زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
جز ویکی سازی
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۹: خط ۲۹:
{{درشت|'''آبشار نوژیان،'''}} آبشاری مرتفع بر فراز کوه تاف در بخش پاپی خرم‌آباد.
{{درشت|'''آبشار نوژیان،'''}} آبشاری مرتفع بر فراز کوه تاف در بخش پاپی خرم‌آباد.


آبشار نوژیان جزء مرتفع‌ترین و زیباترین آبشارهای [[ایران]] است. این [[آبشار]] از سرمایه‌های طبیعی بی‌نظیر در ایران به‌شمار می‌رود که در دل کوهستان‌های سرسبز و بکر لرستان واقع شده است. این آبشار از چشمه‌های زلال و گوارای بالادست کوه تاف سرچشمه گرفته و پس از سقوطی خروشان، به رودخانهٔ سزار می‌پیوندد. آبشار نوژیان نه‌تنها جلوه‌ای از عظمت طبیعت و زیبایی‌های بکر کوهستانی است، بلکه قدرت و هنر بی‌نظیر پروردگار را در جهان هستی به تصویر کشیده است. صدای موزون جریان آب، شفافیت و خنکی آن و تنوع پوشش گیاهی پیرامون آبشار، همگی حاکی از هماهنگی و زیبایی در خلقت است که تأمل در آن، انسان را به شگفتی و درک عمیق‌تری از نظام هستی رهنمون می‌سازد. این آبشار در ۲۷ [[اسفند]] ۱۳۸۷ش توسط سازمان میراث فرهنگی به‌عنوان چهل و ششمین اثر طبیعی ملی ایران ثبت شده است و به‌عنوان یکی از گنجینه‌های طبیعی استان لرستان شناخته می‌شود.
آبشار نوژیان جزء مرتفع‌ترین و زیباترین آبشارهای [[ایران]] است. این [[آبشار]] از سرمایه‌های طبیعی بی‌نظیر در ایران به‌شمار می‌رود که در دل کوهستان‌های سرسبز و بکر لرستان واقع شده است. این آبشار از چشمه‌های زلال و گوارای بالادست کوه تاف سرچشمه گرفته و پس از سقوطی خروشان، به رودخانهٔ سزار می‌پیوندد. آبشار نوژیان نه‌تنها جلوه‌ای از عظمت طبیعت و زیبایی‌های بکر کوهستانی است، بلکه قدرت و هنر بی‌نظیر پروردگار را در جهان هستی به تصویر کشیده است. صدای موزون جریان آب، شفافیت و خنکی آن و تنوع پوشش گیاهی پیرامون آبشار، همگی حاکی از هماهنگی و زیبایی در خلقت است که تأمل در آن، انسان را به شگفتی و درک عمیق‌تری از نظام هستی رهنمون می‌سازد. این آبشار در [[۲۷ اسفند]] ۱۳۸۷ش توسط سازمان میراث فرهنگی به‌عنوان چهل‌وششمین اثر طبیعی ملی ایران ثبت شده است و به‌عنوان یکی از گنجینه‌های طبیعی استان لرستان شناخته می‌شود.


== معرفی ==
== نام و موقعیت جغرافیایی ==
=== موقعیت جغرافیایی ===
آبشار نوژیان در ۳۸ کیلومتری جنوب‌شرقی [[خرم‌آباد]]، در بخش پاپی و در نزدیکی روستایی به همین نام قرار دارد. این آبشار در دل کوه‌های زاگرس و میان دو کوه تاف و هشتاد پهلو واقع شده است.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرم‌آباد»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> نوژیان به معنای آب زنده است. برخی معتقدند دلیل نام‌گذاری، تغییرات حجم آب در فصول مختلف است که آبشار را به موجودی زنده تشبیه کرده‌اند. برخی دیگر علت نام‌گذاری را نزدیکی به گردنهٔ نوژیان می‌دانند.<ref>[https://reiseniran.de/fa/آبشار-نوژیان-خرم-آباد/ «آبشار نوژیان خرم‌آباد»، وب‌سایت ریزن ایران.]</ref> همچنین نوژی در زبان لری به معنای عدس است و وجود کشتزارهای عدس در اطراف آبشار، علت نام‌گذاری نوژیان دانسته شده است.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/tourism/معروفترین-آبشارهای-ایران-کدام-هستند؟/ «معرفی ۹ تا از معروف‌ترین آبشارهای ایران»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref>
آبشار نوژیان در ۳۸ کیلومتری جنوب‌شرقی [[خرم‌آباد]]، در بخش پاپی و در نزدیکی روستایی به همین نام قرار دارد. این آبشار در دل کوه‌های زاگرس و میان دو کوه تاف و هشتاد پهلو واقع شده است.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرم‌آباد»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref>


=== ویژگی‌های طبیعی ===
== ویژگی‌های طبیعی ==
ارتفاع آبشار ۹۵ متر و عرض تاج آن ۵ متر است و بلندترین آبشار استان لرستان به‌شمار می‌رود. آبشار از چشمه‌سار تاف سرچشمه می‌گیرد و پس از سقوط به پایین، به رودخانهٔ سزار از شاخه‌های رود دز می‌ریزد. مردم محلی گاهی از آن با نام آبشار تاف یاد می‌کنند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرم‌آباد»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> در نزدیکی آبشار نوژیان، دو آبشار وارک و هفت‌چشمه نیز قرار دارند.<ref>هاشمی و بدر، «پتانسیل‌سنجی ژیومورفوسایت‌های دریاچه کیو و آبشار نوژیان شهرستان خرم‌آباد به منظور توسعه گردشگری با مدل Comanescu»، 1397ش، ص4.</ref>
ارتفاع آبشار ۹۵ متر و عرض تاج آن ۵ متر است و بلندترین آبشار استان لرستان به‌شمار می‌رود. آبشار از چشمه‌سار تاف سرچشمه می‌گیرد و پس از سقوط به پایین، به رودخانهٔ سزار از شاخه‌های رود دز می‌ریزد. مردم محلی گاهی از آن با نام آبشار تاف یاد می‌کنند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرم‌آباد»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> در نزدیکی آبشار نوژیان، دو آبشار وارک و هفت‌چشمه نیز قرار دارند.<ref>هاشمی و بدر، «پتانسیل‌سنجی ژیومورفوسایت‌های دریاچه کیو و آبشار نوژیان شهرستان خرم‌آباد به منظور توسعه گردشگری با مدل Comanescu»، 1397ش، ص4.</ref>  


=== ریشهٔ نام ===
نوژیان به معنای آب زنده است. برخی معتقدند دلیل نام‌گذاری، تغییرات حجم آب در فصول مختلف است که آبشار را به موجودی زنده تشبیه کرده‌اند. برخی دیگر علت نام‌گذاری را نزدیکی به گردنهٔ نوژیان می‌دانند.<ref>[https://reiseniran.de/fa/آبشار-نوژیان-خرم-آباد/ «آبشار نوژیان خرم‌آباد»، وب‌سایت ریزن ایران.]</ref> همچنین نوژی در زبان لری به معنای عدس است و وجود کشتزارهای عدس در اطراف آبشار، علت نام‌گذاری نوژیان دانسته شده است.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/tourism/معروفترین-آبشارهای-ایران-کدام-هستند؟/ «معرفی ۹ تا از معروف‌ترین آبشارهای ایران»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref>
=== بهترین زمان بازدید ===
بهترین زمان سفر به آبشار نوژیان، فصل [[بهار]] و [[تابستان]] است که [[آبشار]] در پرآب‌ترین حالت خود بوده و طبیعت سرسبز و هوای معتدل، لذت بازدید را دوچندان می‌کند. در زمستان، حجم آب کاهش می‌یابد.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرم‌آباد»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref>
=== جایگاه گردشگری ===
آبشار نوژیان پس از آبشار بیشه، دومین آبشار معروف لرستان است. [[آبشار بیشه]] از نظر دسترسی و شهرت عمومی معروف‌تر است، اما آبشار نوژیان به‌دلیل ارتفاع و طبیعت بکر، جایگاه ویژه‌ای در میان طبیعت‌دوستان و گردشگران دارد.<ref>[https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_1262.html اجزاء شکوهی و دیگران، «ارزیابی و اولویت‌بندی آبشارهای طبیعی به‌منظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفت‌گانه استان لرستان)»، 1393ش، ص41.]</ref>
آبشار نوژیان پس از آبشار بیشه، دومین آبشار معروف لرستان است. [[آبشار بیشه]] از نظر دسترسی و شهرت عمومی معروف‌تر است، اما آبشار نوژیان به‌دلیل ارتفاع و طبیعت بکر، جایگاه ویژه‌ای در میان طبیعت‌دوستان و گردشگران دارد.<ref>[https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_1262.html اجزاء شکوهی و دیگران، «ارزیابی و اولویت‌بندی آبشارهای طبیعی به‌منظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفت‌گانه استان لرستان)»، 1393ش، ص41.]</ref>


خط ۵۶: خط ۴۸:
مردم ساکن منطقهٔ آبشار نوژیان عمدتاً از ایل‌های پاپی (بالاگریوه)، سکوند و [[ایل بختیاری|بختیاری]] هستند و به زبان لری سخن می‌گویند. فرهنگ و [[سبک زندگی]] آن‌ها پیوندی عمیق با طبیعت دارد؛ به‌گونه‌ای که نام نوژیان در باور محلی به گیاهی دارویی به نام عدسی نوژی، نسبت داده می‌شود. اقتصاد مردم منطقه بر پایهٔ کشاورزی، دامداری، بهره‌برداری از گیاهان دارویی و پرورش ماهی قزل‌آلا در حوضچه‌های اطراف آبشار استوار است و این سبک زندگی، جلوه‌ای از تمدن کهن و سازگار با طبیعت کوهستانی و [[جنگل‌های زاگرس|جنگلی زاگرس]] به‌شمار می‌رود.<ref>[https://mag.tourbist.com/nozhian-waterfall-lorestan/ قره‌باغی، «آبشار نوژیان کجاست؟ راهنمای سفر به بلندترین آبشار لرستان»، وب‌سایت توربیست.]</ref>
مردم ساکن منطقهٔ آبشار نوژیان عمدتاً از ایل‌های پاپی (بالاگریوه)، سکوند و [[ایل بختیاری|بختیاری]] هستند و به زبان لری سخن می‌گویند. فرهنگ و [[سبک زندگی]] آن‌ها پیوندی عمیق با طبیعت دارد؛ به‌گونه‌ای که نام نوژیان در باور محلی به گیاهی دارویی به نام عدسی نوژی، نسبت داده می‌شود. اقتصاد مردم منطقه بر پایهٔ کشاورزی، دامداری، بهره‌برداری از گیاهان دارویی و پرورش ماهی قزل‌آلا در حوضچه‌های اطراف آبشار استوار است و این سبک زندگی، جلوه‌ای از تمدن کهن و سازگار با طبیعت کوهستانی و [[جنگل‌های زاگرس|جنگلی زاگرس]] به‌شمار می‌رود.<ref>[https://mag.tourbist.com/nozhian-waterfall-lorestan/ قره‌باغی، «آبشار نوژیان کجاست؟ راهنمای سفر به بلندترین آبشار لرستان»، وب‌سایت توربیست.]</ref>


== مسیرهای دسترسی ==
== زمان بازدید و مسیر دسترسی ==
فاصله سه‌راهی پلیس‌راه [[بروجرد]]- [[خرم‌آباد]]- درود تا آبشار نوژیان ۵۲ کیلومتر است. پس از ۱۴ کیلومتر در جاده کمربندی خرم‌آباد، تابلوی آبشار دیده می‌شود. از ابتدای جاده تا آبشار ۳۸ کیلومتر راه است که ۳۲ کیلومتر آسفالت و ۶ کیلومتر خاکی است.<ref>صفی‌زاده، ژئوتوریسم آبشار نوژیان شرق خرم‌آباد، 1390ش، ص12.</ref> مسیر پیاده‌روی از میان جنگل‌های بلوط و دامنه کوه تاف عبور می‌کند و با وجود شیب‌دار و ناهموار بودن، برای طبیعت‌گردی و عکاسی جذاب است.<ref>[https://mag.tourbist.com/nozhian-waterfall-lorestan/ قره‌باغی، «آبشار نوژیان کجاست؟ راهنمای سفر به بلندترین آبشار لرستان»، وب‌سایت توربیست.]</ref>
بهترین زمان سفر به آبشار نوژیان، فصل [[بهار]] و [[تابستان]] است که [[آبشار]] در پرآب‌ترین حالت خود بوده و طبیعت سرسبز و هوای معتدل، لذت بازدید را دوچندان می‌کند. در زمستان، حجم آب کاهش می‌یابد.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرم‌آباد»، وب‌سایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref>
 
فاصله سه‌راهی پلیس‌راه بروجرد-خرم‌آباد-درود تا آبشار نوژیان ۵۲ کیلومتر است. پس از ۱۴ کیلومتر در جاده کمربندی خرم‌آباد، تابلوی آبشار دیده می‌شود. از ابتدای جاده تا آبشار ۳۸ کیلومتر راه است که ۳۲ کیلومتر آسفالت و ۶ کیلومتر خاکی است.<ref>صفی‌زاده، ژئوتوریسم آبشار نوژیان شرق خرم‌آباد، 1390ش، ص12.</ref> مسیر پیاده‌روی از میان جنگل‌های بلوط و دامنه کوه تاف عبور می‌کند و با وجود شیب‌دار و ناهموار بودن، برای طبیعت‌گردی و عکاسی جذاب است.<ref>[https://mag.tourbist.com/nozhian-waterfall-lorestan/ قره‌باغی، «آبشار نوژیان کجاست؟ راهنمای سفر به بلندترین آبشار لرستان»، وب‌سایت توربیست.]</ref>


== امکانات رفاهی ==
== امکانات رفاهی ==
خط ۶۳: خط ۵۷:


== جاذبه‌های گردشگری منطقه ==
== جاذبه‌های گردشگری منطقه ==
[[پرونده:آبشار نوژیان.jpg|جایگزین=دریاچه کیو خرم‌آباد|بندانگشتی|دریاچه کیو خرم‌آباد]]
[[پرونده:آبشار نوژیان.jpg|جایگزین=دریاچه کیو خرم‌آباد|بندانگشتی|دریاچه کیو در [[خرم‌آباد]]]]
[[جاذبه‌های گردشگری]] اطراف آبشار نوژیان شامل چند جاذبهٔ طبیعی و تاریخی مهم است که بازدید از آن‌ها می‌تواند سفر به این منطقه را کامل‌تر و جذاب‌تر کند:
[[جاذبه‌های گردشگری]] اطراف آبشار نوژیان شامل چند جاذبهٔ طبیعی و تاریخی مهم است که بازدید از آن‌ها می‌تواند سفر به این منطقه را کامل‌تر و جذاب‌تر کند:
* '''کوه تاف''': کوهی در نزدیکی آبشار نوژیان که علاوه بر مناظر زیبا، محل رویش گیاهان دارویی است و بالای آن گردشگاه جنگلی مناسبی برای استراحت و [[لذت‌جویی|لذت‌بردن]] از طبیعت وجود دارد.
* '''کوه تاف''': کوهی در نزدیکی آبشار نوژیان که علاوه بر مناظر زیبا، محل رویش گیاهان دارویی است و بالای آن گردشگاه جنگلی مناسبی برای استراحت و [[لذت‌جویی|لذت‌بردن]] از طبیعت وجود دارد.
خط ۷۲: خط ۶۶:
* '''روستای نوژیان''': روستایی تاریخی در نزدیکی آبشار نوژیان که زندگی بومی لرستان را به نمایش می‌گذارد و فرصتی برای آشنایی با فرهنگ محلی و طبیعت زاگرس فراهم می‌کند.<ref>[https://www.eghamat24.com/blog/42084/khoramabad-nozhian-waterfall زاهدی، «آبشار نوژیان خرم‌آباد لرستان و هر اطلاعاتی که باید بدانید!»، وب‌سایت اقامت24.]</ref>
* '''روستای نوژیان''': روستایی تاریخی در نزدیکی آبشار نوژیان که زندگی بومی لرستان را به نمایش می‌گذارد و فرصتی برای آشنایی با فرهنگ محلی و طبیعت زاگرس فراهم می‌کند.<ref>[https://www.eghamat24.com/blog/42084/khoramabad-nozhian-waterfall زاهدی، «آبشار نوژیان خرم‌آباد لرستان و هر اطلاعاتی که باید بدانید!»، وب‌سایت اقامت24.]</ref>


[[پرونده:آبشار نوژیان۱.jpg|جایگزین=قلعه فلک‌الافلاک خرم‌آباد|بندانگشتی|قلعه فلک‌الافلاک خرم‌آباد]]
[[پرونده:آبشار نوژیان۱.jpg|جایگزین=قلعه فلک‌الافلاک خرم‌آباد|بندانگشتی|[[قلعه فلک‌الافلاک]] در [[خرم‌آباد]]]]
* '''قلعه فلک‌الافلاک''': این قلعه که به نام دژ شاپورخواست و قلعهٔ دوازده‌بُرجی نیز شناخته می‌شود، قلعه‌ای تاریخی و باشکوه در مرکز شهر خرم‌آباد استان لرستان است. این قلعه بر فراز تپه‌ای مشرف به شهر و در نزدیکی رودخانه خرم‌آباد قرار دارد. این اثر تاریخی متعلق به دوره [[ساسانیان]] است و کاربردهایی چون مقر حکومتی، دفاعی و زندان سیاسی داشته و نماد تمدن کهن ایران و تاریخ زاگرس به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.pateh.com/blog/falak-ol-aflak/ جلیلی، «قلعه فلک‌الافلاک، شکوه تاریخ و معماری کهن در لرستان»، وب‌سایت پته.]</ref>
* '''[[قلعه فلک‌الافلاک]]''': این قلعه که به نام دژ شاپورخواست و قلعهٔ دوازده‌بُرجی نیز شناخته می‌شود، قلعه‌ای تاریخی و باشکوه در مرکز [[خرم‌آباد]] استان لرستان است. این قلعه بر فراز تپه‌ای مشرف به شهر و در نزدیکی رودخانه خرم‌آباد قرار دارد. این اثر تاریخی متعلق به دوره [[ساسانیان]] است و کاربردهایی چون مقر حکومتی، دفاعی و زندان سیاسی داشته و نماد تمدن کهن ایران و تاریخ زاگرس به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.pateh.com/blog/falak-ol-aflak/ جلیلی، «قلعه فلک‌الافلاک، شکوه تاریخ و معماری کهن در لرستان»، وب‌سایت پته.]</ref>
* '''حوضچه‌های پرورش ماهی''': در پایین‌دست آبشار، حوضچه‌های پرورش ماهی قزل‌آلا توسط اهالی ایجاد شده است. آب زلال، سرد و پراکسیژن [[چشمه]]‌ها و رودخانه‌های منطقه، شرایط مناسبی برای این کار فراهم کرده و گردشگران می‌توانند از ماهی‌گیری و خوردن ماهی کباب تازه لذت ببرند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401021408921/نوژیان-بهشتی-در-سرزمین-آبشارها «نوژیان، بهشتی در سرزمین آبشارها»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
* '''حوضچه‌های پرورش ماهی''': در پایین‌دست آبشار، حوضچه‌های پرورش ماهی قزل‌آلا توسط اهالی ایجاد شده است. آب زلال، سرد و پراکسیژن [[چشمه]]‌ها و رودخانه‌های منطقه، شرایط مناسبی برای این کار فراهم کرده و گردشگران می‌توانند از ماهی‌گیری و خوردن ماهی کباب تازه لذت ببرند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401021408921/نوژیان-بهشتی-در-سرزمین-آبشارها «نوژیان، بهشتی در سرزمین آبشارها»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>