جز حمید فاضل صفحهٔ دین رسانه ای را به دین رسانهای منتقل کرد |
ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
<big>'''دین رسانهای؛'''</big> شکل نوینی از دینداری که توسط رسانههای الکترونیکی ترویج میشود. | <big>'''دین رسانهای؛'''</big> شکل نوینی از دینداری که توسط رسانههای الکترونیکی ترویج میشود. | ||
دین رسانهای، با اثرپذیری از رسانههای الکترونیکی گسترش یافته است. عوامل رسانهای در این نوع | دین رسانهای، با اثرپذیری از رسانههای الکترونیکی گسترش یافته است. عوامل رسانهای در این نوع دینداری، رابطۀ جدیدی بین دین، سیاست، زندگی و اقتصاد برقرار میکنند. همچنین رسانهها از طریق تولید محتواهای خاص، فرهنگ دینی را تغییر و بهسمت گرایشهای خاصی سوق میدهند و از دین بزکشده بهعنوان کالا در بازار سیاست و اقتصاد، بهرهبرداری میکنند. از نظر کارشناسان دین و ارتباطات، این مسئله بهمعنی خروج گفتمان دینی از محیط سازمانهای دینی به سوی افکار عمومی و رسانهای است. ازاینرو، دین رسانهای گفتمان جدیدی است که در اثر آن منش ارتباطات دینی، موضوع و کارکرد گفتمان دینی تغییر میکند. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
دین رسانهای به مجموعۀ از عقاید، سنتها، احکام و ارزشهای اطلاق میشود که در حوزۀ عمومی مورد گفتوگو و عمل قرار گرفته و در رفتار اجتماعی | دین رسانهای به مجموعۀ از عقاید، سنتها، احکام و ارزشهای اطلاق میشود که در حوزۀ عمومی مورد گفتوگو و عمل قرار گرفته و در رفتار اجتماعی دینداران و یا ارتباطات دینی ظاهر میشود و شکلی از اشکال ارتباطات اجتماعی و وسیلۀ ارتباطی است که با تکیه بر نگرش فطری تعالیجویانۀ خود، سعی دارد به ابهامات ریشهای موجود در نظام ارتباطات بشری پاسخ داده و راهحلهای لازم را ارائه دهد.<ref>هینز، «جایگاه رسانهها و ادیان در قلمرو سیاست جهان سوم»، 1381ش، ص137.</ref> دین رسانهای، حاصل تعامل [[دین]] و رسانههای جدید است و امروزه در پرتو فعالیت رسانههای جمعی و الکترونیکی، گفتمان دینی از سطح نهادهای مذهبی به سطح افکار عمومی و رسانهای راه یافته و رسانهها به تعلقات دینی افراد جامعه واکنش نشان داده و در مقابل جامعه نیز بهرسانهها واکنش نشان داده و از آنها تأثیر میپذیرند و انتظارات دینی خود را در رسانهها مطرح میکنند و براساس آن تصمیم میگیرند.<ref>فیرحی، «دین، رسانه و فرهنگ»، وبسایت بلاغ.</ref> کارشناسان حوزۀ دین و رسانه این گفتمان رسانهای جدید را که به بازتفسیر واقعیتهای دینی، متون و منابع آن میانجامد، دین رسانهای مینامند.<ref>نوربخش و مولایی، یونس و مهدی، «دین رسانهای (دین الکترونیک)»، وبسایت بلاغ.</ref> | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
زمانیکه ایدۀ چاپ توسط یوهانس گوتنبرگ در 1452م عملی شد، اولین کتابی که به چاپ رسید، انجیل کتاب مذهبی مسیحیان بود و این مسئله سبب شد تا اونجلیستها بهدنبال احیای آموزههای دین مسیحی از طریق تبلیغ در رسانهها باشند. نخستین جمعیتهای دینی که از رادیو و تلویزیون برای تبلیغ و گسترش دین بهره جستند، سازمانهای دینی مسیحی بودند که در آمریکا و انگلستان فعالیت داشتند و به نام اونجلیسم خوانده میشدند.<ref>باهنر، «کلیسای الکترونیک»، دین آنلاین.</ref> مسلمانان نیز با ورود رسانههای الکترونیکی مانند تلویزیون و رادیو، از ابزارهای جدید در راستای تبلیغ دین بهره گرفتند. این رویکرد، چالشها و مخالفتهایی را در محافل حوزوی و دانشگاهی بهدنبال داشت کرد که رسانههای جدید را موجب کوچ دینداران از هویت اصیل دینی خود بهسوی اقتضائات رسانهای میدانستند. با رشد روزافزون رسانهها و گسترش نیازهای دینی جوانان، دین رسانهای جایگاه خود را میان مسلمانان تحکیم کرد و امروزه غالب افراد جامعه، اطلاعات دینی خود را از رسانهها میگیرند و افکار آنها متأثر از رسانههای الکترونیکی است.<ref> فرخی، «جستاری نظری پیرامون نسبت دین و رسانه (از دین رسانهای تا رسانۀ دینی)»، 1393ش، ص69.</ref> | زمانیکه ایدۀ چاپ توسط یوهانس گوتنبرگ در 1452م عملی شد، اولین کتابی که به چاپ رسید، انجیل کتاب مذهبی مسیحیان بود و این مسئله سبب شد تا اونجلیستها بهدنبال احیای آموزههای دین مسیحی از طریق تبلیغ در رسانهها باشند. نخستین جمعیتهای دینی که از رادیو و تلویزیون برای تبلیغ و گسترش دین بهره جستند، سازمانهای دینی مسیحی بودند که در آمریکا و انگلستان فعالیت داشتند و به نام اونجلیسم خوانده میشدند.<ref>باهنر، «کلیسای الکترونیک»، دین آنلاین.</ref> مسلمانان نیز با ورود رسانههای الکترونیکی مانند تلویزیون و رادیو، از ابزارهای جدید در راستای تبلیغ دین بهره گرفتند. این رویکرد، چالشها و مخالفتهایی را در محافل حوزوی و دانشگاهی بهدنبال داشت کرد که رسانههای جدید را موجب کوچ دینداران از هویت اصیل دینی خود بهسوی اقتضائات رسانهای میدانستند. با رشد روزافزون رسانهها و گسترش نیازهای دینی جوانان، دین رسانهای جایگاه خود را میان مسلمانان تحکیم کرد و امروزه غالب افراد جامعه، اطلاعات دینی خود را از رسانهها میگیرند و افکار آنها متأثر از رسانههای الکترونیکی است.<ref> فرخی، «جستاری نظری پیرامون نسبت دین و رسانه (از دین رسانهای تا رسانۀ دینی)»، 1393ش، ص69.</ref> | ||
