لباس شهرت: تفاوت میان نسخهها
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | | تصویر = | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر = | ||
| image_alt = | | image_alt = | ||
| فایل پادکست =لباس شهرت از دیدگاه فقها.ogg | | فایل پادکست =لباس شهرت از دیدگاه فقها.ogg | ||
| حجم فایلپادکست = | | حجم فایلپادکست =۲/۸۱ | ||
| تاریخ پادکست = | | تاریخ پادکست =۱۵-۱-۱۴۰۵ | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = | ||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|لباس شهرت}}'''؛ لباسی زننده، غیرمعمول و سبب انگشتنما شدن. | |||
لباس شهرت، موجب مشهور و شناخته شدنِ نامتعارف فرد شده و جایگاه پوشندهٔ این نوع لباس از نظر فردی و اجتماعی تضعیف میشود. | |||
== مفهومشناسی == | |||
لباسی که از نظر جنس، رنگ، دوخت، مدل و هر چیز دیگری مانند گرانقیمتی یا کهنه بودن، موجب انگشتنما شدن انسان است، لباس شهرت نامیده میشود.<ref>[https://hawzah.net/fa/SpecialTopics/View/74626/2872/پوشیدن-لباس-شهرت-و-چسبان «پوشیدن لباس شهرت و چسبان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | |||
== معیار لباس شهرت == | |||
لباس شهرت بر اساس آدابورسوم هر جامعه تعریف میشود. معیار لباس شهرت با توجه به زمان و مکان متفاوت است، چه اینکه برخی لباسهای محلی اگر در مکان و زمان خودش پوشیده شوند کاملاً مرسوم هستند؛ اما اگر در زمان و مکان مناسبی پوشیده نشوند مصداقی از لباس شهرت هستند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=وسائل%20الشيعه%20الي%20تحصيل%20مسائل%20الشريعه%20جلد%205&option=com_dbook&task=readonline&book_id=1010384005&page=17&chkhashk=311A1DA22E&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component حرعاملی، وسائل الشیعه، 1412ق، ج5، ص17.]</ref> | |||
در آموزههای دینی، شاخصهایی برای لباس شهرت تعیین شده است: لباس شهرت از سر خودخواهی و با قصد خودنمایی انتخاب شده است،<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=پيامبر%20و%20جوان%20امروز&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13534&page=60&chkhashk=7CDACC2A04&sword=لباس%20شهرت&tmpl=component&lang=fa پورامینی، پیامبر و جوان امروز، 1388ش، ص60.]</ref> خلاف عرف بوده و بهشکلی غیرمعمول است که نظیر آن را کسی نپوشیده<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=فرهنگ%20و%20اجتماع&option=com_dbook&task=readonline&book_id=838&page=1474&chkhashk=5639A9D5F1&sword=لباس%20شهرت&tmpl=component&lang=fa فرهنگ و اجتماع، بیتا، ص1474.]</ref> و بهقصد مشهور شدن پوشیده میشود.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/لباس_شهرت «لباس شهرت»، دانشنامۀ ویکیفقه.]</ref> | |||
== لباس شهرت در روایات == | |||
آموزههای دینی، شهرت یافتن و انگشتنما شدن بهواسطهٔ پوشیدن لباس غیرِمعمول و نامتعارف را امری ناپسند میدانند. رسول خدا چنین پوششی را مورد غضب الهی و موجب خواری فرد دانسته<ref>[http://lib.eshia.ir/80765/1/90/لباس_شهرت خمینی، آداب نماز، 1413ق، ج1، ص90.]</ref> و همچنین پوشیدن لباس شهرت در دنیا را موجب پوشاندن لباس ذلت در آخرت میدانند.<ref>[http://lib.eshia.ir/12736/1/219/لباس_شهرت میرباقری، ترجمۀ مکارم الاخلاق حسن بن فضل طبرسی، 1365ش، ج1، ص219.]</ref> پوشیدن لباس خیرهکننده، گرانقیمت، غیرمعمول و کهنه که برای ریاکاری و جلب توجه باشد، مطلوب [[دین]] نیست. این نوع پوشش همراه با حس خودبرتربینی و انگشتنما شدن است که موجب ارتکاب گناه میشود.<ref>[http://lib.eshia.ir/26376/1/67/لباس_شهرت رکنی لموکی، احکام آراستگی ظاهری، 1386ش، ج1، ص67.]</ref> [[حضرت علی]] پوششی را توصیه کردهاند که مانعِ عیبدار شدن و موجب رغبت مردم باشد.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?name=علی%20عليه%20السلام%20محور%20وحدت&option=com_dbook&task=readonline&book_id=13952&page=171&chkhashk=454B06CD14&sword=لباس%20شهرت&Itemid=167&tmpl=component&lang=fa اسحاقی، علی علیه السلام محور وحدت، 1386ش، ص171.]</ref> [[امام صادق]] نیز دراینباره بهترین لباس برای مردم هر زمانه را لباس اهل آن زمان دانستهاند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11024/3/348/يَلْبَسُ_اَلْخَشِنَ_يَلْبَسُ_اَلْقَمِيصَ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، 1412ق، ج3، ص348.]</ref> | |||
== لباس شهرت در فقه اسلامی == | == لباس شهرت در فقه اسلامی == | ||
=== حکم شرعی === | === حکم شرعی === | ||
زمانی که | زمانی که پوشیدن لباس شهرت همراه با هتک حرمت و خواری شخص در دیدِ مردم باشد، پوشیدن آن [[حرام]] است و در صورتی که هتک حرمت نداشته و فقط در حد انگشتنما شدن فرد باشد، نظر مراجع در حرمت یا [[کراهت|کراهتِ]] پوشش آن متفاوت است.<ref>[http://lib.eshia.ir/10369/1/467/لباس_شهرت خمینی، رساله توضیح المسایل (مراجع)، بیتا، ج1، ص467.]</ref> اگر چه فقها اختلافی در حرمت پوشیدن لباس شهرت ندارند، اما معنا و مصداق لباس شهرت بین فقها اختلافی است.<ref>[http://neshasteasatid.com/taxonomy/term/2439 «مصداق و مفهوم صحیح لباس شهرت»، پایگاه اطلاعرسانی نشست دوره ای اساتید.]</ref> | ||
در نمازخواندن با لباس شهرت بین مراجع تقلید، اختلاف نظر وجود دارد. برخی نماز خواندن با لباس شهرت را موجب باطل شدن نماز و برخی آن را صحیح میدانند. برخی از مراجع نیز پوشش لباس شهرت در مواضع ضروریِ نماز مثل عورت را موجب باطل شدن نماز دانستهاند.<ref>[http://lib.eshia.ir/10369/1/467/ | در نمازخواندن با لباس شهرت بین مراجع تقلید، اختلاف نظر وجود دارد. برخی نماز خواندن با لباس شهرت را موجب باطل شدن نماز و برخی آن را صحیح میدانند. برخی از مراجع نیز پوشش لباس شهرت در مواضع ضروریِ نماز مثل عورت را موجب باطل شدن نماز دانستهاند.<ref>[http://lib.eshia.ir/10369/1/467/لباس_شهرت خمینی، رساله توضیح المسایل (مراجع)، بیتا، ج1، ص467.]</ref> | ||
=== در دیدگاه فقها === | === در دیدگاه فقها === | ||
از نظر [[امام خمینی]]، پوشیدن لباس شهرت، در افزایشِ میل نفسانی و تمایل قلبی انسان به دنیا، اثر گذاشته و | از نظر [[امام خمینی]]، پوشیدن لباس شهرت، در افزایشِ میل نفسانی و تمایل قلبی انسان به دنیا، اثر گذاشته و فخرفروشی، [[تکبر]]، [[ریا]] و دلبستگی به دنیا و تعصب جاهلانه را در انسان تقویت یا ایجاد میکند. ایشان از پوشش فاخرِ برخلافِ حد معمول و متعارف نهی کردهاند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11143/1/88/بالجمله خمینی، آداب الصلاة، 1388ش، ص89-88.]</ref> | ||
==پانویس== | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* اسحاقی، سید حسین، علی علیهالسلام محور وحدت، قم، دفتر عقل، | * اسحاقی، سید حسین، علی علیهالسلام محور وحدت، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۶ش. | ||
* «بیان قرآن کریم پیرامون لباس»، پایگاه خبری تحلیلی صراط، تاریخ درج مطلب: | * «بیان قرآن کریم پیرامون لباس»، پایگاه خبری تحلیلی صراط، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۰ش. | ||
* پورامینی، محمدباقر، پیامبر و جوان امروز، قم، کتاب طه، | * پورامینی، محمدباقر، پیامبر و جوان امروز، قم، کتاب طه، ۱۳۸۸ش. | ||
* «پوشیدن لباس شهرت و چسبان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: | * «پوشیدن لباس شهرت و چسبان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۳۹۸ش. | ||
* حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، دار | * حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، دار احیاء التراث، ۱۴۱۲ق. | ||
* خمینی، روحالله و سایر مراجع، رساله توضیح المسائل (مراجع)، جامعه مدرسین | * خمینی، روحالله و سایر مراجع، رساله توضیح المسائل (مراجع)، جامعه مدرسین حوزهٔ علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، بیتا. | ||
* خمینی، روحالله، آداب الصلاة، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ش. | * خمینی، روحالله، آداب الصلاة، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ش. | ||
* خمینی، روحالله، آداب نماز، قم، عروج مؤسسة | * خمینی، روحالله، آداب نماز، قم، عروج مؤسسة تنظیم ونشر آثار الإمام الخمینی، ۱۴۱۳ق. | ||
* رکنی لموکی، محمد تقی، | * رکنی لموکی، محمد تقی، احکام آراستگی ظاهری، قم، نمایندگی ولی فقیه ادارهٔ آموزشهای عقیدتی سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ۱۳۸۶ش. | ||
* صافی گلپایگانی، لطفالله، پاسخ کوتاه به | * صافی گلپایگانی، لطفالله، پاسخ کوتاه به ۵۷۰ پرسش از احکام، قم، دفتر تنظیم و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی حاج شیخ لطفالله صافی گلپایگانی، ۱۳۹۴ش. | ||
* | * فصلنامهٔ پژوهشی پرسشها و پاسخهای دینی صباح، مرکز مطالعات و پاسخگو به شبهات حوزههای علمیه، سال چهارم، شماره ۱۷–۱۸ پاییز و زمستان ۱۳۸۴ش. | ||
* «لباس شهرت»، | * «لباس شهرت»، دانشنامهٔ ویکی فقه، تاریخ بازدید: ۴ آذر ۱۴۰۱ش. | ||
* «لباس شهرت و استثناهای آن»، پایگاه اطلاعرسانی آیتالله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی، تاریخ درج مطلب: | * «لباس شهرت و استثناهای آن»، پایگاه اطلاعرسانی آیتالله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آذر ۱۳۹۲ش. | ||
* «معیار لباس شهرت چیست؟»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: | * «معیار لباس شهرت چیست؟»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۳۹۸ش. | ||
* «مصداق و مفهوم صحیح لباس شهرت»، پایگاه | * «مصداق و مفهوم صحیح لباس شهرت»، پایگاه اطلاعرسانی نشست دوره ای اساتید، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۳۹۹ش. | ||
* | * میرباقری، سید ابراهیم، ترجمهٔ مکارم الاخلاق حسن بن فضل طبرسی، تهران، فراهانی، ۱۳۶۵ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۷ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۱۱
پادکست مقاله | 🡇
|
لباس شهرت؛ لباسی زننده، غیرمعمول و سبب انگشتنما شدن.
لباس شهرت، موجب مشهور و شناخته شدنِ نامتعارف فرد شده و جایگاه پوشندهٔ این نوع لباس از نظر فردی و اجتماعی تضعیف میشود.
مفهومشناسی
لباسی که از نظر جنس، رنگ، دوخت، مدل و هر چیز دیگری مانند گرانقیمتی یا کهنه بودن، موجب انگشتنما شدن انسان است، لباس شهرت نامیده میشود.[۱]
معیار لباس شهرت
لباس شهرت بر اساس آدابورسوم هر جامعه تعریف میشود. معیار لباس شهرت با توجه به زمان و مکان متفاوت است، چه اینکه برخی لباسهای محلی اگر در مکان و زمان خودش پوشیده شوند کاملاً مرسوم هستند؛ اما اگر در زمان و مکان مناسبی پوشیده نشوند مصداقی از لباس شهرت هستند.[۲] در آموزههای دینی، شاخصهایی برای لباس شهرت تعیین شده است: لباس شهرت از سر خودخواهی و با قصد خودنمایی انتخاب شده است،[۳] خلاف عرف بوده و بهشکلی غیرمعمول است که نظیر آن را کسی نپوشیده[۴] و بهقصد مشهور شدن پوشیده میشود.[۵]
لباس شهرت در روایات
آموزههای دینی، شهرت یافتن و انگشتنما شدن بهواسطهٔ پوشیدن لباس غیرِمعمول و نامتعارف را امری ناپسند میدانند. رسول خدا چنین پوششی را مورد غضب الهی و موجب خواری فرد دانسته[۶] و همچنین پوشیدن لباس شهرت در دنیا را موجب پوشاندن لباس ذلت در آخرت میدانند.[۷] پوشیدن لباس خیرهکننده، گرانقیمت، غیرمعمول و کهنه که برای ریاکاری و جلب توجه باشد، مطلوب دین نیست. این نوع پوشش همراه با حس خودبرتربینی و انگشتنما شدن است که موجب ارتکاب گناه میشود.[۸] حضرت علی پوششی را توصیه کردهاند که مانعِ عیبدار شدن و موجب رغبت مردم باشد.[۹] امام صادق نیز دراینباره بهترین لباس برای مردم هر زمانه را لباس اهل آن زمان دانستهاند.[۱۰]
لباس شهرت در فقه اسلامی
حکم شرعی
زمانی که پوشیدن لباس شهرت همراه با هتک حرمت و خواری شخص در دیدِ مردم باشد، پوشیدن آن حرام است و در صورتی که هتک حرمت نداشته و فقط در حد انگشتنما شدن فرد باشد، نظر مراجع در حرمت یا کراهتِ پوشش آن متفاوت است.[۱۱] اگر چه فقها اختلافی در حرمت پوشیدن لباس شهرت ندارند، اما معنا و مصداق لباس شهرت بین فقها اختلافی است.[۱۲]
در نمازخواندن با لباس شهرت بین مراجع تقلید، اختلاف نظر وجود دارد. برخی نماز خواندن با لباس شهرت را موجب باطل شدن نماز و برخی آن را صحیح میدانند. برخی از مراجع نیز پوشش لباس شهرت در مواضع ضروریِ نماز مثل عورت را موجب باطل شدن نماز دانستهاند.[۱۳]
در دیدگاه فقها
از نظر امام خمینی، پوشیدن لباس شهرت، در افزایشِ میل نفسانی و تمایل قلبی انسان به دنیا، اثر گذاشته و فخرفروشی، تکبر، ریا و دلبستگی به دنیا و تعصب جاهلانه را در انسان تقویت یا ایجاد میکند. ایشان از پوشش فاخرِ برخلافِ حد معمول و متعارف نهی کردهاند.[۱۴]
پانویس
- ↑ «پوشیدن لباس شهرت و چسبان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ حرعاملی، وسائل الشیعه، 1412ق، ج5، ص17.
- ↑ پورامینی، پیامبر و جوان امروز، 1388ش، ص60.
- ↑ فرهنگ و اجتماع، بیتا، ص1474.
- ↑ «لباس شهرت»، دانشنامۀ ویکیفقه.
- ↑ خمینی، آداب نماز، 1413ق، ج1، ص90.
- ↑ میرباقری، ترجمۀ مکارم الاخلاق حسن بن فضل طبرسی، 1365ش، ج1، ص219.
- ↑ رکنی لموکی، احکام آراستگی ظاهری، 1386ش، ج1، ص67.
- ↑ اسحاقی، علی علیه السلام محور وحدت، 1386ش، ص171.
- ↑ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، 1412ق، ج3، ص348.
- ↑ خمینی، رساله توضیح المسایل (مراجع)، بیتا، ج1، ص467.
- ↑ «مصداق و مفهوم صحیح لباس شهرت»، پایگاه اطلاعرسانی نشست دوره ای اساتید.
- ↑ خمینی، رساله توضیح المسایل (مراجع)، بیتا، ج1، ص467.
- ↑ خمینی، آداب الصلاة، 1388ش، ص89-88.
منابع
- اسحاقی، سید حسین، علی علیهالسلام محور وحدت، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۶ش.
- «بیان قرآن کریم پیرامون لباس»، پایگاه خبری تحلیلی صراط، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۰ش.
- پورامینی، محمدباقر، پیامبر و جوان امروز، قم، کتاب طه، ۱۳۸۸ش.
- «پوشیدن لباس شهرت و چسبان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۳۹۸ش.
- حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، دار احیاء التراث، ۱۴۱۲ق.
- خمینی، روحالله و سایر مراجع، رساله توضیح المسائل (مراجع)، جامعه مدرسین حوزهٔ علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، بیتا.
- خمینی، روحالله، آداب الصلاة، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ش.
- خمینی، روحالله، آداب نماز، قم، عروج مؤسسة تنظیم ونشر آثار الإمام الخمینی، ۱۴۱۳ق.
- رکنی لموکی، محمد تقی، احکام آراستگی ظاهری، قم، نمایندگی ولی فقیه ادارهٔ آموزشهای عقیدتی سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ۱۳۸۶ش.
- صافی گلپایگانی، لطفالله، پاسخ کوتاه به ۵۷۰ پرسش از احکام، قم، دفتر تنظیم و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی حاج شیخ لطفالله صافی گلپایگانی، ۱۳۹۴ش.
- فصلنامهٔ پژوهشی پرسشها و پاسخهای دینی صباح، مرکز مطالعات و پاسخگو به شبهات حوزههای علمیه، سال چهارم، شماره ۱۷–۱۸ پاییز و زمستان ۱۳۸۴ش.
- «لباس شهرت»، دانشنامهٔ ویکی فقه، تاریخ بازدید: ۴ آذر ۱۴۰۱ش.
- «لباس شهرت و استثناهای آن»، پایگاه اطلاعرسانی آیتالله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آذر ۱۳۹۲ش.
- «معیار لباس شهرت چیست؟»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۳۹۸ش.
- «مصداق و مفهوم صحیح لباس شهرت»، پایگاه اطلاعرسانی نشست دوره ای اساتید، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۳۹۹ش.
- میرباقری، سید ابراهیم، ترجمهٔ مکارم الاخلاق حسن بن فضل طبرسی، تهران، فراهانی، ۱۳۶۵ش.