حرمت نفس: تفاوت میان نسخه‌ها

در آموزه‌های اسلامی، حرمت نفس در ارتباط با کرامت انسان معنا می‌یابد؛ در آیات قرآن به دو نوع کرامت برای انسان اشاره شده‌‌ است؛ نوع اول، کرامتی است که تمام انسان‌ها به‌صورت ذاتی واجد آن هستند که از آن به کرامت ذاتی تعبیر می‌شود؛ برخورداری انسان از روح الهی،<ref>سوره حجر، آیه ۲۹؛ سوره ص، آیه 72.</ref>  مقام خلافت الهی، تعلیم اسماء، سجدۀ ملائکه بر انسان، قدرت تعقل، اراده، اختیار و امانت‌داری الهی،<ref>سوره احزاب، آیه 72.</ref>  از جمله دلایل این نوع کرامت انسان هستند.<ref>قنبری، «مبانی کرامت ذاتی انسان از نظر علامه طباطبایی»، 1396ش. </ref>  نوع دوم، کرامت اکتسابی نامیده می‌شود که انسان آن را در پرتو [[ایمان]] و عمل صالح به‌دست می‌آورد.<ref> محسني، «کرامت اکتسابی انسان از دیدگاه علامه طباطبایی»، وب‌سایت معرفت کلامی.</ref>  ذیل کرامت اکتسابی، حرمت مؤمن در روایات پیشوایان [[دین]]، برتر از حرمت کعبه دانسته شده<ref>«حرمت مؤمن از كعبه بيشتر است»، کتابخانه احادیث شیعه. </ref>  و تحقیر مؤمن، اهانت به خدا و اعلان جنگ به او معرفی شده است.<ref>«کرامت انسان از نگاه علامه طباطبایی»، وب‌سایت نمایندگی نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی [[گلستان (استان)|گلستان]]. </ref>  برخى مصادیق حرمت نفس، ذیل ادبیات دینی اسلام عبارت است از: حرمت کشتن بی‌دلیل نفس محترمه،<ref>طباطبایی، المیزان، ج13، 1374ش، ذیل آیۀ 33 سورۀ احزاب.</ref>  نهی از خودکشی،<ref>سوره نساء، آیه 29. </ref>  پرهیز از غيبت مؤمن،<ref>سوره حجرات، آیه 12.</ref>  پرهیز از بى‌احترامى به جسد ميت،<ref>علوی ‌گنابادی، مهارت‌های زندگی با نگاه دينی، 1391ش، ص24.</ref>  پرهیز از مسخره کردن دیگران،<ref>سوره حجرات، آیه 11.</ref>  پرهیز از بی‌احترامی نسبت به مؤمن<ref>علوی‌ گنابادی، مهارت‌های زندگی با نگاه دينی، 1391ش، ص24.</ref>  و پرهیز از بدگويى مؤمن.<ref>سوره حجرات، آیه 11.</ref>

===1. احترام به کودکان و پرورش حرمت خود؛===

در روایات، به احترام‌گذاشتن به کودکان توصیه شده است؛ از رسول خدا نقل شده که به فرزندان خود احترام گذاريد و به آنها آداب نیکو بیاموزید تا آمرزیده شوید.<ref>«احترام به فرزندان»، حدیث گراف.</ref>   

===2. انتخاب نام نیکو برای فرزند؛===

در روایتی از [[امام علی]]، یکی از حقوق فرزند بر پدر، انتخاب نام نیکو دانسته شده است.<ref>«حقوق فرزند بر والدین»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی.  </ref>  

===3. ابراز محبت به کودکان؛===

ابراز محبت به افراد سبب احساس ارزشمندی در آنها می‌شود. در دوران کودکی که همزمان با دورۀ رشد و شکل‌گیری شخصیت کودک است، عامل محبت، اهمیت ویژه‌ای دارد.<ref>شجاعی، توکل به خدا، ۱۳۸۵ش، ص۱۵۶.</ref>   

===4. رعایت عدالت و مساوات بين فرزندان؛===

عدالت در ابراز محبت چون بوسیدن، هدیه دادن، سلام کردن به کودکان، عدم افراط در سرزنش و تنبیه کودک و خطاب نیکو به فرزندان از مهم‌ترین روش‌های آموزش احترام به خود در کودکان است.<ref>شجاعی، توکل به خدا، ۱۳۸۵ش، ص157-160.</ref>

===1. مشورت با فرزندان:===  

مشورت منجر به احساس ارزشمندی در نوجوانان می‌شود.<ref>شجاعی، توکل به خدا، ۱۳۸۵ش، ص160.</ref>  در بعضی روایات آمده که فرزند در هفت سال سوم، به‌عنوان وزیر و مشاور والدین است.<ref>«اصول تربیت کودک در سیره نبوی» ،ویکی فقه.</ref>  

===2. واگذاری مسئولیت به فرزندان:===

سپردن مسئولیت، باعث تقویت حرمت نفس در نوجوانان می‌شود.<ref>شجاعی، توکل به خدا ، ۱۳۸۵ش، ص161.</ref>  

===3. تعمیق باورهای اعتقادی و آموزش احکام و معارف اسلامی:===

اندیشۀ انسان، شخصیت او را می‌سازد. کارشناسان به‌همین دلیل، آموزش جهان‌بینی اسلامی و معارف دینی به نوجوانان را در ایجاد زیرساخت‌های حرمت، مهم دانسته‌اند. از این منظر، والدین باید فرزندان خود را با موضوعات دینی و اعتقادی آشنا کرده و هدف زندگی را برای آنها بازگو کنند.<ref>شجاعی، توکل به خدا، ۱۳۸۵ش، ص161-۱۶۳.</ref>