کنترل ذهن: تفاوت میان نسخه‌ها

(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)

خط ۱:

~~[[پرونده:کنترل ذهن (7).jpg|جایگزین=راهب بودایی در حال مراقبه|بندانگشتی|تصویری از یک راهب بودایی در حال مراقبه]]~~

'''<big>کنترل ذهن؛</big>''' توانایی مدیریت افکار و مراقبت از خیال‌پردازی و‌ اندیشه‌های منفی.

خط ۲۳:

خط ۲۲:

'''نظم در رفتار:''' از نظر بعضی دانشمندان، نظم در رفتار موجب نظم در ذهن و فکر است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/c13_25428/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA_%D9%87%D8%A7/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%B3_ مطهری، «ویژگی‌های فردی حضرت امام خمینی»، وب‌سایت امام خمینی.]</ref>

~~[[پرونده:کنترل ذهن (8).jpg|جایگزین=مسجد جامع ابوموسی|بندانگشتی|صف نماز جماعت مسجد جامع ابوموسی]]~~

'''کنترل حواس ظاهری:''' از آنجا که بسیاری از ادراکات انسان از طریق حواس ظاهری است، مراقبت از حواس ظاهری (باصره، سامعه، شامه، ذائقه و لامسه) موجب کنترل آن ادراک و در نتیجه موجب کنترل ذهن است.<ref>قنبریان، کنترل ذهن از منظر عقل، وحی، عرفان، 1394ش، ص50.</ref>

خط ۳۶:

خط ۳۵:

'''تمرین‌کردن:''' انسان با تمرین می‌تواند بر ذهن خود مسلط شود.<ref>رمضانی، ریاضت در عرف عرفان، 1388ش، ص78.</ref> برای تمرین پیشنهاد شده هر روز به نقطۀ خاصی برای مدت سه تا پنج دقیقه چشم دوخته و تلاش کند فقط به آن نقطه متمرکز باشد و به چیز دیگری فکر نکند و روزی یکی دو دقیقه بر آن افزوده تا به ۱۵ دقیقه برسد.<ref>رمضانی، ریاضت در عرف عرفان، 1388ش، ص79.</ref> بعضی به‌جای نقطه، پیشنهاد داده‌اند یکی از نام‌های خداوند را به صورت تابلو درآورده و در مقابل خود گذاشته و تمرکز کند. همچنین می‌توان با چشمان بسته چیزی را در خیال خود تجسم و بر آن تمرکز کرد.<ref>رمضانی، ریاضت در عرف عرفان، 1388ش، ص80.</ref> گرچه برای کسانی که تمرکز ضعیف‌تری دارند بهتر است با توجه به یک چیز محسوس تمرین کنند.<ref>رمضانی، ریاضت در عرف عرفان، 1388ش، ص81.</ref>

==موانع کنترل ذهن==

[[پرونده:کنترل ذهن (9).jpg|جایگزین=استفاده از تلفن همراه حین رانندگی|بندانگشتی|تصویری استفاده از تلفن همراه حین رانندگی]]

امروزه ابزارها و عوامل تضعیف کنترل ذهن بیش از گذشته است، مانند موبایل، شبکه‌های مجازی<ref>[http://panahian.ir/post/4996 پناهیان، «کنترل ذهن» مهم‌ترین تمرین برای افزایش قدرت روحی است»، وب‌سایت پناهیان.]</ref> و وب‌گردی‌هایی که به‌دنبال کنجکاوی‌های غیرلازم در زندگی است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/download/498643 کریمی‌نیا و دیگران، «تحلیلی بر کنترل ذهن و تثیر آن بر حصول حیات طیبه»، 1400ش، ص13.]</ref> از سوی دیگر رسانه‌ها<ref> [https://noorlib.ir/book/view/55324?volumeNumber=2&sectionNumber=1&pageNumber=108&viewType=html&query=%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%20%D8%B0%D9%87%D9%86 رسانه، جامعه و دولت زمینه ساز، راهبردها و راهکارهای فرهنگی، ١٣٩٠ش، ص١٠٨.]</ref> و صنعت سینما و فیلم‌سازی در غرب به‌گونه‌ای عمل می‌کند که اختیار کنترل ذهن افراد را از آنها گرفته و ذهن آنها را به سمت اهداف مورد نظر خود هدایت می‌کند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/105450?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=105&viewType=html&query=%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%20%D8%B0%D9%87%D9%86 ریاحی، مهندسی افکار، ١٣٩٨ش، ص١٠٥.]</ref> همچنین هر چیزی که به فعالیت ذهنی کمتری نیاز داشته باشد موجب تنبلی ذهنی می‌شود که پیامد آن سخت‌تر ‌شدن مدیریت و کنترل ذهن است.<ref>[http://panahian.ir/post/5195 پناهیان، «دین می‌گوید: کنترل ذهنت را خودت به‌دست بگیر»، وب‌سایت پناهیان.]</ref> برای مثال مطالعات نشان داده تماشای زیاد تلویزیون تاثیر منفی بر مغز و عملکرد شناختی افراد به‌ویژه در سنین بزرگسالی دارد.<ref> [https://www.isna.ir/news/1400030100183/%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87 «تماشای زیاد تلویزیون در دوران میانسالی و افزایش خطر ابتلا به زوال عقل»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

خط ۴۷:

خط ۴۵:

{{شعر جدید

| شاعر = مولوی

| شاعر = [[مولوی]]

| متن =

ای برادر تو همان‌اندیشه‌ای\\مابقی تو استخوان و ریشه‌ای

خط ۵۳:

خط ۵۱:

}}

در فرهنگ دینی ایرانیان موارد زیادی مانند خداوند، ~~قیامت،~~ [[امام حسین]]، بهشت و جهنم برای کنترل ذهن وجود دارد که افراد با توجه‌کردن به آن، ذهن، افکار و رفتار خود را کنترل می‌کنند.<ref>[http://panahian.ir/post/5293 پناهیان، «خدا چه ابزارهایی برای کنترل ذهن به ما داده است» ً، وب‌سایت پناهیان.]</ref> برای مثال [[روضه‌خوانی|روضۀ]] امام حسین از مواردی است که هنگام ازدست دادن عزیزان و یا حتی در گرفتاری‌ها و مشکلات جایگاه ویژه‌ای در کنترل ذهنی افراد دارد.<ref>[http://panahian.ir/post/5293 پناهیان، «خدا چه ابزارهایی برای کنترل ذهن به ما داده است» ً، وب‌سایت پناهیان.]</ref> همچنین شکر نعمت و ذکر در فرهنگ دینی ایرانیان نیز مورد توجه بوده و برای مثال در سفرۀ غذا قبل از غذا بسم الله و بعد از آن الحمدلله گفته و با یادآوری نعمت الهی، شکر نعمت می‌کنند.<ref> [https://sani162.com/2020/09/21/%D8%A8%D8%A7-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4/ «با عادات و فرهنگ‌های غذایی ایرانی‌ها بیشتر آشنا شویم»، وب‌سایت ثانی.]</ref>

در فرهنگ دینی ایرانیان موارد زیادی مانند خداوند، [[قیامت]]، [[امام حسین]]، [[بهشت]] و [[جهنم]] برای کنترل ذهن وجود دارد که افراد با توجه‌کردن به آن، ذهن، افکار و رفتار خود را کنترل می‌کنند.<ref>[http://panahian.ir/post/5293 پناهیان، «خدا چه ابزارهایی برای کنترل ذهن به ما داده است» ً، وب‌سایت پناهیان.]</ref> برای مثال [[روضه‌خوانی|روضۀ]] [[امام حسین]] از مواردی است که هنگام ازدست دادن عزیزان و یا حتی در گرفتاری‌ها و مشکلات جایگاه ویژه‌ای در کنترل ذهنی افراد دارد.<ref>[http://panahian.ir/post/5293 پناهیان، «خدا چه ابزارهایی برای کنترل ذهن به ما داده است» ً، وب‌سایت پناهیان.]</ref> همچنین شکر نعمت و ذکر در فرهنگ دینی ایرانیان نیز مورد توجه بوده و برای مثال در سفرۀ غذا قبل از غذا بسم الله و بعد از آن الحمدلله گفته و با یادآوری نعمت الهی، شکر نعمت می‌کنند.<ref> [https://sani162.com/2020/09/21/%D8%A8%D8%A7-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4/ «با عادات و فرهنگ‌های غذایی ایرانی‌ها بیشتر آشنا شویم»، وب‌سایت ثانی.]</ref>

اشتغال به تحصیل و مطالعه از دیگر مواردی است که در فرهنگ ایرانی مورد اهتمام بوده و علاوه‌بر تقویت قوای ذهنی مانع از حرکت ذهن به این‌سو و آن‌سو می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/396039/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%91%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C#:~:text=%D9%85%D8%B4%D8%BA%D9%88%D9%84%20%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%20%D9%82%D9%88%D9%91%D9%87%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%84%20%D8%A8%D9%87,%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D9%86%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%20%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D9%87%D8%A7 ترکمان و پورسینا، «راه‌های مهار و تربیت قوّه خیال بر مبنای حکمت اسلامی»، 1396ش، ص55.]</ref> از آنجا که کنترل ذهن ارتباط تنگاتنگی با [[اخلاق]] دارد، <ref>[https://noorlib.ir/book/view/55153?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=7&viewType=html&query=%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%20%D8%B0%D9%87%D9%86 قنبریان، علی، نه روش کاربردی در آرامش ذهن، 1395ش، ص7.]</ref> مراقبت از [[چشم چرانی|هرزگی ~~چشم،~~]] زبان و گوش و پرهیز از گناهان از توصیه‌های بزرگان فرهنگ ایرانی برای کنترل ذهن و جلوگیری از حواس‌پرتی بوده است.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/3204/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9B-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%AD مصباح یزدی، «درمان ناراحتی جسم و روح»، وب‌سایت مصباح یزدی.]</ref> همچنین [[خانواده|خانواده‌های]] ایرانی با ایجاد محیط امن، پاسخ همدلانه، همراهی در احساسات فرزند خود و همچنین بیان تجربه‌های مشابه، [[کودک]] و [[نوجوانی|نوجوان]] خود را نسبت‌به چگونگی مدیریت و کنترل ذهن و هیجانات ذهنی راهنمایی می‌کنند.<ref>[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=b69bf35661b9a4b0JmltdHM9MTcyNjcwNDAwMCZpZ3VpZD0xZGZhZjNlOC04MDZmLTY2ZTEtM2MxNS1lNzgzODE2NjY3MjMmaW5zaWQ9NTE0OQ&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1dfaf3e8-806f-66e1-3c15-e78381666723&psq=%d9%85%d9%87%d8%a7%d8%b1%d8%aa+%da%a9%d9%86%d8%aa%d8%b1%d9%84+%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86+%d9%88+%d8%a7%d8%ad%d8%b3%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%aa+%d8%af%d8%b1+%d9%86%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86&u=a1aHR0cHM6Ly9hZ2FoY2xpbmljLmNvbS9jaGlsZC8lZDklODUlZDglYWYlZGIlOGMlZDglYjElZGIlOGMlZDglYWEtJWQ5JTg3JWRiJThjJWQ4JWFjJWQ4JWE3JWQ5JTg2LSVkOCVhZiVkOCViMS0lZDklODYlZDklODglZDglYWMlZDklODglZDglYTclZDklODYlZDglYTclZDklODYv&ntb=1 بخشی، «مهارت کنترل هیجان و احساسات در نوجوانان»، وب‌سایت روان‌شناسی آگاه.]</ref>

اشتغال به تحصیل و مطالعه از دیگر مواردی است که در فرهنگ ایرانی مورد اهتمام بوده و علاوه‌بر تقویت قوای ذهنی مانع از حرکت ذهن به این‌سو و آن‌سو می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/396039/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%91%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C#:~:text=%D9%85%D8%B4%D8%BA%D9%88%D9%84%20%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%20%D9%82%D9%88%D9%91%D9%87%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%84%20%D8%A8%D9%87,%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D9%86%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%20%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D9%87%D8%A7 ترکمان و پورسینا، «راه‌های مهار و تربیت قوّه خیال بر مبنای حکمت اسلامی»، 1396ش، ص55.]</ref> از آنجا که کنترل ذهن ارتباط تنگاتنگی با [[اخلاق]] دارد، <ref>[https://noorlib.ir/book/view/55153?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=7&viewType=html&query=%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%20%D8%B0%D9%87%D9%86 قنبریان، علی، نه روش کاربردی در آرامش ذهن، 1395ش، ص7.]</ref> مراقبت از [[چشم چرانی|هرزگی چشم]]، زبان و گوش و پرهیز از گناهان از توصیه‌های بزرگان فرهنگ ایرانی برای کنترل ذهن و جلوگیری از حواس‌پرتی بوده است.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/3204/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9B-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%AD مصباح یزدی، «درمان ناراحتی جسم و روح»، وب‌سایت مصباح یزدی.]</ref> همچنین [[خانواده|خانواده‌های]] ایرانی با ایجاد محیط امن، پاسخ همدلانه، همراهی در احساسات فرزند خود و همچنین بیان تجربه‌های مشابه، [[کودک]] و [[نوجوانی|نوجوان]] خود را نسبت‌به چگونگی مدیریت و کنترل ذهن و هیجانات ذهنی راهنمایی می‌کنند.<ref>[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=b69bf35661b9a4b0JmltdHM9MTcyNjcwNDAwMCZpZ3VpZD0xZGZhZjNlOC04MDZmLTY2ZTEtM2MxNS1lNzgzODE2NjY3MjMmaW5zaWQ9NTE0OQ&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1dfaf3e8-806f-66e1-3c15-e78381666723&psq=%d9%85%d9%87%d8%a7%d8%b1%d8%aa+%da%a9%d9%86%d8%aa%d8%b1%d9%84+%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86+%d9%88+%d8%a7%d8%ad%d8%b3%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%aa+%d8%af%d8%b1+%d9%86%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86&u=a1aHR0cHM6Ly9hZ2FoY2xpbmljLmNvbS9jaGlsZC8lZDklODUlZDglYWYlZGIlOGMlZDglYjElZGIlOGMlZDglYWEtJWQ5JTg3JWRiJThjJWQ4JWFjJWQ4JWE3JWQ5JTg2LSVkOCVhZiVkOCViMS0lZDklODYlZDklODglZDglYWMlZDklODglZDglYTclZDklODYlZDglYTclZDklODYv&ntb=1 بخشی، «مهارت کنترل هیجان و احساسات در نوجوانان»، وب‌سایت روان‌شناسی آگاه.]</ref>

==پانویس==

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-[[پرونده:کنترل ذهن (7).jpg|جایگزین=راهب بودایی در حال مراقبه|بندانگشتی|تصویری از یک راهب بودایی در حال مراقبه]]
 '''<big>کنترل ذهن؛</big>''' توانایی مدیریت افکار و مراقبت از خیال‌پردازی و‌ اندیشه‌های منفی.
@@ خط ۲۳: / خط ۲۲: @@
 '''نظم در رفتار:''' از نظر بعضی دانشمندان، نظم در رفتار موجب نظم در ذهن و فکر است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/c13_25428/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA_%D9%87%D8%A7/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%B3_ مطهری، «ویژگی‌های فردی حضرت امام خمینی»،  وب‌سایت امام خمینی.]</ref>
-[[پرونده:کنترل ذهن (8).jpg|جایگزین=مسجد جامع ابوموسی|بندانگشتی|صف نماز جماعت مسجد جامع ابوموسی]]
 '''کنترل حواس ظاهری:''' از آنجا که بسیاری از ادراکات انسان از طریق حواس ظاهری است، مراقبت از حواس ظاهری (باصره، سامعه، شامه، ذائقه و لامسه) موجب کنترل آن ادراک و در نتیجه موجب کنترل ذهن است.<ref>قنبریان، کنترل ذهن از منظر عقل، وحی، عرفان، 1394ش، ص50.</ref>
@@ خط ۳۶: / خط ۳۵: @@
 '''تمرین‌کردن:''' انسان با تمرین می‌تواند بر ذهن خود مسلط شود.<ref>رمضانی، ریاضت در عرف عرفان، 1388ش، ص78.</ref> برای تمرین پیشنهاد شده هر روز به نقطۀ خاصی برای مدت سه تا پنج دقیقه چشم دوخته و تلاش کند فقط به آن نقطه متمرکز باشد و به چیز دیگری فکر نکند و روزی یکی دو دقیقه بر آن افزوده تا به ۱۵ دقیقه برسد.<ref>رمضانی، ریاضت در عرف عرفان، 1388ش، ص79.</ref> بعضی به‌جای نقطه، پیشنهاد داده‌اند یکی از نام‌های خداوند را به صورت تابلو درآورده و در مقابل خود گذاشته و تمرکز کند. همچنین می‌توان با چشمان بسته چیزی را در خیال خود تجسم و بر آن تمرکز کرد.<ref>رمضانی، ریاضت در عرف عرفان، 1388ش، ص80.</ref> گرچه برای کسانی که تمرکز ضعیف‌تری دارند بهتر است با توجه به یک چیز محسوس تمرین کنند.<ref>رمضانی، ریاضت در عرف عرفان، 1388ش، ص81.</ref>
 ==موانع کنترل ذهن==
-[[پرونده:کنترل ذهن (9).jpg|جایگزین=استفاده از تلفن همراه حین رانندگی|بندانگشتی|تصویری استفاده از تلفن همراه حین رانندگی]]
 امروزه ابزارها و عوامل تضعیف کنترل ذهن بیش از گذشته است، مانند موبایل، شبکه‌های مجازی<ref>[http://panahian.ir/post/4996 پناهیان، «کنترل ذهن» مهم‌ترین تمرین برای افزایش قدرت روحی است»،  وب‌سایت پناهیان.]</ref> و وب‌گردی‌هایی که به‌دنبال کنجکاوی‌های غیرلازم در زندگی است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/download/498643 کریمی‌نیا و دیگران، «تحلیلی بر کنترل ذهن و تثیر آن بر حصول حیات طیبه»،  1400ش، ص13.]</ref> از سوی دیگر رسانه‌ها<ref> [https://noorlib.ir/book/view/55324?volumeNumber=2&sectionNumber=1&pageNumber=108&viewType=html&query=%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%20%D8%B0%D9%87%D9%86 رسانه، جامعه و دولت زمینه ساز، راهبردها و راهکارهای فرهنگی، ١٣٩٠ش، ص١٠٨.]</ref> و صنعت سینما و فیلم‌سازی در غرب به‌گونه‌ای عمل می‌کند که اختیار کنترل ذهن افراد را از آنها گرفته و ذهن آنها را به سمت اهداف مورد نظر خود هدایت می‌کند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/105450?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=105&viewType=html&query=%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%20%D8%B0%D9%87%D9%86 ریاحی، مهندسی افکار، ١٣٩٨ش، ص١٠٥.]</ref> همچنین هر چیزی که به فعالیت ذهنی کمتری نیاز داشته باشد موجب تنبلی ذهنی می‌شود که پیامد آن سخت‌تر ‌شدن مدیریت و کنترل ذهن است.<ref>[http://panahian.ir/post/5195 پناهیان، «دین می‌گوید: کنترل ذهنت را خودت به‌دست بگیر»،  وب‌سایت پناهیان.]</ref> برای مثال مطالعات نشان داده تماشای زیاد تلویزیون تاثیر منفی بر مغز و عملکرد شناختی افراد به‌ویژه در سنین بزرگسالی دارد.<ref> [https://www.isna.ir/news/1400030100183/%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87 «تماشای زیاد تلویزیون در دوران میانسالی و افزایش خطر ابتلا به زوال عقل»،  خبرگزاری ایسنا.]</ref>
@@ خط ۴۷: / خط ۴۵: @@
 {{شعر جدید
-        | شاعر = مولوی
+        | شاعر = [[مولوی]]
         | متن =
 ای برادر تو همان‌اندیشه‌ای\\مابقی تو استخوان و ریشه‌ای
@@ خط ۵۳: / خط ۵۱: @@
         }}
-در فرهنگ دینی ایرانیان موارد زیادی مانند خداوند، قیامت، [[امام حسین]]، بهشت و جهنم برای کنترل ذهن وجود دارد که افراد با توجه‌کردن به آن، ذهن، افکار و رفتار خود را کنترل می‌کنند.<ref>[http://panahian.ir/post/5293 پناهیان، «خدا چه ابزارهایی برای کنترل ذهن به ما داده است» ً، وب‌سایت پناهیان.]</ref> برای مثال [[روضه‌خوانی|روضۀ]] امام حسین از مواردی است که هنگام ازدست دادن عزیزان و یا حتی در گرفتاری‌ها و مشکلات جایگاه ویژه‌ای در کنترل ذهنی افراد دارد.<ref>[http://panahian.ir/post/5293 پناهیان، «خدا چه ابزارهایی برای کنترل ذهن به ما داده است» ً، وب‌سایت پناهیان.]</ref> همچنین شکر نعمت و ذکر در فرهنگ دینی ایرانیان نیز مورد توجه بوده و برای مثال در سفرۀ غذا قبل از غذا بسم الله و بعد از آن الحمدلله گفته و با یادآوری نعمت الهی، شکر نعمت می‌کنند.<ref> [https://sani162.com/2020/09/21/%D8%A8%D8%A7-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4/ «با عادات و فرهنگ‌های غذایی ایرانی‌ها بیشتر آشنا شویم»،  وب‌سایت ثانی.]</ref>
+در فرهنگ دینی ایرانیان موارد زیادی مانند خداوند، [[قیامت]]، [[امام حسین]]، [[بهشت]] و [[جهنم]] برای کنترل ذهن وجود دارد که افراد با توجه‌کردن به آن، ذهن، افکار و رفتار خود را کنترل می‌کنند.<ref>[http://panahian.ir/post/5293 پناهیان، «خدا چه ابزارهایی برای کنترل ذهن به ما داده است» ً، وب‌سایت پناهیان.]</ref> برای مثال [[روضه‌خوانی|روضۀ]] [[امام حسین]] از مواردی است که هنگام ازدست دادن عزیزان و یا حتی در گرفتاری‌ها و مشکلات جایگاه ویژه‌ای در کنترل ذهنی افراد دارد.<ref>[http://panahian.ir/post/5293 پناهیان، «خدا چه ابزارهایی برای کنترل ذهن به ما داده است» ً، وب‌سایت پناهیان.]</ref> همچنین شکر نعمت و ذکر در فرهنگ دینی ایرانیان نیز مورد توجه بوده و برای مثال در سفرۀ غذا قبل از غذا بسم الله و بعد از آن الحمدلله گفته و با یادآوری نعمت الهی، شکر نعمت می‌کنند.<ref> [https://sani162.com/2020/09/21/%D8%A8%D8%A7-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4/ «با عادات و فرهنگ‌های غذایی ایرانی‌ها بیشتر آشنا شویم»،  وب‌سایت ثانی.]</ref>
-اشتغال به تحصیل و مطالعه از دیگر مواردی است که در فرهنگ ایرانی مورد اهتمام بوده و علاوه‌بر تقویت قوای ذهنی مانع از حرکت ذهن به این‌سو و آن‌سو می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/396039/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%91%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C#:~:text=%D9%85%D8%B4%D8%BA%D9%88%D9%84%20%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%20%D9%82%D9%88%D9%91%D9%87%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%84%20%D8%A8%D9%87,%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D9%86%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%20%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D9%87%D8%A7 ترکمان و پورسینا، «راه‌های مهار و تربیت قوّه خیال بر مبنای حکمت اسلامی»،  1396ش، ص55.]</ref> از آنجا که کنترل ذهن ارتباط تنگاتنگی با [[اخلاق]] دارد، <ref>[https://noorlib.ir/book/view/55153?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=7&viewType=html&query=%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%20%D8%B0%D9%87%D9%86 قنبریان، علی، نه روش کاربردی در آرامش ذهن، 1395ش، ص7.]</ref> مراقبت از [[چشم چرانی|هرزگی چشم،]] زبان و گوش و پرهیز از گناهان از توصیه‌های بزرگان فرهنگ ایرانی برای کنترل ذهن و جلوگیری از حواس‌پرتی بوده است.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/3204/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9B-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%AD مصباح یزدی، «درمان ناراحتی جسم و روح»،  وب‌سایت مصباح یزدی.]</ref> همچنین [[خانواده|خانواده‌های]] ایرانی با ایجاد محیط امن، پاسخ همدلانه، همراهی در احساسات فرزند خود و همچنین بیان تجربه‌های مشابه، [[کودک]] و [[نوجوانی|نوجوان]] خود را نسبت‌به چگونگی مدیریت و کنترل ذهن و هیجانات ذهنی راهنمایی می‌کنند.<ref>[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=b69bf35661b9a4b0JmltdHM9MTcyNjcwNDAwMCZpZ3VpZD0xZGZhZjNlOC04MDZmLTY2ZTEtM2MxNS1lNzgzODE2NjY3MjMmaW5zaWQ9NTE0OQ&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1dfaf3e8-806f-66e1-3c15-e78381666723&psq=%d9%85%d9%87%d8%a7%d8%b1%d8%aa+%da%a9%d9%86%d8%aa%d8%b1%d9%84+%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86+%d9%88+%d8%a7%d8%ad%d8%b3%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%aa+%d8%af%d8%b1+%d9%86%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86&u=a1aHR0cHM6Ly9hZ2FoY2xpbmljLmNvbS9jaGlsZC8lZDklODUlZDglYWYlZGIlOGMlZDglYjElZGIlOGMlZDglYWEtJWQ5JTg3JWRiJThjJWQ4JWFjJWQ4JWE3JWQ5JTg2LSVkOCVhZiVkOCViMS0lZDklODYlZDklODglZDglYWMlZDklODglZDglYTclZDklODYlZDglYTclZDklODYv&ntb=1 بخشی، «مهارت کنترل هیجان و احساسات در نوجوانان»،  وب‌سایت روان‌شناسی آگاه.]</ref>
+اشتغال به تحصیل و مطالعه از دیگر مواردی است که در فرهنگ ایرانی مورد اهتمام بوده و علاوه‌بر تقویت قوای ذهنی مانع از حرکت ذهن به این‌سو و آن‌سو می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/396039/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D9%88%D9%91%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C#:~:text=%D9%85%D8%B4%D8%BA%D9%88%D9%84%20%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%20%D9%82%D9%88%D9%91%D9%87%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%84%20%D8%A8%D9%87,%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D9%86%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%20%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D9%87%D8%A7 ترکمان و پورسینا، «راه‌های مهار و تربیت قوّه خیال بر مبنای حکمت اسلامی»،  1396ش، ص55.]</ref> از آنجا که کنترل ذهن ارتباط تنگاتنگی با [[اخلاق]] دارد، <ref>[https://noorlib.ir/book/view/55153?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=7&viewType=html&query=%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84%20%D8%B0%D9%87%D9%86 قنبریان، علی، نه روش کاربردی در آرامش ذهن، 1395ش، ص7.]</ref> مراقبت از [[چشم چرانی|هرزگی چشم]]، زبان و گوش و پرهیز از گناهان از توصیه‌های بزرگان فرهنگ ایرانی برای کنترل ذهن و جلوگیری از حواس‌پرتی بوده است.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/3204/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%9B-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%AD مصباح یزدی، «درمان ناراحتی جسم و روح»،  وب‌سایت مصباح یزدی.]</ref> همچنین [[خانواده|خانواده‌های]] ایرانی با ایجاد محیط امن، پاسخ همدلانه، همراهی در احساسات فرزند خود و همچنین بیان تجربه‌های مشابه، [[کودک]] و [[نوجوانی|نوجوان]] خود را نسبت‌به چگونگی مدیریت و کنترل ذهن و هیجانات ذهنی راهنمایی می‌کنند.<ref>[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=b69bf35661b9a4b0JmltdHM9MTcyNjcwNDAwMCZpZ3VpZD0xZGZhZjNlOC04MDZmLTY2ZTEtM2MxNS1lNzgzODE2NjY3MjMmaW5zaWQ9NTE0OQ&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1dfaf3e8-806f-66e1-3c15-e78381666723&psq=%d9%85%d9%87%d8%a7%d8%b1%d8%aa+%da%a9%d9%86%d8%aa%d8%b1%d9%84+%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86+%d9%88+%d8%a7%d8%ad%d8%b3%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%aa+%d8%af%d8%b1+%d9%86%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86&u=a1aHR0cHM6Ly9hZ2FoY2xpbmljLmNvbS9jaGlsZC8lZDklODUlZDglYWYlZGIlOGMlZDglYjElZGIlOGMlZDglYWEtJWQ5JTg3JWRiJThjJWQ4JWFjJWQ4JWE3JWQ5JTg2LSVkOCVhZiVkOCViMS0lZDklODYlZDklODglZDglYWMlZDklODglZDglYTclZDklODYlZDglYTclZDklODYv&ntb=1 بخشی، «مهارت کنترل هیجان و احساسات در نوجوانان»،  وب‌سایت روان‌شناسی آگاه.]</ref>
 ==پانویس==