حجاب در دیدگاه قاسم امین: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۳۱: / خط ۳۱: @@
 '''{{درشت|حجاب در دیدگاه قاسم امین}}'''؛ دیدگاه قاسم امین در مورد پوشش زنان مسلمان.
-قاسم امین اندیشمند مصری، الزام زنان کشورش به پوشاندن چهره و جلوگیری از فعالیت‌های اجتماعی آنها را مخالف با دستورات دین اسلام می‌داند و با استناد به آیات [[قرآن]]، حدود حجاب واجب زنان مسلمان را پوشاندن تمام بدن، غیر از صورت و کَفِّین قلمداد می‌کند.
+[[قاسم امین]] اندیشمند مصری، الزام زنان کشورش به پوشاندن چهره و جلوگیری از فعالیت‌های اجتماعی آنها را مخالف با دستورات دین اسلام می‌داند و با استناد به آیات [[قرآن]]، حدود حجاب واجب زنان مسلمان را پوشاندن تمام بدن، غیر از صورت و کَفِّین قلمداد می‌کند.
 == معرفی ==
+{{اصلی|قاسم امین}}
 قاسم امین در سال ۱۸۶۳م در مصر متولد شد. وی مدرک لیسانس حقوق را از دانشگاهی در استانبول دریافت کرد و برای ادامهٔ تحصیل به کشور فرانسه سفر کرد. قاسم امین پس از بازگشت به مصر، ابتدا به‌عنوان وکیل مشغول به کار شد و پس از مدتی به‌عنوان مستشار دادگاه استیناف انتخاب شد. وی در سال ۱۸۹۹ میلادی کتاب «تحریرالمرأة» را در مورد مسائل مربوط به زنان به رشتهٔ تحریر درآورد که بازتاب‌های متعددی که اغلب در غالب مخالفت و اعتراض بودند در پی داشت. قاسم امین تقریباً یک سال بعد، کتاب «المرأة الجدیدة» را نوشت که در کنار بیان مسائل متعدد در حوزهٔ زنان، پاسخ‌های وی به انتقادات مخالفان در مورد اثر قبلی را دربرداشت. او در سال ۱۹۰۸ میلادی و در سن ۴۵ سالگی در کشور مصر از دنیا رفت.<ref>ابراهیمی، بررسی و نقد جایگاه اجتماعی زن از دیدگاه قاسم امین بر اساس اندیشهٔ شهید مطهری، 1396ش، ص8-9.</ref><ref>سجادی، بررسی دیدگاه قاسم امین در مورد زن و مطابقت آن با قرآن و سنت، 1386ش، ص46.</ref>
 == مفهوم‌شناسی ==
-قاسم امین، حجاب را با دو معنای پوشش زنان مسلمان در برابر [[نامحرم]] و اجبار زنان به خانه‌نشینی مورد بررسی قرار داده است.<ref>امین، تحریرالمرأة، 2005م، ص56؛ ص66-67.</ref>
+[[قاسم امین]]، [[حجاب]] را با دو معنای پوشش زنان مسلمان در برابر [[نامحرم]] و اجبار زنان به خانه‌نشینی مورد بررسی قرار داده است.<ref>امین، تحریرالمرأة، 2005م، ص56؛ ص66-67.</ref>
 == سیر شکل‌گیری دیدگاه قاسم امین ==
@@ خط ۴۶: / خط ۴۷: @@
 === آشنایی با دیدگاه‌های سید جمال‌الدین اسدآبادی و شیخ محمد عبده ===
-قاسم امین پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی در کشور مصر، برای تحصیل در رشتهٔ حقوق به استانبول سفر کرد.<ref>ابراهیمی، بررسی و نقد جایگاه اجتماعی زن از دیدگاه قاسم امین بر اساس اندیشهٔ شهید مطهری، 1396ش، ص8.</ref> وی پس از بازگشت به کشورش، با افکار و اندیشه‌های افرادی چون سید جمال‌الدین اسدآبادی و شیخ محمد عبده آشنا شد. این اندیشمندان به اصلاح شرایط اجتماعی کشور مصر و زدودن خرافات و سنت‌های غلط از احکام حقیقی دین اسلام توجه خاصی داشتند.<ref>سجادی، بررسی دیدگاه قاسم امین در مورد زن و مطابقت آن با قرآن و سنت، 1386ش، ص50-51.</ref>
+[[قاسم امین]] پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی در کشور مصر، برای تحصیل در رشتهٔ حقوق به استانبول سفر کرد.<ref>ابراهیمی، بررسی و نقد جایگاه اجتماعی زن از دیدگاه قاسم امین بر اساس اندیشهٔ شهید مطهری، 1396ش، ص8.</ref> وی پس از بازگشت به کشورش، با افکار و اندیشه‌های افرادی چون سید جمال‌الدین اسدآبادی و شیخ محمد عبده آشنا شد. این اندیشمندان به اصلاح شرایط اجتماعی کشور مصر و زدودن خرافات و سنت‌های غلط از احکام حقیقی دین اسلام توجه خاصی داشتند.<ref>سجادی، بررسی دیدگاه قاسم امین در مورد زن و مطابقت آن با قرآن و سنت، 1386ش، ص50-51.</ref>
 === تحصیل در کشور فرانسه ===
-قاسم امین تحصیلات تکمیلی خود را در فرانسه سپری کرد و شرایط فرهنگی و اجتماعی این کشور در شکل‌گیری اندیشه‌های وی اثر گذاشت.<ref>[http://jap.isca.ac.ir/article_2561.html جعفریان، «مسئلۀ حجاب و تأثیر اندیشه‌های قاسم امین مصری در ایران»،1380ش، ص67.]</ref> در آن زمان، اروپا از پیشرفت‌های علمی و اقتصادی زیادی برخوردار و شیوهٔ زندگی مردم و جایگاه اجتماعی زنان فرانسوی با کشورهای شرقی متفاوت بود. پس از آگاهی از دیدگاه‌های سید جمال‌الدین و محمد عبده، مشاهدهٔ این شرایط نیز در نگرش این اندیشمند به وضعیت زندگی زنان کشورش و لزوم بهره‌مندی آنان از تعلیم و تحصیل تأثیر زیادی داشت.<ref>سجادی، بررسی دیدگاه قاسم امین در مورد زن و مطابقت آن با قرآن و سنت، 1386ش، ص52-53.</ref>
+[[قاسم امین]] تحصیلات تکمیلی خود را در فرانسه سپری کرد و شرایط فرهنگی و اجتماعی این کشور در شکل‌گیری اندیشه‌های وی اثر گذاشت.<ref>[http://jap.isca.ac.ir/article_2561.html جعفریان، «مسئلۀ حجاب و تأثیر اندیشه‌های قاسم امین مصری در ایران»،1380ش، ص67.]</ref> در آن زمان، اروپا از پیشرفت‌های علمی و اقتصادی زیادی برخوردار و شیوهٔ زندگی مردم و جایگاه اجتماعی زنان فرانسوی با کشورهای شرقی متفاوت بود. پس از آگاهی از دیدگاه‌های سید جمال‌الدین و محمد عبده، مشاهدهٔ این شرایط نیز در نگرش این اندیشمند به وضعیت زندگی زنان کشورش و لزوم بهره‌مندی آنان از تعلیم و تحصیل تأثیر زیادی داشت.<ref>سجادی، بررسی دیدگاه قاسم امین در مورد زن و مطابقت آن با قرآن و سنت، 1386ش، ص52-53.</ref>
 === اسلام مدافع حقوق زنان ===
@@ خط ۵۹: / خط ۶۰: @@
 == جواز آشکار کردن چهره و کَفِّین در دین اسلام ==
-قاسم امین با استناد به آیهٔ ۳۱ سورهٔ نور معتقد است، اجبار زنان به استفاده از نقاب و پوشاندن صورت و کَفِّین (به‌معنای کف دو دست به‌همراه انگشتان و بخش پایین مچ دست)، مخالف احکام حجاب اسلامی است. وی عقیده دارد، فقهای مسلمان نیز آشکار بودن صورت، مچ و انگشتان دو دست زنان مسلمان را جایز می‌دانند. او، الزام زنان به پوشاندن چهره را مانعی برای برخی فعالیت‌های اجتماعی و تجاری، همچون معامله، خرید و فروش و ادای شهادت در دادگاه قلمداد می‌کند. قاسم امین معتقد است، استفاده از نقاب و بُرقَع حکمی اسلامی نیست و عادتی است که قبل از دین اسلام وجود داشت و در قرن نوزدهم میلادی نیز کماکان در برخی کشورهای غیرمسلمان رایج است.<ref>امین، تحریرالمرأة، 2005م، ص57-64.</ref>
+[[قاسم امین]] با استناد به آیهٔ ۳۱ سورهٔ نور معتقد است، اجبار زنان به استفاده از نقاب و پوشاندن صورت و کَفِّین (به‌معنای کف دو دست به‌همراه انگشتان و بخش پایین مچ دست)، مخالف احکام حجاب اسلامی است. وی عقیده دارد، فقهای مسلمان نیز آشکار بودن صورت، مچ و انگشتان دو دست زنان مسلمان را جایز می‌دانند. او، الزام زنان به پوشاندن چهره را مانعی برای برخی فعالیت‌های اجتماعی و تجاری، همچون معامله، خرید و فروش و ادای شهادت در دادگاه قلمداد می‌کند. قاسم امین معتقد است، استفاده از نقاب و بُرقَع حکمی اسلامی نیست و عادتی است که قبل از دین اسلام وجود داشت و در قرن نوزدهم میلادی نیز کماکان در برخی کشورهای غیرمسلمان رایج است.<ref>امین، تحریرالمرأة، 2005م، ص57-64.</ref>
 == پرده‌نشینی، حکم اختصاصی همسران پیامبر ==
@@ خط ۶۵: / خط ۶۶: @@
 == دیدگاه اندیشمندان در مورد اندیشهٔ قاسم امین ==
-دیدگاه‌های قاسم امین در کتاب تحریرالمرأة در کشور مصر و دیگر کشورهای مسلمان بازتاب گسترده‌ای در پی داشت و مقالات و کتاب‌های متعددی برای ردّ نظرات وی به رشتهٔ تحریر درآمد.<ref>[http://jap.isca.ac.ir/article_2561.html جعفریان،«مسئلۀ حجاب و تأثیر اندیشه‌های قاسم امین مصری در ایران»، 1380ش، ص67.]</ref>
+[[پرونده:قاسم-امین1.jpg|بندانگشتی|320x320پیکسل|کتاب قاسم امین]]
+دیدگاه‌های [[قاسم امین]] در کتاب تحریرالمرأة در کشور مصر و دیگر کشورهای مسلمان بازتاب گسترده‌ای در پی داشت و مقالات و کتاب‌های متعددی برای ردّ نظرات وی به رشتهٔ تحریر درآمد.<ref>[http://jap.isca.ac.ir/article_2561.html جعفریان،«مسئلۀ حجاب و تأثیر اندیشه‌های قاسم امین مصری در ایران»، 1380ش، ص67.]</ref>
 === عدم تبیین دقیق مفهوم حجاب ===
@@ خط ۷۱: / خط ۷۳: @@
 === اشاره نکردن به آیات و روایات متعدد پیرامون حجاب ===
-[[پرونده:قاسم-امین1.jpg|بندانگشتی|320x320پیکسل|کتاب قاسم امین]]
 قاسم امین برای بیان دیدگاه دین اسلام در مورد حدود واجب پوشش زنان مسلمان و نحوهٔ معاشرت با مردان نامحرم، فقط به یک روایت پیامبر و چند آیهٔ خاص از قرآن اشاره کرده است. آیهٔ ۵۹ سورهٔ احزاب به صراحت به همسران و دختران پیامبر و همهٔ زنان مسلمان دستور داده است که قواعد خاصی را در مورد پوشش در جامعه رعایت کنند. همچنین، روایات متعددی در مورد نحوهٔ معاشرت زنان و مردان نامحرم وجود دارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/15101/1/109 برقی، المحاسن،1371ق، ج1، ص 109]؛ [https://lib.eshia.ir/11024/14/142/و_من_صافح_إمرأة حرّعاملی، وسائل‌الشیعه، 1414ق، ج14، ص142]؛ [https://lib.eshia.ir/10107/2/565/حرم_نظر_الی_شعور_النسا ابن‌بابویه قمی، علل‌الشرایع، 1385ق، ج2، ص565.]</ref> اشاره به مجموعهٔ آیات و روایات پیرامون حجاب در تبیین دیدگاه دین اسلام ضروری است.<ref>[http://jiss.isca.ac.ir/article_20945.html آل‌کثیر و همکاران، «بررسی و نقد استنباط فمینسیت‌ها از حجاب»، 1394ش، ص157-159.]</ref>