صفحهای تازه حاوی «<big>'''بحران هویت'''</big>؛ سرگشتگی انسان در شناخت خود و ناتوانی در یافتن جایگاه فرهنگی و اجتماعی خویش. بحران هویت، بهمعنای نداشتن درک روشن از خود و نقشها و ارزشهای خویشتن بوده و بیشتر در دورههای حساس زندگی مانند نوجوانی و جوانی بروز میکند....» ایجاد کرد |
جز ویکی سازی |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''بحران هویت'''</big>؛ سرگشتگی انسان در شناخت خود و ناتوانی در یافتن جایگاه فرهنگی و اجتماعی خویش. | <big>'''بحران هویت'''</big>؛ سرگشتگی انسان در شناخت خود و ناتوانی در یافتن جایگاه فرهنگی و اجتماعی خویش. | ||
بحران هویت، بهمعنای نداشتن درک روشن از خود و نقشها و ارزشهای خویشتن بوده و بیشتر در دورههای حساس زندگی مانند نوجوانی و جوانی بروز میکند. این وضعیت زمانی شدت مییابد که فرد میان انتظارات شخصی و فشارهای اجتماعی دچار سردرگمی شود. در جامعۀ ایران، تضاد میان سنتهای بومی- دینی و الگوهای مدرن جهانی، این بحران را پررنگتر کرده است. جوانان در مواجهه با این دوگانگی، گاه در انتخاب سبک زندگی و باورهای خود دچار تردید میشوند. تقویت سبک زندگی اسلامی- ایرانی که بر معنویت، خانوادهمحوری و عدالتخواهی استوار است، میتواند چارچوبی روشن برای معنابخشی به زندگی فراهم کرده و به کاهش بحران هویت در نسل جوان کمک کند. | بحران هویت، بهمعنای نداشتن درک روشن از خود و نقشها و ارزشهای خویشتن بوده و بیشتر در دورههای حساس [[زندگی]] مانند نوجوانی و جوانی بروز میکند. این وضعیت زمانی شدت مییابد که فرد میان انتظارات شخصی و فشارهای اجتماعی دچار سردرگمی شود. در جامعۀ ایران، تضاد میان سنتهای بومی- دینی و الگوهای مدرن جهانی، این بحران را پررنگتر کرده است. جوانان در مواجهه با این دوگانگی، گاه در انتخاب سبک زندگی و باورهای خود دچار تردید میشوند. تقویت سبک زندگی اسلامی- ایرانی که بر معنویت، خانوادهمحوری و عدالتخواهی استوار است، میتواند چارچوبی روشن برای معنابخشی به زندگی فراهم کرده و به کاهش بحران هویت در نسل جوان کمک کند. | ||
==تعریف بحران هویت== | ==تعریف بحران هویت== | ||
هویت<ref>Identity.</ref> بهمعنای هستی و آن چیزی است که موجب شناسایی فرد میشود.<ref>معین، فرهنگ معین، 1371ش، ص5228.</ref> در اصطلاح علوم اجتماعی، هویت مجموعهای از ویژگیها و نقشها است که پاسخ به پرسش «من کیستم؟» را روشن میسازد. نیاز به هویت، نیازی ذاتی و اساسی در انسان است که از میل به تعلق و شناختهشدن سرچشمه میگیرد.<ref>مجتهدزاده، «هویت ایرانی در آستانۀ سدۀ بیست و یکم»، 1377ش، ص27.</ref> | هویت<ref>Identity.</ref> بهمعنای هستی و آن چیزی است که موجب شناسایی فرد میشود.<ref>معین، فرهنگ معین، 1371ش، ص5228.</ref> در اصطلاح علوم اجتماعی، هویت مجموعهای از ویژگیها و نقشها است که پاسخ به پرسش «من کیستم؟» را روشن میسازد. نیاز به هویت، نیازی ذاتی و اساسی در انسان است که از میل به تعلق و شناختهشدن سرچشمه میگیرد.<ref>مجتهدزاده، «هویت ایرانی در آستانۀ سدۀ بیست و یکم»، 1377ش، ص27.</ref> | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
زمانیکه فرد قادر به معنا دادن به زندگی نباشد، طرحوارۀ پوچی در او شکل گرفته و به افسردگی منتهی میشود. این در حالی است که قرآن کریم به صراحت ناامیدی را نفی کرده<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_87_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81 سورۀ یوسف، آیۀ 87.]</ref> و فرهنگ عاشورا نیز امید و مقاومت را بهعنوان بخشی از هویت اسلامی در جوامع اسلامی معرفی کرده است.<ref>ستوده، مقدمهای بر آسیبشناسی اجتماعی، 1372ش، ص52.</ref> | زمانیکه فرد قادر به معنا دادن به زندگی نباشد، طرحوارۀ پوچی در او شکل گرفته و به افسردگی منتهی میشود. این در حالی است که قرآن کریم به صراحت ناامیدی را نفی کرده<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_87_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81 سورۀ یوسف، آیۀ 87.]</ref> و فرهنگ عاشورا نیز امید و مقاومت را بهعنوان بخشی از هویت اسلامی در جوامع اسلامی معرفی کرده است.<ref>ستوده، مقدمهای بر آسیبشناسی اجتماعی، 1372ش، ص52.</ref> | ||
===مشکل در تصمیمگیری=== | ===مشکل در تصمیمگیری=== | ||
تزتزل در تصمیمگیری دربارۀ انتخابهای مهم زندگی مانند انتخاب رشتۀ تحصیلی، شغل یا شریک زندگی.<ref>[https://www.kheradvarz.com/%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 «نشانههای بحران هویت در جوانان و نوجوانان»، وبسایت خردورز.]</ref> دین اسلام، در این زمینه، راهکارهایی همچون استخاره و مشورت را ارائه داده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_38_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C سورۀ شوری، آیۀ 38.]</ref> این آموزهها به جوان ایرانی چارچوب ذهنی میدهند تا در میان گزینههای متعدد، دچار سردرگمی نشده و تصمیمی معنادار بگیرند.<ref>قرائتی، تفسیر نور، 1386ش، ج7، ص112.</ref> | تزتزل در تصمیمگیری دربارۀ انتخابهای مهم زندگی مانند انتخاب رشتۀ تحصیلی، شغل یا شریک زندگی.<ref>[https://www.kheradvarz.com/%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 «نشانههای بحران هویت در جوانان و نوجوانان»، وبسایت خردورز.]</ref> دین اسلام، در این زمینه، راهکارهایی همچون [[استخاره]] و مشورت را ارائه داده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_38_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C سورۀ شوری، آیۀ 38.]</ref> این آموزهها به جوان ایرانی چارچوب ذهنی میدهند تا در میان گزینههای متعدد، دچار سردرگمی نشده و تصمیمی معنادار بگیرند.<ref>قرائتی، تفسیر نور، 1386ش، ج7، ص112.</ref> | ||
==مقابله با بحران هویت== | ==مقابله با بحران هویت== | ||
#'''مشاوره و رواندرمانی''': مراجعه به روانشناس یا مشاور به فرد کمک میکند تا هویت را بهتر شناخته و با بحرانهای پیشآمده در زندگی، راحتتر کنار بیاید. | #'''مشاوره و رواندرمانی''': مراجعه به روانشناس یا مشاور به فرد کمک میکند تا هویت را بهتر شناخته و با بحرانهای پیشآمده در زندگی، راحتتر کنار بیاید. | ||
| خط ۱۰۷: | خط ۱۰۸: | ||
==هویت در ادبیات فارسی== | ==هویت در ادبیات فارسی== | ||
هویت و پرسش دربارۀ «من کیستم؟» یکی از مهمترین مضامین شعر فارسی است. بسیاری از شاعران کلاسیک و معاصر بهگونههای مختلف به موضوع هویت فردی و جمعی پرداختهاند؛ برای مثال، مولوی بارها در اشعار خود به این سرگشتگی و جستوجوی هویت خود پرداخته است و دربارۀ خاستگاه و مقصد هستی سؤال پرسیده است: | هویت و پرسش دربارۀ «من کیستم؟» یکی از مهمترین مضامین شعر فارسی است. بسیاری از شاعران کلاسیک و معاصر بهگونههای مختلف به موضوع هویت فردی و جمعی پرداختهاند؛ برای مثال، [[مولانا|مولوی]] بارها در اشعار خود به این سرگشتگی و جستوجوی هویت خود پرداخته است و دربارۀ خاستگاه و مقصد هستی سؤال پرسیده است: | ||
{{شعر جدید | {{شعر جدید | ||
| متن = | | متن = | ||
از کجا آمدهام، آمدنم بهر چه بود؟\\به کجا میروم آخر، ننمایی وطنم<ref>[https://ganjoor.net/hashieha/?userid=368031aa-440c-4033-c548-08da1fbc54a9 مولانا، دیوان شمس، غزلیات، غزل شمارۀ 54، بیت 2، وبسایت گنجور.]</ref> | از کجا آمدهام، آمدنم بهر چه بود؟\\به کجا میروم آخر، ننمایی وطنم<ref>[https://ganjoor.net/hashieha/?userid=368031aa-440c-4033-c548-08da1fbc54a9 مولانا، دیوان شمس، غزلیات، غزل شمارۀ 54، بیت 2، وبسایت گنجور.]</ref> | ||
}} | }} | ||
رویارویی سنت و مدرنیته، در ادبیات معاصر و بهویژه در شعر پستمدرن نیز دیده میشود. از دیدگاه شناختی، جامعه و فرد ایرانی در فرآیند بازسازی طرحوارههای ذهنی خود میان عناصر کهن و نو دچار تعارض میشوند. شعر پستمدرن نیز بازتاب همین تعارض است که گاه همساز و گاه ناهمخوان است. بحران هویتی شعر پستمدرن، نشانۀ گذار روانی- اجتماعی ایرانیان از الگوهای مستقر به وضعیتهای تازه و ناپایدار بوده و تصویری از هویت متعارض و در حال تغییر ایرانی ارائه میدهد.<ref>[https://jba.shirazu.ac.ir/article%205092.html خواجات، «بحران هویت در شعر پست مدرنیستی ایران»، فصلنامۀ شعرپژوهی (بوستان ادب)، 1398ش، ص90.]</ref> | رویارویی سنت و مدرنیته، در ادبیات معاصر و بهویژه در شعر پستمدرن نیز دیده میشود. از دیدگاه شناختی، جامعه و فرد ایرانی در فرآیند بازسازی طرحوارههای ذهنی خود میان عناصر کهن و نو دچار تعارض میشوند. شعر پستمدرن نیز بازتاب همین تعارض است که گاه همساز و گاه ناهمخوان است. بحران هویتی شعر پستمدرن، نشانۀ گذار روانی- اجتماعی ایرانیان از الگوهای مستقر به وضعیتهای تازه و ناپایدار بوده و تصویری از هویت متعارض و در حال تغییر ایرانی ارائه میدهد.<ref>[https://jba.shirazu.ac.ir/article%205092.html خواجات، «بحران هویت در شعر پست مدرنیستی ایران»، فصلنامۀ شعرپژوهی (بوستان ادب)، 1398ش، ص90.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
