صفحهای تازه حاوی «جایگزین=تقویم ماه شعبان ۱۴۴۷ قمری|بندانگشتی|تقویم ماه شعبان ۱۴۴۷ق {{درشت|'''ماه شعبان؛'''}} هشتمین ماه از ماههای سال قمری. ماه شعبان، هشتمین ماه از ماههای دوازدگانهٔ قمری است که بین ماههای رجب و رمضان قرارگرفته است....» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''ماه شعبان؛'''}} هشتمین ماه از ماههای سال قمری. | {{درشت|'''ماه شعبان؛'''}} هشتمین ماه از ماههای سال قمری. | ||
ماه شعبان، هشتمین ماه از ماههای دوازدگانهٔ قمری است که بین ماههای [[رجب]] و [[رمضان]] قرارگرفته است. این ماه، پیش از [[اسلام]] نیز مورد توجه بوده و بعد از اسلام، بهدلیل برخی مناسک و مناسبتها همچون صلوات | ماه شعبان، هشتمین ماه از ماههای دوازدگانهٔ قمری است که بین ماههای [[رجب]] و [[رمضان]] قرارگرفته است. این ماه، پیش از [[اسلام]] نیز مورد توجه بوده و بعد از اسلام، بهدلیل برخی مناسک و مناسبتها همچون [[صلوات شعبانیه]]، [[مناجات شعبانیه]] و ولادت [[امام حسین]]، [[امام سجاد]]، [[حضرت عباس]] و [[امام مهدی|امام زمان]]، از اهمیت ویژهای نزد [[شیعیان]] برخوردار شده است. | ||
==واژهشناسی ماه شعبان== | ==واژهشناسی ماه شعبان== | ||
| خط ۱۱: | خط ۱۰: | ||
==ماه شعبان قبل از اسلام== | ==ماه شعبان قبل از اسلام== | ||
در عصر | در عصر [[جاهلیت]]، ماه شعبان را عاذل میگفتند.<ref>زبیدی، تاج العروس، 1414ق، ج15، ص478؛ دهخدا، لغتنامه، 1373ش، ج9، ص12604.</ref> در [[ایران]] باستان، شعبان را ماه برات و نیمهٔ شعبان را نیمهٔ برات میگفتند. مردم در نیمهٔ برات با [[دعا]]، خیرات و روشن کردن چراغ سر قبر مردگان، آزادی خود و مردگان را از آتش دوزخ از خداوند درخواست میکردند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/257882/ کوشکی، «شب برات»، در سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> این سنت هنوز در برخی مناطق ایران همچون [[خراسان جنوبی]] وجود دارد.<ref>[https://www.irna.ir/news/82525191/ افضلیان،«برات؛ میراثی معنوی از عهد باستان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> | ||
==فضیلت ماه شعبان== | ==فضیلت ماه شعبان== | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۶: | ||
==وقایع ماه شعبان== | ==وقایع ماه شعبان== | ||
حکم وجوب روزه ماه | حکم وجوب روزه ماه [[رمضان]]؛<ref>ابنسعد، الطبقات الکبری، 1418ق، ج1، ص191.</ref> | ||
#ولادت [[امام حسین]]. | #ولادت [[امام حسین]]. | ||
#ولادت حضرت عباس. | #ولادت [[حضرت عباس]]. | ||
#ولادت [[امام سجاد]]. | #ولادت [[امام سجاد]]. | ||
#ولادت حضرت علیاکبر. | #ولادت حضرت علیاکبر. | ||
#ولادت امام زمان.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/ «وقایع ماه شعبان»، دانشنامة اسلامی.]</ref> | #ولادت [[امام مهدی|امام زمان]].<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/ «وقایع ماه شعبان»، دانشنامة اسلامی.]</ref> | ||
==ماه شعبان در فرهنگ شیعیان ایران== | ==ماه شعبان در فرهنگ شیعیان ایران== | ||
ماه شعبان بهدلیل مناسک عبادی و مناسبتهای مذهبی که در آن وجود دارد، از اهمیت خاصی نزد [[شیعیان]] برخوردار است. در [[ایران]]، روز ولادت [[امام حسین]] (سوم شعبان) را روز پاسدار، ولادت ابوالفضل العباس (چهارم شعبان) را [[روز جانباز]] و ولادت علیاکبر (یازدهم شعبان) را [[روز جوان]] نامگذاری کردهاند. در روز پاسدار و جانباز، با برپایی مجالس جشن و سرور، پخش [[شربت]]، شیرینی، مولودیخوانی و اهدای هدایا و لوح تقدیر، از زحمات و رشادتهای پاسداران و جانبازان تجلیل میشود. در روز جوان (ولادت علیاکبر) خانوادهها با خریدن هدایا و تقدیم آن به فرزندان جوان خود، مقام آنها را گرامی میدارند.<ref>[https://www.isna.ir/ «بیانیة گرامیداشت روز پاسدار و روز جانباز»، خبرگزاری ایسنا؛] [https://ana.press/fa/news/480448/ «روز جوان چه روزی است؟»، خبرگزاری آنا].</ref> | ماه شعبان بهدلیل مناسک عبادی و مناسبتهای مذهبی که در آن وجود دارد، از اهمیت خاصی نزد [[شیعیان]] برخوردار است. در [[ایران]]، روز ولادت [[امام حسین]] (سوم شعبان) را روز پاسدار، ولادت [[ابوالفضل العباس]] (چهارم شعبان) را [[روز جانباز]] و ولادت علیاکبر (یازدهم شعبان) را [[روز جوان]] نامگذاری کردهاند. در روز پاسدار و جانباز، با برپایی مجالس جشن و سرور، پخش [[شربت]]، شیرینی، مولودیخوانی و اهدای هدایا و لوح تقدیر، از زحمات و رشادتهای پاسداران و جانبازان تجلیل میشود. در روز جوان (ولادت علیاکبر) خانوادهها با خریدن هدایا و تقدیم آن به فرزندان جوان خود، مقام آنها را گرامی میدارند.<ref>[https://www.isna.ir/ «بیانیة گرامیداشت روز پاسدار و روز جانباز»، خبرگزاری ایسنا؛] [https://ana.press/fa/news/480448/ «روز جوان چه روزی است؟»، خبرگزاری آنا].</ref> | ||
==پانزده شعبان== | ==پانزده شعبان== | ||
یکی از مناسبتهای بسیار مهم ماه شعبان، برپایی جشن ولادت [[امام مهدی|امام زمان]] در [[نیمه شعبان]] است. شیعیان جهان در کشورهای مختلف همچون [[ایران]]، عراق، [[لبنان]]، یمن، بحرین، مصر، افغانستان و پاکستان این روز را جشن میگیرند. آنها در شب و روز پانزدهم شعبان، با چراغانی کردن [[مسجد|مساجد]] و اماکن عمومی و برپایی مجالس جشن و سرور، بخش شربت و شیرینی، مولودیخوانی و سخنرانی در اماکن مذهبی همچون حرم امامان، مساجد و حسینیهها، این مناسبت را گرامی میدارند. اوج این جشنها در [[قم]] و [[مسجد جمکران]] است. همزمان با شب [[نیمه شعبان]]، زائران و مجاوران مسجد جمکران برای شرکت در جشن میلاد یگانه منجی عالم بشریت حضرت مهدی موعود با پای پیاده به این مسجد مقدس آمده و با سر دادن دعای فرج، [[ظهور امام زمان]] را از باری تعالی درخواست میکنند.<ref>[https://www.isna.ir/photo/1400122721335/شب-نیمه-شعبان-در-مسجد-مقدس-جمکران شب نیمۀ شعبان در مسجد مقدس جمکران، خبرگزاری ایسنا]</ref> برپایی مراسم عقد [[ازدواج]] و عروسی از دیگر برنامههای [[شیعیان]] در شب و روز نیمهٔ شعبان است.<ref>[https://mosbatesabz.com/mag/shaaban/ «نیمة شعبان جشن بزرگ مسلمانان»، سایت مجلة مثبت سبز؛] [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1400/12/27/2684514/ «گرامیداشت نیمۀ شعبان در افغانستان» خبرگزاری تسنیم.]</ref> | |||
یکی از مناسبتهای بسیار مهم ماه شعبان، برپایی جشن ولادت امام زمان در | |||
==اعمال عبادی ماه شعبان== | ==اعمال عبادی ماه شعبان== | ||
| خط ۴۰: | خط ۳۸: | ||
==ماه شعبان در ادبیات فارسی== | ==ماه شعبان در ادبیات فارسی== | ||
شاعران فارسیزبان، همچون [[ | شاعران فارسیزبان، همچون [[ناصر خسرو]]، [[حافظ]] و [[خیام]] در قصیدههای خود از ماه شعبان یاد کردهاند؛ برای مثال، ناصرخسرو گفته است:<ref>دهخدا، لغتنامه، 1373ش، ج9، ص12604.</ref> | ||
{{آغاز نستعلیق}} | {{آغاز نستعلیق}} | ||
{{شعر|نستعلیق}} | {{شعر|نستعلیق}} | ||
