برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''جمادی‌الثانی؛''' ششمین ماه از ماه‌های تقویم قمری.
'''جمادی‌الثانی؛''' ششمین ماه از ماه‌های تقویم قمری.


جمادی‌الثانی یا جمادی‌الآخر، ششمین ماه از ماه‌های دوازده‌گانة قمری در فرهنگ اسلامی است که بین ماه‌های [[جمادی الاول]] و [[رجب]] قرار گرفته است. به‌دلیل وجود برخی مناسبت‌های مذهبی همچون ولادت و شهادت [[فاطمه زهرا|فاطمهٔ زهرا]]، این ماه از اهمیت خاصی نزد [[شیعیان]] برخوردار است.
جمادی‌الثانی یا جمادی‌الآخر، ششمین ماه از ماه‌های دوازده‌گانة قمری در فرهنگ اسلامی است که بین ماه‌های [[جمادی‌الاول]] و [[رجب]] قرار گرفته است. به‌دلیل وجود برخی مناسبت‌های مذهبی همچون ولادت و شهادت [[فاطمه زهرا]]، این ماه از اهمیت خاصی نزد [[شیعیان]] برخوردار است.


== واژه‌شناسی و نام‌گذاری ==
== واژه‌شناسی و نام‌گذاری ==
جمادی، از ریشهٔ «ج‌م‌د» به‌معنای خشکی<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/جمادی دهخدا، «جمادی»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> انجماد و سرمای سخت است. ماه‌های [[جمادی الاول]] و جمادی‌الثانی، از جمله ماه‌های جفتی هستند.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
جمادی، از ریشهٔ «ج‌م‌د» به‌معنای خشکی<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/جمادی دهخدا، «جمادی»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> انجماد و سرمای سخت است. ماه‌های [[جمادی‌الاول]] و جمادی‌الثانی، از جمله ماه‌های جفتی هستند.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>


از آن‌جا که نام‌گذاری دو ماه [[جمادی الاول]] و جمادی‌الثانی در فصل سرما و یخبندان بوده و آب در این ماه‌ها منجمد می‌شده، آنها را «جمادی» نامیده‌اند<ref>حائری، «جمادی»، دایرةالمعارف تشیع، 1386ش، ج5، ص423؛ [https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> و نیز چون ششمین ماه از سال قمری است، برخی به آن جمادی سته می‌گویند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/جمادی دهخدا، «جمادی»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref>
از آن‌جا که نام‌گذاری دو ماه جمادی الاول و جمادی‌الثانی در فصل سرما و یخبندان بوده و آب در این ماه‌ها منجمد می‌شده، آنها را «جمادی» نامیده‌اند<ref>حائری، «جمادی»، دایرةالمعارف تشیع، 1386ش، ج5، ص423؛ [https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> و نیز چون ششمین ماه از سال قمری است، برخی به آن جمادی سته می‌گویند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/جمادی دهخدا، «جمادی»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref>


== ماه جمادی‌الثانی قبل از اسلام ==
== ماه جمادی‌الثانی قبل از اسلام ==
در دوران جاهلیت مدت روزهای این ماه، سی روز بوده که بعد از [[اسلام]] مثل دیگر ماه‌های قمری، بر اساس رؤیت هلال ۲۹ یا ۳۰ روز تعیین می‌شود.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
در دوران جاهلیت مدت روزهای این ماه، سی روز بوده که بعد از [[اسلام]] مثل دیگر ماه‌های قمری، بر اساس رؤیت هلال ۲۹ یا ۳۰ روز تعیین می‌شود.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>


تقدیم و تأخیر ماه‌ها بر یکدیگر از دیگر آداب‌ورسوم عصر جاهلیت بوده است. آنها دو ماه [[جمادی‌ الاول]] و جمادی‌الثانی را قبل از [[رجب]] قرار داده و به‌دلیل حرام بودن جنگ در ماه رجب، در دو ماه جمادی تلاش می‌کردند که انتقام خود را از دشمن بگیرند.<ref>حائری، «جمادی»، دایرةالمعارف تشیع، 1386ش، ج5، ص423.</ref>
تقدیم و تأخیر ماه‌ها بر یکدیگر از دیگر آداب‌ورسوم عصر جاهلیت بوده است. آنها دو ماه [[جمادی‌الاول]] و جمادی‌الثانی را قبل از [[رجب]] قرار داده و به‌دلیل حرام بودن جنگ در ماه رجب، در دو ماه جمادی تلاش می‌کردند که انتقام خود را از دشمن بگیرند.<ref>حائری، «جمادی»، دایرةالمعارف تشیع، 1386ش، ج5، ص423.</ref>


== وقایع تاریخی ماه جمادی‌الثانی ==
== وقایع تاریخی ماه جمادی‌الثانی ==
در ماه جمادی‌الثانی رویدادهای زیر واقع شده است:
در ماه جمادی‌الثانی رویدادهای زیر واقع شده است:


شهادت [[فاطمه زهرا|فاطمهٔ زهرا]] (۳ جمادی‌الثانی ۱۱ق)<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان، 1370ش، «اعمال ماه جمادی‌الثانی»؛ اشتهاردی، سوگنامهٔ آل محمد، 1379ش، ص25.</ref>
شهادت [[فاطمه زهرا]] (۳ جمادی‌الثانی ۱۱ق)<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان، 1370ش، «اعمال ماه جمادی‌الثانی»؛ اشتهاردی، سوگنامهٔ آل محمد، 1379ش، ص25.</ref>


ولادت [[فاطمه زهرا|فاطمهٔ زهرا]] (۲۰ جمادی‌الثانی ۲ یا ۵ بعثت)<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان، 1370ش، «اعمال ماه جمادی‌الثانی».</ref>
ولادت [[فاطمه زهرا]] (۲۰ جمادی‌الثانی ۲ یا ۵ بعثت)<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان، 1370ش، «اعمال ماه جمادی‌الثانی».</ref>


== ماه جمادی‌الثانی در فرهنگ شیعیان ==
== ماه جمادی‌الثانی در فرهنگ شیعیان ==
در تقویم اسلامی، روز سوم این ماه مصادف با شهادت [[فاطمه زهرا]] است. شیعیان و هیئت‌های مذهبی در کشورهای مختلف جهان، هر ساله در این شبانه‌روز، عزاداری می‌کنند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/480310/گزارشی-از-عزاداری-شهادت-حضرت-زهرا-س-در-کشورهای-مختلف «گزارشی از عزاداری شهادت حضرت زهرادر کشورهای مختلف»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> [[شیعیان]] عراقی در شهرهای مختلف [[عراق]] از جمله [[نجف]] و [[کربلا]]، با برگزاری مجالس سوگواری، راه‌اندازی دسته‌های عزاداری و برپایی موکب و پذیرایی از عزاداران [[حضرت فاطمه]]، یاد او را گرامی می‌دارند.<ref>«[https://iqna.ir/fa/news/3948278/برپایی-آیین-سالروز-شهادت-حضرت-فاطمه-زهرا-س-در-نجف-و-کربلا-عکس برپایی آیین سالروز شهادت حضرت فاطمۀ زهرا در نجف و کربلا»، خبرگزاری ابکنا.]</ref>
در تقویم اسلامی، روز سوم این ماه مصادف با شهادت [[فاطمه زهرا]] است. شیعیان و هیئت‌های مذهبی در کشورهای مختلف جهان، هر ساله در این شبانه‌روز، عزاداری می‌کنند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/480310/گزارشی-از-عزاداری-شهادت-حضرت-زهرا-س-در-کشورهای-مختلف «گزارشی از عزاداری شهادت حضرت زهرادر کشورهای مختلف»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> [[شیعیان]] عراقی در شهرهای مختلف [[عراق]] از جمله [[نجف]] و [[کربلا]]، با برگزاری مجالس سوگواری، راه‌اندازی دسته‌های عزاداری و برپایی موکب و پذیرایی از عزاداران [[حضرت فاطمه]]، یاد او را گرامی می‌دارند.<ref>«[https://iqna.ir/fa/news/3948278/برپایی-آیین-سالروز-شهادت-حضرت-فاطمه-زهرا-س-در-نجف-و-کربلا-عکس برپایی آیین سالروز شهادت حضرت فاطمۀ زهرا در نجف و کربلا»، خبرگزاری ابکنا.]</ref>
سوم جمادی‌الثانی (سالروز شهادت [[فاطمه زهرا]])، در ایران تعطیل رسمی است. مردم و هیئت‌های مذهبی در سراسر [[ایران]] با نصب پرچم‌های سیاه بر درب منازل و خیابان‌ها، سیاه‌پوش کردن حرم امامان و امام زادگان، مساجد و اماکن متبرکه و نیز با برپایی مراسم سخنرانی، [[روضه‌خوانی]]، [[سینه‌زنی]] و [[زنجیرزنی]] برای [[حضرت زهرا]] عزاداری می‌کنند.<ref>«[https://sahebkhabar.ir/news/51821353/عکس-عزاداری-شهادت-حضرت-زهرا-س-در-سراسر-ایران عزاداری شهادت حضرت زهرادر سراسر ایران»، وب‌سایت صاحب‌خبر.]</ref>
سوم جمادی‌الثانی (سالروز شهادت [[فاطمه زهرا]])، در ایران تعطیل رسمی است. مردم و هیئت‌های مذهبی در سراسر [[ایران]] با نصب پرچم‌های سیاه بر درب منازل و خیابان‌ها، سیاه‌پوش کردن حرم امامان و امام زادگان، مساجد و اماکن متبرکه و نیز با برپایی مراسم سخنرانی، [[روضه‌خوانی]]، [[سینه‌زنی]] و [[زنجیرزنی]] برای [[فاطمه زهرا]] عزاداری می‌کنند.<ref>«[https://sahebkhabar.ir/news/51821353/عکس-عزاداری-شهادت-حضرت-زهرا-س-در-سراسر-ایران عزاداری شهادت حضرت زهرادر سراسر ایران»، وب‌سایت صاحب‌خبر.]</ref>
بیستم جمادی‌الثانی، سالروز ولادت [[فاطمه زهرا]] از دیگر مناسبت‌های مذهبی در این ماه است. [[شیعیان]] در سراسر جهان همچون [[افغانستان]]، [[پاکستان]]، [[ترکیه]]، [[سوریه]]، لبنان، [[ترکمنستان]]،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/443349/جشن-میلاد-حضرت-فاطمه-زهرا-س-درکشورهای-مختلف-جهان-برگزار-شد «جشن میلاد حضرت فاطمۀ زهرا درکشورهای مختلف جهان برگزار شد»، خبرگزرای رسمی حوزه.]</ref> شهرهای [[نجف]] و [[کربلا]] در [[عراق]] و سراسر [[ایران]] این روز را با برگزاری مراسم‌های متنوع همچون آذین‌بندی حرم امامان، امام‌زادگان در عراق و ایران، چراغانی کردن اماکن مذهبی، اجرای سرود، مولودی‌خوانی، شعرخوانی، سخنرانی، پخش شربت و شیرینی، جشن می‌گیرند.<ref>[https://www.shia-news.com/fa/news/159488/جشن-ولادت-حضرت-زهراس-در-شهرهای-کربلا-و-نجف «جشن ولادت حضرت زهرا در شهرهای کربلا و نجف» شیعه نیوز.]</ref>
بیستم جمادی‌الثانی، سالروز ولادت [[فاطمه زهرا]] از دیگر مناسبت‌های مذهبی در این ماه است. [[شیعیان]] در سراسر جهان همچون [[افغانستان]]، [[پاکستان]]، [[ترکیه]]، [[سوریه]]، لبنان، [[ترکمنستان]]،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/443349/جشن-میلاد-حضرت-فاطمه-زهرا-س-درکشورهای-مختلف-جهان-برگزار-شد «جشن میلاد حضرت فاطمۀ زهرا درکشورهای مختلف جهان برگزار شد»، خبرگزرای رسمی حوزه.]</ref> شهرهای [[نجف]] و [[کربلا]] در [[عراق]] و سراسر [[ایران]] این روز را با برگزاری مراسم‌های متنوع همچون آذین‌بندی حرم امامان، امام‌زادگان در عراق و ایران، چراغانی کردن اماکن مذهبی، اجرای سرود، مولودی‌خوانی، شعرخوانی، سخنرانی، پخش شربت و شیرینی، جشن می‌گیرند.<ref>[https://www.shia-news.com/fa/news/159488/جشن-ولادت-حضرت-زهراس-در-شهرهای-کربلا-و-نجف «جشن ولادت حضرت زهرا در شهرهای کربلا و نجف» شیعه نیوز.]</ref>


خط ۳۱: خط ۳۱:


== ماه جمادی‌الثانی در ادبیات فارسی ==
== ماه جمادی‌الثانی در ادبیات فارسی ==
در ادبیات و اشعار فارسی، شاعران فارسی‌زبان همچون فرخی سیستانی و منوچهری دو ماه [[جمادی الاول]] و جمادی‌الثانی را در اشعار خود به‌کار برده‌اند؛ برای مثال، فرخی سیستانی در ضمن قصیدهٔ خود می‌گوید:<ref>[https://ganjoor.net/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh9 فرخی سیستانی، «دیوان اشعار، قصاید»، شمارۀ 9، درمدح خواجه جلیل عبدالرزاق، وب‌سایت گنجور.]</ref>
در ادبیات و اشعار فارسی، شاعران فارسی‌زبان همچون فرخی سیستانی و منوچهری دو ماه [[جمادی‌الاول]] و جمادی‌الثانی را در اشعار خود به‌کار برده‌اند؛ برای مثال، فرخی سیستانی در ضمن قصیدهٔ خود می‌گوید:<ref>[https://ganjoor.net/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh9 فرخی سیستانی، «دیوان اشعار، قصاید»، شمارۀ 9، درمدح خواجه جلیل عبدالرزاق، وب‌سایت گنجور.]</ref>
{{آغاز نستعلیق}}
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}