امامزاده سید جلال‌الدین اشرف: تفاوت میان نسخه‌ها

اصلاح عنوان مدخل
جز ویکی سازی و تمیزکاری
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:بارگاه-جلال‌الدین-اشرف.jpg|300px|thumb|left|]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
'''<big>امامزاده سید جلال‌الدین اشرف</big>'''؛ از مهم‌ترین مکان‌های زیارتی و گردشگری در شمال ایران.
| تصویر            =بارگاه-جلال‌الدین-اشرف.jpg|300px|thumb|left
| زیرنویس تصویر    = 
| image_alt        =
| فایل پادکست      =امامزاده سید جلال‌الدین اشرف.ogg 
| حجم فایلپادکست    =10/
| تاریخ پادکست      =28-3-1405 
| زیرنویس عنوان    = 


بنای امامزاده سید جلال‌الدین اشرف، مهم‌ترین بنای آستانه اشرفیه است و این شهر را به چهارمین شهر مذهبی و زیارتی کشور تبدیل کرده است. هر ساله به‌ویژه در ما‌ه‌های [[محرم]] و [[رمضان]] و همچنین در [[جشن نیمه شعبان|نیمۀ شعبان]] و مراسم [[تحویل سال]] نو، افراد زیادی از نقاط مختلف کشور برای زیارت این امامزاده به استان [[گیلان]] سفر می‌کنند. سید جلال‌الدین، جایگاه والایی بین مردم داشته و آنها معتقدند وجود مرقد وی، برکات فراوان به این شهر داده است. ماجرای مبارزه و شهادت او نیز از موضوعات مجالس [[تعزیه‌خوانی]] است.<ref>غلامی کفترودی، تاریخ انقلاب سید جلال‌الدین اشرف، ۱۳۷۹ش، ص129؛ پرچمی، هزار ترانۀ گیل، 1375ش، ص163.</ref>   
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''<big>امامزاده سید جلال‌الدین اشرف</big>'''؛ از مکان‌های زیارتی و گردشگری در شمال ایران.
 
بنای [[امامزاده سید جلال‌الدین اشرف]]، در آستانه اشرفیه است. هر ساله به‌ویژه در [[ماه محرم]] و [[رمضان]] و همچنین در [[جشن نیمه شعبان|نیمۀ شعبان]] و مراسم تحویل سال نو، افراد زیادی از نقاط مختلف کشور برای [[زیارت]] این [[امامزاده]] به استان [[گیلان]] سفر می‌کنند. سید جلال‌الدین، جایگاه والایی بین مردم داشته و آنها معتقدند وجود مرقد وی، برکات فراوان به این شهر داده است. ماجرای مبارزه و شهادت او نیز از موضوعات مجالس [[تعزیه‌خوانی]] است.<ref>غلامی کفترودی، تاریخ انقلاب سید جلال‌الدین اشرف، ۱۳۷۹ش، ص129؛ پرچمی، هزار ترانۀ گیل، 1375ش، ص163.</ref>   
==نام‌گذاری==
==نام‌گذاری==
آرامگاه سید جلال‌الدین اشرف از مهم‌ترین زیارتگاه‌های مردم [[گیلان]] است که مردم بومی، به آن پیلا آستانه به‌معنی آستانه بزرگ می‌گویند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81/ «معرفی آرامگاه سید جلال‌الدین اشرف در آستانه اشرفیه»، مجله گردشگری الی گشت.]</ref>  
آرامگاه سید جلال‌الدین اشرف از زیارتگاه‌های مردم [[گیلان]] است که مردم بومی، به آن پیلا آستانه به‌معنی آستانه بزرگ می‌گویند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81/ «معرفی آرامگاه سید جلال‌الدین اشرف در آستانه اشرفیه»، مجله گردشگری الی گشت.]</ref>  
==تاریخچه==  
==تاریخچه==  
طبق نوشتۀ روی عَلَم بالای گنبد قدیمی، گوهرشاد دختر کيا رستم از خاندان شيعه آل‌بويه در سال 311ق، گنبد زیبایی را روی قبر او احداث کرد.<ref>ا[https://library.tebyan.net/fa/Viewer/Text/143514/1 دهم‌نژاد «سید جلال‌الدین اشرف؛ برادر امام»، کتابخانه دیجیتال تبیان]؛مهدوی سعیدی نجفی، سادات متقدمۀ گیلان، بی‌تا، ص235؛ </ref>  بنای فعلی، روی باقیمانده‌های بنای مربوط به دوره [[قاجار]] ساخته شده است.<ref>[https://shomalogy.com/mag/%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B4/ «بارگاه آقا سید جلال‌الدین اشرف؛ بوی خوش معنویت»، وب‌سایت شمالوژی.]</ref> در سال ۱۳۵۶ش مغازه‌های اطراف خریداری شد و بقعه‌ای تزئین شده با سنگ مرمر و کاشی، سقف‌های آینه‌کاری ‌شده، رواق‌های زیاد و گنبد بزرگی با کاشی‌های زیبا ساخته شد.<ref>[https://shomalogy.com/mag/%D8%A8%D9%82%D8%B9%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81/ «بقعه سید جلال‌الدین اشرف»، وب‌سایت ویکی‌جور.]</ref>  در سال ۱۳۸۷ش نیز عملیات گستردۀ عمرانی در صحن و خود بقعه انجام شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>  
طبق نوشتۀ روی عَلَم بالای گنبد قدیمی، گوهرشاد دختر کيا رستم از خاندان [[شیعه]] آل‌بويه در سال 311ق، گنبد زیبایی را روی قبر او احداث کرد.<ref>ا[https://library.tebyan.net/fa/Viewer/Text/143514/1 دهم‌نژاد «سید جلال‌الدین اشرف؛ برادر امام»، کتابخانه دیجیتال تبیان]؛مهدوی سعیدی نجفی، سادات متقدمۀ گیلان، بی‌تا، ص235؛ </ref>  بنای فعلی، روی باقیمانده‌های بنای مربوط به دوره [[قاجار]] ساخته شده است.<ref>[https://shomalogy.com/mag/%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B4/ «بارگاه آقا سید جلال‌الدین اشرف؛ بوی خوش معنویت»، وب‌سایت شمالوژی.]</ref> در سال ۱۳۵۶ش مغازه‌های اطراف خریداری شد و بقعه‌ای تزئین شده با سنگ مرمر و کاشی، سقف‌های آینه‌کاری ‌شده، رواق‌های زیاد و گنبد بزرگی با کاشی‌های زیبا ساخته شد.<ref>[https://shomalogy.com/mag/%D8%A8%D9%82%D8%B9%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81/ «بقعه سید جلال‌الدین اشرف»، وب‌سایت ویکی‌جور.]</ref>  در سال ۱۳۸۷ش نیز عملیات گستردۀ عمرانی در صحن و خود بقعه انجام شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>  
==معماری==
==معماری==
[[پرونده:بارگاه-جلال‌الدین-اشرف1.jpg|300px|thumb|left|]]  
[[پرونده:بارگاه-جلال‌الدین-اشرف1.jpg|300px|thumb|left|]]  
خط ۱۴: خط ۴۳:
مراسم‌هایی که در این امامزده برگزار می‌شود عبارت‌اند از:
مراسم‌هایی که در این امامزده برگزار می‌شود عبارت‌اند از:


* مراسم عَلَم‌بندی؛ این مراسم که قدمتی شصت ساله دارد، یک روز قبل از ماه [[محرم]] برگزار می‌شود. دسته‌های عزاداری در این مراسم با طبل و سنج، شروعِ ماه محرم را اعلام می‌کنند سپس با نوار سبزرنگی، عَلَم زیارتگاه را به ستون یا درخت مقدس امامزاده می‌بندند. در این مراسم مداحان و نوحه‌خوان‌های سابقه‌دار نیز شرکت می‌کنند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* مراسم عَلَم‌بندی؛ این مراسم که قدمتی شصت ساله دارد، یک روز قبل از [[ماه محرم]] برگزار می‌شود. دسته‌های عزاداری در این مراسم با طبل و سنج، شروعِ ماه محرم را اعلام می‌کنند سپس با نوار سبزرنگی، عَلَم زیارتگاه را به ستون یا درخت مقدس امامزاده می‌بندند. در این مراسم مداحان و نوحه‌خوان‌های سابقه‌دار نیز شرکت می‌کنند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* مراسم علم‌واچینی؛ در این مراسم پس از اتمام [[ماه صفر]] و عزاداری، دسته‌ها و هیئت‌های‌ عزاداری، عَلَم را باز می‌کنند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* مراسم علم‌واچینی؛ در این مراسم پس از اتمام [[ماه صفر]] و عزاداری، دسته‌ها و هیئت‌های‌ عزاداری، عَلَم را باز می‌کنند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* مراسم جدیدی نیز از سال 1390ش در [[اربعین]] برگزار می‌شود که در این مراسم، همۀ هیئت‌های مذهبی با تجمع زیر عَلَم واحد، عزاداری می‌کنند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* مراسم جدیدی نیز از سال 1390ش در [[اربعین]] برگزار می‌شود که در این مراسم، همۀ هیئت‌های مذهبی با تجمع زیر عَلَم واحد، عزاداری می‌کنند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* مراسم آتش زدن خیمه‌ها؛  این مراسم که بیش از هفتاد سال قدمت دارد، در امامزاده توسط دو هیئت قدیمی شهرِ آستانۀ اشرفیه به نام هیئت آل‌محمد و هیئت سید جلال‌الدین اشرف، بعد از اقامه نماز ظهر [[عاشورا]] برگزار می‌شود. در ساعت خاصی شیپورها به صدا در می‌‌آیند. سربازان ابن‌سعد به خیمه‌ها حمله کرده و آن‌ها را آتش می‌زنند، سپس یاران امام حسین را کشته و بقیه را اسیر می‌کنند. مردم بقایای سوختۀ خیمه‌ها را به‌عنوان تبرک می‌برند. خیمه‌های برپا شده به نام‌های [[امام حسین]]، [[حضرت زینب]]، [[حضرت ابوالفضل]]، [[امام سجاد]]، و حضرت قاسم نام‌گذاری می‌شوند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* مراسم آتش زدن خیمه‌ها؛  این مراسم که بیش از هفتاد سال قدمت دارد، در امامزاده توسط دو هیئت قدیمی شهرِ آستانۀ اشرفیه به نام هیئت آل‌محمد و هیئت سید جلال‌الدین اشرف، بعد از اقامه نماز ظهر [[عاشورا]] برگزار می‌شود. در ساعت خاصی شیپورها به صدا در می‌‌آیند. سربازان ابن‌سعد به خیمه‌ها حمله کرده و آن‌ها را آتش می‌زنند، سپس یاران امام حسین را کشته و بقیه را اسیر می‌کنند. مردم بقایای سوختۀ خیمه‌ها را به‌عنوان تبرک می‌برند. خیمه‌های برپا شده به نام‌های [[امام حسین]]، [[حضرت زینب]]، [[حضرت ابوالفضل]]، [[امام سجاد]]، و حضرت قاسم نام‌گذاری می‌شوند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* مراسم ترکیبی دسته‌گردانی و [[شبیه‌خوانی]]؛ این مراسم در روز دوازدهم [[محرم]] برگزار می‌شود. در این مراسم، قوم بنی‌اسد با لباس‌های سفید و بلند همراه با بیل و کلنگ عزاداری می‌کنند مثل اینکه برای دفن شهیدان [[کربلا]] آمده‌اند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* مراسم ترکیبی دسته‌گردانی و [[شبیه‌خوانی]]؛ این مراسم در روز دوازدهم [[ماه محرم]] برگزار می‌شود. در این مراسم، قوم بنی‌اسد با لباس‌های سفید و بلند همراه با بیل و کلنگ عزاداری می‌کنند مثل اینکه برای دفن شهیدان [[کربلا]] آمده‌اند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
* کَرِنا‌نوازی؛ کَرِنا‌نوازی یکی از آیین‌های سنتی و بومی شهر آستانه و روستاهای اطراف است. کرنا، نوعی سازِ بومیِ منطقه است که در گذشته برای اطلاع‌رسانی به کار می‌رفت، ولی امروزه بیشتر به‌عنوان ساز مراسم مذهبی به کار می‌رود.
* کَرِنا‌نوازی؛ کَرِنا‌نوازی یکی از آیین‌های سنتی و بومی شهر آستانه و روستاهای اطراف است. کرنا، نوعی سازِ بومیِ منطقه است که در گذشته برای اطلاع‌رسانی به کار می‌رفت، ولی امروزه بیشتر به‌عنوان ساز مراسم مذهبی به کار می‌رود.
* [[چاووش‌خوانی]] و [[نوحه‌خوانی]]؛ چاووش‌خوانی در کنار کَرِنا‌نوازی اجرا می‌شود به این صورت که تک‌نواز گروه، روضه‌ای از [[امام حسین]] را در کرنا دمیده و بعد صدای «وای وای» به گوش می‌رسد و گروه هم نوای «حسین وای» را در کرنا می‌دمد. در این صورت مردم صدای «وای وای، حسین وای» از تک‌نواز و گروه را می‌شنوند.
* [[چاووش‌خوانی]] و [[نوحه‌خوانی]]؛ چاووش‌خوانی در کنار کَرِنا‌نوازی اجرا می‌شود به این صورت که تک‌نواز گروه، روضه‌ای از [[امام حسین]] را در کرنا دمیده و بعد صدای «وای وای» به گوش می‌رسد و گروه هم نوای «حسین وای» را در کرنا می‌دمد. در این صورت مردم صدای «وای وای، حسین وای» از تک‌نواز و گروه را می‌شنوند.
* مراسم کَرب‌زنی یا سنگ‌زنی؛  این مراسم در گذشته برگزار می‌شد که حدود بیست سال است که به خاطر مخالفت علما برگزار نمی‌شود.
* مراسم کَرب‌زنی یا سنگ‌زنی؛  این مراسم در گذشته برگزار می‌شد که حدود بیست سال است که به خاطر مخالفت علما برگزار نمی‌شود.


در 28صفر روز رحلت پیامبر و شهادت [[امام حسن]] و روز شهادت [[حضرت فاطمه]] نیز مراسم عزاداری برگزار می‌گردد، در روز شهادت [[حضرت زهرا]] آشی به نام حضرت زهرا با کمک خود مردم تهیه شده و بین آن‌‌ها توزیع می‌شود.
در 28صفر روز رحلت پیامبر و شهادت [[امام حسن]] و روز شهادت [[حضرت فاطمه]] نیز مراسم عزاداری برگزار می‌گردد، در روز شهادت حضرت زهرا آشی به نام حضرت زهرا با کمک خود مردم تهیه شده و بین آن‌‌ها توزیع می‌شود.
از سال ۱۳۸۸ش در شب‌های ماه [[رمضان]]، مراسم افطاری خانوادگی بسیار گسترده‌ای از طرف مردم در امامزاده برگزار می‌شود. همچنین از سال ۱۳۸۵ش نیز شب شهادت سید جلال‌الدین اشرف، مراسم سخنرانی، عزاداری و اطعام، به طور منظم برگزار می‌شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>
از سال ۱۳۸۸ش در شب‌های [[رمضان]]، مراسم افطاری خانوادگی بسیار گسترده‌ای از طرف مردم در امامزاده برگزار می‌شود. همچنین از سال ۱۳۸۵ش نیز شب شهادت سید جلال‌الدین اشرف، مراسم سخنرانی، عزاداری و اطعام، به طور منظم برگزار می‌شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240442/%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%B1%D9%81 «جلال‌الدین اشرف»، دانشنامة فرهنگ مردم ایران.]</ref>


==جاذبه‌های گردشگری==
==جاذبه‌های گردشگری==