بدون خلاصۀ ویرایش |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۵۰: | خط ۱۵۰: | ||
'''معارف (آموزش و پرورش):''' در ولایت سرپل ۳۸۹ باب مکتب فعال است و ۱۶۰ هزار محصل مشغول تحصیل هستند که ۴۰ درصد آن را در دورن جمهوری اسلام افغانستان دختران تشکیل میدادند. تعداد ۳۵۰۰ معلم در این مکاتب تدریس میکردند. یک مرکز تربیه معلم با ۵ بخش (در پنج ولسوالی) و پنج باب مکتب مسلکی در ولایت فعال است. لیسهٔ خصوصی راهدانش در سرپل فعالیت دارد.<ref>جاوید انتظار، دورنمای انکشافی سرپل، 1390ش، ص373.</ref> | '''معارف (آموزش و پرورش):''' در ولایت سرپل ۳۸۹ باب مکتب فعال است و ۱۶۰ هزار محصل مشغول تحصیل هستند که ۴۰ درصد آن را در دورن جمهوری اسلام افغانستان دختران تشکیل میدادند. تعداد ۳۵۰۰ معلم در این مکاتب تدریس میکردند. یک مرکز تربیه معلم با ۵ بخش (در پنج ولسوالی) و پنج باب مکتب مسلکی در ولایت فعال است. لیسهٔ خصوصی راهدانش در سرپل فعالیت دارد.<ref>جاوید انتظار، دورنمای انکشافی سرپل، 1390ش، ص373.</ref> | ||
'''[[تحصیلات عالی افغانستان|تحصیلات عالی]]:''' در سرپل با فعال شدن پوهنحی (دانشکدهٔ) تعلیم و تربیه از سال ۱۳۹۲ش آغاز به فعالیت کرده است. دانشگاه خصوصی [[امیر علیشیر | '''[[تحصیلات عالی افغانستان|تحصیلات عالی]]:''' در سرپل با فعال شدن پوهنحی (دانشکدهٔ) تعلیم و تربیه از سال ۱۳۹۲ش آغاز به فعالیت کرده است. دانشگاه خصوصی [[امیر علیشیر نوایی]] در این ولایت فعال است.<ref>جاوید انتظار، سرپل، دیروز، امروز و فردا، 1392ش، ص373.</ref> | ||
'''مدارس دینی:''' در سرپل حدود ۱۲ مدرسه و در ولسوالیهای دیگر حدود ۵۰ مدرسه علوم دینی به آموزش و تربیت طلاب مشغولاند که بسیاری متعلق به اهلسنتند .<ref>جاوید انتظار، سرپل، دیروز، امروز و فردا، 1392ش، ص111.</ref> | '''مدارس دینی:''' در سرپل حدود ۱۲ مدرسه و در ولسوالیهای دیگر حدود ۵۰ مدرسه علوم دینی به آموزش و تربیت طلاب مشغولاند که بسیاری متعلق به اهلسنتند .<ref>جاوید انتظار، سرپل، دیروز، امروز و فردا، 1392ش، ص111.</ref> | ||
| خط ۱۵۷: | خط ۱۵۷: | ||
'''زیارتگاهها:''' از جمله مزارات این ولایت عبارتند: | '''زیارتگاهها:''' از جمله مزارات این ولایت عبارتند: | ||
#امام خُرد (یحیی): مدفن | #امام خُرد (یحیی): مدفن [[امامزاده]] [[یحیی بن زید]] در شرق شهر سرپل قرار دارد. این قبر متعلق به یحیی بن زید بن علی است که در سال ۱۲۳ هجری در قریه ارغوی (قراغو امروزی) سرپل به [[شهادت]] رسیده است؛ | ||
#امام کلان: امام کلان، بنای تاریخی است در غرب شهر سرپل و در منطقهٔ بههمین نام قرار دارد؛ | #امام کلان: امام کلان، بنای تاریخی است در غرب شهر سرپل و در منطقهٔ بههمین نام قرار دارد؛ | ||
#مرقد میرسید علی در ولسوالی بلخاب؛ | #مرقد میرسید علی در ولسوالی بلخاب؛ | ||
| خط ۱۷۲: | خط ۱۷۲: | ||
جه پیغوله یکی از سدهای طبیعی در منطقهٔ بلخاب سرپل و یکی از مناظر توریستی در شمال افغانستان است که حالتی اسطورهای دارد. منبع آب این سد بندها و کوههای اطراف آن است. بند دُلدُل در غرب روستای ورزان از منابع اصلی [[آب]] آن بهشمار میرود. آب منطقهٔ سَگمان (درحدود یک آسیاب)، آب روستای قِشلاق که از چشمه «چَکَو» و کوه «قلفی» تأمین میشود، آب منطقهٔ جَنگَلَگ، آب روستای تَیلُوچ (شهرستان) که از بند «رُواَو» میآید، آب منطقهٔ خَم لُوچاَو (حدود سه آسیاب) و آب روستای کَمَرَک نیز از دیگر منابع آبی جه پیغوله است.<ref>رهیاب، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، ص361.</ref> | جه پیغوله یکی از سدهای طبیعی در منطقهٔ بلخاب سرپل و یکی از مناظر توریستی در شمال افغانستان است که حالتی اسطورهای دارد. منبع آب این سد بندها و کوههای اطراف آن است. بند دُلدُل در غرب روستای ورزان از منابع اصلی [[آب]] آن بهشمار میرود. آب منطقهٔ سَگمان (درحدود یک آسیاب)، آب روستای قِشلاق که از چشمه «چَکَو» و کوه «قلفی» تأمین میشود، آب منطقهٔ جَنگَلَگ، آب روستای تَیلُوچ (شهرستان) که از بند «رُواَو» میآید، آب منطقهٔ خَم لُوچاَو (حدود سه آسیاب) و آب روستای کَمَرَک نیز از دیگر منابع آبی جه پیغوله است.<ref>رهیاب، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، ص361.</ref> | ||
'''وسعت:''' طول جه حدود ۱ کیلومتر و عرض آن حداکثر ۵۰۰ متر است. برخی مردم محلی بر این باورند که عمق این جه در حدود ۳۰ متر بوده که در سالهای اخیر بهدلیل ریزش کوه، از این عمق کاسته شده است. در سالهای اخیر عمیقترین قسمت این جه یعنی «کَجِی ماهیخانه» را حدود ۹ متر تخمین زدهاند.<ref>«درهمزار بلخاب افغانستان سرزمین دریاچهها و چشمهها»، وبسایت فارس.</ref> | '''وسعت:''' طول جه حدود ۱ کیلومتر و عرض آن حداکثر ۵۰۰ متر است. برخی مردم محلی بر این باورند که عمق این جه در حدود ۳۰ متر بوده که در سالهای اخیر بهدلیل ریزش کوه، از این عمق کاسته شده است. در سالهای اخیر عمیقترین قسمت این جه یعنی «کَجِی ماهیخانه» را حدود ۹ متر تخمین زدهاند.<ref>«درهمزار بلخاب افغانستان سرزمین دریاچهها و چشمهها»، وبسایت فارس.</ref> | ||
'''میزان و مسیر آب:''' میزان آب وارد شده به این جه و خارج شده از آن حدود ۱۰ آسیاب آب است.<ref>رهیاب، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، ص362.</ref> در مسیر ورود به جه، از بند دلدل حدود سه آسیاب آب خارج شده و ابتدا جه دُلدُل و جه جنگل را تشکیل میدهد. سپس این آب در منطقهٔ دوآبی با آب سَگمان، درمنطقهٔ لَبنَی با آب قشلاق کَلان ودر منطقهٔ سرجه با آببند رُواَو و آب خم لُوچاَو مخلوط میشود. | '''میزان و مسیر آب:''' میزان آب وارد شده به این جه و خارج شده از آن حدود ۱۰ آسیاب آب است.<ref>رهیاب، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع) ج1، ص362.</ref> در مسیر ورود به جه، از بند دلدل حدود سه آسیاب آب خارج شده و ابتدا جه دُلدُل و جه جنگل را تشکیل میدهد. سپس این آب در منطقهٔ دوآبی با آب سَگمان، درمنطقهٔ لَبنَی با آب قشلاق کَلان ودر منطقهٔ سرجه با آببند رُواَو و آب خم لُوچاَو مخلوط میشود. | ||
| خط ۳۲۰: | خط ۳۲۰: | ||
بهارک در جنوبغرب روستای فریشقان و شهر تُکزار (مرکز السوالی سانچارک)، قرار داشته و با شهر تُکزار حدود ۷ کیلومتر فاصله دارد. این روستا از درهٔ انگشتشاه آغاز شده و به روستای قِزِلقلعه و دوآبَه ختم میشود. بهارک در مسیر راهی قرار دارد که تکزار را از طریق روستای شبوکند و منطقهٔ آبکلان به ولسوالی بلخاب ولایت سرپل وصل میکند.<ref>. میرحسینی، سانچارک در بستر زمان، 1388ش، ص91.</ref> | بهارک در جنوبغرب روستای فریشقان و شهر تُکزار (مرکز السوالی سانچارک)، قرار داشته و با شهر تُکزار حدود ۷ کیلومتر فاصله دارد. این روستا از درهٔ انگشتشاه آغاز شده و به روستای قِزِلقلعه و دوآبَه ختم میشود. بهارک در مسیر راهی قرار دارد که تکزار را از طریق روستای شبوکند و منطقهٔ آبکلان به ولسوالی بلخاب ولایت سرپل وصل میکند.<ref>. میرحسینی، سانچارک در بستر زمان، 1388ش، ص91.</ref> | ||
جمعیت اصلی روستا بیش از ۴۰۰ خانوار است که بخشی از آنها در شهرهای اطراف زندگی میکنند. بیشتر ساکنان بهارک از قوم تاجیک و دارای مذهب حنفی هستند. حدود یکپنجم مردم بهارک (کمتر از صد خانوار) شیعه هستند. هر دو قوم به [[فارسی دری|زبان دری]] صحبت میکنند.<ref>. میرحسینی، سانچارک در بستر زمان، 1388ش، ص43.</ref> | جمعیت اصلی روستا بیش از ۴۰۰ خانوار است که بخشی از آنها در شهرهای اطراف زندگی میکنند. بیشتر ساکنان بهارک از [[قوم تاجیک]] و دارای مذهب حنفی هستند. حدود یکپنجم مردم بهارک (کمتر از صد خانوار) شیعه هستند. هر دو قوم به [[فارسی دری|زبان دری]] صحبت میکنند.<ref>. میرحسینی، سانچارک در بستر زمان، 1388ش، ص43.</ref> | ||
====اقتصاد و امکانات رفاهی==== | ====اقتصاد و امکانات رفاهی==== | ||
