حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''خاتمکاری'''</big>؛ شیوهای در ساخت روکش تزئینی برای اشیای چوبی در ایران. | <big>'''خاتمکاری'''</big>؛ شیوهای در ساخت روکش تزئینی برای اشیای چوبی در ایران. | ||
| خط ۱۰: | خط ۹: | ||
==پیشینه خاتمکاری== | ==پیشینه خاتمکاری== | ||
===خاستگاه و قدمت نامشخص=== | ===خاستگاه و قدمت نامشخص=== | ||
تاریخ پیدایش و خاستگاه این هنر ظریف در جهان مشخص نیست.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/236736/%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C افتخار، «خاتمکاری»، وبسایت مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> علاوه بر آن، نمونههای خاتمکاری، بهدلیل استفاده از چوب و چسب، بهمرور زمان از بین رفته و عمر زیادی ندارند. بههمین دلیل، تنها در برخی از اماکن مقدس که به خوبی نگهداری میشوند، برخی نمونههای خاتمکاری، با قدمت دویست تا سیصد سال وجود دارد. هرچند، امروزه، در برخی کشورهای شرقی همچون هند، سوریه، عراق و فلسطین، هنر خاتمکاری رایج است؛ اما مهمترین مرکز خاتمکاری در جهان را کشور ایران میدانند.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/inlay.html «خاتمکاری»، وبسایت بیتوته.]</ref> | تاریخ پیدایش و خاستگاه این هنر ظریف در جهان مشخص نیست.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/236736/%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C افتخار، «خاتمکاری»، وبسایت مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> علاوه بر آن، نمونههای خاتمکاری، بهدلیل استفاده از چوب و چسب، بهمرور زمان از بین رفته و عمر زیادی ندارند. بههمین دلیل، تنها در برخی از اماکن مقدس که به خوبی نگهداری میشوند، برخی نمونههای خاتمکاری، با قدمت دویست تا سیصد سال وجود دارد. هرچند، امروزه، در برخی کشورهای شرقی همچون هند، سوریه، عراق و فلسطین، هنر خاتمکاری رایج است؛ اما مهمترین مرکز خاتمکاری در جهان را کشور ایران میدانند.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/inlay.html «خاتمکاری»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
===جایگاه خاتمکاری ایران در جهان=== | ===جایگاه خاتمکاری ایران در جهان=== | ||
برخی دیگر نیز خاتمکاری را منحصر به [[ایران]] دانسته و آنچه در کشورهایی مانند سوریه و [[لبنان]] اجرا میشود را تنها در ظاهر، چیزی شبیه به خاتم ایرانی میدانند. در حقیقت، خاتمکاری در ایران با سایر کشورها، تفاوتهایی اساسی دارد.<ref>یاوری، آشنایی با چوب و هنرهای مرتبط با آن، ۱۳۸۳ش، ص۱۶۲.</ref> برخی از محققان، خاتمکاری را از جمله هنرهای دستی در دورۀ دیلمان در ایران میدانند که در [[شیراز]] پایهگذاری شده و در عصر [[صفویه|صفویان]] به اوج خود رسیده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/inlay1-original-art.html «خاتمکاری، هنری اصیل»، وبسایت بیتوته.]</ref> | برخی دیگر نیز خاتمکاری را منحصر به [[ایران]] دانسته و آنچه در کشورهایی مانند سوریه و [[لبنان]] اجرا میشود را تنها در ظاهر، چیزی شبیه به خاتم ایرانی میدانند. در حقیقت، خاتمکاری در ایران با سایر کشورها، تفاوتهایی اساسی دارد.<ref>یاوری، آشنایی با چوب و هنرهای مرتبط با آن، ۱۳۸۳ش، ص۱۶۲.</ref> برخی از محققان، خاتمکاری را از جمله هنرهای دستی در دورۀ دیلمان در ایران میدانند که در [[شیراز]] پایهگذاری شده و در عصر [[صفویه|صفویان]] به اوج خود رسیده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/inlay1-original-art.html «خاتمکاری، هنری اصیل»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
===کاربردهای تاریخی=== | ===کاربردهای تاریخی=== | ||
خاتمکاری، در گذشته، بیشتر برای آراستن صندوقهای مقابر، دربهای مختلف در بناهای مذهبی و غیر مذهبی، منبر، رحل [[قرآن]]، صندلی، میز و اشیائی همچون [[آینه]]، استفاده میشده است.<ref>تحویلدار، جغرافیای اصفهان، ۱۳۴۲ش، ص۱۱۱؛ <br> | خاتمکاری، در گذشته، بیشتر برای آراستن صندوقهای مقابر، دربهای مختلف در بناهای مذهبی و غیر مذهبی، منبر، رحل [[قرآن]]، صندلی، میز و اشیائی همچون [[آینه]]، استفاده میشده است.<ref>تحویلدار، جغرافیای اصفهان، ۱۳۴۲ش، ص۱۱۱؛ <br> | ||
هنرفر، «خاتمکاری»، ۱۳۵۷ش، ص363 و 365؛ <br> | هنرفر، «خاتمکاری»، ۱۳۵۷ش، ص363 و 365؛ <br> | ||
| خط ۹۷: | خط ۹۲: | ||
*Wulff, H. E., The Traditional Crafts of Persia, Cambridge/ London, 1966. | *Wulff, H. E., The Traditional Crafts of Persia, Cambridge/ London, 1966. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{هنرهای تزیینی}} | |||
