تشییع جنازه: تفاوت میان نسخه‌ها

تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، عملی [[مستحب]] است که از یک‌سو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس می‌دارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری می‌کند تا آنان از باقی‌مانده [[سرمایه عمر|سرمایۀ عمر]] خویش بهرۀ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاین‌رو در سخن و سیرۀ [[حضرت محمد]] و [[اهل‌بیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است.

== مراسم خاک‌سپاری ==

در فرهنگ‌های مختلف، مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان آداب متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما بدن انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85_%D9%85%D9%8A%D8%AA%D8%A7 بحار الانوار]، 1403ق، ج31، ص88.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از [[بدن]] قرار می‌گیرد، اطرافیان، پیکر ناتوان او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. ادب اسلامی دیگر آن است که [[جنابت|جُنُب]] و [[قاعدگی|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. [[مسلمانان]] پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، [[نماز میت|نماز]] می‌خوانند و آن را تا [[قبر|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. مسلمانان، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%8A%D9%87%D9%87_%D8%A5%D9%84%D9%89_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A8%D9%84%D8%A9 العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج2، ص18-131.</ref>

تشییع به معنای همراهی‌کردن با جنازه میت تا مکان خاک‌سپاری آن،<ref>مشکینی، [https://ar.lib.eshia.ir/86875/1/146/%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9 مصطلحات الفقه]، ۱۳۷۹ش، ص۱۴۶.</ref> در فرهنگ اسلامی، عملی [[مستحب]]<ref>نجفی، [https://ar.lib.eshia.ir/10088/4/263/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%87_%D8%A5%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A جواهر الکلام]، ۱۳۶۲ش، ج۴، ص۲۶۳ـ۲۶۴.</ref> و دارای پاداش معنوی بسیار است.<ref>حر عاملی، [https://ar.lib.eshia.ir/11025/3/143/%D8%A3%D9%84%D9%81_%D8%A3%D9%84%D9%81_%D8%AF%D8%B1%D8%AC%D8%A9 وسائل الشیعه]، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۱۴۳ و ۱۴۴، باب۲، حدیث۶.</ref> ازاین‌رو سفارش شده است که وابستگان و اطرافیان انسانی که از دنیا رفته است، دیگران را برای تشییع جنازه و [[نماز میت]]، خبر کنند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D9%8A%D9%86_%D8%A8%D9%85%D9%88%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86 العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج2، ص85.</ref>

* عبرت‌آموزی و تفکر درباره [[مرگ]] و [[آخرت]]؛

* حمل جنازه توسط چهار نفر از چهار طرف.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9_%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8 العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج2، ص85-86.</ref>

* سرگرم‌شدن به کارهای لغو بیهوده؛

* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [[العروة الوثقی]]، ١٤١٩ق، ج2، ص87.</ref>

مسلمانان و به‌ویژه شیعیان در آداب و مناسک دینی، پیرو [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] و اهل‌بیت او هستند. مورخان و حدیث‌نگاران در سیره پیامبر و [[اهل‌بیت]] به آداب بسیاری دربارۀ تشییع جنازه توجه کرده‌اند، ازجمله:

 

 

* ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، قم، دارالحدیث، 1416ق.

* طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، ١٤١٩ق.

* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، بیروت، مؤسسة الوفاء، 1403ق.

* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ۱۳۶۲-۱۳۶۹ش.