جامعةالزهرا: تفاوت میان نسخه‌ها

'''{{درشت|جامعة الزهرا}}'''، بزرگ‌ترین حوزه علمیه بانوان [[شیعه]] در قم.

جامعة الزهرا، نهادی آموزشی در قم است که با تأیید [[امام خمینی]] و به درخواست علمای حوزه، برای تربیت بانوان عالِم و متعهد تأسیس شد. این مرکز، با هدایت آیت‌الله خامنه‌ای و حمایت مراجع دینی، بزرگ‌ترین [[حوزه علمیه]] بانوان [[شیعه]] در سطح ملی و بین‌المللی محسوب می‌شود و تاکنون بیش از ۵۰ هزار دانش‌پژوه ایرانی و ۷ هزار دانش‌پژوه از ۸۳ کشور جهان را آموزش داده است. جامعة الزهرا برنامه‌های آموزشی گسترده‌ای شامل سطوح حوزوی (از سطح ۲ تا سطح عالی و دکتری)، برنامه‌های دانشگاهی و دانش‌آموزی ارائه می‌دهد و همچنین بخش ویژه‌ای برای آموزش طلاب غیرایرانی دارد. این مرکز با تأسیس پژوهشگاه حضرت معصومه و مراکز مختلف آموزشی، پژوهشی و فرهنگی، به تولید محتوای علمی، تربیت مبلغان دینی و پرورش استعدادهای برتر بانوان مشغول است و نقش مهمی در ارتقای سطح علمی و فرهنگی جامعه زنان شیعه ایفا می‌کند.

==معرفی جامعه الزهرا==

جامعة الزهرا نهادی آموزشی است که با درخواست علمای بزرگ حوزه و تأیید [[امام خمینی]] در [[قم]] تأسیس شد. هدف از تأسیس این مرکز علمی، تربیت بانوانی عالِم، متعهد، و اسلام‌شناس است. این مرکز با هدایت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران و حمایت مراجع دینی شیعیان به‌عنوان بزرگ‌ترین حوزه علمیه بانوان [[شیعه]] در سطح ملی و بین‌المللی فعالیت می‌کند.<ref>[https://jz.ac.ir/post/26- «فعالیت‌ها و ظرفیت‌های جامعة الزاهرا»، وب‌سایت جامعة الزهرا].</ref>

جامعة الزهرا، تاکنون توانسته است بیش از ۵۰ هزار دانش‌پژوه علوم دینی از ایران و ۷ هزار دانش‌پژوه از ۸۳ کشور جهان را آموزش دهد. در حال حاضر بیش از ۱۲ هزار بانوی طلبه ایرانی و یک هزار دانش‌پژوه با ملیت‌های گوناگون در آن مشغول به تحصیل در سطوح مختلف هستند.<ref>[https://www.jz.ac.ir/post/7742 «مدنی در نشست خبری با اصحاب رسانه»، وب‌سایت جامعة الزهرا].</ref>

==تاریخچه جامعه الزهرا==

پیش از [[انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، آموزش زنان طلبه در دارالتبلیغ اسلامی برگزار می‌شد.<ref>جعفریان، جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران (۱۳۲۰–۱۳۵۷ش)، ۱۳۷۸ش، ص۳۴۰.</ref> در سال ۱۳۴۹ش پس از تأسیس مکتب [[توحید]]، مرکز دارالزهرا تربیت بانوان طلبه را بر عهده گرفت.<ref>جعفریان، جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران (۱۳۲۰–۱۳۵۷ش)، ۱۳۷۸ش، ص۳۵۹.</ref> بعد از انقلاب اسلامی ایران، در سال ۱۳۶۳ش جامعة الزهرا با حکم [[امام خمینی]]، تأسیس شد.<ref>حاضری، امام خمینی و نهادهای انقلاب اسلامی، ۱۳۸۱ش، ص۹۱.</ref> هیئت مؤسس بالاترین رکن جامعة الزهرا بود.<ref>«گفتگو با سید محمدرضا طباطبایی»، مجله نامه جامعه، مهر ۱۳۸۳ش.</ref>

در سال ۱۳۸۰ش، رهبر جمهوری اسلامی ایران، مسئولیت جامعة الزهرا را به «هیئت امناء» سپرد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/945883/ «حجت الاسلام والمسلمین دیانی سرپرست جامعه الزهرا شد»، خبرگزاری رسمی حوزه].</ref> این هیئت متشکل از هیئت مدیره سابق، مدیر [[حوزه علمیه قم]] و دو نماینده شورای عالی حوزه بود.<ref>[https://www.rajanews.com/news/26578 «اعتراض ۶۰۰ تن از طلاب و اساتید جامعه‌الزهرا به مدیریت مجموعه»، وب‌سایت رجانیوز].</ref> در تیر ۱۳۹۲ش شورای سیاستگذاری حوزه‌های علمیه خواهران تشکیل شد.<ref>[https://jz.ac.ir/post/8572 «مراسم تودیع و معارفه مدیر جامعه الزهرا آغاز شد»، وب‌سایت جامعه الزهرا].</ref> بعد از تشکیل این شورا، آیت‌الله خامنه‌ای، اختیارات هیئت امنای پیشین را به اعضای جدید هیئت امنای منصوب از جانب شورا واگذار کرد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/945883/ «حجت الاسلام والمسلمین دیانی سرپرست جامعه الزهرا شد»، خبرگزاری رسمی حوزه].</ref>

در حال حاضر هیئت امنای این مرکز عبارت‌اند از: فریبا علاسوند، فریده مصطفوی، محمدرضا زیبایی‌نژاد، سید محمدعلی طباطبایی، محمودرضا جمشیدی، مرتضی مقتدایی، مرضیه معینی، مصطفی پورمحمدی، معصومه گلگیری و سید هاشم حسینی بوشهری.<ref>[https://rasanews.ir/fa/seminaries-and-clerics «حوزه و روحانیت»، خبرگزاری رسا].</ref> مدیریت جامعة الزهراء با خانم سیده زهره برقعی است.<ref>[https://www.jz.ac.ir/post/8568- «چکیده سوابق علمی و اجرایی سرکار خانم سیده زهره برقعی»، وب‌سایت جامعه الزهرا].</ref>

نهاد جامعه الزهرا از سه بخش حوزوی، دانشگاهی و دانش‌آموزی تشکیل شده است.<ref>[https://www.jz.ac.ir/post/7742 «مدنی در نشست خبری با اصحاب رسانه»، وب‌سایت جامعة الزهرا].</ref>

برنامه‌های حوزوی، در چهار سطح و به دو شکل «حضوری» و «غیرحضوری» ارائه می‌شود.<ref>غروی، «گزارشی از حوزه علمیه جامعة الزهراء قم»، فصلنامه بانوان شیعه، 1389ش، ص1؛ [http://www.intjz.net/farsi.html#_Toc219973886 «آشنایی با جامعةالزهرا، حوزه علمیه خواهران»، وب‌سایت جامعه الزهرا].</ref>{{سخ}}'''سطح ۲''' (معادل کارشناسی)؛ سطح ۲ در بخش حضوری، به صورت «تمام‌وقت»، «نیمه‌وقت» و «پاره‌وقت»، و بخش غیرحضوری در دو قالب «رسمی» و «آزاد» برگزار می‌شود.<ref>غروی، «گزارشی از حوزه علمیه جامعة الزهراء قم»، فصلنامه بانوان شیعه، 1389ش، ص1؛ [http://www.intjz.net/farsi.html#_Toc219973886 «آشنایی با جامعةالزهرا، حوزه علمیه خواهران»، وب‌سایت جامعه الزهرا].</ref>{{سخ}}تمام‌وقتِ حضوری، چهار سال، نیمه‌وقت، شش سال و پاره‌وقت سه سال طول می‌کشد و برنامه غیرحضوری طی یک دوره هفت ساله اجرا می‌گردد. برنامه غیرحضوری آزاد که شبیه برنامه پاره‌وقت است، برای پوشش دادن دختران بدون مدرک تحصیلی اجرا شده است.<ref>غروی، «گزارشی از حوزه علمیه جامعة الزهراء قم»، فصلنامه بانوان شیعه، 1389ش، ص1؛ [http://www.intjz.net/farsi.html#_Toc219973886 «آشنایی با جامعةالزهرا، حوزه علمیه خواهران»، وب‌سایت جامعه الزهرا].</ref>{{سخ}}'''سطح ۳''' (معادل کارشناسی ارشد)؛ بانوان فارغ التحصیلِ سطح ۲ و نیز دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها با مدرک کارشناسی در رشته‌های همسو می‌توانند تحصیلات تکمیلیِ کارشناسی ارشد را در مراکز تخصصی جامعة الزهرا ادامه دهند.{{سخ}}رشته‌های سطح ۳ عبارت‌اند از: [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[علوم قرآن]]، کلام با گرایش مهدویت، [[کلام اسلامی]]، [[فقه]] و اصول، فلسفه اسلامی، مُدرّسی ادبیات عربی، تاریخ [[اسلام]]، تبلیغ با گرایش [[حج]]، مطالعات اسلامی زنان، مشاوره خانواده، [[تربیت دینی]] [[کودک]] و [[نوجوانی|نوجوان]].<ref>غروی، «گزارشی از حوزه علمیه جامعة الزهراء قم»، فصلنامه بانوان شیعه، 1389ش، ص1؛ [http://www.intjz.net/farsi.html#_Toc219973886 «آشنایی با جامعةالزهرا، حوزه علمیه خواهران»، وب‌سایت جامعه الزهرا].</ref> رشته‌های [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[علوم قرآن]]، [[فقه]] و اصول و [[فلسفه اسلامی]] در بخش غیرحضوری هم اجرا می‌شوند.<ref>غروی، «گزارشی از حوزه علمیه جامعة الزهرا قم»، فصلنامه بانوان شیعه، 1389ش، ص1.</ref>

'''سطح عالی'''؛ جامعة الزهرا، در سال ۱۳۹۶ش دوره فوق‌تخصصی «آموزش عالی فقه» را تأسیس کرد. هدف از تأسیس این سطح، ارتقای درجات علمیِ بانوان تا رسیدن به درجه اجتهاد در دانش فقه است.<ref>[https://www.jz.ac.ir/post/25 «درباره جامعةالزهرا»، وب‌سایت جامعه الزهرا].</ref>

دانشکده غیرانتفاعی هدی، از مؤسسات علمی وابسته به جامعة الزهرا است که در سال ۱۳۷۷ش با الهام از اهداف سند چشم‌انداز ۲۰ ساله جمهوری اسلامی ایران و با مجوز رسمیِ از [[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]] برای بانوان ایرانی و غیر ایرانی راه‌اندازی شد.

جامعة الزهراء در سال ۱۳۶۷ش، دبیرستان دخترانهٔ دولتی علوم و معارف اسلامی هُدی را در [[قم|شهر قم]] تأسیس کرد و شعبه‌های دیگر آن به تدریج در [[کرمان]]، [[بوانات|بَوانات]]، کَهنوج و رفسنجان ایجاد شد.<ref>[https://jz.ac.ir/post/26- «فعالیت‌ها و ظرفیت‌های جامعة الزاهرا»، وب‌سایت جامعة الزهرا].</ref> برنامه درسی این دبیرستان متشکل از دروس نظام متوسطه کشور و معارف دینی است که دانش‌آموزان پس از گذراندن آن، مدرک رسمی دیپلم را دریافت می‌کنند.<ref>غروی، «گزارشی از حوزه علمیه جامعة الزهرا قم»، فصلنامه بانوان شیعه، 1389ش، ص1.</ref>{{سخ}}این مرکز علمی در سال ۱۳۸۶ش، مجتمع آموزشی ـ تربیتی غیردولتی هُدی را راه‌اندازی کرد که شامل پیش‌دبستانی، دبستان دوره اول و دوم و دبیرستان دوره اول و دوم با رشته‌های علوم انسانی، علوم تجربی و ریاضی می‌شد.<ref>[https://jz.ac.ir/post/26- «فعالیت‌ها و ظرفیت‌های جامعة الزاهرا»، وب‌سایت جامعة الزهرا].</ref>

بخش آموزش طلاب غیرایرانی در سال ۱۳۶۶ش آغاز به کار کرد و در حال حاضر صدها نفر از بیش از چهل کشور به‌صورت روزانه یا شبانه‌روزی در جامعة الزهراء مشغول به تحصیل هستند. ساختار آموزشی این بخش، در قالب دوره‌های تمهیدی، عمومی و تکمیلی است. در دوره تمهیدی، ابتدا [[زبان فارسی]] به مدت یک ترم فراگرفته می‌شود و سپس در ترم دوم روان‌خوانی [[قرآن]] و معارف اولیه اسلامی آموزش داده می‌شود.{{سخ}}دوره عمومیِ شبانه‌روزی، چهار سال و روزانه، پنج سال طول می‌کشد. در این مدت دروس؛ ادبیات عرب، منطق، فقه، عقاید، تفسیر و فلسفه را فرامی‌گیرند.{{سخ}}طلاب فارغ‌التحصیل از دوره عمومی می‌توانند تحصیلات تکمیلی را در دو رشته تخصصی «شیعه‌شناسی» و «[[اخلاق]] و [[تربیت دینی|تربیت اسلامی]]» ادامه دهند. این دوره دو سال طول کشیده و شرط فارغ‌التحصیلی در آن، ارائه ۱۶ مقاله تحقیقی و یک پایان‌نامه است.<ref>غروی، «گزارشی از حوزه علمیه جامعة الزهرا قم»، فصلنامه بانوان شیعه، 1389ش، ص1.</ref>

به منظور ارتقای شاخص‌های علمی ـ پژوهشیِ طلاب و دانش‌آموختگان جامعة الزهراء، «آموزش پژوهش-محور» در دستور کار این نهاد قرار گرفت. در این راستا در سال ۱۳۸۴ش، پژوهشگاه [[حضرت معصومه]] تأسیس شد. این پژوهشگاه از ۵ گروه علمی ـ پژوهشی؛ اخلاق و تربیت، تفسیر و علوم قرآن، تاریخ اسلام، فقه و حقوق و فلسفه و کلام تشکیل شده است. از دستاوردهای پژوهشی این پژوهشگاه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: برگزاری کرسی‌های ترویجی و آزاداندیشی، نشست‌ها و کارگاه‌های علمی ـ پژوهشی، تدوین نشریات مختلف، راه‌اندازی دانشنامه زن [[مسلمان]].<ref>[https://jz.ac.ir/post/26- «فعالیت‌ها و ظرفیت‌های جامعة الزاهرا»، وب‌سایت جامعة الزهرا].</ref>

==فعالیت‌های دیگر جامعة الزهرا==

جامعة الزهرا، مراکز دیگری هم برای بانوان طلبه و غیر طلبه مهیا کرده است که عبارت‌اند از: