بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            = 
| زیرنویس تصویر    = 
| image_alt        =
| فایل پادکست      =زیارت.ogg 
| حجم فایلپادکست    =۹/۵۱ 
| تاریخ پادکست      =۸-۴-۱۴۰۵ 
| زیرنویس عنوان    = 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|زیارت}}'''؛ ملاقات پیشوایان دین یا حضور نزد قبر آنها یا اماکن مقدس با قصد تکریم.
'''{{درشت|زیارت}}'''؛ ملاقات پیشوایان دین یا حضور نزد قبر آنها یا اماکن مقدس با قصد تکریم.


'''زیارت'''، فراتر از یک حضور فیزیکی، حرکتی آگاهانه و ارتباطی عمیق و قلبی با مکان‌های مقدس و چهره‌های برجسته دینی از جمله پیامبران، امامان و صالحان است. این آیین [[معنویت|معنوی]] که با تکریم و نیت خالصانه برای تقرب انجام می‌شود، ریشه در میل فطری انسان به کمال و اتصال به منبع فیض دارد. این تجربه به یک آیین خاص محدود نیست و در ادیان توحیدی مانند یهودیت، مسیحیت و [[آیین زرتشت|زرتشت]] با رویکردهای متفاوت وجود دارد. در [[اسلام]] و به‌ویژه در [[شیعه]]، زیارت از ارکان مهم ارتباط با خدا و اولیای الهی به شمار می‌رود و دارای [[آداب]] و مبانی تربیتی مشخصی است؛ اهل‌سنت نیز بر استحباب آن تأکید دارند، هرچند جریان‌هایی مانند وهابیت با آن به تقابل پرداخته‌اند. در دنیای امروز، زیارت صرفاً یک عبادت فردی نیست، بلکه پدیده‌ای تمدن‌ساز با کارکردهای گستردۀ روان‌شناختی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نظیر انسجام هویت مذهبی در راهپیمایی اربعین است. با این حال، این سنت پویا در عصر حاضر با چالش‌هایی چون رویکردهای تجاری و مصرف‌زده، فشارهای زیرساختی و رسوخ خرافات روبه‌رو است.
'''زیارت'''، فراتر از یک حضور فیزیکی، حرکتی آگاهانه و ارتباطی عمیق و قلبی با مکان‌های مقدس و چهره‌های برجسته دینی از جمله پیامبران، امامان و صالحان است. این آیین [[معنویت|معنوی]] که با تکریم و نیت خالصانه برای تقرب انجام می‌شود، ریشه در میل فطری انسان به کمال و اتصال به منبع فیض دارد. این تجربه به یک آیین خاص محدود نیست و در ادیان توحیدی مانند یهودیت، مسیحیت و [[آیین زرتشت|زرتشت]] با رویکردهای متفاوت وجود دارد. در [[اسلام]] و به‌ویژه در [[شیعه]]، زیارت از ارکان مهم ارتباط با خدا و اولیای الهی به‌شمار می‌رود و دارای [[آداب]] و مبانی تربیتی مشخصی است؛ اهل‌سنت نیز بر استحباب آن تأکید دارند، هرچند جریان‌هایی مانند وهابیت با آن به تقابل پرداخته‌اند. در دنیای امروز، زیارت صرفاً یک عبادت فردی نیست، بلکه پدیده‌ای تمدن‌ساز با کارکردهای گستردهٔ روان‌شناختی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نظیر انسجام هویت مذهبی در راهپیمایی اربعین است. با این حال، این سنت پویا در عصر حاضر با چالش‌هایی چون رویکردهای تجاری و مصرف‌زده، فشارهای زیرساختی و رسوخ خرافات روبه‌رو است.


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
خط ۲۴: خط ۵۴:


==== زیارت در فرهنگ شیعه ====
==== زیارت در فرهنگ شیعه ====
{{اصلی|زیارت در فرهنگ شیعه}}
در فرهنگ شیعی، زیارت از اهمیت بسیاری برخوردار است و [[شیعیان]] علاوه بر زیارت مرقد [[پیامبر اکرم]] در مدینه، به زیارت پیشوایان مذهبی خود نیز اهتمام می‌ورزند و زیارت آنها، جزئی از آیین‌های مذهبی محسوب می‌شود. شیعیان دربارهٔ این انگاره، به مستندات زیر تمسک می‌کنند:
در فرهنگ شیعی، زیارت از اهمیت بسیاری برخوردار است و [[شیعیان]] علاوه بر زیارت مرقد [[پیامبر اکرم]] در مدینه، به زیارت پیشوایان مذهبی خود نیز اهتمام می‌ورزند و زیارت آنها، جزئی از آیین‌های مذهبی محسوب می‌شود. شیعیان دربارهٔ این انگاره، به مستندات زیر تمسک می‌کنند:
# با تکیه بر احادیث متواتر نزد [[شیعه]] و اهل‌سنت، زیارت پیامبر خدا مستحب و پسندیده است.<ref>امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۵، ص۱۱۲–۱۱۳.</ref>
# با تکیه بر احادیث متواتر نزد [[شیعه]] و اهل‌سنت، زیارت پیامبر خدا مستحب و پسندیده است.<ref>امینی، الغدیر، ۱۴۱۶ق، ج۵، ص۱۱۲–۱۱۳.</ref>
خط ۱۹۲: خط ۲۲۱:
* نجفی، حافظ، «زیارت در ادیان توحیدی و نقش معنوی و تمدنی»، وب‌سایت سامانه نشریات علمی دانشگاه علامه طباطبایی، تاریخ بازدید: ۱۰ شهریور ۱۴۰۱ش.
* نجفی، حافظ، «زیارت در ادیان توحیدی و نقش معنوی و تمدنی»، وب‌سایت سامانه نشریات علمی دانشگاه علامه طباطبایی، تاریخ بازدید: ۱۰ شهریور ۱۴۰۱ش.
* «نگاهی به نقش زیارت در تحولات اجتماعی و فرهنگی معاصر»، وب‌سایت مبل زیبا، تاریخ درج مطلب: ۹ مرداد ۱۴۰۴ش.
* «نگاهی به نقش زیارت در تحولات اجتماعی و فرهنگی معاصر»، وب‌سایت مبل زیبا، تاریخ درج مطلب: ۹ مرداد ۱۴۰۴ش.
{{پایان منابع}}{{آغاز منابع}}
* آبیار، زهرا، «برساخت هویت اجتماعی زنان در کنش زیارت (مورد مطالعه پیاده‌روی اربعین»، مطالعات بقاع و اماکن متبرکه، دوره ۱، شماره ۲۵، ۱۴۰۲ش.
* آبیار، زهرا، «برساخت هویت اجتماعی زنان در کنش زیارت (مورد مطالعه پیاده‌روی اربعین»، مطالعات بقاع و اماکن متبرکه، دوره ۱، شماره ۲۵، ۱۴۰۲ش.
* اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائده و البرهان فی شرح ارشاد الأذهان، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۰۳ق.
* اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائده و البرهان فی شرح ارشاد الأذهان، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۰۳ق.
خط ۲۲۴: خط ۲۵۲:
* واعظ جوادی، مرتضی، فلسفه زیارت و آئین آن، قم، اسراء، ۱۳۸۸ش.
* واعظ جوادی، مرتضی، فلسفه زیارت و آئین آن، قم، اسراء، ۱۳۸۸ش.
* واقدی، محمد بن عمر، المغازی، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۹ق.
* واقدی، محمد بن عمر، المغازی، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۹ق.
{{آغاز چپ‌چین}}
* Collins-Kreiner, Noga, “Researching Pilgrimage; Continunity and Transformation”, Annals of Tourism Research, 37(2), pp.440-456, 2010.
* Collins-Kreiner, Noga, “Researching Pilgrimage; Continunity and Transformation”, Annals of Tourism Research, 37(2), pp.440-456, 2010.
* Schmidt, Garbi, Being Seen by Many Eyes: Muslim Immigrant Women in the United States. In Kristin Aune, Sonya Sharma and Giselle Vincett (Eds.). Women and Religion in the West: Challenging Secularization. Ashgate Publishing Company, 2008.
* Schmidt, Garbi, Being Seen by Many Eyes: Muslim Immigrant Women in the United States. In Kristin Aune, Sonya Sharma and Giselle Vincett (Eds.). Women and Religion in the West: Challenging Secularization. Ashgate Publishing Company, 2008.
* Slavin, Sean, “Walking as Spiritual Practice: The Pilgrimage to Santiago de Compostela”, Body & Society, 9(3), pp.2-18, 2003.
* Slavin, Sean, “Walking as Spiritual Practice: The Pilgrimage to Santiago de Compostela”, Body & Society, 9(3), pp.2-18, 2003.
{{پایان چپ‌چین}}
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}