پرش به محتوا

پیش‌نویس:زیر سقف دودی (فیلم): تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
فرشته کریمی (بحث | مشارکت‌ها)
ابرابزار
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۳: خط ۳:
زیر سقف دودی یک از تولیدات سینمای ایران در ژانر درام است که به واکاوی عمیق پدیده طلاق عاطفی و فروپاشی تدریجی ارکان خانواده در بستر جامعه مدرن می‌پردازد. فیلم با نگاهی آسیب‌شناسانه، تضاد میان ایثارگری سنتی و استقلال مدرن را به تصویر کشیده و پیامدهای مخرب عدم توانایی در برقراری گفتگو و تمایز هیجانی را تحلیل می‌کند.
زیر سقف دودی یک از تولیدات سینمای ایران در ژانر درام است که به واکاوی عمیق پدیده طلاق عاطفی و فروپاشی تدریجی ارکان خانواده در بستر جامعه مدرن می‌پردازد. فیلم با نگاهی آسیب‌شناسانه، تضاد میان ایثارگری سنتی و استقلال مدرن را به تصویر کشیده و پیامدهای مخرب عدم توانایی در برقراری گفتگو و تمایز هیجانی را تحلیل می‌کند.


== '''معرفی فیلم''' ==
== معرفی فیلم ==
فیلم زیر سقف دودی یک فیلم سینمایی در ژانر خانوادگی است که داستان خانواده‌ای را روایت می‌کند که درگیر مشکلات عدیده‌ای است.<ref>[https://noorsin.ir/product/under-the-smoky-ceiling/ «تحلیل روانشناسی فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت نورسین.]</ref> در واقع فیلم با دیدی متفاوت به بیان مسائل میان زن و شوهر در خانواده می‌پردازد.<ref>[http://wikiwook.ir/blog/film/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C/ «مروری بر فیلم زیر سقف دودی اثر پوران درخشنده»، وب‌سایت ویکی ووک.]</ref> زیر سقف دودی در سال 1395ش تولید و خرداد ماه 1396ش پخش خود را توسط پخش‌کننده حوزه هنری در سینما آغاز کرد که توانست آمار فروش 2،794،998،000 تومان را به ثبت برساند.<ref name=":0">[https://www.manzoom.ir/title/tt7890453/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-1395 «زیر سقف دودی‏ (1395)»، وب‌سایت منظوم.]</ref>
فیلم زیر سقف دودی یک فیلم سینمایی در ژانر خانوادگی است که داستان خانواده‌ای را روایت می‌کند که درگیر مشکلات عدیده‌ای است.<ref>[https://noorsin.ir/product/under-the-smoky-ceiling/ «تحلیل روان‌شناسی فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت نورسین.]</ref> در واقع فیلم با دیدی متفاوت به بیان مسائل میان زن و شوهر در خانواده می‌پردازد.<ref>[http://wikiwook.ir/blog/film/مروری-بر-فیلم-زیر-سقف-دودی/ «مروری بر فیلم زیر سقف دودی اثر پوران درخشنده»، وب‌سایت ویکی ووک.]</ref> زیر سقف دودی در سال ۱۳۹۵ش تولید و خرداد ماه ۱۳۹۶ش پخش خود را توسط پخش‌کننده حوزه هنری در سینما آغاز کرد که توانست آمار فروش ۲٬۷۹۴٬۹۹۸٬۰۰۰ تومان را به ثبت برساند.<ref name=":0">[https://www.manzoom.ir/title/tt7890453/فیلم-سینمایی-زیر-سقف-دودی-1395 «زیر سقف دودی‏ (1395)»، وب‌سایت منظوم.]</ref>


== '''عوامل فیلم زیر سقف دودی''' ==
== عوامل فیلم زیر سقف دودی ==
فیلم سینمایی زیر سقف دودی به کارگردانی، تهیه‌کنندگی و نویسندگی پوران درخشنده است. افرادی چون داوود محمدی سیف‌الدین به‌عنوان دستیار کارگردان، عباس درخشنده به‌عنوان مدیر تولید و مسعود سلامی به‌عنوان مدیر فیلم‌برداری در تولید این فیلم با پوران درخشنده همکاری داشته‌اند.<ref>[https://www.manzoom.ir/crew/tt7890453/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-1395 «لیست کامل عوامل فیلم سینمایی زیر سقف دودی(1395)»، وب‌سایت منظوم.]</ref>
فیلم سینمایی زیر سقف دودی به کارگردانی، تهیه‌کنندگی و نویسندگی پوران درخشنده است. افرادی چون داوود محمدی سیف‌الدین به‌عنوان دستیار کارگردان، عباس درخشنده به‌عنوان مدیر تولید و مسعود سلامی به‌عنوان مدیر فیلم‌برداری در تولید این فیلم با پوران درخشنده همکاری داشته‌اند.<ref>[https://www.manzoom.ir/crew/tt7890453/لیست-عوامل-فیلم-سینمایی-زیر-سقف-دودی-1395 «لیست کامل عوامل فیلم سینمایی زیر سقف دودی(1395)»، وب‌سایت منظوم.]</ref>


== '''بازیگران فیلم زیر سقف دودی''' ==
== بازیگران فیلم زیر سقف دودی ==
فیلم سقف دودی باتوجه به تعداد بالای بازیگران یک اثر پر‌بازیگر است.<ref>[https://www.manzoom.ir/title/tt7890453/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-1395 «زیر سقف دودی‏ (1395)»، وب‌سایت منظوم.]</ref> بازیگرانی چون مریلا زارعی در نقش شیرین، فرهاد اصلانی در نقش بهرام، ابوالفضل میری در نقش آرمان، لاله مرزبان در نقش کیانا، بهنوش طباطبایی در نقش رعنا، مریم بوبانی در نقش مادر شیرین و آزیتا حاجیان در نقش مشاور در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند.<ref>[https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%8C%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نمناک.</nowiki>]</ref>
فیلم سقف دودی باتوجه به تعداد بالای بازیگران یک اثر پربازیگر است.<ref>[https://www.manzoom.ir/title/tt7890453/فیلم-سینمایی-زیر-سقف-دودی-1395 «زیر سقف دودی‏ (1395)»، وب‌سایت منظوم.]</ref> بازیگرانی چون مریلا زارعی در نقش شیرین، فرهاد اصلانی در نقش بهرام، ابوالفضل میری در نقش آرمان، لاله مرزبان در نقش کیانا، بهنوش طباطبایی در نقش رعنا، مریم بوبانی در نقش مادر شیرین و آزیتا حاجیان در نقش مشاور در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند.<ref>[https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/سینما،تئاتر،تلویزیون/فیلم-زیر-سقف-دودی <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نمناک.</nowiki>]</ref>


از دیگر بازیگران این فیلم می‌توان به سیدحسام نواب‌صفوی در نقش سپهر، هوشنگ توکلی در نقش پدر شیرین، هادی مرزبان در نقش دوست بهرام، رسول نجفیان در نقش مالک عطر فروشی، شهرام حقیقت‌‌دوست در نقش امیر، فریبا متخصص در نقش مادر کیانا، فرشید زارعی‌فرد در نقش مدیر مالی و نفیسه روشن در نقش آرایشگر اشاره کرد.<ref name=":1">[https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%8C%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نمناک.</nowiki>]</ref>
از دیگر بازیگران این فیلم می‌توان به سیدحسام نواب‌صفوی در نقش سپهر، هوشنگ توکلی در نقش پدر شیرین، هادی مرزبان در نقش دوست بهرام، رسول نجفیان در نقش مالک عطر فروشی، شهرام حقیقت‌دوست در نقش امیر، فریبا متخصص در نقش مادر کیانا، فرشید زارعی‌فرد در نقش مدیر مالی و نفیسه روشن در نقش آرایشگر اشاره کرد.<ref name=":1">[https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/سینما،تئاتر،تلویزیون/فیلم-زیر-سقف-دودی <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نمناک.</nowiki>]</ref>


== '''جوایز و افتخارات فیلم زیر سقف دودی''' ==
== جوایز و افتخارات فیلم زیر سقف دودی ==
فیلم زیر سقف دودی در سی‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر، برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن با بازی مریلا زارعی و بهترین چهره‌پردازی با اجرای ایمان امیدواری شده است. همچنین نامزد دریافت سیمرغ بلورین در بخش‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین صدابرداری و بهترین صداگذاری شده است.<ref>[https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%8C%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک.</nowiki>]</ref>
فیلم زیر سقف دودی در سی‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر، برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن با بازی مریلا زارعی و بهترین چهره‌پردازی با اجرای ایمان امیدواری شده است. همچنین نامزد دریافت سیمرغ بلورین در بخش‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین صدابرداری و بهترین صداگذاری شده است.<ref>[https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/سینما،تئاتر،تلویزیون/فیلم-زیر-سقف-دودی <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک.</nowiki>]</ref>


== '''داستان فیلم زیر سقف دودی''' ==
== داستان فیلم زیر سقف دودی ==
فیلم زیرسقف دودی داستان خانواده‌ای از طبقه مرفه را روایت می‌کند که به دلایل مختلف تحت فشار قرار گرفته است و در حال کشمکش با مشکلات فراوانی است.<ref>[https://ariapix.net/%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «خلاصه داستان, موضوع و بازیگران فیلم زیر سقف دودی +عکسها و تیزر»، وب‌سایت آریا پیکس.]</ref> شیرین در بحبوحه یک زندگی سرد، شاهد فروپاشی پیوند عاطفی با همسر و فرزندش است و علی‌رغم تلاش‌های فراوان برای نجات خانواده از بحران و بازسازی ارتباطات، ناگهان با چالش سهمگین خیانت همسرش روبرو می‌شود.<ref>[https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%8C%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک.</nowiki>]</ref> همسر شیرین به‌صورت پنهانی با زنی به نام رعنا در ارتباط است و از سوی دیگر، پسرشان نیز درگیر رابطه‌ای با دختری است.<ref name=":4">[https://www.zoomg.ir/movie-tv-show-review/162619-movie-under-the-smoky-roof-review/ طهمورثی، «نقد فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت زومجی.]</ref> این موقعیت‌ها، تلاش‌های <ref group="دیدگاه">این نوع تعبیر ویکی نگارانه نیست</ref> او را به بن‌بست کشانده و چالش‌های کوچک زندگی‌اش را به فاجعه‌ای بزرگ و جبران‌ناپذیر تبدیل می‌کند.<ref>[https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%8C%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک.</nowiki>]</ref>
فیلم زیرسقف دودی داستان خانواده‌ای از طبقه مرفه را روایت می‌کند که به دلایل مختلف تحت فشار قرار گرفته است و در حال کشمکش با مشکلات فراوانی است.<ref>[https://ariapix.net/زیر-سقف-دودی-داستان-بازیگران/ «خلاصه داستان، موضوع و بازیگران فیلم زیر سقف دودی +عکسها و تیزر»، وب‌سایت آریا پیکس.]</ref> شیرین در بحبوحه یک زندگی سرد، شاهد فروپاشی پیوند عاطفی با همسر و فرزندش است و علی‌رغم تلاش‌های فراوان برای نجات خانواده از بحران و بازسازی ارتباطات، ناگهان با چالش سهمگین خیانت همسرش روبرو می‌شود.<ref>[https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/سینما،تئاتر،تلویزیون/فیلم-زیر-سقف-دودی <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک.</nowiki>]</ref> همسر شیرین به‌صورت پنهانی با زنی به نام رعنا در ارتباط است و از سوی دیگر، پسرشان نیز درگیر رابطه‌ای با دختری است.<ref name=":4">[https://www.zoomg.ir/movie-tv-show-review/162619-movie-under-the-smoky-roof-review/ طهمورثی، «نقد فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت زومجی.]</ref> این موقعیت‌ها، تلاش‌های او را به بن‌بست کشانده و چالش‌های کوچک زندگی‌اش را به فاجعه‌ای بزرگ و جبران‌ناپذیر تبدیل می‌کند.<ref>[https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/سینما،تئاتر،تلویزیون/فیلم-زیر-سقف-دودی <nowiki>«بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک.</nowiki>]</ref>


== '''شخصیت‌شناسی فیلم زیر سقف دودی''' ==
== شخصیت‌شناسی فیلم زیر سقف دودی ==
 
# شیرین: نماد زنی است که تمام زندگی خود را وقف خانواده کرده است؛ اما نه تنها از طرف خانواده مورد احترام و قدردانی قرار نمی‌گیرد بلکه موجب طرد و رها شدن او<ref name=":2">[https://farakhoud.com/2023/07/06/برداشتی-روانشناختی-از-فیلم-زیر-سقف-دود/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت مؤسسه روان‌شناختی فراخود.]</ref> و در نتیجه، منفعل شدن او شده است.<ref name=":3">[https://bodo-biya-2.rozsite.ir/post/2 «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وب‌سایت جدیدترین اخبار.]</ref>
# شیرین: نماد زنی است که تمام زندگی خود را وقف خانواده کرده است؛ اما نه تنها از طرف خانواده مورد احترام و قدردانی قرار نمی‌گیرد بلکه موجب طرد و رها شدن او<ref name=":2">[https://farakhoud.com/2023/07/06/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت موسسه روان‌شناختی فراخود.]</ref> و در نتیجه، منفعل شدن او شده است.<ref name=":3">[https://bodo-biya-2.rozsite.ir/post/2 «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وب‌سایت جدیدترین اخبار.]</ref>
# رعنا: نماد یک شخصیت مستقل، سرزنده و به‌روز.
# رعنا: نماد یک شخصیت مستقل، سرزنده و به‌روز.<ref group="دیدگاه">یعنی انسان فداکار و زحمت کش نمی تواند مستقل، به روز و صفاتی که برای رعنا درج شده باشد؟
# آرمان: نماد شخصیتی پرخاشگر و مضطرب، برگرفته از تربیت نادرست والدین و عدم توانایی در یادگیری مرزهای رفتاری.<ref>[https://farakhoud.com/2023/07/06/برداشتی-روانشناختی-از-فیلم-زیر-سقف-دود/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت مؤسسه روان‌شناختی فراخود.]</ref>
 
خصوصیات ذکر شده برای رعنا هستند و گویای بد بودن او نیستند.</ref>
# آرمان: نماد شخصیتی پرخاشگر و مضطرب، برگرفته از تربیت نادرست والدین و عدم توانایی در یادگیری مرزهای رفتاری.<ref>[https://farakhoud.com/2023/07/06/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت موسسه روان‌شناختی فراخود.]</ref>
# بهرام: نماد یک مرد عصبی و پرخاشگر است؛ به‌گونه‌ای که هرگز توان برقراری گفت‌وگو را ندارد و فاقد انعطاف‌پذیری است.<ref>[https://bodo-biya-2.rozsite.ir/post/2 «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وب‌سایت جدیدترین اخبار.]</ref>
# بهرام: نماد یک مرد عصبی و پرخاشگر است؛ به‌گونه‌ای که هرگز توان برقراری گفت‌وگو را ندارد و فاقد انعطاف‌پذیری است.<ref>[https://bodo-biya-2.rozsite.ir/post/2 «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وب‌سایت جدیدترین اخبار.]</ref>


== '''تحلیل محتوای فیلم''' ==
== تحلیل محتوای فیلم ==
'''طلاق عاطفی:''' فیلم زیر یک سقف دودی بیان‌گر زندگی مشترک زوجینی است که هدف و درکی از زندگی ندارند و علی‌رغم زندگی در کنار یکدیگر، [[طلاق عاطفی]] گرفته‌اند.<ref>[https://borna.news/fa/news/579540/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «طلاق عاطفی در اکثر خانواده‌ها اتفاق افتاده است»، خبرگزاری برنا.]</ref>
'''طلاق عاطفی:''' فیلم زیر یک سقف دودی بیان‌گر زندگی مشترک زوجینی است که هدف و درکی از زندگی ندارند و علی‌رغم زندگی در کنار یکدیگر، [[طلاق عاطفی]] گرفته‌اند.<ref>[https://borna.news/fa/news/579540/طلاق-عاطفی-در-اکثر-خانواده‌ها-اتفاق-افتاده-است «طلاق عاطفی در اکثر خانواده‌ها اتفاق افتاده است»، خبرگزاری برنا.]</ref>


'''توانایی ایجاد تمایز هیجانی:''' در فیلم زیر سقف دودی، آرمان، فرزند خانواده شخصیتی است فاقد توانایی تشخیص هیجانی که از خانواده فاصله گرفته است و دیگران را به‌صورت سیاه یا سفید طبقه‌بندی می‌کند.<ref>[https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://frooyesh.ir/article-1-2268-fa.pdf&ved=2ahUKEwjBpo3_womUAxUfm_0HHbMYMc0QFnoECDwQAQ&usg=AOvVaw2tW5JqUk88_zesrPWv2xMq درمانی، «تحلیل فیلم سینمایی "زیر سقف دودی" بر اساس نظریه‌های خانواده‌درمانی».]</ref>
'''توانایی ایجاد تمایز هیجانی:''' در فیلم زیر سقف دودی، آرمان، فرزند خانواده شخصیتی است فاقد توانایی تشخیص هیجانی که از خانواده فاصله گرفته است و دیگران را به‌صورت سیاه یا سفید طبقه‌بندی می‌کند.<ref>[https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://frooyesh.ir/article-1-2268-fa.pdf&ved=2ahUKEwjBpo3_womUAxUfm_0HHbMYMc0QFnoECDwQAQ&usg=AOvVaw2tW5JqUk88_zesrPWv2xMq درمانی، «تحلیل فیلم سینمایی "زیر سقف دودی" بر اساس نظریه‌های خانواده‌درمانی».]</ref>


'''غفلت زوجین از یکدیگر:''' در تحلیلی از این اثر، بر این نکته تأکید شده است که بی‌توجهی زوجین نسبت به یکدیگر، یا حتی غفلت هرکدام نسبت به خویشتن، سبب ایجاد شکافی عمیق میان آن‌ها می‌شود؛ شکافی که در نهایت موجب از هم گسستن کانون خانواده یا ورود شخص ثالث به حریم خصوصی آن‌ها شده و زمینه‌ساز وقوع خیانت می‌شود.<ref name=":5">[https://www.filmovies.ir/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C/ خرقانی، «نقد زیر سقف دودی»، وب‌سایت فیلموویز.]</ref>
'''غفلت زوجین از یکدیگر:''' در تحلیلی از این اثر، بر این نکته تأکید شده است که بی‌توجهی زوجین نسبت به یکدیگر، یا حتی غفلت هرکدام نسبت به خویشتن، سبب ایجاد شکافی عمیق میان آن‌ها می‌شود؛ شکافی که در نهایت موجب از هم گسستن کانون خانواده یا ورود شخص ثالث به حریم خصوصی آن‌ها شده و زمینه‌ساز وقوع خیانت می‌شود.<ref name=":5">[https://www.filmovies.ir/نقد-سقف-دودی/ خرقانی، «نقد زیر سقف دودی»، وب‌سایت فیلموویز.]</ref>


'''تقصیرانگاری و عدم پذیرش متقابل:''' یکی از مسائل کلیدی که در این اثر به تصویر کشیده شده، فرآیند «مقصر شمردن دیگری» و نپذیرفتن مسئولیت سهم خویش در بحران‌های زندگی است. در این فیلم، زوجین به‌جای حل مسئله، یکدیگر را در خلأهای زندگی مقصر می‌دانند و فراتر از آن، پس از ابراز ندامت احتمالی یکی از طرفین، طرف مقابل با لجبازی و میل به انتقام‌جویی، مانع از ترمیم رابطه می‌شود.<ref>[https://www.filmovies.ir/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C/ خرقانی، «نقد زیر سقف دودی»، وب‌سایت فیلموویز.]</ref> در تحلیلی دیگر اشاره شده است که اعضای خانواده از مواجهه با مشکلات فراری هستند؛ تداوم این الگو نه‌تنها موجب الگوبرداری فرزندان از والدین شده، بلکه زمینه‌ساز بروز اضطراب و پرخاشگری در آن‌ها می‌گردد.<ref>[https://farakhoud.com/2023/07/06/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت موسسه روان‌شناختی فراخود.]</ref>
'''تقصیرانگاری و عدم پذیرش متقابل:''' یکی از مسائل کلیدی که در این اثر به تصویر کشیده شده، فرایند «مقصر شمردن دیگری» و نپذیرفتن مسئولیت سهم خویش در بحران‌های زندگی است. در این فیلم، زوجین به‌جای حل مسئله، یکدیگر را در خلأهای زندگی مقصر می‌دانند و فراتر از آن، پس از ابراز ندامت احتمالی یکی از طرفین، طرف مقابل با لجبازی و میل به انتقام‌جویی، مانع از ترمیم رابطه می‌شود.<ref>[https://www.filmovies.ir/نقد-سقف-دودی/ خرقانی، «نقد زیر سقف دودی»، وب‌سایت فیلموویز.]</ref> در تحلیلی دیگر اشاره شده است که اعضای خانواده از مواجهه با مشکلات فراری هستند؛ تداوم این الگو نه‌تنها موجب الگوبرداری فرزندان از والدین شده، بلکه زمینه‌ساز بروز اضطراب و پرخاشگری در آن‌ها می‌گردد.<ref>[https://farakhoud.com/2023/07/06/برداشتی-روانشناختی-از-فیلم-زیر-سقف-دود/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت مؤسسه روان‌شناختی فراخود.]</ref>


'''بازنمایی نسل جوان و اخلاق‌گرا:''' در تحلیل شخصیت‌های فرعی، به نقش دوست‌دختر «آرمان» به‌عنوان نمادی از نسل جدید دارای چارچوب اخلاقی اشاره شده است. او برخلاف برخی کلیشه‌ها، محدودیت‌های مشخصی برای رابطه خود تعیین کرده و خانواده‌اش را نیز در جریان این ارتباط قرار داده است.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌سایت منظوم.]</ref>
'''بازنمایی نسل جوان و اخلاق‌گرا:''' در تحلیل شخصیت‌های فرعی، به نقش دوست‌دختر «آرمان» به‌عنوان نمادی از نسل جدید دارای چارچوب اخلاقی اشاره شده است. او برخلاف برخی کلیشه‌ها، محدودیت‌های مشخصی برای رابطه خود تعیین کرده و خانواده‌اش را نیز در جریان این ارتباط قرار داده است.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌سایت منظوم.]</ref>


== '''دیدگاه‌های انتقادی''' ==
== دیدگاه‌های انتقادی ==
'''عدم باورپذیری شخصیت‌ها:''' شخصیت‌های فیلم نتوانسته‌اند به‌خوبی از پس ایفای نقش خود برآیند؛ چراکه به نظر می‌رسد فیلم‌نامه‌نویس به جای شخصیت‌ها در حال سخن گفتن است. در واقع، فیلم مروری بر حوزه‌ مطالعاتی و دغدغه‌های کارگردان در حیطه خانواده است که نتوانسته به یک «درام نمایشی» منسجم تبدیل شود.<ref>[https://www.zoomg.ir/movie-tv-show-review/162619-movie-under-the-smoky-roof-review/ طهمورثی، «نقد فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت زومجی.]</ref> در نقدی دیگر آمده است که فیلم‌ساز موضوعات را به‌نحوی خام و اغراق‌شده به مخاطب قالب می‌کند که فاقد واقعیت بیرونی و ملموس است.<ref>[https://cinscreen.com/?c=8&id=7799 قادری، «کهنه نگاری و کهنه انگاری؛ نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی» ساخته پوران درخشنده»، وب‌سایت روی پرده سینما.]</ref>
'''عدم باورپذیری شخصیت‌ها:''' شخصیت‌های فیلم نتوانسته‌اند به‌خوبی از پس ایفای نقش خود برآیند؛ چراکه به نظر می‌رسد فیلم‌نامه‌نویس به جای شخصیت‌ها در حال سخن گفتن است. در واقع، فیلم مروری بر حوزه مطالعاتی و دغدغه‌های کارگردان در حیطه خانواده است که نتوانسته به یک «درام نمایشی» منسجم تبدیل شود.<ref>[https://www.zoomg.ir/movie-tv-show-review/162619-movie-under-the-smoky-roof-review/ طهمورثی، «نقد فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت زومجی.]</ref> در نقدی دیگر آمده است که فیلم‌ساز موضوعات را به‌نحوی خام و اغراق‌شده به مخاطب قالب می‌کند که فاقد واقعیت بیرونی و ملموس است.<ref>[https://cinscreen.com/?c=8&id=7799 قادری، «کهنه نگاری و کهنه انگاری؛ نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی» ساخته پوران درخشنده»، وب‌سایت روی پرده سینما.]</ref>


'''تقابل بازنمایی زن اول و دوم:''' بنا بر نظر برخی منتقدان، فیلم دچار نوعی سوگیری در بازنمایی شخصیت‌ها شده است؛ به‌گونه‌ای که «شیرین» (همسر اول) در جایگاه عامل سردی رابطه و متهم قرار می‌گیرد، اما در مقابل، «رعنا» (زن دوم)<ref group="دیدگاه">اگر ازدواج قانونی انجام شده است، تعبیر خیانت که قبلا به کار رفت شاید مناسب نباشد. خیامنت معمولا در موارد خارج چارچوب استفاده میشود
'''تقابل بازنمایی زن اول و دوم:''' بنا بر نظر برخی منتقدان، فیلم دچار نوعی سوگیری در بازنمایی شخصیت‌ها شده است؛ به‌گونه‌ای که «شیرین» (همسر اول) در جایگاه عامل سردی رابطه و متهم قرار می‌گیرد، اما در مقابل، «رعنا» (زن دوم) شخصیتی آرام و دوست‌داشتنی جلوه داده می‌شود. این دوگانگی در رفتار «بهرام» نیز بازتاب می‌یابد که از محیط خانه گریزان است و در کنار رعنا به آرامش می‌رسد.<ref name=":6">[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌سایت منظوم.]</ref> این تقابل در بخش شهودی فیلم نیز به تصویر کشیده شده است؛ به‌طوری‌که طراح صحنه با بهره‌گیری هوشمندانه از تضاد رنگ‌های سرد و گرم در چیدمان خانه‌های این دو زن، بر تفاوت زندگی آن‌ها تأکید کرده است.<ref name=":7">[https://www.hengamehnahid.com/زیر-سقف-دودی-۱۳۹۵/ ناهید، «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وب‌سایت هنگامه ناهید.]</ref>


در اینجا اسمی از خیانت برده نشده است.</ref> شخصیتی آرام و دوست‌داشتنی جلوه داده می‌شود. این دوگانگی در رفتار «بهرام» نیز بازتاب می‌یابد که از محیط خانه گریزان است و در کنار رعنا به آرامش می‌رسد.<ref name=":6">[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌سایت منظوم.]</ref> این تقابل در بخش شهودی فیلم نیز به تصویر کشیده شده است؛ به‌طوری‌که طراح صحنه با بهره‌گیری هوشمندانه از تضاد رنگ‌های سرد و گرم در چیدمان خانه‌های این دو زن، بر تفاوت زندگی آن‌ها تأکید کرده است.<ref name=":7">[https://www.hengamehnahid.com/%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B5/ ناهید، «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وب‌سایت هنگامه ناهید.]</ref>
'''مشروعیت‌بخشی به رابطه پنهان:''' در تحلیلی از این اثر، به نقش شخصیت مشاور، در تبیین علل روابط خارج از چهارچوب خانواده اشاره شده است. در بخشی از فیلم، وی بر این واقعیت تأکید می‌کند که بحران‌ها و چالش‌های ناگزیر در زندگی زناشویی، نباید به ابزاری برای توجیه یا مشروع جلوه دادن، روابط موازی توسط مردان تبدیل شود.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌سایت منظوم.]</ref>


'''مشروعیت‌بخشی به رابطه پنهان:''' در تحلیلی از این اثر، به نقش شخصیت مشاور، در تبیین علل روابط خارج از چهارچوب خانواده اشاره شده است. در بخشی از فیلم، وی بر این واقعیت تأکید می‌کند که بحران‌ها و چالش‌های ناگزیر در زندگی زناشویی، نباید به ابزاری برای توجیه یا مشروع<ref group="دیدگاه">اگر ازدواج قانوی بوده پس مشروع هم بوده است. ازدواج دوم را خیانت معرفی کردن مناسب است؟ اگر قانونی نبوده، تعبیر ازدواج در مورد آن استفاده نشود.
'''عدم توازن در تیم بازیگری:''' برخی کارشناسان بر این باورند که تعادلی میان توانمندی حرفه‌ای بازیگران و نقش‌های واگذار شده وجود ندارد، هرچند برخی توانسته‌اند به‌خوبی از پس اجرای شخصیت خود برآیند.<ref>[https://www.hengamehnahid.com/زیر-سقف-دودی-۱۳۹۵/ ناهید، «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وب‌سایت هنگامه ناهید.]</ref>


به عنوان رابطه پنهان تغییر پیدا کرد. </ref> جلوه دادن، روابط موازی توسط مردان تبدیل شود.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌سایت منظوم.]</ref>
'''ضعیف نشان دادن زن:''' برخی منتقدان بر این باورند که درخشنده در فیلم‌های خود زنان را ضعیف به تصویر می‌کشد. از سوی دیگر در فیلم زیر سقف دودی نقش مادر خانواده به‌عنوان فردی قربانی برای مخاطب به نمایش گذاشته شده است؛ فردی که نیازمند ترحم است. تصویرسازی که موجب ابله نشان‌دادن مادر خانواده در ذهن مخاطب می‌شود.<ref>[https://atna.atu.ac.ir/fa/news/7547/دغدغه-فیلم-هیس-...-به-زیر-سقف-دودی-منتقل-شده-است-پوران-درخشنده-میانجیگر-سینما-و-جامعه-این-فیلم-سوگیری-زنانه-دارد «دغدغه فیلم «هیس!...» به «زیر سقف دودی» منتقل شده است/ پوران درخشنده، میانجیگر سینما و جامعه/ این فیلم سوگیری «زنانه» دارد»، پایگاه خبری عطنا.]</ref>
 
'''عدم توازن در تیم بازیگری:''' برخی کارشناسان بر این باورند که تعادلی میان توانمندی حرفه‌ای بازیگران و نقش‌های واگذار شده وجود ندارد، هرچند برخی توانسته‌اند به‌خوبی از پس اجرای شخصیت خود برآیند.<ref>[https://www.hengamehnahid.com/%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B5/ ناهید، «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وب‌سایت هنگامه ناهید.]</ref>
 
'''ضعیف نشان دادن زن:''' برخی منتقدان بر این باورند که درخشنده در فیلم‌های خود زنان را ضعیف به تصویر می‌کشد. از سوی دیگر در فیلم زیر سقف دودی نقش مادر خانواده به‌عنوان فردی قربانی برای مخاطب به نمایش گذاشته شده است؛ فردی که نیازمند ترحم است. تصویرسازی که موجب ابله نشان‌دادن مادر خانواده در ذهن مخاطب می‌شود.<ref>[https://atna.atu.ac.ir/fa/news/7547/%D8%AF%D8%BA%D8%AF%D8%BA%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%DB%8C%D8%B3-...-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%82%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «دغدغه فیلم «هیس!...» به «زیر سقف دودی» منتقل شده است/ پوران درخشنده، میانجیگر سینما و جامعه/ این فیلم سوگیری «زنانه» دارد»، پایگاه خبری عطنا.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}


== منابع ==
== منابع ==
 
{{آغاز منابع}}
* «بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک، تاریخ بازدید: 3 اسفند 1404ش.
* «بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک، تاریخ بازدید: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «تحلیل روانشناسی فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت نورسین، تاریخ بازدید: 30 اردیبهشت 1405ش.
* «تحلیل روان‌شناسی فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت نورسین، تاریخ بازدید: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «دغدغه فیلم «هیس!...» به «زیر سقف دودی» منتقل شده است/ پوران درخشنده، میانجیگر سینما و جامعه/ این فیلم سوگیری «زنانه» دارد»، پایگاه خبری عطنا، تاریخ درج مطلب: 1 مرداد 1396ش.
* «دغدغه فیلم «هیس!...» به «زیر سقف دودی» منتقل شده است/ پوران درخشنده، میانجیگر سینما و جامعه/ این فیلم سوگیری «زنانه» دارد»، پایگاه خبری عطنا، تاریخ درج مطلب: ۱ مرداد ۱۳۹۶ش.
* «خلاصه داستان, موضوع و بازیگران فیلم زیر سقف دودی +عکسها و تیزر»، وب‌سایت آریا پیکس، تاریخ بازدید: 30 اردیبهشت 1405ش.
* «خلاصه داستان، موضوع و بازیگران فیلم زیر سقف دودی +عکسها و تیزر»، وب‌سایت آریا پیکس، تاریخ بازدید: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* رمضانی، دریا؛ «تحلیل فیلم سینمایی "زیر سقف دودی" بر اساس نظری ههای خانواد هدرمانی»، تاریخ بازدید: 6 اردیبهشت 1405ش.
* رمضانی، دریا؛ «تحلیل فیلم سینمایی «زیر سقف دودی» بر اساس نظری ه‌های خانواد هدرمانی»، تاریخ بازدید: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «زیر سقف دودی‏ (1395)»، وب‌سایت منظوم، تاریخ بازدید: 3 اسفند 1404ش.
* «زیر سقف دودی‏ (۱۳۹۵)»، وب‌سایت منظوم، تاریخ بازدید: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «لیست کامل عوامل فیلم سینمایی زیر سقف دودی(1395)»، وب‌سایت منظوم، تاریخ بازدید: 3 اسفند 1404ش.
* «لیست کامل عوامل فیلم سینمایی زیر سقف دودی(۱۳۹۵)»، وب‌سایت منظوم، تاریخ بازدید: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
* خرقانی، لیلا؛ «نقد زیر سقف دودی»، وب‌سایت فیلموویز، تاریخ درج مطلب: 3 اسفند 1396ش.
* خرقانی، لیلا؛ «نقد زیر سقف دودی»، وب‌سایت فیلموویز، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۳۹۶ش.
* قادری، کاوه؛ «کهنه نگاری و کهنه انگاری؛ نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی» ساخته پوران درخشنده»، وب‌سایت روی پرده سینما، تاریخ درج مطلب: 3 خرداد 1396ش.
* قادری، کاوه؛ «کهنه نگاری و کهنه انگاری؛ نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی» ساخته پوران درخشنده»، وب‌سایت روی پرده سینما، تاریخ درج مطلب: ۳ خرداد ۱۳۹۶ش.
* صیاد، مریم؛ «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت فراخود، تاریخ درج مطلب: 15 تیر 1402ش.
* صیاد، مریم؛ «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت فراخود، تاریخ درج مطلب: ۱۵ تیر ۱۴۰۲ش.
* «طلاق عاطفی در اکثر خانواده‌ها اتفاق افتاده است»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1396ش.
* «طلاق عاطفی در اکثر خانواده‌ها اتفاق افتاده است»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۸ شهریور ۱۳۹۶ش.
* طهمورثی، سینا؛ «نقد فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت زومجی، تاریخ درج مطلب: 28 خرداد 1396ش.
* طهمورثی، سینا؛ «نقد فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت زومجی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۳۹۶ش.
* «مروری بر فیلم زیر سقف دودی اثر پوران درخشنده»، وب‌سایت ویکی ووک، تاریخ درج مطلب: 31 خرداد 1397ش.
* «مروری بر فیلم زیر سقف دودی اثر پوران درخشنده»، وب‌سایت ویکی ووک، تاریخ درج مطلب: ۳۱ خرداد ۱۳۹۷ش.
* معیری، مریم؛ «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌ساین منظوم، تاریخ درج مطلب: 19 خرداد 1396ش.
* معیری، مریم؛ «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌ساین منظوم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ خرداد ۱۳۹۶ش.
* ناهید، هنگامه؛ «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وب‌سایت هنگامه ناهید، تاریخ درج مطلب: 27 خرداد 1396ش.
* ناهید، هنگامه؛ «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وب‌سایت هنگامه ناهید، تاریخ درج مطلب: ۲۷ خرداد ۱۳۹۶ش.
* «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وب‌سایت جدیدترین اخبار، تاریخ درج مطلب: 9 تیر 1396ش.
* «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وب‌سایت جدیدترین اخبار، تاریخ درج مطلب: ۹ تیر ۱۳۹۶ش.
{{آغاز منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۲۵

زیر سقف دودی (فیلم)؛ درامی خانوادگی با پس‌زمینه طلاق عاطفی و پدیده خیانت.

زیر سقف دودی یک از تولیدات سینمای ایران در ژانر درام است که به واکاوی عمیق پدیده طلاق عاطفی و فروپاشی تدریجی ارکان خانواده در بستر جامعه مدرن می‌پردازد. فیلم با نگاهی آسیب‌شناسانه، تضاد میان ایثارگری سنتی و استقلال مدرن را به تصویر کشیده و پیامدهای مخرب عدم توانایی در برقراری گفتگو و تمایز هیجانی را تحلیل می‌کند.

معرفی فیلم

فیلم زیر سقف دودی یک فیلم سینمایی در ژانر خانوادگی است که داستان خانواده‌ای را روایت می‌کند که درگیر مشکلات عدیده‌ای است.[۱] در واقع فیلم با دیدی متفاوت به بیان مسائل میان زن و شوهر در خانواده می‌پردازد.[۲] زیر سقف دودی در سال ۱۳۹۵ش تولید و خرداد ماه ۱۳۹۶ش پخش خود را توسط پخش‌کننده حوزه هنری در سینما آغاز کرد که توانست آمار فروش ۲٬۷۹۴٬۹۹۸٬۰۰۰ تومان را به ثبت برساند.[۳]

عوامل فیلم زیر سقف دودی

فیلم سینمایی زیر سقف دودی به کارگردانی، تهیه‌کنندگی و نویسندگی پوران درخشنده است. افرادی چون داوود محمدی سیف‌الدین به‌عنوان دستیار کارگردان، عباس درخشنده به‌عنوان مدیر تولید و مسعود سلامی به‌عنوان مدیر فیلم‌برداری در تولید این فیلم با پوران درخشنده همکاری داشته‌اند.[۴]

بازیگران فیلم زیر سقف دودی

فیلم سقف دودی باتوجه به تعداد بالای بازیگران یک اثر پربازیگر است.[۵] بازیگرانی چون مریلا زارعی در نقش شیرین، فرهاد اصلانی در نقش بهرام، ابوالفضل میری در نقش آرمان، لاله مرزبان در نقش کیانا، بهنوش طباطبایی در نقش رعنا، مریم بوبانی در نقش مادر شیرین و آزیتا حاجیان در نقش مشاور در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند.[۶]

از دیگر بازیگران این فیلم می‌توان به سیدحسام نواب‌صفوی در نقش سپهر، هوشنگ توکلی در نقش پدر شیرین، هادی مرزبان در نقش دوست بهرام، رسول نجفیان در نقش مالک عطر فروشی، شهرام حقیقت‌دوست در نقش امیر، فریبا متخصص در نقش مادر کیانا، فرشید زارعی‌فرد در نقش مدیر مالی و نفیسه روشن در نقش آرایشگر اشاره کرد.[۷]

جوایز و افتخارات فیلم زیر سقف دودی

فیلم زیر سقف دودی در سی‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر، برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن با بازی مریلا زارعی و بهترین چهره‌پردازی با اجرای ایمان امیدواری شده است. همچنین نامزد دریافت سیمرغ بلورین در بخش‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین صدابرداری و بهترین صداگذاری شده است.[۸]

داستان فیلم زیر سقف دودی

فیلم زیرسقف دودی داستان خانواده‌ای از طبقه مرفه را روایت می‌کند که به دلایل مختلف تحت فشار قرار گرفته است و در حال کشمکش با مشکلات فراوانی است.[۹] شیرین در بحبوحه یک زندگی سرد، شاهد فروپاشی پیوند عاطفی با همسر و فرزندش است و علی‌رغم تلاش‌های فراوان برای نجات خانواده از بحران و بازسازی ارتباطات، ناگهان با چالش سهمگین خیانت همسرش روبرو می‌شود.[۱۰] همسر شیرین به‌صورت پنهانی با زنی به نام رعنا در ارتباط است و از سوی دیگر، پسرشان نیز درگیر رابطه‌ای با دختری است.[۱۱] این موقعیت‌ها، تلاش‌های او را به بن‌بست کشانده و چالش‌های کوچک زندگی‌اش را به فاجعه‌ای بزرگ و جبران‌ناپذیر تبدیل می‌کند.[۱۲]

شخصیت‌شناسی فیلم زیر سقف دودی

  1. شیرین: نماد زنی است که تمام زندگی خود را وقف خانواده کرده است؛ اما نه تنها از طرف خانواده مورد احترام و قدردانی قرار نمی‌گیرد بلکه موجب طرد و رها شدن او[۱۳] و در نتیجه، منفعل شدن او شده است.[۱۴]
  2. رعنا: نماد یک شخصیت مستقل، سرزنده و به‌روز.
  3. آرمان: نماد شخصیتی پرخاشگر و مضطرب، برگرفته از تربیت نادرست والدین و عدم توانایی در یادگیری مرزهای رفتاری.[۱۵]
  4. بهرام: نماد یک مرد عصبی و پرخاشگر است؛ به‌گونه‌ای که هرگز توان برقراری گفت‌وگو را ندارد و فاقد انعطاف‌پذیری است.[۱۶]

تحلیل محتوای فیلم

طلاق عاطفی: فیلم زیر یک سقف دودی بیان‌گر زندگی مشترک زوجینی است که هدف و درکی از زندگی ندارند و علی‌رغم زندگی در کنار یکدیگر، طلاق عاطفی گرفته‌اند.[۱۷]

توانایی ایجاد تمایز هیجانی: در فیلم زیر سقف دودی، آرمان، فرزند خانواده شخصیتی است فاقد توانایی تشخیص هیجانی که از خانواده فاصله گرفته است و دیگران را به‌صورت سیاه یا سفید طبقه‌بندی می‌کند.[۱۸]

غفلت زوجین از یکدیگر: در تحلیلی از این اثر، بر این نکته تأکید شده است که بی‌توجهی زوجین نسبت به یکدیگر، یا حتی غفلت هرکدام نسبت به خویشتن، سبب ایجاد شکافی عمیق میان آن‌ها می‌شود؛ شکافی که در نهایت موجب از هم گسستن کانون خانواده یا ورود شخص ثالث به حریم خصوصی آن‌ها شده و زمینه‌ساز وقوع خیانت می‌شود.[۱۹]

تقصیرانگاری و عدم پذیرش متقابل: یکی از مسائل کلیدی که در این اثر به تصویر کشیده شده، فرایند «مقصر شمردن دیگری» و نپذیرفتن مسئولیت سهم خویش در بحران‌های زندگی است. در این فیلم، زوجین به‌جای حل مسئله، یکدیگر را در خلأهای زندگی مقصر می‌دانند و فراتر از آن، پس از ابراز ندامت احتمالی یکی از طرفین، طرف مقابل با لجبازی و میل به انتقام‌جویی، مانع از ترمیم رابطه می‌شود.[۲۰] در تحلیلی دیگر اشاره شده است که اعضای خانواده از مواجهه با مشکلات فراری هستند؛ تداوم این الگو نه‌تنها موجب الگوبرداری فرزندان از والدین شده، بلکه زمینه‌ساز بروز اضطراب و پرخاشگری در آن‌ها می‌گردد.[۲۱]

بازنمایی نسل جوان و اخلاق‌گرا: در تحلیل شخصیت‌های فرعی، به نقش دوست‌دختر «آرمان» به‌عنوان نمادی از نسل جدید دارای چارچوب اخلاقی اشاره شده است. او برخلاف برخی کلیشه‌ها، محدودیت‌های مشخصی برای رابطه خود تعیین کرده و خانواده‌اش را نیز در جریان این ارتباط قرار داده است.[۲۲]

دیدگاه‌های انتقادی

عدم باورپذیری شخصیت‌ها: شخصیت‌های فیلم نتوانسته‌اند به‌خوبی از پس ایفای نقش خود برآیند؛ چراکه به نظر می‌رسد فیلم‌نامه‌نویس به جای شخصیت‌ها در حال سخن گفتن است. در واقع، فیلم مروری بر حوزه مطالعاتی و دغدغه‌های کارگردان در حیطه خانواده است که نتوانسته به یک «درام نمایشی» منسجم تبدیل شود.[۲۳] در نقدی دیگر آمده است که فیلم‌ساز موضوعات را به‌نحوی خام و اغراق‌شده به مخاطب قالب می‌کند که فاقد واقعیت بیرونی و ملموس است.[۲۴]

تقابل بازنمایی زن اول و دوم: بنا بر نظر برخی منتقدان، فیلم دچار نوعی سوگیری در بازنمایی شخصیت‌ها شده است؛ به‌گونه‌ای که «شیرین» (همسر اول) در جایگاه عامل سردی رابطه و متهم قرار می‌گیرد، اما در مقابل، «رعنا» (زن دوم) شخصیتی آرام و دوست‌داشتنی جلوه داده می‌شود. این دوگانگی در رفتار «بهرام» نیز بازتاب می‌یابد که از محیط خانه گریزان است و در کنار رعنا به آرامش می‌رسد.[۲۵] این تقابل در بخش شهودی فیلم نیز به تصویر کشیده شده است؛ به‌طوری‌که طراح صحنه با بهره‌گیری هوشمندانه از تضاد رنگ‌های سرد و گرم در چیدمان خانه‌های این دو زن، بر تفاوت زندگی آن‌ها تأکید کرده است.[۲۶]

مشروعیت‌بخشی به رابطه پنهان: در تحلیلی از این اثر، به نقش شخصیت مشاور، در تبیین علل روابط خارج از چهارچوب خانواده اشاره شده است. در بخشی از فیلم، وی بر این واقعیت تأکید می‌کند که بحران‌ها و چالش‌های ناگزیر در زندگی زناشویی، نباید به ابزاری برای توجیه یا مشروع جلوه دادن، روابط موازی توسط مردان تبدیل شود.[۲۷]

عدم توازن در تیم بازیگری: برخی کارشناسان بر این باورند که تعادلی میان توانمندی حرفه‌ای بازیگران و نقش‌های واگذار شده وجود ندارد، هرچند برخی توانسته‌اند به‌خوبی از پس اجرای شخصیت خود برآیند.[۲۸]

ضعیف نشان دادن زن: برخی منتقدان بر این باورند که درخشنده در فیلم‌های خود زنان را ضعیف به تصویر می‌کشد. از سوی دیگر در فیلم زیر سقف دودی نقش مادر خانواده به‌عنوان فردی قربانی برای مخاطب به نمایش گذاشته شده است؛ فردی که نیازمند ترحم است. تصویرسازی که موجب ابله نشان‌دادن مادر خانواده در ذهن مخاطب می‌شود.[۲۹]

پانویس

  1. «تحلیل روان‌شناسی فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت نورسین.
  2. «مروری بر فیلم زیر سقف دودی اثر پوران درخشنده»، وب‌سایت ویکی ووک.
  3. «زیر سقف دودی‏ (1395)»، وب‌سایت منظوم.
  4. «لیست کامل عوامل فیلم سینمایی زیر سقف دودی(1395)»، وب‌سایت منظوم.
  5. «زیر سقف دودی‏ (1395)»، وب‌سایت منظوم.
  6. «بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نمناک.
  7. «بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نمناک.
  8. «بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک.
  9. «خلاصه داستان، موضوع و بازیگران فیلم زیر سقف دودی +عکسها و تیزر»، وب‌سایت آریا پیکس.
  10. «بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک.
  11. طهمورثی، «نقد فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت زومجی.
  12. «بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک.
  13. صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت مؤسسه روان‌شناختی فراخود.
  14. «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وب‌سایت جدیدترین اخبار.
  15. صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت مؤسسه روان‌شناختی فراخود.
  16. «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وب‌سایت جدیدترین اخبار.
  17. «طلاق عاطفی در اکثر خانواده‌ها اتفاق افتاده است»، خبرگزاری برنا.
  18. درمانی، «تحلیل فیلم سینمایی "زیر سقف دودی" بر اساس نظریه‌های خانواده‌درمانی».
  19. خرقانی، «نقد زیر سقف دودی»، وب‌سایت فیلموویز.
  20. خرقانی، «نقد زیر سقف دودی»، وب‌سایت فیلموویز.
  21. صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت مؤسسه روان‌شناختی فراخود.
  22. معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌سایت منظوم.
  23. طهمورثی، «نقد فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت زومجی.
  24. قادری، «کهنه نگاری و کهنه انگاری؛ نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی» ساخته پوران درخشنده»، وب‌سایت روی پرده سینما.
  25. معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌سایت منظوم.
  26. ناهید، «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وب‌سایت هنگامه ناهید.
  27. معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌سایت منظوم.
  28. ناهید، «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وب‌سایت هنگامه ناهید.
  29. «دغدغه فیلم «هیس!...» به «زیر سقف دودی» منتقل شده است/ پوران درخشنده، میانجیگر سینما و جامعه/ این فیلم سوگیری «زنانه» دارد»، پایگاه خبری عطنا.

منابع

  • «بیوگرافی بازیگران فیلم زیر سقف دودی [داستان و نقش]»، خبرگذاری نم‌ناک، تاریخ بازدید: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «تحلیل روان‌شناسی فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت نورسین، تاریخ بازدید: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
  • «دغدغه فیلم «هیس!...» به «زیر سقف دودی» منتقل شده است/ پوران درخشنده، میانجیگر سینما و جامعه/ این فیلم سوگیری «زنانه» دارد»، پایگاه خبری عطنا، تاریخ درج مطلب: ۱ مرداد ۱۳۹۶ش.
  • «خلاصه داستان، موضوع و بازیگران فیلم زیر سقف دودی +عکسها و تیزر»، وب‌سایت آریا پیکس، تاریخ بازدید: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
  • رمضانی، دریا؛ «تحلیل فیلم سینمایی «زیر سقف دودی» بر اساس نظری ه‌های خانواد هدرمانی»، تاریخ بازدید: ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
  • «زیر سقف دودی‏ (۱۳۹۵)»، وب‌سایت منظوم، تاریخ بازدید: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «لیست کامل عوامل فیلم سینمایی زیر سقف دودی(۱۳۹۵)»، وب‌سایت منظوم، تاریخ بازدید: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • خرقانی، لیلا؛ «نقد زیر سقف دودی»، وب‌سایت فیلموویز، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۳۹۶ش.
  • قادری، کاوه؛ «کهنه نگاری و کهنه انگاری؛ نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی» ساخته پوران درخشنده»، وب‌سایت روی پرده سینما، تاریخ درج مطلب: ۳ خرداد ۱۳۹۶ش.
  • صیاد، مریم؛ «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت فراخود، تاریخ درج مطلب: ۱۵ تیر ۱۴۰۲ش.
  • «طلاق عاطفی در اکثر خانواده‌ها اتفاق افتاده است»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۸ شهریور ۱۳۹۶ش.
  • طهمورثی، سینا؛ «نقد فیلم زیر سقف دودی»، وب‌سایت زومجی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۳۹۶ش.
  • «مروری بر فیلم زیر سقف دودی اثر پوران درخشنده»، وب‌سایت ویکی ووک، تاریخ درج مطلب: ۳۱ خرداد ۱۳۹۷ش.
  • معیری، مریم؛ «به سادگی یک زندگی عادی»، وب‌ساین منظوم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ خرداد ۱۳۹۶ش.
  • ناهید، هنگامه؛ «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وب‌سایت هنگامه ناهید، تاریخ درج مطلب: ۲۷ خرداد ۱۳۹۶ش.
  • «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وب‌سایت جدیدترین اخبار، تاریخ درج مطلب: ۹ تیر ۱۳۹۶ش.