شغل‌های زنانه در دوره قاجار: تفاوت میان نسخه‌ها

فعالیت اقتصادی زنان در دورۀ قاجاریه، امری بهنجار و مورد پذیرش اجتماعی بود و در تأمین هزینه‌های [[خانواده]]، نقش داشت. کسب‌وکارهای زنان در این دوره، عموماً بر محور تولیدات خانگی و صنایع‌دستی استوار بود و اغلب زنان شهری، روستایی و عشایر به این شغل‌ها مشغول بودند.

مشارکت اقتصادی زنان در دوران قاجار، خانواده‌محور بود و شغل‌های زنانه بیشتر به‌صورت خانگی، شکل می‌گرفت.<ref>  [https://www.sid.ir/paper/243516/fa . موسوی جهرمی و همکاران، «بررسی تاریخی فعالیت اقتصادی زنانِ ایران در دورة قاجار»، 1397ش، ص209.]</ref>  در دوران قاجار، اقتصاد ایران بر پایۀ کشاورزی استوار بود و بسیاری از زنان، علاوه بر ایفای نقش همسری، مادری و [[خانه‌داری]]، نیروی کار اقتصادی [[خانواده]] نیز به‌شمار آمده<ref>  [https://economichistory.ihcs.ac.ir/article_7497.html . دنیاری و داودی، «بررسی مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی زنان شهری و روستایی در عصر قاجار بر اساس سفرنامه‌ها و اسناد خارجی: «مشاغل تولیدی و خدماتی» (1212-1324ه.ق)»، 1400ش، ص58.]</ref>  و مردان را در کشاورزى و دامپرورى یاری می‌کردند و فراتر از آن، به تولید محصولات خانگی  و صنایع‌دستى می‌پرداختند. در فرهنگ جامعۀ ایرانی در این دوره، کارآمدى و فعالیت اقتصادی زنان به‌صورت هم‌دوشى با مردان تعریف شده بود.<ref>[https://economichistory.ihcs.ac.ir/article_7497.html . دنیاری و داودی، «بررسی مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی زنان شهری و روستایی در عصر قاجار بر اساس سفرنامه‌ها و اسناد خارجی: «مشاغل تولیدی و خدماتی» (1212-1324ه.ق)»، 1400ش، ص58.]</ref>  زنان در تلاش برای تأمین مخارج خانواده، دوشادوش مردان کار می‌کردند و هدف و انگیزۀ اصلی آنها، رفاه جمعی اعضای خانواده بود.<ref>  . بنجامین، ایران و ایرانیان «عصر ناصرالدین‌شاه»، 1363ش، ص310.</ref>  مشارکت زنان در فعالیت اقتصادی خانواده و پرداخت‌نکردن دستمزد به کارگر بیرون از خانواده، سبب ارتقاء اقتصاد خانواده می‌شد.<ref>[https://economichistory.ihcs.ac.ir/article_7497.html . دنیاری و داودی، «بررسی مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی زنان شهری و روستایی در عصر قاجار بر اساس سفرنامه‌ها و اسناد خارجی: «مشاغل تولیدی و خدماتی» (1212-1324ه.ق)»، 1400ش، ص58.]</ref>

بر اساس فرهنگ ایرانی در دوران قاجاریه، حتی زنان دربار که معمولاً از خانواده‌های اشراف بودند بی‌کار نمی‌نشستند و بر اساس مهارت‌ها و علایق خود، فعالیت اقتصادی می‌کردند.<ref>[https://economichistory.ihcs.ac.ir/article_7497.html . دنیاری و داودی، «بررسی مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی زنان شهری و روستایی در عصر قاجار بر اساس سفرنامه‌ها و اسناد خارجی: «مشاغل تولیدی و خدماتی» (1212-1324ه.ق)»، 1400ش، ص80.]</ref>  از جمله شغل‌های زنانۀ دربار، گلدوزى بود و آنها با فروختن آثار هنری خود به کشورهای خارجی به کسب درآمد می‌پرداختند.<ref> [https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/1014489-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1 . «کسب‌وکار زنان در دوره قاجار»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>  در دوران ناصر‌الدین‌شاه میزان واگذاری زمین و مِلک به زنان بیشتر شد به‌طوری که بسیاری از زنان درباری صاحب دکان و کاروانسرا بودند<ref>  [https://www.yjc.ir/fa/news/6727152/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 . «زنان معروف دوره قاجار را بشناسید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>  و به خرید‌و‌فروش مِلک می‌پرداختند.<ref>[https://economichistory.ihcs.ac.ir/article_7497.html . دنیاری و داودی، «بررسی مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی زنان شهری و روستایی در عصر قاجار بر اساس سفرنامه‌ها و اسناد خارجی: «مشاغل تولیدی و خدماتی» (1212-1324ه.ق)»، 1400ش، ص81.]</ref>  برخی دیگر از زنان درباری نیز به تحصیل علم و فراگیری زبان‌های خارجی پرداختند و آموزگار شدند. تعدادی از اشراف‌زادگان ساز می‌نواختند یا نقاشی می‌کشیدند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6727152/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 . «زنان معروف دوره قاجار را بشناسید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>

از دیگر شغل‌های زنانۀ رایج در میان زنان شهری در دوران قاجاریه معلمی، دلاکی، مرده‌شویی و دلالی بوده است.<ref>  [https://www.yjc.ir/fa/news/6727152/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 . «زنان معروف دوره قاجار را بشناسید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>  همچنین زنان ارمنی به تولید صنایع‌دستی مانند گلدوزی، ابریشم‌دوزی، جوراب‌بافی، قالی‌بافی و قلاب‌دوزی، اشتغال داشتند.<ref>[https://economichistory.ihcs.ac.ir/article_7497.html . دنیاری و داودی، «بررسی مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی زنان شهری و روستایی در عصر قاجار بر اساس سفرنامه‌ها و اسناد خارجی: «مشاغل تولیدی و خدماتی» (1212-1324ه.ق)»، 1400ش، ص68.]</ref>