همسردوستی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۴: / خط ۴: @@
 == مفهوم‌شناسی ==
-محبت شوهر نسبت به زن به دو دسته تقسیم می‌شود که عبارت‌اند از:
+دوست داشتن، به‌معنی مهرورزیدن و دلبستگی داشتن<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/دوست-داشتن?q=دوست%20داشتن دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه دوست داشتن.]</ref> می‌تواند رفتارهای متناسبی را در پی داشته باشد. یکی از اقسام مهرورزی، زن‌دوستی است که می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند.<ref>[https://zehnemovafagh.com/what-does-love-mean/#:~:text=دوست%20داشتن%20برای%20برقراری%20روابط، استرس%20و%20افسردگی «دوست داشتن یعنی چه»، وب‌سایت ذهن موفق پارسیان.]</ref> محبت شوهر نسبت به زن به دو دسته تقسیم می‌شود که عبارت‌اند از:
 # محبت کلامی: کارشناسان معتقدند بهترین نوع محبت شوهر نسبت به زن، محبت کلامی است که مرد با استفاده از الفاظ و عبارات عاشقانه و محبت‌آمیز، علاقهٔ خود را به همسرش ابراز می‌کند.
 # محبت رفتاری: عبارت است از ابراز علاقه با رفتار و اعمال از جانب شوهر مانند کمک‌کردن به زن در امور خانه و القای حس پشتیبانی به زن.<ref>[https://zojjim.com/محبت-مرد-به-زن-در-اسلام/ . «محبت مرد به زن در اسلام»، وب‌سایت زوجیم.]</ref>
@@ خط ۱۶: / خط ۱۶: @@
 # اختصاص‌دادن زمان کافی به زن؛ توجه به خواسته‌های عاطفی زن یکی از مهم‌ترین روش‌های محبت‌کردن شوهر نسبت به زن است. این امر با اختصاص دادن زمان کافی به‌منظور گفتگو با زن و پی‌بردن به خواسته‌های او میسر است. همچنین گذراندن اوقات فراغت با همسر، خاطره‌انگیزترین دقایق زندگی را برای زن ایجاد می‌کند.<ref>[https://namnak.com/محبت-به-زنان.p59388 . «زنان به این محبت‌های همسر نیاز دارند»، وب‌سایت نمناک.]</ref>
 # استفاده از کلمات محبت‌آمیز و عاشقانه؛<ref>[https://namnak.com/محبت-کردن.p65431 . «روش محبت کردن مردان به زنان در زندگی مشترک»، وب‌سایت نمناک.]</ref> زن‌ها به لحاظ عاطفی و احساسی نیاز به شنیدن سخنان و کلمات محبت‌آمیز از جانب همسر دارند.<ref>[https://namnak.com/محبت-به-زنان.p59388 . «زنان به این محبت‌های همسر نیاز دارند»، وب‌سایت نمناک.]</ref>
 # بخشش و کنترل خشم؛<ref>[https://namnak.com/محبت-کردن.p65431 . «روش محبت کردن مردان به زنان در زندگی مشترک»، وب‌سایت نمناک.]</ref> کارشناسان معتقدند درک‌کردن و بخشش زن از جانب شوهر و چشم‌پوشی از خطاهایی که زن به‌صورت سهوی انجام داده از دیگر روش‌هایی است که محبت شوهر به زن را نشان می‌دهد.<ref>[https://namnak.com/محبت-به-زنان.p59388 . «زنان به این محبت‌های همسر نیاز دارند»، وب‌سایت نمناک.</ref>
 # بازگو نکردن مستقیم کاستی‌های زن؛ در مواردی که زن، رفتارها یا اعمال اشتباهی دارد، بهتر است مرد با کمال احترام و با گفتگویی مسالمت‌آمیز این موضوع را با همسر خود در میان بگذارد.<ref>[https://zojjim.com/محبت-مرد-به-زن-در-اسلام/ . «محبت مرد به زن در اسلام»، وب‌سایت زوجیم.]</ref>
 همچنین تقویت روابط زناشویی، تقویت روابط عاطفی با همسر و توجه به خصوصیات زن، از دیگر روش‌های محبت شوهر نسبت به زن خود است.<ref>[https://namnak.com/محبت-کردن.p65431 . «روش محبت کردن مردان به زنان در زندگی مشترک»، وب‌سایت نمناک.]</ref>
@@ خط ۲۵: / خط ۲۵: @@
 # رفتاری؛ هدیه دادن، غذاخوردن با شوهر، استقبال از همسر، همدردی با همسر در مشکلات، اختصاص وقت معین به همسر، همکاری زن با شوهر در مسائل اقتصادی، آراستگی زن در محیط خانه، توجه به اقتضائات جنسی و اهمیت به حساسیت‌های رفتاری و اخلاقی شوهر از روش‌های ابراز علاقه رفتاری زن به شوهر است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/236898/fa . سرلک و سعیدی، «ابراز علاقه همسران؛ هنر زندگی در مسیر بندگی»، 1392ش، ص667.]</ref>
-== در اسلام ==
+=== شاخص‌های محبت به همسر ===
-در آموزه‌های اسلام، محبت شوهر به زن، یکی از عناصر تحکیم بنیان خانواده دانسته شده است. دین اسلام با توجه ویژه به احساسات و روحیات لطیف زن، همواره به رفتار حسنه و بر اساس احترام مرد نسبت به زن تأکید کرده است و از مرد می‌خواهد که علاوه بر ابراز احساسات کلامی، در رفتار خود نیز مِهر و علاقه خود را نسبت به زن ابراز کند.
+# توجه و تمرکز: شخصی که همسرش را دوست دارد، به او توجه کافی می‌کند.
+# احترام: به احساسات، نظرات و مواضع شخصی او احترام می‌گذارد.
+# پشتیبانی: در موقعیت‌های دشوار و نیازمندی‌های زندگی پشتیبان همسرش است.
+# ابراز احساسات مثبت: به او محبت می‌کند و به‌طور منظم و صادقانه به او علاقه خود را نشان می‌دهد.
+# صداقت و اعتماد: صداقت و اعتماد از مهم‌ترین نشانه‌های دوست داشتن است.
+# حمایت: برای پشتیبانی و حمایت از همسرش تلاش می‌کند.<ref>[https://zehnemovafagh.com/what-does-love-mean/#:~:text=دوست%20داشتن%20برای%20برقراری%20روابط، استرس%20و%20افسردگی «دوست داشتن یعنی چه»، وب‌سایت ذهن موفق پارسیان.]</ref>
+== رویکردها ==
+=== در اسلام ===
+در عصر جاهلیت، با زنان بدرفتاری می‌شد. زن را برده، پست و در ردیف حیوانات می‌دانستند و حتی دختران را زنده به‌گور می‌کردند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_58_سوره_نحل سوره نحل، آیه 58.]</ref> زمانی که به یکی از آنها مژده فرزند دختر می‌دادند، صورتش سیاه می‌شد، به شدت به خشم می‌آمد، خود را از قبیله پنهان می‌کرد و شک می‌کرد که آن فرزند را با قبول ننگ، نگه دارد یا زیر خاک کند. با آمدن اسلام شأن و منزلت زن‌ها بالا رفت. پیامبر اکرم تلاش می‌کرد تا نگاه پیروان خود را به زندگی خانوادگی، زن و روابط زناشویی تصحیح کند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/2387/سیره-نبوی-%C2«ÙÙØ·Ù-Ø¹ÙÙÛ%C2»?volumeNumber=4&pageNumber=42&viewType=html دلشاد تهرانی، سیره نبوی، منطق عملی، 1383ش، ج4، ص42.]</ref> اما در آموزه‌های اسلام، محبت شوهر به زن، یکی از عناصر تحکیم بنیان خانواده دانسته شده است. دین اسلام با توجه ویژه به احساسات و روحیات لطیف زن، همواره به رفتار حسنه و بر اساس احترام مرد نسبت به زن تأکید کرده است و از مرد می‌خواهد که علاوه بر ابراز احساسات کلامی، در رفتار خود نیز مِهر و علاقه خود را نسبت به زن ابراز کند. در آموزه‌های دینی از [[همسرآزاری]] نهی شده، به صبر بر آزار همسر و ابراز محبت به او توصیه شده است. در سخنی از نبی اکرم، محبوبیت زن و بوی خوش، هم‌تراز محبوبیت نماز قرار گرفته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/search/15339/عَنِ_النَّبِيِّ_ص_قَالَ%3A_حُبِّبَ_إِلَيَّ_مِنَ_الدُّنْيَا%5B3%5D_النِّسَاءُ_وَ_الطِّيبُ_وَ_قُرَّةُ_عَيْنِي_فِي_الصَّلَاةِ?https://lib.eshia.ir/15339/1/165 شیخ صدوق، الخصال، 1362ش، ج1، ص165.]</ref> اگرچه صاحب‌نظران در استناد این روایت به پیامبر خدا، ابهام دارند،<ref>[https://lib.eshia.ir/10508/2/197/فقال_عليّ-عليه_السلام-_لأنس_بن_مالك_و_براء_بن_عازب%3Aما_منعكما_أن_تقوما_فتشهدا شوشتری، قاموس الرجال، 1410ق، ج2، ص197]؛ جزایری، دروس اخلاق اسلامی، 1388ش، ص45.</ref> اما ذکر این روایت در متون روایی شیعه، نشان از توجه علمای شیعه به این دیدگاه دارد. در روایات دیگری نیز مضمون این دیدگاه تأیید شده است؛ مثلاً زن‌دوستی از اخلاق پیامبران، شاخص افزایش ایمان<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/5/320/يَزْدَادُ_فِي_الْإِيمَانِ_خَيْراً کلینی، الکافی، 1407ق، ج۵، ص320.]</ref> و از ویژگی‌های اهل‌بیت<ref>[https://www.hadithlib.com/hadithtxts/view/700308 محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۱۵۷.]</ref> شمرده شده و زنان، مصداق خیر کثیر،<ref>[https://lib.eshia.ir/11021/3/385/أَكْثَرُ_الْخَيْرِ_فِي_النِّسَاءِ شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، 1413ق، ج3، ص385.]</ref> معرفی شده‌اند. در برخی جوامع حدیثی شیعه، فصلی با نام «حب النساء»<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/5/320/بَابُ_حُبِّ_النِّسَاءِ کلینی، الکافی، 1407ق، ج۵، ص۳۲۰-321]؛ [https://lib.eshia.ir/11021/3/384/بَابُ_حُبِّ_النِّسَاءِ من لایحضره الفقیه، 1413ق، ج۳، ص۳۸۴].</ref> و «استحباب حب النساء المحللات»<ref>شیخ حرعاملی، وسائل الشیعه، 1316ق، ج۲۰، ص۲۱.</ref> دربارهٔ دوست‌داشتن زنان وجود دارد.<ref>[https://hadith.net/post/65508/اعتبار-سنجی-روايات-فتنه-بودن-زنان/p123/ راد و مجلسی‌راد، «اعتبارسنجی روایات فتنه بودن زنان»، 1393ش، ص123].</ref>
 [[محبت]] زن به شوهر یک رابطهٔ انسانی در زندگی زناشویی است. [[قرآن]] در آیه ۲۱ سوره روم، به رابطهٔ میان زن و مرد با کلمهٔ «موّدت» و «رحمت» اشاره کرده است. [[دین اسلام]] محبت زن به شوهر را فضیلت اخلاقی دانسته و میان [[ایمان]] به خدا و عشق و علاقه به همسر رابطه‌ای تنگاتنگ برقرار کرده است، به‌طوری که هر کس خدا دوست‌تر باشد، همسردوست‌تر است.<ref>. دلشاد تهرانی، «سیرهٔ نبوی؛ سیرهٔ خانوادگی»، 1388ش، ص64.</ref>
+==== در سیره حضرت محمد ====
+نبی اکرم، در سن ۲۵ سالگی با خدیجه ۴۰ ساله، ازدواج کرد و با وجود این که تعدد زوجات در فرهنگ عرب محدودیتی نداشت تا ۵۳ سالگی غیر از خدیجه همسری نداشت. از سوی دیگر، همه همسران بعدی پیامبر، به جز عایشه، بیوه بوده‌اند. برخی ازدواج‌های پیامبر با زنانی از طایفه‌های مختلف، به‌خاطر مصالح اجتماعی و سیاسی بوده است. بعضی قبیله‌ها به همین مقدار افتخار می‌کردند که پیامبر، زنی از آنان گرفته و پیوند اجتماعی با آنها برقرار کرده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_37_سوره_احزاب سوره احزاب، آیه 37.]</ref> در یک مورد هم، پیامبر برای شکستن سنت جاهلی منع ازدواج با زن پسرخوانده، پس از طلاق یا فوت شوهر او، زینب بنت جحش را بعد از طلاق شوهرش (زید بن حارثه) به عقد خود درآورد تا بعد از آن مسمانان نکاح زنان مطلقه پسرخوانده خود را گناه نپندارند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_37_سوره_احزاب سوره احزاب، آیه 37.]</ref> در بعضی منابع تاریخی آمده است، وقتی خداوند در قرآن<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_52_سوره_احزاب سوره احزاب، آیه 52.]</ref> به حضرت محمد دستور داد که دیگر با کسی ازدواج نکند، او نفس راحتی کشید و از شرّ درخواست قبیله‌ها و مردم آسوده شد.<ref>جزایری، دروس اخلاق اسلامی، 1388ش، ص43.</ref>
+مفهوم «دوست‌داشتن زنان» در سخن پیامبر اکرم با صیغه مجهول «حُبِّب» آمده است که از منظر صاحب‌نظران، گویای آن است که پیامبر خدا، گرایش عاطفی و مهرآمیز خود به زن را موهبتی الهی می‌داند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/78203/با-پیامبر-در-ساحت-عشق-و-محبت?SID=185818 شاملی، «با پیامبر در ساحت عشق و محبت، راهبردی در بهینه‌سازی تربیت عاطفی و هیجانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> الهی بودن این گرایش نشان از عاطفی‌بودن این میل و نه جنسی‌بودن آن دارد.<ref>جزایری، دروس اخلاق اسلامی، 1388ش، ص45.</ref>
+پیامبر خدا، با اعلام هم‌ترازی محبوبیت زن و عطر با محبوبیت نماز، بر محوریت نماز تأکید کرده است. او در سخن دیگری، دو رکعت نمازی شخص متأهل را برتر از هفتاد رکعت نماز شخص مجرد دانسته و دو رکعت نماز با بوی خوش را از هفتاد رکعت نماز بدون آن بافضیلت‌تر معرفی کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/search/15339/عَنِ_النَّبِيِّ_ص_قَالَ%3A_حُبِّبَ_إِلَيَّ_مِنَ_الدُّنْيَا%5B3%5D_النِّسَاءُ_وَ_الطِّيبُ_وَ_قُرَّةُ_عَيْنِي_فِي_الصَّلَاةِ?https://lib.eshia.ir/15339/1/165 شیخ صدوق، الخصال، 1362ش، ج1، ص167.]</ref> گزارش برخی از همسران پیامبر نشان می‌دهد که هرچند پیامبر به همسران خود علاقمند بود، اما هنگام نماز بی‌درنگ سخن‌گفتن با خدا را برمی‌گزید.<ref>طباطبائی، سنن النبی، 1366ش، ص251.</ref> از این منظر، عشق به جلوه‌های دنیایی با پالایش‌های شناختی و انگیزشی می‌تواند خداگونه و کمال‌آفرین باشد. از سوی دیگر همان‌طور که فرد از زن و بوی خوش لذت می‌برد، می‌تواند از نماز هم اگر به درستی انجام شود، لذت ببرد و به آرامش روانی و بصیرت دست یابد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/78203/با-پیامبر-در-ساحت-عشق-و-محبت شاملی، «با پیامبر در ساحت عشق و محبت، راهبردی در بهینه‌سازی تربیت عاطفی و هیجانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
+=== در عرفان ===
+ابن‌عربی در بررسی سخن پیامبر خدا بر این باور است که ذکر عطر و بوی خوش، پس از واژه نساء، به این دلیل است که زنان در نگاه هستی‌شناسانه، از رایحه تکوینی برخوردار هستند و برای این دیدگاه خود به یک ضرب‌المثل عربی استشهاد می‌کند که خوشبوترین عطرها را بوی دلپذیر گردن محبوب می‌داند.<ref>ابن‌عربی، فصوص الحکم، 1427ق، ص220.</ref> دوام عشق و محبت در خانواده به ارتباط آن با حق وابسته است. ابن عربی بر این باور است که محبت مرد به حضرت حق متعلق است، چراکه از او تکون یافته است. از این‌رو نبی اکرم آنگاه که از محبت زنان، بوی خوش و نماز خبر می‌دادند. نگفتند من آنها را دوست دارم بلکه فرمودند دوست داشتن آنها به من اعطا شد؛ زیرا محبت او به پردورگار تعلق داشت و او خود و همسران خود را از آن جهت دوست می‌داشت که به صورت رحمان آفریده شده و آیه و نشانه او بودند و او در این دوستی تخلق به اخلاق الهی می‌ورزید.<ref>. قیصری، شرح القیصری علی فصوص الحکم، ص476</ref>
 == پیامدهای مهرورزی در رابطه زناشویی ==
-محبت‌کردن و ابراز علاقه عاطفی و احساسی شوهر به زن، پیامدهای متعددی را به‌دنبال دارد که برخی از آنها عبارت‌اند از:
+دوست داشتن همسر، به فرد احساس آرامش، امنیت و انگیزه می‌دهد که به رابطه خود با همسر توجه کند و آن را قوی‌تر کند. افزایش اعتماد به نفس، کاهش استرس، افزایش نشاط، افزایش قابلیت‌ها و رضایت، بهبود در [[رابطه جنسی سالم|روابط جنسی]]، افزایش سطح [[حق سلامتی زنان|سلامتی]] و بهبود شخصیت فرزندان، از جمله فواید دوست داشتن همسر است.<ref>[https://zehnemovafagh.com/what-does-love-mean/#:~:text=دوست%20داشتن%20برای%20برقراری%20روابط، استرس%20و%20افسردگی «دوست داشتن یعنی چه»، وب‌سایت ذهن موفق پارسیان.]</ref> تأکید بر محبت به زنان، از جمله راهکارهای تحکیم روابط عاطفی میان شوهر و بانو و زمینه‌ساز پذیرش مسئولیت مهم تربیت فرزند است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/78203/با-پیامبر-در-ساحت-عشق-و-محبت شاملی، «با پیامبر در ساحت عشق و محبت، راهبردی در بهینه‌سازی تربیت عاطفی و هیجانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> محبت‌کردن و ابراز علاقه عاطفی و احساسی شوهر به زن، پیامدهای متعددی را به‌دنبال دارد که برخی از آنها عبارت‌اند از:
 # افزایش میزان وفاداری زن: از جمله آثار مثبت مهرورزی شوهر نسبت به زن افزایش میزان وفاداری زن نسبت به شوهر است. این امر سبب افزایش میزان علاقهٔ زن به زندگی مشترک می‌شود.<ref>[https://namnak.com/محبت-کردن.p65431 . «روش محبت کردن مردان به زنان در زندگی مشترک»، وب‌سایت نمناک.]</ref>
 # افزایش حس آرامش زوجین: ابراز محبت شوهر به زن، سبب افزایش و تقویت میزان آرامش جسمی و روحی زن می‌شود. این امر سبب تأمین نیاز روحی زنان و به‌صورت متقابل تأثیر آرامش زن بر شوهر و افزایش حس آرامش و رضایت‌مندی از زندگی توسط آنها می‌شود.
@@ خط ۸۴: / خط ۱۰۳: @@
 == منابع ==
 {{آغاز منابع}}
+* قرآن کریم.
 * «چگونه به شوهرم محبت کنم؟ (محبت به مرد)»، وب‌سایت همیار عشق، تاریخ بازدید: ۲۸ آبان ۱۴۰۱ش.
+* «دوست داشتن یعنی چه»، وب‌سایت ذهن موفق پارسیان، تاریخ بازدید: ۷ اسفند ۱۴۰۲ش.
 * «راهکارهای افزایش محبت بین زن وشوهر (بخش دوم)»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۲۸ آبان ۱۴۰۱ش.
 * «راهکارهای افزایش محبت شوهر به همسر»، وب‌سایت راسخون، تاریخ بازدید: ۲ دی ۱۴۰۱ش.
@@ خط ۹۷: / خط ۱۱۸: @@
 * «محبت مرد به زن در اسلام»، وب‌سایت زوجیم، تاریخ بازدید: ۲ دی ۱۴۰۱ش.
 * «نقش‌های شوهر نسبت به زن»، وب‌سایت بانک تحقیق، مقاله و پروژه دانشجویی، تاریخ بازدید: ۲ دی ۱۴۰۱ش.
+* ابن‌عربی، محی‌الدین، فصوص الحکم، قاهره، مکتبه الثقافه الدینیه، ۱۴۲۷ق.
 * افروز، غلامعلی، «روان‌شناس خانواده (۳)؛ همسران برتر». مجله پیوند، شماره ۲۱۶، ۱۳۷۶ش.
 * تمیمی‌آمدی، عبدالواحدبن محمد، «غرر الجکم و درر الکلم»، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۶ش.
+* جزایری، محمدعلی، دروس اخلاق اسلامی، قم، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، ۱۳۸۸ش.
 * دلشاد تهرانی، مصطفی، «سیرهٔ نبوی؛ سیرهٔ خانوادگی»، تهران: دریا، ۱۳۸۸ش.
+* دلشاد تهرانی، مصطفی، سیره نبوی، منطق عملی، تهران، دریا، ۱۳۸۳ش.
+* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۴ خرداد ۱۴۰۳ش.
+* راد، علی و مجلسی‌راد، زینب، «اعتبارسنجی روایات فتنه بودن زنان»، علوم حدیث، دوره ۱۹، ش۷۱، ۱۳۹۳ش.
 * سرلک، علی و سعیدی، فاطمه، «ابراز علاقه همسران، هنر زندگی در مسیر بندگی»، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، شماره ۴، ۱۳۹۲ش.
 * سرلک، علی و سعیدی، فاطمه، «ابراز علاقه همسران؛ هنر زندگی در مسیر بندگی»، فرهنگ در دانشگاه، شماره ۴، ۱۳۹۲ش.
+* شاملی، عباسعلی، «با پیامبر در ساحت عشق و محبت، راهبردی در بهینه‌سازی تربیت عاطفی و هیجانی»، ترجمه هادی حسین‌خانی، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۳۸۷ش.
+* شوشتری، محمدتقی، قاموس الرجال، قم، اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۰ق.
+* شیخ حر عاملی، محمد، وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آل‌البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۶ق.
+* شیخ صدوق، الخصال، به تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ش.
+* شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ق.
+* طباطبائی، محمدحسین، سنن النبی، ترجمه و ویراست محمدهادی فقهی، تهران، اسلامیه، ۱۳۶۶ش.
+* کلینی، محمد، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق.
+* محدث نوری، میرزاحسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم، مؤسسه آل‌البیت، بی‌تا.
 {{پایان منابع}}