حمید گلزار (بحث | مشارکتها) جز حمید گلزار صفحهٔ شاه ولی الله دهلوی را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به شاه ولیالله دهلوی منتقل کرد |
جز ویکی سازی |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''شاه ولیاللّه دهلوی؛'''</big> دانشمند مسلمان شبهقارۀ هند. | <big>'''شاه ولیاللّه دهلوی؛'''</big> دانشمند مسلمان شبهقارۀ هند. | ||
شاه وليالله دهلوي، از شخصيتهاي اثرگذار در فرهنگ، سياست و مذهب شبهقارۀ هند و جهان اسلام در دو سدۀ اخیر محسوب میشود. وی دربارۀ مسائل و موضوعات مختلف اسلامى به [[زبان | شاه وليالله دهلوي، از شخصيتهاي اثرگذار در فرهنگ، سياست و مذهب شبهقارۀ هند و جهان اسلام در دو سدۀ اخیر محسوب میشود. وی دربارۀ مسائل و موضوعات مختلف اسلامى به [[زبان عربی]] و [[زبان فارسی]] مطلب نوشته است و در بین مسلمانان شبه قارۀ هند جایگاه ممتازى دارد. | ||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
نام رسمى شاه ولىالله، «قطبالدین احمد ابوالفیاض» است و در منابع با عناوین «ابوالفياض قطبالدين احمد بن عبدالرحيم» و «محدّث دهلوي» یاد میشود. واژۀ «شاه» لقب عرفانی وی است. <ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/3793/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%86%20%D9%88%D8%AD%D9%8A خرمشاهي، «ترجمان وحي»، پرتال جامع علوم و معارف قرآن.]</ref> | نام رسمى شاه ولىالله، «قطبالدین احمد ابوالفیاض» است و در منابع با عناوین «ابوالفياض قطبالدين احمد بن عبدالرحيم» و «محدّث دهلوي» یاد میشود. واژۀ «شاه» لقب عرفانی وی است. <ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/3793/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%86%20%D9%88%D8%AD%D9%8A خرمشاهي، «ترجمان وحي»، پرتال جامع علوم و معارف قرآن.]</ref> | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
شاه ولیالله دهلوی، در سال | شاه ولیالله دهلوی، در سال ۱۱۱۴ق در یکی از شهرهای نزدیک دهلی، پایتخت هند، به دنیا آمد.<ref>[http://pajoohe.ir/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C__a-46346-16221-29040-46107.aspx کفشگر جلودار، «شاه ولیالله دهلوی»، وبسایت پژوهه.]</ref> اجداد وی همه از عالمان دین بودند و پدر او، «شیخ عبدالرحیم» نیز عالم بزرگی در دستگاه «اورنگ زیب»، حاکم مغولی بود. وی در پنجسالگی به [[مکتبخانه|مکتب]] رفت و در هفتسالگی حافظ قرآن شد و [[زبان عربی]] و [[زبان فارسی|فارسی]] را یاد گرفت. در دهسالگی فراگیری کتاب معروف «شرح جامی» را آغاز کرد و در ۱۴ سالگی [[ازدواج]] کرد. وی با نبوغ و پشتکاری که داشت، تا ۱۵ سالگی در رشتههای [[علوم قرآن]]، حدیث، فقه، منطق، فلسفه، کلام، عرفان، پزشکی، ریاضی و معانیبیان مهارت پیدا کرد و به تدریس مشغول شد. در ۱۷ سالگی پدر او درگذشت و خود در سمت وی قرار گرفت. در ۲۹ سالگی به سفر [[حج]] رفت و بهمدت ۱۴ ماه در [[مدینه]] به مطالعه و تحصیل ادامه داد و با اوضاع و احوال [[مسلمان|مسلمانان]] سایر نقاط جهان آشنا شد. در بازگشت به هند، فعالیتهای علمی و آموزشی خود را آغاز کرد و نظام آموزشی ویژهای برای تربیت طلاب علوم دینی ایجاد کرد.<ref>[http://pajoohe.ir/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C__a-46346-16221-29040-46107.aspx کفشگر جلودار، «شاه ولیالله دهلوی»، وبسایت پژوهه.]</ref> | ||
==گرایش مذهبی== | ==گرایش مذهبی== | ||
بسیاری از محققان، مذهب رسمی وی را سنی حنفی دانستهاند اما شاه ولیالله خود را پیرو مذهب خاصی از مذاهب چهارگانه اهل سنت نمیدانسته؛ بلکه بهمجموع آنها گرایش داشته است. وی تلاش میكرد که مبناي عملی براي نزديك كردن چهار مكتب فقهي حنفي، شافعي، مالكي و حنبلي پیدا کند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1292461/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A-1 عليخاني و فلاح، «انديشۀ سياسي شاه وليالله دهلوي»، وبسایت راسخون.]</ref> از نظر باورهای کلامی، وی در زمرۀ عالمان سلسۀ «نقشبندی» قرار داشت.<ref>[https://www.alwahabiyah.com/fa/articleview/128/%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C%C2%AD-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF/ موثقی، «جنبش شاه ولیالله در هند»، پایگاه تخصصی وهابیتپژوهی و جریانهای سلفی.] </ref> | بسیاری از محققان، مذهب رسمی وی را سنی حنفی دانستهاند اما شاه ولیالله خود را پیرو مذهب خاصی از [[مذاهب چهارگانه اهل سنت]] نمیدانسته؛ بلکه بهمجموع آنها گرایش داشته است. وی تلاش میكرد که مبناي عملی براي نزديك كردن چهار مكتب فقهي حنفي، شافعي، مالكي و حنبلي پیدا کند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1292461/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A-1 عليخاني و فلاح، «انديشۀ سياسي شاه وليالله دهلوي»، وبسایت راسخون.]</ref> از نظر باورهای کلامی، وی در زمرۀ عالمان سلسۀ «نقشبندی» قرار داشت.<ref>[https://www.alwahabiyah.com/fa/articleview/128/%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C%C2%AD-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF/ موثقی، «جنبش شاه ولیالله در هند»، پایگاه تخصصی وهابیتپژوهی و جریانهای سلفی.] </ref> | ||
==خاستگاه اندیشه== | ==خاستگاه اندیشه== | ||
===1. خانواده=== | ===1. خانواده=== | ||
شاه ولیالله، در خانوادهای عالم و سیاستمدار پرورش یافت که در میان مردم و دولتهای مغول مسلمان موقعیت ویژه داشت. «وجيهالدين» پدربزرگ وی در دولت شاهجهان مغولی، از افسران بلندرتبۀ نظامی بود که در جنگها افتخارات زیادی کسب کرد. <ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1292461/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A-1 عليخاني و فلاح، «انديشۀ سياسي شاه وليالله دهلوي»، وبسایت راسخون.]</ref> | شاه ولیالله، در خانوادهای عالم و سیاستمدار پرورش یافت که در میان مردم و دولتهای مغول [[مسلمان]] موقعیت ویژه داشت. «وجيهالدين» پدربزرگ وی در دولت شاهجهان مغولی، از افسران بلندرتبۀ نظامی بود که در جنگها افتخارات زیادی کسب کرد. <ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1292461/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A-1 عليخاني و فلاح، «انديشۀ سياسي شاه وليالله دهلوي»، وبسایت راسخون.]</ref> | ||
===2. فقه حنفی=== | ===2. فقه حنفی=== | ||
مجموعۀ قوانين اداري هند بر اساس فقه حنفي تنظيم و مورد تأیید حكومتهاي مغول قرار گرفته بود. شاه وليالله نیز در چنین فضای فرهنگی رشد کرد. مطالعۀ آثار و موضعگیری سیاسی و فعالیتهای وی، تأثير فقه حنفي بر انديشۀ مذهبي، اجتماعي و سياسي وي را بهصورت روشن نشان میدهد.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1292461/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A-1 عليخاني و فلاح، «انديشۀ سياسي شاه وليالله دهلوي»، وبسایت راسخون.]</ref> | مجموعۀ قوانين اداري هند بر اساس فقه حنفي تنظيم و مورد تأیید حكومتهاي مغول قرار گرفته بود. شاه وليالله نیز در چنین فضای فرهنگی رشد کرد. مطالعۀ آثار و موضعگیری سیاسی و فعالیتهای وی، تأثير فقه حنفي بر انديشۀ مذهبي، اجتماعي و سياسي وي را بهصورت روشن نشان میدهد.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1292461/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A-1 عليخاني و فلاح، «انديشۀ سياسي شاه وليالله دهلوي»، وبسایت راسخون.]</ref> | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۹: | ||
او در دورۀ حاکمیت سنت صوفیه در هند متولد شد و پرورش یافت. دو سلسلۀ صوفیۀ «نقشبنديه و قادريه»، از جریانهای عمدۀ صوفیه در شبهقاره بودند که شاه وليالله به تبار صوفيان نقشبندي تعلق داشت. با اینکه وی در مدینه تحصیل کرد و تأکید جدی بر اسلام حدیثی و فقهی داشت؛ اما بهعنوان يك مسلمان هندي صوفي شناخته میشد. برخی از محققان فعالیتهای سیاسی و اجتماعی وی را تلاش در مسیر تصوف میدانند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1292461/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A-1 عليخاني و فلاح، «انديشۀ سياسي شاه وليالله دهلوي»، وبسایت راسخون.]</ref> | او در دورۀ حاکمیت سنت صوفیه در هند متولد شد و پرورش یافت. دو سلسلۀ صوفیۀ «نقشبنديه و قادريه»، از جریانهای عمدۀ صوفیه در شبهقاره بودند که شاه وليالله به تبار صوفيان نقشبندي تعلق داشت. با اینکه وی در مدینه تحصیل کرد و تأکید جدی بر اسلام حدیثی و فقهی داشت؛ اما بهعنوان يك مسلمان هندي صوفي شناخته میشد. برخی از محققان فعالیتهای سیاسی و اجتماعی وی را تلاش در مسیر تصوف میدانند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1292461/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A-1 عليخاني و فلاح، «انديشۀ سياسي شاه وليالله دهلوي»، وبسایت راسخون.]</ref> | ||
===5. اندیشمندان و نویسندگان=== | ===5. اندیشمندان و نویسندگان=== | ||
شاه ولیوالله آثار امام | شاه ولیوالله آثار امام غزالی، خطابی، عزالدين عبدالسلام، ابوالحسن اشعری، ابنتيمه و امام فخررازی را مطالعه میکرد و از اندیشههای آنها متأثر بود. وی در تصوف و عرفان تحت تأثیر «ابنعربي» و «شيخ احمد سرهندي» قرار داشت. <ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1292461/%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%8A%D8%B4%D9%87-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%D9%8A-1 عليخاني و فلاح، «انديشۀ سياسي شاه وليالله دهلوي»، وبسایت راسخون.]</ref> | ||
==دیدگاهها== | ==دیدگاهها== | ||
===الف) دین اسلام=== | ===الف) دین اسلام=== | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۴: | ||
# انسان قادر است با تفکر به ابزاری دست یابد که از طریق آن به حل مشکلات اجتماعی و اقتصادی خود بپردازد.<ref>[http://pajoohe.ir/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C__a-46346-16221-29040-46107.aspx کفشگر جلودار، «شاه ولیالله دهلوی»، وبسایت پژوهه.]</ref> | # انسان قادر است با تفکر به ابزاری دست یابد که از طریق آن به حل مشکلات اجتماعی و اقتصادی خود بپردازد.<ref>[http://pajoohe.ir/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C__a-46346-16221-29040-46107.aspx کفشگر جلودار، «شاه ولیالله دهلوی»، وبسایت پژوهه.]</ref> | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
وي داراي آثار زیادی به دو زبان فارسي و عربي است كه از میان آنها حدود | وي داراي آثار زیادی به دو زبان فارسي و عربي است كه از میان آنها حدود ۳۵ اثر چاپ و به انگليسي و زبانهاي ديگر ترجمه شده است. مهمترين اثر او «حجةالله البالغه» به زبان عربي است. بعضي از آثار مهم او عبارتند از: | ||
# الطاف القدس فی معرفۀ لطائف النفس؛ | # الطاف القدس فی معرفۀ لطائف النفس؛ | ||
# الانتباه فی سلاسل اولیاءالله؛ | # الانتباه فی سلاسل اولیاءالله؛ | ||
# اتحاف النبیه فی ما یحتاج الیه المحدث و الفقیه؛ | # اتحاف النبیه فی ما یحتاج الیه المحدث و الفقیه؛ | ||
# ترجمۀ قرآن بهنام «فتح الرحمن فی ترجمة القرآن» که در ۱۱۵۱ق نوشته شده و در کراچی و بعضی شهرهای هند بهصورت مکرر چاپ شده است؛ | # ترجمۀ قرآن بهنام «فتح الرحمن فی ترجمة القرآن» که در ۱۱۵۱ق نوشته شده و در [[کراچی]] و بعضی شهرهای [[هند]] بهصورت مکرر چاپ شده است؛ | ||
# الفوز الکبیر فی اصول التفسیر، دربارۀ اصول و مبانی تفسیر قرآن نوشته شده و به مسائل زبانی، ادبی، بلاغی و نیز اصول تفسیرنگاری در پنج بخش اصلی پرداخته است؛ | # الفوز الکبیر فی اصول التفسیر، دربارۀ اصول و مبانی [[تفسیر قرآن]] نوشته شده و به مسائل زبانی، ادبی، بلاغی و نیز اصول تفسیرنگاری در پنج بخش اصلی پرداخته است؛ | ||
#المقدمه فی قوانین الترجمه، رسالهای کوتاه و چاپنشده در موضوع اصول و روشهای درست ترجمۀ قرآن. <ref>[https://makhaterltakfir.com/fa/Mainstreamingview/8898/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA «بیوگرافی شاه ولیالله دهلوی؛ او که بود و چه میگفت؟»، وبسایت دبیرخانۀ کنگرۀ جهانی مقابله با جریانهای افراطی و تکفیری.]</ref> | #المقدمه فی قوانین الترجمه، رسالهای کوتاه و چاپنشده در موضوع اصول و روشهای درست ترجمۀ قرآن. <ref>[https://makhaterltakfir.com/fa/Mainstreamingview/8898/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA «بیوگرافی شاه ولیالله دهلوی؛ او که بود و چه میگفت؟»، وبسایت دبیرخانۀ کنگرۀ جهانی مقابله با جریانهای افراطی و تکفیری.]</ref> | ||
==درگذشت== | ==درگذشت== | ||
شاه ولیالله در | شاه ولیالله در ۲۹ محرم ۱۱۷۶م در سن ۶۲ سالگی، از دنیا رفت و در قبرستان مشاهیر، علما و ادبای دهلی به خاک سپرده شد. <ref>[http://pajoohe.ir/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C__a-46346-16221-29040-46107.aspx کفشگر جلودار، «شاه ولیالله دهلوی»، وبسایت پژوهه.]</ref> | ||
==میراث== | ==میراث== | ||
=== | ===تجددگرایی اسلامی=== | ||
[[اقبال لاهوری]] و «فضل الرحمن»، از تجددگریان [[مسلمان]] در شبهقارۀ هند، شاه ولیالله را بنیانگذار تجددگرایی اسلامی و دعوتگر به باطن کتاب و سنت و اجتهاد نوین میدانند. <ref>[https://makhaterltakfir.com/fa/Mainstreamingview/8898/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA «بیوگرافی شاه ولیالله دهلوی؛ او که بود و چه میگفت؟»، وبسایت دبیرخانۀ کنگرۀ جهانی مقابله با جریانهای افراطی و تکفیری.]</ref> | |||
=== | ===مکتب فکری دیوبندیه=== | ||
مکتب دیوبندی، بر اساس آموزههای دینی و سیاسی شاه ولیالله توسط «مولانا محمدقاسم نانوتاوی» و «رشید احمد گنگوهی» بینانگذاری شد. بزرگان مدرسۀ «دارالعلوم دیوبند»، شاه ولیالله دهلوی را بزرگ طریقت خود میدانند و در اصول عقاید از شیخ محمدقاسم نانوتاوی و در فروع از شیخ رشید احمد گنگوهی تقلید میکنند.<ref>[https://hammihanonline.ir/news/diplomacy/jnbsh-dyny-ya-qwmy دشتبانی، «جنبش دینی یا قومی»، وبسایت روزنامۀ هممیهن.]</ref> | مکتب دیوبندی، بر اساس آموزههای دینی و سیاسی شاه ولیالله توسط «مولانا محمدقاسم نانوتاوی» و «رشید احمد گنگوهی» بینانگذاری شد. بزرگان مدرسۀ «دارالعلوم دیوبند»، شاه ولیالله دهلوی را بزرگ طریقت خود میدانند و در اصول عقاید از شیخ محمدقاسم نانوتاوی و در فروع از شیخ رشید احمد گنگوهی تقلید میکنند.<ref>[https://hammihanonline.ir/news/diplomacy/jnbsh-dyny-ya-qwmy دشتبانی، «جنبش دینی یا قومی»، وبسایت روزنامۀ هممیهن.]</ref> | ||
=== | ===جنبشهای اسلامی=== | ||
بسیاری از نهضتهای بزرگ اسلامی در جنوب آسیا خود را متأثر از اندیشه و آثار شاه ولیالله و فرزند وی شاه عبدالعزیز میدانند. برای مثال، جنبشهایی مانند اهل حدیث و پیروان «مولانا مودودی»، معتقدند که بازگشت به مبانی اصلی شریعت و مبارزۀ سیاسی با نفوذ فرهنگی و استعماری بیگانه از اندیشۀ اصلاحطلبانۀ شاه ولیالله سرچشمه گرفته است.<ref>[https://makhaterltakfir.com/fa/Mainstreamingview/8898/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA «بیوگرافی شاه ولیالله دهلوی؛ او که بود و چه میگفت؟»، وبسایت دبیرخانۀ کنگرۀ جهانی مقابله با جریانهای افراطی و تکفیری.]</ref> | بسیاری از نهضتهای بزرگ اسلامی در جنوب آسیا خود را متأثر از اندیشه و آثار شاه ولیالله و فرزند وی شاه عبدالعزیز میدانند. برای مثال، جنبشهایی مانند اهل حدیث و پیروان «مولانا مودودی»، معتقدند که بازگشت به مبانی اصلی شریعت و مبارزۀ سیاسی با نفوذ فرهنگی و استعماری بیگانه از اندیشۀ اصلاحطلبانۀ شاه ولیالله سرچشمه گرفته است.<ref>[https://makhaterltakfir.com/fa/Mainstreamingview/8898/%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA «بیوگرافی شاه ولیالله دهلوی؛ او که بود و چه میگفت؟»، وبسایت دبیرخانۀ کنگرۀ جهانی مقابله با جریانهای افراطی و تکفیری.]</ref> | ||
=== | ===استعمارستیزی=== | ||
از مهمترین میراث سیاسی و اصلاحی شاه ولیالله در شبهقارۀ هند، زندهشدن روح استعمارستیزی در میان مسلمانان و بسیج آنها علیه نیروهای استعماری انگلیس بود.<ref>[https://mandegardaily.com/?p=59703 عارف، «ماجرای اصلاح اندیشۀ اسلامی در شبهقارۀ هند؛ از ولیالله دهلوی تا ابوالاعلی مودودی»، وبسایت روزنامۀ ماندگار.] </ref> | از مهمترین میراث سیاسی و اصلاحی شاه ولیالله در شبهقارۀ هند، زندهشدن روح استعمارستیزی در میان مسلمانان و بسیج آنها علیه نیروهای استعماری انگلیس بود.<ref>[https://mandegardaily.com/?p=59703 عارف، «ماجرای اصلاح اندیشۀ اسلامی در شبهقارۀ هند؛ از ولیالله دهلوی تا ابوالاعلی مودودی»، وبسایت روزنامۀ ماندگار.] </ref> | ||
=== | ===گرایشهای تندروانه=== | ||
شاه ولیالله دهلوی معاصر «محمد بن عبدالوهاب» در عربستان بود و مانند عبدالوهاب نزد اساتید مدینه تحصیل کرد و دیدگاه نزدیک به محمد بن عبدالوهاب داشت. این دیدگاه بهویژه از نظر بازگشت به ظاهر متون دینی و فاصله گرفتن از میراث فلسفی و کلامی تمدن اسلامی، مشترک است. اندیشهها و نتیجۀ فعالیتهای او، گرایش اهل حدیث (وهابیت) را در میان حنفیان ترویج کرد و در نتیجه به تعصب، فرقهگرایی و تندروی دامن زد. <ref>[https://hammihanonline.ir/news/diplomacy/jnbsh-dyny-ya-qwmy دشتبانی، «جنبش دینی یا قومی»، وبسایت روزنامۀ هممیهن.]</ref> | شاه ولیالله دهلوی معاصر «محمد بن عبدالوهاب» در [[عربستان]] بود و مانند عبدالوهاب نزد اساتید مدینه تحصیل کرد و دیدگاه نزدیک به محمد بن عبدالوهاب داشت. این دیدگاه بهویژه از نظر بازگشت به ظاهر متون دینی و فاصله گرفتن از میراث فلسفی و کلامی تمدن اسلامی، مشترک است. اندیشهها و نتیجۀ فعالیتهای او، گرایش اهل حدیث (وهابیت) را در میان حنفیان ترویج کرد و در نتیجه به تعصب، فرقهگرایی و تندروی دامن زد. <ref>[https://hammihanonline.ir/news/diplomacy/jnbsh-dyny-ya-qwmy دشتبانی، «جنبش دینی یا قومی»، وبسایت روزنامۀ هممیهن.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
