جز حمید فاضل صفحهٔ سعدی شیرازی را به سعدی منتقل کرد |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:سعدی.jpg|300px|thumb|left|سعدی شیرازی]] | [[پرونده:سعدی.jpg|300px|thumb|left|سعدی شیرازی]] | ||
<big>'''سعدی | <big>'''سعدی'''،</big> شاعر و ادیب پرآوازۀ ایرانی در شیراز. | ||
سعدی، شاعر و ادیب مشهور ایرانی است که در قرن هفتم هجری در [[شیراز]] متولد شد. سعدی به دلیل خلق آثار بینظیر ادبی، در رشد و بالندگی زبان فارسی، نقش مؤثری داشته است. سعدی شهرت و محبوبیت جهانی دارد و آثار او الهامبخش نویسندگان برجسته در جهان بوده است. | |||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
از سعدی، با نامهای «مُشَرّفالدین» و «مُصلِحالدین» یاد شده است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C «سعدی»، ویکی شیعه.] </ref> برخی منابع، او را «ابومحمد مصلح بن عبدالله» خواندهاند.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> «سعدی»، تخلص او است که برگرفته از نام دوستش، «اتابک ابوبکر بن سعد زنگی»، فرمانروای فارس، است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | از سعدی، با نامهای «مُشَرّفالدین» و «مُصلِحالدین» یاد شده است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C «سعدی»، ویکی شیعه.] </ref> برخی منابع، او را «ابومحمد مصلح بن عبدالله» خواندهاند.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> «سعدی»، تخلص او است که برگرفته از نام دوستش، «اتابک ابوبکر بن سعد زنگی»، فرمانروای فارس، است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
سعدی، در اوائل جوانی بین سالهای 620 و 621ق برای ادامه و تکمیل تحصیلات خود به بغداد رفت و در مدارس آنجا از جمله «نظامیه» بغداد درس خواند. او پس از پایان تحصیلات، طی یک سفر طولانی به سرزمینهای اسلامی ازجمله «حجاز»، «شام»، «بَعلبَک» و «روم» (آسیای صغیر) رفت و در حدود سال 655ق به [[شیراز]] برگشت. او در دو کتاب [[بوستان سعدی|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]]، به سفرهای خود به بلخ، هندوستان و جاهای دیگر نیز اشاره کرده است که برخی از محققان آنها را جزء تخیلات شاعرانه و سفرهای فرضی او دانستهاند.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | سعدی، در اوائل جوانی بین سالهای 620 و 621ق برای ادامه و تکمیل تحصیلات خود به بغداد رفت و در مدارس آنجا از جمله «نظامیه» بغداد درس خواند. او پس از پایان تحصیلات، طی یک سفر طولانی به سرزمینهای اسلامی ازجمله «حجاز»، «شام»، «بَعلبَک» و «روم» (آسیای صغیر) رفت و در حدود سال 655ق به [[شیراز]] برگشت. او در دو کتاب [[بوستان سعدی|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]]، به سفرهای خود به بلخ، هندوستان و جاهای دیگر نیز اشاره کرده است که برخی از محققان آنها را جزء تخیلات شاعرانه و سفرهای فرضی او دانستهاند.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
==مآخذ فکری== | ==مآخذ فکری== | ||
=== | ===اثرپذیری از قرآن و حدیث=== | ||
سعدی در بستر فرهنگ و تمدن اسلامی رشد کرد که پایههای اساسی آن [[قرآن]] و حدیث بود؛ بههمین دلیل، در آثار منثور و منظوم خود بهروشهای مختلف و در قالب صنایع بلاغی، از قرآن و حدیث استفاده کرده است.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | سعدی در بستر فرهنگ و تمدن اسلامی رشد کرد که پایههای اساسی آن [[قرآن]] و حدیث بود؛ بههمین دلیل، در آثار منثور و منظوم خود بهروشهای مختلف و در قالب صنایع بلاغی، از قرآن و [[حدیث]] استفاده کرده است.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | ||
===شاگردی نزد بزرگان=== | |||
سعدی، در دوران تحصیل در [[بغداد]]، از «امام محمد غزالی»، بیشترین تأثیر را پذیرفته و او را در کتاب «گلستان»، «امام مرشد» نامیده است. استاد دیگر سعدی، «شهابالدین سُهروَردی» است که سعدی در آموزه های عرفانی تحت تأثیر او بوده است. «ابوالفرج بن جوزی» را نیز جزء اساتید او نوشتهاند.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | |||
===سفرهای زیاد=== | |||
او در سفرهای متعدد خود به کشورهای گوناگون که حدود ۲۵ سال طول کشید،<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> با اساتید زیادی در رشتههای گوناگون آشنا و همنشین شد و علاوه بر آشنایی با آداب و رسوم فرهنگهای مختلف، تجربۀ معنوی از این سفرها کسب کرد. او با تاجران و زائران اماکن مقدس، همراهی میکرد و از اوصاف پادشاهان حکایتهای زیادی میشنید که در پختگی و تجربهاندوزی او نقش بسیار مهمی داشت.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | |||
===فردوسی=== | |||
سعدی از زبان و اندیشۀ [[فردوسی]] در شاهنامه بهشدت تأثیر پذیرفته است. زبان و آموزههای مختلف شاهنامه را میتوان در آثار او، بهویژه در بوستان به روشنی دید. سعدی در حکمتها و [[ضربالمثل]]ها، از پهلوانان و پادشاهان شاهنامه یاد کرده و میراث فرهنگ گذشته را به خواننده منتقل میکند.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/45612/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%84%DB%8C «استفادۀ سعدی از شاهنامه برای انتقال فرهنگ ملی»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | |||
==سیرۀ عملی و اخلاقی== | ==سیرۀ عملی و اخلاقی== | ||
سعدی در بیان حقایق، شهامت زیاد داشت و حاکمان و قدرتمندان زمان خود را با بیان صریح و روشن، نصیحت و به عدالت و نیکوکاری دعوت میکرد. او، به مردم مهر میورزید و منادی انساندوستی و صلح بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/82142/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C ثقفعی، «نگاهی بهاندیشههای اجتماعی و سجایای اخلاقی سعدی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> همچنین، موضعگیری سعدی در برابر رفتار همنوعان، انتزاعی و ذهنی نبود؛ بلکه جنبۀ عملی داشت. او وقتی ناهنجاریهای اخلاقی و اجتماعی را در جامعه میدید، آداب و قواعد درست رفتاری را پیشنهاد میکرد. این رویۀ نظارت اجتماعی، در برخی از اشعار او، به روشنی نمایان است:<ref> [https://www.khabaronline.ir/news/320377/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%88%D9%84%D8%AA مؤذن جامی، «روزگار سعدی شیراز؛ از سالهای مسافرت تا دوران کهولت»، خبرآنلاین.]</ref> | سعدی در بیان حقایق، شهامت زیاد داشت و حاکمان و قدرتمندان زمان خود را با بیان صریح و روشن، نصیحت و به عدالت و نیکوکاری دعوت میکرد. او، به مردم مهر میورزید و منادی انساندوستی و صلح بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/82142/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C ثقفعی، «نگاهی بهاندیشههای اجتماعی و سجایای اخلاقی سعدی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> همچنین، موضعگیری سعدی در برابر رفتار همنوعان، انتزاعی و ذهنی نبود؛ بلکه جنبۀ عملی داشت. او وقتی ناهنجاریهای اخلاقی و اجتماعی را در جامعه میدید، آداب و قواعد درست رفتاری را پیشنهاد میکرد. این رویۀ نظارت اجتماعی، در برخی از اشعار او، به روشنی نمایان است:<ref> [https://www.khabaronline.ir/news/320377/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%88%D9%84%D8%AA مؤذن جامی، «روزگار سعدی شیراز؛ از سالهای مسافرت تا دوران کهولت»، خبرآنلاین.]</ref> | ||
| خط ۸۵: | خط ۸۸: | ||
سعدی در آثار خود به ارزشهای مشترک جهانی مانند عشق، دوستی، [[صلح]]، احترام بهیکدیگر و مدارا و [[مهربانی]] پرداخته است و نگاه خداجویانه و انسانگرایانه دارد. آثار او، از میراثهای جاویدانی برای نوع بشر است و تاریخ مصرف مشخصی ندارد.<ref>[https://web.archive.org/web/20170917124027/http:/www.bookcity.org/detail/3091 «سعدی روح کمال شرق»، وبسایت شهر کتاب.]</ref> | سعدی در آثار خود به ارزشهای مشترک جهانی مانند عشق، دوستی، [[صلح]]، احترام بهیکدیگر و مدارا و [[مهربانی]] پرداخته است و نگاه خداجویانه و انسانگرایانه دارد. آثار او، از میراثهای جاویدانی برای نوع بشر است و تاریخ مصرف مشخصی ندارد.<ref>[https://web.archive.org/web/20170917124027/http:/www.bookcity.org/detail/3091 «سعدی روح کمال شرق»، وبسایت شهر کتاب.]</ref> | ||
===2. اعتلای زبان فارسی=== | ===2. اعتلای زبان فارسی=== | ||
شعر و نثر سعدی، در طول تاریخ، یکی از منابع مهم و اصلی آموزش زبان و ادبیات فارسی بوده<ref>[https://www.ketabrah.ir/author/2618-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C زندگینامه و دانلود بهترین کتابهای سعدی شیرازی»، وبسایت کتابراه.]</ref> و تأثیر اساسی در رشد و غنای این زبان داشته است. بهویژه گلستان، یکی از کتابهای درسی مهم بعد از [[قرآن]] در مدارس سنتی و مکتبخانهها بوده است. همچنین، حدود چهارصد ضربالمثل تنها از [[گلستان (کتاب)|گلستان]] در زبان فارسی رایج است که در زندگی روزمرۀ مردم کاربرد گستردهای دارد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/92080905397/400-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%A7%D8%B3%D8%AA 400 ضربالمثل از گلستان سعدی در زبان پارسی رایج است»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | شعر و نثر سعدی، در طول تاریخ، یکی از منابع مهم و اصلی آموزش زبان و ادبیات فارسی بوده<ref>[https://www.ketabrah.ir/author/2618-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C زندگینامه و دانلود بهترین کتابهای سعدی شیرازی»، وبسایت کتابراه.]</ref> و تأثیر اساسی در رشد و غنای این زبان داشته است. بهویژه گلستان، یکی از کتابهای درسی مهم بعد از [[قرآن]] در مدارس سنتی و مکتبخانهها بوده است. همچنین، حدود چهارصد [[ضربالمثل]] تنها از [[گلستان (کتاب)|گلستان]] در زبان فارسی رایج است که در زندگی روزمرۀ مردم کاربرد گستردهای دارد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/92080905397/400-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%A7%D8%B3%D8%AA 400 ضربالمثل از گلستان سعدی در زبان پارسی رایج است»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
==بازآفرینی هنری آثار سعدی== | ==بازآفرینی هنری آثار سعدی== | ||
| خط ۱۲۶: | خط ۱۲۹: | ||
برای بزرگداشت نام و یاد سعدی، تمبر طلا و نقره بهنام او، طراحی و تولید شده است. | برای بزرگداشت نام و یاد سعدی، تمبر طلا و نقره بهنام او، طراحی و تولید شده است. | ||
==نمونههایی از ضربالمثلهای سعدی== | ==نمونههایی از ضربالمثلهای سعدی== | ||
چند نمونه از | چند نمونه از [[ضربالمثل]]های سعدی که در زندگی روزمره کاربرد زیادی دارند. | ||
# هرکه دست از جان بشوید، هرچه در دل دارد بگوید؛ | # هرکه دست از جان بشوید، هرچه در دل دارد بگوید؛ | ||
# دروغ مصلحتآمیز به از راستی فتنهانگیز؛ | # دروغ مصلحتآمیز به از راستی فتنهانگیز؛ | ||
