کاشان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲: / خط ۲: @@
 <big>'''کاشان'''</big>؛ شهر و مرکز شهرستان کاشان در استان اصفهان<br>
-کاشان، از شهرستان‌های استان [[اصفهان]] با مرکزیت شهر کاشان است که در قسمت شمال استان اصفهان قرار دارد. این شهر در ایران به «دارالمؤمنین» و شهر «گل و گلاب» معروف است. همچنین، برخی آن را شهر خانه‌های تاریخی و پایتخت فرش جهان می‌نامند. ۱۷۰۰ اثر تاریخی در این خطه از ایران، وجود دارد که ۳۳۳ اثر آن به ثبت ملی و باغ فین کاشان نیز به ثبت جهانی یونسکو رسیده است.
+کاشان، از شهرستان‌های استان [[اصفهان]] با مرکزیت کاشان است که در قسمت شمال استان اصفهان قرار دارد. این شهر در ایران به «دارالمؤمنین» و شهر «گل و گلاب» معروف است. همچنین، برخی آن را شهر خانه‌های تاریخی و پایتخت فرش جهان می‌نامند. ۱۷۰۰ اثر تاریخی در این خطه از ایران، وجود دارد که ۳۳۳ اثر آن به ثبت ملی و [[باغ فین]] در  کاشان نیز به ثبت جهانی یونسکو رسیده است.
 ==تقسیمات کشوری کاشان==
 این شهرستان شامل ۷ شهر (کاشان، مشکات، برزک، جوشقان قالی، قمصر، کامو و چوگان، نیاسر)، ۴ بخش (مرکزی، برزک، نیاسر، قمصر) و ۹ دهستان (میاندشت، کوهپایه، خرم‌دشت، گلاب، باباافضل، قهرود، جوشقان قالی، نیاسر و کوه‌دشت) است.
@@ خط ۳۵: / خط ۳۶: @@
 [[پرونده:Sialk hills.jpg|جایگزین=سیلک کاشان|بندانگشتی|230x230پیکسل|تپه های سیلک کاشان]]
 [[پرونده:Sialk.jpg|جایگزین=سیلک کاشان|بندانگشتی|218x218پیکسل|استخوان‌های یافته شده در تپه سیلک متعلق به دختری ۱۰ ساله با قدمت ۵۵۰۰ ساله که در همان‌جا نگهداری می‌شود.]]
-کهن‌ترین آثار کشف‌شده، در کنار چشمه‌های نیاسر، قدمت این منطقه را به دوران پارینه‌سنگی، بیش از چهل هزار سال پیش، نسبت می‌دهند.<ref>بیگلری، گزارش بررسی مقدماتی محوطه‌های پارینه‌سنگی منطقه کاشان،1382ش، ص151ـ168.</ref>  آثار تمدن انسان امروزین در «تپه‌های تروارتن سفیدآب» این شهرستان کشف شده است.<ref>Shidrang, A Typo-technological Study of an Upper Paleolithic Collection from Sefid-Ab, Central Iran2009, pp. 47–56. </ref><br>سیَلک، کهن‌ترین زیگورات، والاترین نوع نیایشگاه برای خدایان، در جهان است که نشان از فرهنگ یکجانشینی انسان‌ها در هزاران سال گذشته، در شهر کاشان دارد. این محوطه‌ی باستانی، قدمتی بیش از ۵ تا ۸ هزار سال دارد. این مکان تاریخی در منطقه‌ی فلات [[ایران]] قرار دارد که اسنادی از دوران مادها در آن یافت شده است. با حضور آریایی‌ها در این منطقه، تمدن مردمان در تپه‌های سیلک از بین رفت. آثاری همچون ظروف لوله‌دار بلند با طرح‌هایی از اسب و خورشید، جنگ‌افزارهای آهنی و شمشیر و نیزه‌های بلند، از آن دوران به یادگار مانده است. کاشان، در دوران مادها و سایر دوران‌های باستانی پس از آن، حاوی تمدن بشری بوده است.<ref>گیرشمن، سیلک کاشان، 1379ش.</ref>
+کهن‌ترین آثار کشف‌شده، در کنار چشمه‌های نیاسر، قدمت این منطقه را به دوران پارینه‌سنگی، بیش از چهل هزار سال پیش، نسبت می‌دهند.<ref>بیگلری، گزارش بررسی مقدماتی محوطه‌های پارینه‌سنگی منطقه کاشان،1382ش، ص151ـ168.</ref>  آثار تمدن انسان امروزین در «تپه‌های تروارتن سفیدآب» این شهرستان کشف شده است.<ref>Shidrang, A Typo-technological Study of an Upper Paleolithic Collection from Sefid-Ab, Central Iran2009, pp. 47–56. </ref><br>سیَلک، کهن‌ترین زیگورات، والاترین نوع نیایشگاه برای خدایان، در جهان است که نشان از فرهنگ یکجانشینی انسان‌ها در هزاران سال گذشته، در کاشان دارد. این محوطه‌ی باستانی، قدمتی بیش از ۵ تا ۸ هزار سال دارد. این مکان تاریخی در منطقه‌ی فلات [[ایران]] قرار دارد که اسنادی از دوران [[مادها]] در آن یافت شده است. با حضور آریایی‌ها در این منطقه، تمدن مردمان در تپه‌های سیلک از بین رفت. آثاری همچون ظروف لوله‌دار بلند با طرح‌هایی از اسب و خورشید، جنگ‌افزارهای آهنی و شمشیر و نیزه‌های بلند، از آن دوران به یادگار مانده است. کاشان، در دوران مادها و سایر دوران‌های باستانی پس از آن، حاوی تمدن بشری بوده است.<ref>گیرشمن، سیلک کاشان، 1379ش.</ref>
 ===  تنوع نژادی و مذهبی در طول تاریخ ===
@@ خط ۵۰: / خط ۵۱: @@
 در بسیاری از کتب دوران پس از اسلام، درباره این خطه و مردمان آن، سخن گفته شده است. برای مثال، در «حدود العالم» آمده که کاشان شهری است پُرنعمت... از آن‌جا دبیران و ادیبان بسیاری برخاسته‌اند و در آن کژدم بسیار وجود دارد.<ref>حدود العالم من المشرق الی المغرب، 1362ش، ص143.</ref>  مقدسی نیز در کتاب خود، از عقرب‌های عجیب این شهر یاد کرده است.<ref>لسترنج، جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، 1383ش، ص226.</ref><br>در «نزهة القلوب» نیز از کاشان، ۵ مرتبه یاد شده و اشاره می‌کند که کاشان را زبیده خاتون (همسر هارون الرشید) ساخت، در آن قله‌ای گلین وجود دارد که آن را «فین» خوانند. هوای این شهر گرمسیری است و [[آب]] آن از کاریز [[باغ فین|فین]] و رودی از قُهرود و نیاسر تأمین می‌شود. مردم در کاشان، در سرمای [[زمستان]]، یخ‌ها را در چاه ذخیره می‌کنند (یخ‌آب) تا هنگام گرما، استفاده کنند. [[خربزه]] و [[انگور]] در این دیار بسیار است. مردم آن‌جا [[شیعه]] مذهب هستند و اکثر آن‌ها صاحب حکمت و لطافت طبع هستند.<ref>مستوفی، نزهة القلوب، 1333ق، ص67 و 68.</ref>  در جایی دیگر، در وصف کاشان آمده که کاشان شهری است کوچک، و ابنیه‌ی آن مانند قم غالبا از خشت ساخته شده است.<ref>لسترنج، جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، 1383ش، ص226.</ref>
-==گردشگری شهر کاشان==
+==گردشگری کاشان==
 [[پرونده:Tabatabai House, Iran, Kashan (2022).jpg|جایگزین=خانه بروجردی ها|بندانگشتی|210x210پیکسل|خانه بروجردی ها]]
-احداث و توسعه‌ی مراکز صنعتی، تأسیس مراکز آموزشی دولتی و غیردولتی، راه‌اندازی مراکز فرهنگی، خدماتی و امکانات شهری، در کنار آثار تاریخی متعدد و منابع طبیعی زیبا در این خطه، این شهر و شهرستان را به مقصدی برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کرده است. از جمله آثار تاریخی در کاشان می‌توان به مسجد آقابزرگ، خانه طباطبایی، خانه بروجردی‌ها، باغ تاریخی و زیبای فین کاشان (قتلگاه امیرکبیر)، مقبره ابولؤلؤ، خانه عباسیان، [[مناره]] زین‌الدین، آرامگاه سلطان عطابخش، مسجد عمادی، قلعه جلالی، حمام سلطان امیراحمد، کاروانسرای امین‌الدوله <ref>Haeri, “KASHAN v. ARCHITECTURE (2) HISTORICAL MONUMENTS,” 2012, XVI/1, pp. 12-21, available online at http://www.iranicaonline.org/articles/kashan-v2-historical-monuments.</ref> و نیز بازار بزرگ و تاریخی این شهر اشاره کرد.<br>
+احداث و توسعه‌ی مراکز صنعتی، تأسیس مراکز آموزشی دولتی و غیردولتی، راه‌اندازی مراکز فرهنگی، خدماتی و امکانات شهری، در کنار آثار تاریخی متعدد و منابع طبیعی زیبا در این خطه، این شهر و شهرستان را به مقصدی برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کرده است. از جمله آثار تاریخی در کاشان می‌توان به مسجد آقابزرگ، خانه طباطبایی، خانه بروجردی‌ها، باغ تاریخی و زیبای [[باغ فین]] کاشان (قتلگاه [[امیرکبیر]])، مقبره ابولؤلؤ، خانه عباسیان، [[مناره]] زین‌الدین، آرامگاه سلطان عطابخش، مسجد عمادی، قلعه جلالی، [[حمام سلطان امیراحمد]]، کاروانسرای امین‌الدوله <ref>Haeri, “KASHAN v. ARCHITECTURE (2) HISTORICAL MONUMENTS,” 2012, XVI/1, pp. 12-21, available online at http://www.iranicaonline.org/articles/kashan-v2-historical-monuments.</ref> و نیز بازار بزرگ و تاریخی این شهر اشاره کرد.<br>
 [[پرونده:4979985.jpg|جایگزین=گلاب گیری کاشان|بندانگشتی|جشنواره گلاب گیری کاشان]]
 در برخی از روستاهای این شهرستان، مراسم‌های سنتی مانند [[گلاب گیری|گلاب‌گیری]] در جریان است که سالانه، بازدیدکننده‌های بسیاری را به این شهر می‌کشاند.<ref>سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، جغرافیای استان اصفهان، 1381ش، ص82-92.</ref>  این مراسم معمولا از اوایل [[اردیبهشت]] شروع و تا اواخر [[خرداد]] ماه ادامه دارد. مراسم قالی‌شویی نیز از دیگر [[آداب]] و رسوم دیرینه‌ی مردم کاشان است که در [[جمعه]] دوم مهرماه در هر سال برگزار می‌شود.
 ==جمعیت شهر کاشان==
 جمعیت شهر کاشان، براساس سرشماری سال ۱۳۷۵ش، در حدود ۲۰۱۳۷۲ بوده که به حدود ۲۴۴۸۷۷ تن در سال ۱۳۸۵ش رسیده است.  جمعیت این شهر در سرشماری ۱۳۹۵ش، به ۳۰۴۴۸۷ تن رسید.<ref>مرکز آمار ایران، بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور، 1382ش، ص55-58.</ref> در حدود ۹۰ درصد از جمعیت شهرستان کاشان در شهر کاشان زندگی می‌کنند. مردم این سرزمین، از نژاد فارس بوده و [[زبان فارسی|فارسی‌زبان]] هستند که با گویش کاشانی صحبت می‌کنند.