جز حمید فاضل صفحهٔ کل کشیدن را به کل‌کشیدن منتقل کرد
اصلاح عنوان مدخل
 
خط ۱: خط ۱:
'''<big>کِل ‌کشیدن</big>'''؛ آوای بی‌کلام که نشانۀ مراسم شادی است.<br>
'''<big>کِل‌کشیدن</big>'''؛ آوای بی‌کلام که نشانۀ مراسم شادی است.<br>


کِل ‌کشیدن یا هلهله، صدایی است که بیشتر در مراسم‌های عروسی و یا مولودی‌ها شنیده می‌شود و نشانۀ شادی و خوشحالی است. خانم‌ها در تولید این صدا مهارت بیشتری دارند. کل ‌کشیدن در هر منطقه، صدای خاصی دارد.
کِل‌کشیدن یا هلهله، صدایی است که بیشتر در مراسم‌های عروسی و یا مولودی‌ها شنیده می‌شود و نشانۀ شادی و خوشحالی است. خانم‌ها در تولید این صدا مهارت بیشتری دارند. کل ‌کشیدن در هر منطقه، صدای خاصی دارد.
==مفهوم‌شناسی==
==مفهوم‌شناسی==
«کِل زدن» یا «کِل کشیدن» در خرده‌فرهنگ‌های مردمان غرب و جنوب [[ایران]]، هلهله کردن زنان معنا شده است. این صدا با حرکت تند زبان ایجاد می‌شود و همزمان فاصله میان دو انگشت شست و سبابه بین دهان و بینی قرار می‌گیرد.<ref>[https://vajehyab.com/?q=%DA%A9%D9%90%D9%84+%D8%B2%D8%AF%D9%86&f=wiki واژه‌نامه آزاد، ذیل واژه کِل زدن.]</ref>  در لغت‌نامه دهخدا هم، هلهله به سروصدای برگرفته از شادی و شعف تعبیر شده است.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه هلهله.]</ref>  هلهله پیام بدون کلامی است که حس شادی را با خود به‌دنبال می‌آورد.<ref> [https://www.beytoote.com/art/city-country/marriage-population2-khuzestan.html «آیین ازدواج در بین مردم عرب خوزستان»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>   
کِل‌کشیدن یا کِل‌زدن در خرده‌فرهنگ‌های مردمان غرب و جنوب [[ایران]]، هلهله کردن زنان معنا شده است. این صدا با حرکت تند زبان ایجاد می‌شود و همزمان فاصله میان دو انگشت شست و سبابه بین دهان و بینی قرار می‌گیرد.<ref>[https://vajehyab.com/?q=%DA%A9%D9%90%D9%84+%D8%B2%D8%AF%D9%86&f=wiki واژه‌نامه آزاد، ذیل واژه کِل زدن.]</ref>  در لغت‌نامه دهخدا هم، هلهله به سروصدای برگرفته از شادی و شعف تعبیر شده است.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه هلهله.]</ref>  هلهله پیام بدون کلامی است که حس شادی را با خود به‌دنبال می‌آورد.<ref> [https://www.beytoote.com/art/city-country/marriage-population2-khuzestan.html «آیین ازدواج در بین مردم عرب خوزستان»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>   
==تاریخچه==
==تاریخچه==
بنا بر یافته‌های پژوهشگران فرهنگ عامه، کل کشیدن در تمدن‌ها و فرهنگ‌های زیادی وجود داشته و در همۀ اقشار و طبقات اجتماعی جامعه هم مرسوم بوده و مختص به قشر یا طبقۀ خاصی نیست.<ref>[https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>  برخی پژوهشگران بر این باورند که تاریخ دقیقی برای آغاز کل کشیدن نمی‌توان یافت، اما برخی دیگر آن را برآمده از مناطق آفریقایی دانسته‌اند که این بانگ نشانۀ خوشحالی و شادباش برای پیروزی در جنگ‌ها بوده است.<ref>[https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   
بنا بر یافته‌های پژوهشگران فرهنگ عامه، کل‌کشیدن در تمدن‌ها و فرهنگ‌های زیادی وجود داشته و در همۀ اقشار و طبقات اجتماعی جامعه هم مرسوم بوده و مختص به قشر یا طبقۀ خاصی نیست.<ref>[https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>  برخی پژوهشگران بر این باورند که تاریخ دقیقی برای آغاز کل‌کشیدن نمی‌توان یافت، اما برخی دیگر آن را برآمده از مناطق آفریقایی دانسته‌اند که این بانگ نشانۀ خوشحالی و شادباش برای پیروزی در جنگ‌ها بوده است.<ref>[https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   
==کل کشیدن در ایران==
==کل‌کشیدن در ایران==
در هر منطقه‌ای از [[ایران]]، صدای کشیدنِ کل به‌طور خاصی ادا می‌شود. به‌عنوان مثال کل کشیدن جنوبی‌ها با کل کشیدن اقوام لر، اندکی تفاوت دارد. اما در میان اعراب، صدای کل متفاوت‌تر و خاص‌تر است. عرب‌ها به  کل کشیدن «زلغوطه» می‌گویند. زنان عرب در مراسم عروسی، شعری را تکه‌تکه در مورد عروس می‌خوانند و صدای کل کشیدن عربی بقیه بلند می‌شود.<ref>[https://wikisfx.ir/product/ululation/ «دانلود ۱۴ افکت صدای کل کشیدن و هلهله در عروسی»، ویکی اس‌اف‌ایکس.]</ref>  
در هر منطقه‌ای از [[ایران]]، صدای کشیدنِ کل به‌طور خاصی ادا می‌شود. به‌عنوان مثال کل‌کشیدن جنوبی‌ها با کل‌کشیدن اقوام لر، اندکی تفاوت دارد. اما در میان اعراب، صدای کل متفاوت‌تر و خاص‌تر است. عرب‌ها به  کل‌کشیدن «زلغوطه» می‌گویند. زنان عرب در مراسم عروسی، شعری را تکه‌تکه در مورد عروس می‌خوانند و صدای کل‌کشیدن عربی بقیه بلند می‌شود.<ref>[https://wikisfx.ir/product/ululation/ «دانلود ۱۴ افکت صدای کل کشیدن و هلهله در عروسی»، ویکی اس‌اف‌ایکس.]</ref>  


در [[ایران]] کل کشیدن در جشن‌های [[عروسی]]، هنگام داخل شدن عروس به خانۀ خود، یا هنگام ورود به تالار و یا بردن عروس از خانۀ پدری صورت می‌گیرد. کل کشیدن مختص زنان است و مهارت زیادی می‌خواهد.<ref> [https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «10 سنت فرهنگی مختص ایرانی‌ها»، وب‌سایت الی ‌گشت.]</ref>  
در [[ایران]] کل‌کشیدن در جشن‌های [[عروسی]]، هنگام داخل شدن عروس به خانۀ خود، یا هنگام ورود به تالار و یا بردن عروس از خانۀ پدری صورت می‌گیرد. کل‌کشیدن مختص زنان است و مهارت زیادی می‌خواهد.<ref> [https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «10 سنت فرهنگی مختص ایرانی‌ها»، وب‌سایت الی ‌گشت.]</ref>  


در [[ایران]] علاوه بر شادی‌ها گاهی در غم‌گساری نیز از کل کشیدن استفاده می‌کنند؛ مانند تشییع جنازۀ جوانان و شهیدان، چون معتقدند که این مردگان، بهشتی هستند.<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>
در [[ایران]] علاوه بر شادی‌ها گاهی در غم‌گساری نیز از کل‌کشیدن استفاده می‌کنند؛ مانند تشییع جنازۀ جوانان و شهیدان، چون معتقدند که این مردگان، بهشتی هستند.<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>


==کل کشیدن در کشورهای دیگر==
==کل‌کشیدن در کشورهای دیگر==
کل کشیدن در [[زبان عربی]] به «الزغروده» معروف است. ریشۀ این کلمه از فعل «زَغرَد» است و به ‌طنین‌انداز شدن صدایی در گلو اشاره می‌کند که زنان عرب در مناسبت‌های شاد با حرکت‌های خاص و چرخش مارپیچ زبان‌شان در حنجرۀ خود ایجاد می‌کنند. کِل در زبان عربی به نام‌های مختلفی شناخته می‌شود.<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   
کل‌کشیدن در [[زبان عربی]] به «الزغروده» معروف است. ریشۀ این کلمه از فعل «زَغرَد» است و به ‌طنین‌انداز شدن صدایی در گلو اشاره می‌کند که زنان عرب در مناسبت‌های شاد با حرکت‌های خاص و چرخش مارپیچ زبان‌شان در حنجرۀ خود ایجاد می‌کنند. کِل در زبان عربی به نام‌های مختلفی شناخته می‌شود.<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   


این صدا همچنین در کشورهای خلیجی «الغطرفه» و در سرزمین شام «المهاماة» گفته می‌شود که معنی شادباش می‌دهد. در [[هند]] به کل کشیدن «جوکار» گفته می‌شود و هندی‌ها معتقدند که کل کشیدن موجب دفع انرژی‌های منفی از بدن می‌شود. کِل زدن در جهان عرب با شور و حماسه هم ارتباط دارد.<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   
این صدا همچنین در کشورهای خلیجی «الغطرفه» و در سرزمین شام «المهاماة» گفته می‌شود که معنی شادباش می‌دهد. در [[هند]] به کل‌کشیدن «جوکار» گفته می‌شود و هندی‌ها معتقدند که کل‌کشیدن موجب دفع انرژی‌های منفی از بدن می‌شود. کِل زدن در جهان عرب با شور و حماسه هم ارتباط دارد.<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   
==باورهای عامیانه==
==باورهای عامیانه==
در انگاره‌های مردم عرب، کل کشیدن سبب دورکردن ارواح بد و شیاطین می‌شود. به این منظور آن‌ها در جشن‌هایی مثل [[عروسی]] و [[ختنه سوران]]، از آن استفاده می‌کنند. آن‌ها همچنین برای محافظت کردن حیوانات و چهارپایان خود از شرّ شیاطین، زنگوله‌های فلزی را در لگام و زین چهارپایان خود آویزان می‌کنند. مردم این مناطق معتقدند، صداهایی که از این زنگوله‌ها به‌طور مکرر بلند می‌شود ارواح و شیاطین را از آن‌جا دور می‌کند و با از بین رفتن اثرِ بدِ آن‌ها، صدای کِل به هوا می‌رود.<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   
در انگاره‌های مردم عرب، کل‌کشیدن سبب دورکردن ارواح بد و شیاطین می‌شود. به این منظور آن‌ها در جشن‌هایی مثل [[عروسی]] و [[ختنه سوران]]، از آن استفاده می‌کنند. آن‌ها همچنین برای محافظت کردن حیوانات و چهارپایان خود از شرّ شیاطین، زنگوله‌های فلزی را در لگام و زین چهارپایان خود آویزان می‌کنند. مردم این مناطق معتقدند، صداهایی که از این زنگوله‌ها به‌طور مکرر بلند می‌شود ارواح و شیاطین را از آن‌جا دور می‌کند و با از بین رفتن اثرِ بدِ آن‌ها، صدای کِل به هوا می‌رود.<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   
==ضرب‌المثل==
==ضرب‌المثل==
کل کشیدن در برخی ضرب‌المثل‌های مصری‌ و عربی به‌کار رفته مانند؛ «اندوه گریه می‌آموزد و شادی، کِل» که انسان را  به خوش‌بینی دعوت می‌کند. همچنین ضرب‌المثل «هزار دعا پیراهنی را پاره نکرد و هزار کِل، مردی را داماد» اشاره به این نکته دارد که کِل زدن خالی برای [[ازدواج]] یک مرد کافی نیست. ضرب‌المثل مصری دیگری هم نقل شده به این مضمون: «کِل‌ زدن‌‌ها از روی محبت‌ است و کادوی عروسی از سر ناچاری».<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   
کل‌کشیدن در برخی ضرب‌المثل‌های مصری‌ و عربی به‌کار رفته مانند؛ «اندوه گریه می‌آموزد و شادی، کِل» که انسان را  به خوش‌بینی دعوت می‌کند. همچنین ضرب‌المثل «هزار دعا پیراهنی را پاره نکرد و هزار کِل، مردی را داماد» اشاره به این نکته دارد که کِل زدن خالی برای [[ازدواج]] یک مرد کافی نیست. ضرب‌المثل مصری دیگری هم نقل شده به این مضمون: «کِل‌ زدن‌‌ها از روی محبت‌ است و کادوی عروسی از سر ناچاری».<ref> [https://raseef22.net/article/1087186-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D9%87%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8 ابوسمک، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف.]</ref>   
==کل کشیدن از نظر شرعی==
==کل‌کشیدن از نظر شرعی==
نظر مراجع تقلید در زمینۀ کل کشیدن در عروسی‌ها این‌گونه است که اگر مستلزم مفسده نباشد و نامحرم صدای آن‌ها را نشنود اشکالی ندارد. بعضی از فقها نیز معتقدند اگر نامحرم هم بشنود ولی موجب تحریک نامحرم نباشد ایرادی ندارد.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/fa27323 «کِل زدن در عروسی چه حکمی دارد؟»، وب‌سایت اسلام کوئست‌ نت.]</ref>   
نظر مراجع تقلید در زمینۀ کل‌کشیدن در عروسی‌ها این‌گونه است که اگر مستلزم مفسده نباشد و نامحرم صدای آن‌ها را نشنود اشکالی ندارد. بعضی از فقها نیز معتقدند اگر نامحرم هم بشنود ولی موجب تحریک نامحرم نباشد ایرادی ندارد.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/fa27323 «کِل زدن در عروسی چه حکمی دارد؟»، وب‌سایت اسلام کوئست‌ نت.]</ref>   
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
خط ۲۸: خط ۲۸:
* «آیین ازدواج در بین مردم عرب خوزستان»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* «آیین ازدواج در بین مردم عرب خوزستان»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* ابوسمک، هویدا، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف، تاریخ درج مطلب: 16 فروردین 1401ش.
* ابوسمک، هویدا، «تاریخچه کِل و هلهله در جهان عرب»، وب‌سایت رصیف، تاریخ درج مطلب: 16 فروردین 1401ش.
* «دانلود ۱۴ افکت صدای کل کشیدن و هلهله در عروسی»، ویکی اس‌اف‌ایکس، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* «دانلود ۱۴ افکت صدای کل‌کشیدن و هلهله در عروسی»، ویکی اس‌اف‌ایکس، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* «کِل زدن در عروسی چه حکمی دارد؟»، وب‌سایت اسلام کوئست‌ نت، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* «کِل زدن در عروسی چه حکمی دارد؟»، وب‌سایت اسلام کوئست‌ نت، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* واژه‌نامه آزاد، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* واژه‌نامه آزاد، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 19 آذر 1401ش.
* «10 سنت فرهنگی مختص ایرانی‌ها»، وب‌سایت الی گشت، تاریخ درج مطلب: 6 تیر 1401ش.
* «10 سنت فرهنگی مختص ایرانی‌ها»، وب‌سایت الی گشت، تاریخ درج مطلب: 6 تیر 1401ش.