار سعدی را آوازخوانهای ایران مانند [[محمدرضا شجریان]]، [[شهرام ناظری]]، حسام الدین سراج و دیگران خواندهاند.<ref>[https://seemorgh.com/culture/music/76304-76304/ «میدانستید اشعار خیلی از تصنیفهای خاطرهانگیز متعلق به سعدی است؟»، وبسایت سیمرغ.]</ref> | ||
===2. ادبیات کودک و نوجوان=== | ===2. ادبیات کودک و نوجوان=== | ||
آثار زیادی با بازآفرینی کتاب [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]] سعدی، برای کودکان و نوجوانان تولید شده که از جملۀ آنها میتوان از کتاب «سلطانی که رازش را نگه داشت»، اثر ابراهیم اکبرزاده نام برد.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/251329/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 «داستانهایی از بوستان و گلستان سعدی برای کودکان و نوجوانان»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | آثار زیادی با بازآفرینی کتاب [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]] سعدی، برای کودکان و نوجوانان تولید شده که از جملۀ آنها میتوان از کتاب «سلطانی که رازش را نگه داشت»، اثر ابراهیم اکبرزاده نام برد.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/251329/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 «داستانهایی از بوستان و گلستان سعدی برای کودکان و نوجوانان»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | ||
| خط ۹۶: | خط ۱۰۱: | ||
==دیدگاههای دیگران دربارۀ سعدی== | ==دیدگاههای دیگران دربارۀ سعدی== | ||
# جیمز موریه، نویسندۀ انگلیسی، سعدی را «شاعر ملی ایران» مینامد؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/02/01/1705514/%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 «شیرازۀ ادب پارسی؛ نگاهی به میراث سعدی برای ایرانیان»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | # جیمز موریه، نویسندۀ انگلیسی، سعدی را «شاعر ملی ایران» مینامد؛<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/02/01/1705514/%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 «شیرازۀ ادب پارسی؛ نگاهی به میراث سعدی برای ایرانیان»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
# محمدعلی فروغی معتقد است که سعدی هفتصد سال پیش بهزبان امروزی سخن گفته است و تا هنوز نهتنها مثل او، که نزدیک به او هم ظهور نکرده است؛ | # [[محمدعلی فروغی]] معتقد است که سعدی هفتصد سال پیش بهزبان امروزی سخن گفته است و تا هنوز نهتنها مثل او، که نزدیک به او هم ظهور نکرده است؛ | ||
# سعید نفیسی، سعدی را از بزرگترین شاعران ایران و جهان میداند که تا کنون کسی در زبان فارسی بهسادگی و روانی او سخن نگفته است؛ | # سعید نفیسی، سعدی را از بزرگترین شاعران ایران و جهان میداند که تا کنون کسی در زبان فارسی بهسادگی و روانی او سخن نگفته است؛ | ||
# شفیعی کدکنی باورمند است که سعدی و [[فردوسی]]، از زمان ظهور خود تا امروز، فرمانروایان بینظیر قلمرو شعر بودهاند؛ | # شفیعی کدکنی باورمند است که سعدی و [[فردوسی]]، از زمان ظهور خود تا امروز، فرمانروایان بینظیر قلمرو شعر بودهاند؛ | ||
| خط ۱۰۲: | خط ۱۰۷: | ||
==درگذشت== | ==درگذشت== | ||
سعدی در | سعدی در ۶۹۱ق یا ۶۹۴ق در [[شیراز]] درگذشت و پیکر او در خانقاهی که در حالحاضر [[آرامگاه سعدی|آرامگاه او]] است، بهخاک سپرده شد.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی به زندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | ||
==نقش فرهنگی سعدی در ایران== | ==نقش فرهنگی سعدی در ایران== | ||
مردم [[ایران]] بعد از هفت قرن با شعر سعدی انس دارند. بسیاری از کشورهای دیگر، از طریق آثار سعدی با ایران آشنا شدهاند. [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]] قرنها کتاب درسی در ایران بوده است. سعدی آموزگار زبان فارسی است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/2106195/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D9%8A%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%8A%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D9%8A «سبک زندگی در اشعار سعدي»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | مردم [[ایران]] بعد از هفت قرن با شعر سعدی انس دارند. بسیاری از کشورهای دیگر، از طریق آثار سعدی با ایران آشنا شدهاند. [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]] قرنها کتاب درسی در ایران بوده است. سعدی آموزگار زبان فارسی است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/2106195/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D9%8A%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%8A%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D9%8A «سبک زندگی در اشعار سعدي»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
| خط ۱۱۵: | خط ۱۲۱: | ||
سعدی در [[افغانستان]] یکی از محبوبترین شاعران است و کتابهای [[گلستان (کتاب)|گلستان]] و [[بوستان (کتاب)|بوستان]] او، بخش عمدهای از منابع آموزشی در مکتبخانههای قدیمی در این کشور بوده است. همچنین، بخش زیادی از کتابهای ادبیات در نظام جدید آموزشی افغانستان را آثار سعدی تشکیل میدهد.<ref>[https://www.lisna.ir/public-library/item/2646-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87%D8%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «نخستین شاعر ایرانی که شعرش در اروپا ترجمه شده، سعدی است»، وبسایت لیزنا.]</ref> | سعدی در [[افغانستان]] یکی از محبوبترین شاعران است و کتابهای [[گلستان (کتاب)|گلستان]] و [[بوستان (کتاب)|بوستان]] او، بخش عمدهای از منابع آموزشی در مکتبخانههای قدیمی در این کشور بوده است. همچنین، بخش زیادی از کتابهای ادبیات در نظام جدید آموزشی افغانستان را آثار سعدی تشکیل میدهد.<ref>[https://www.lisna.ir/public-library/item/2646-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87%D8%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «نخستین شاعر ایرانی که شعرش در اروپا ترجمه شده، سعدی است»، وبسایت لیزنا.]</ref> | ||
==یادبود== | ==یادبود== | ||
{{اصلی|آرامگاه سعدی}} | |||
آرامگاه سعدی در 1187ق بهدستور «کریمخان زند» در محل دفن سعدی در دو طبقه بنا شد و ساختمان امروزی آن، توسط انجمن آثار ملی در 1331ش، با تلفیقی از معماری قدیم و جدید ایرانی ساخته شده است. این بنای یادبود، در چهار کیلومتری شمالشرق [[شیراز]]، در انتهای خیابان بوستان و در کنار باغ دلگشا قرار دارد.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی به زندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | آرامگاه سعدی در 1187ق بهدستور «کریمخان زند» در محل دفن سعدی در دو طبقه بنا شد و ساختمان امروزی آن، توسط انجمن آثار ملی در 1331ش، با تلفیقی از معماری قدیم و جدید ایرانی ساخته شده است. این بنای یادبود، در چهار کیلومتری شمالشرق [[شیراز]]، در انتهای خیابان بوستان و در کنار باغ دلگشا قرار دارد.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی به زندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | ||
===2. روز سعدی=== | ===2. روز سعدی=== | ||
در سال 1381ش، روز اول [[اردیبهشت]] ماه، بهعنوان «روز سعدی» در ایران نامگذاری شد.<ref>[https://www.imna.ir/news/419640/%DB%8C%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 «یکم اردیبهشتماه، روز سعدی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | در سال 1381ش، روز اول [[اردیبهشت]] ماه، بهعنوان «روز سعدی» در ایران نامگذاری شد.<ref>[https://www.imna.ir/news/419640/%DB%8C%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 «یکم اردیبهشتماه، روز سعدی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | ||
| خط ۱۲۶: | خط ۱۳۳: | ||
برای بزرگداشت نام و یاد سعدی، تمبر طلا و نقره بهنام او، طراحی و تولید شده است. | برای بزرگداشت نام و یاد سعدی، تمبر طلا و نقره بهنام او، طراحی و تولید شده است. | ||
==نمونههایی از ضربالمثلهای سعدی== | ==نمونههایی از ضربالمثلهای سعدی== | ||
چند نمونه از | چند نمونه از [[ضربالمثل]]های سعدی که در زندگی روزمره کاربرد زیادی دارند. | ||
# هرکه دست از جان بشوید، هرچه در دل دارد بگوید؛ | # هرکه دست از جان بشوید، هرچه در دل دارد بگوید؛ | ||
# دروغ مصلحتآمیز به از راستی فتنهانگیز؛ | # دروغ مصلحتآمیز به از راستی فتنهانگیز؛ | ||
