پرش به محتوا

سلام نظامی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''<big>سلام نظامی</big>'''؛ نمادی تشریفاتی از احترام و وفاداری در عرصه‌های مختلف نظامی و ورزشی.<ref group="دیدگاه">این مقاله یک مشکل اساسی دارد. مدخل سلام نظامی است، ولی محتوا تقریبا در مورد سلام نظامی ورزشکاران است. از این رو لازم است که اول سلام نظامی کامل بحث شود و سپس سلام نظامی ورزکاران و دانشجویان و موارد دیگر اگر اجرا شده است بحث شود. </ref>
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =سلام نظامی.jpg
| زیرنویس تصویر    =سرلشکر [[سید عبدالرحیم موسوی|عبدالرحیم موسوی]] در حال ادای [[سلام نظامی]] به یک [[سرباز]] در مراسم دانش‌آموختگی
|image_alt=سرلشکر عبدالرحیم موسوی
| فایل پادکست      =سلام نظامی.ogg
| حجم فایلپادکست    =2/71
| تاریخ پادکست      =11-10-1404
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|سلام نظامی}}'''؛ نماد وفاداری و احترام نیروهای مسلح به ارزش‌های اجتماعی خاص مانند پرچم و سرود ملی.


سلام نظامی یک رفتار نمادین برای ادای احترام میان نظامیان یا احترام نظامیان به [[پرچم]]، [[سرود ملی]] و مقامات عالی‌رتبه است. در [[ایران]]، این حرکت ریشه در سنت‌های دیرین ارتش‌های باستانی داشته و در دوران معاصر با آیین‌نامه‌های انضباطی نیروهای مسلح مدون شده است. در سال‌های اخیر، استفاده از این نشان در میادین ورزشی توسط ورزشکاران غیرنظامی و دانشجویان برای ادای احترام به [[شهدا]] به نمادی از [[همبستگی ملی]] و آمادگی دفاعی تبدیل شده است.
سلام نظامی، یک رفتار نمادین برای ادای احترام نظامیان به [[پرچم]]، [[سرود ملی]] و مقامات عالی‌رتبه یا مافوق است. در [[ایران]] معاصر، این حرکت نمادین در آیین‌نامه‌های انضباطی [[نیروهای مسلح|نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران]] مدون شده است. در سال‌های اخیر، ورزش‌کاران در برخی میادین ورزشی و همچنین [[دانشجو|دانشجویان]] در مراسم‌های خاص، برای ادای احترام به [[شهید|شهیدان]]، پرچم و سرود ملی از این حرکت نمادین استفاده می‌کنند. امروزه سلام نظامی در حوزه‌های گوناگون به نماد [[همبستگی ملی]] و آمادگی دفاعی تبدیل شده است.


== تاریخچه و فلسفه سلام نظامی<ref group="دیدگاه">قبل از تاریخچه لازم است که سلام نظامی تعریف شود. هندسه به تعریف شباهت دارد تا هندسه بحث. تاریخچه و فلسفه از همدیگر جدا شود. هر کدام به صورت دقیق بحث شود. شاید لازم باشد که تاریخچه در جهان نیز بحث شود. </ref> ==
== مفهوم‌شناسی ==
پیشینۀ ادای احترام نظامی در ایران به دوران باستان بازمی‌گردد. در سنگ‌نگاره‌های به‌جا مانده از [[دوران هخامنشی]]، [[مادها]] و [[پارسی‌ها]] در حضور [[پادشاه]]، دست راست خود را به نشانۀ احترام در مقابل دهان نگاه می‌داشتند که به «کُنش دست» معروف است. این سنت در دوران ساسانی نیز با تغییراتی در تشریفات دربار ادامه یافت.<ref>[https://www.kojaro.com/history-art-culture/118491-persepolis-know-better-imperial-treasury-secrets/ «خزانه شاهی هخامنشیان در مجموعه پرسپولیس»، وب‌سایت کجارو.]</ref> از منظر [[نشانه‌شناسی]]، سلام نظامی نمادی از [[انضباط]]، [[وفاداری]]، [[همبستگی]] و اعلام حضور برای انجام مأموریت‌های ملی است. برخلاف ژست‌های عمومی مانند قرار دادن دست روی قلب، سلام نظامی نماد [[مقاومت]] است<ref group="دیدگاه ">همیشه نماد مقاومت نیست. چون در همه جا این رسم وجود دارد. گاهی به نماد مقاومت تبدیل میشود. ان هم در زمانی که از سوی اصنافی غیر از نظامیان استفاده شود</ref>.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/239718/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA «سلام نظامی، پیام بی‌کلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز.]</ref> پس از [[پیروزی انقلاب اسلامی]]، این حرکت با حفظ ساختار فنی، در آیین‌نامه‌های انضباطی [[نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران]] به‌عنوان نمادی از آمادگی، انضباط و تجدید میثاق با ارزش‌های ملی و مذهبی تثبیت شد<ref group="دیدگاه ">سه خط آخر تکراری دارد</ref>.<ref>[https://shenasname.ir/defa/20714-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B6%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون.]</ref>
واژهٔ سلام از ریشهٔ سلم به‌معنای [[سلامت]]، [[امنیت]] و [[صلح]] است.<ref>[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/%25D8%25B3%25D9%2584%25D8%25A7%25D9%2585 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ سلام.]</ref> سلام نظامی در اصطلاح، ادای احترام نظامیان به مقام مافوق خود است. امروزه در ایران، نظامیان برای سلام نظامی به‌صورت فردی، دست راست خود را بالا می‌برند و رو به مخاطب، انگشتان را به پیشانی و سایبان کلاه نزدیک می‌کنند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/100045/سلام-نظامی-در-قرون-متفاوت «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وب‌سایت تبیان.]</ref>


== انواع سلام نظامی در آیین‌نامه ایران<ref group="دیدگاه ">آیین نامه ایران تعبیر دقیق نیست. </ref> ==
== تاریخچه ==
بر اساس آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، سلام نظامی به اشکال زیر اجرا می‌شود:<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7405452/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D9%86-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86 «قوانین جالب ادای احترام نظامی در نیروهای مسلح + تصاویر و متن قانون»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
پیشینهٔ ادای احترام نظامی در ایران به [[هخامنشیان|دوره هخامنشیان]] بازمی‌گردد. در نقش‌برجسته بارِ عام [[داریوش]] بزرگ در [[تخت‌جمشید]]، یکی از مقامات [[مادها]] در حال ادای احترام به [[پادشاه]] تصویر شده است؛ در این آیین، فرد دست خود را به‌گونه‌ای مقابل دهان گرفته که کف دست رو به صورت است. این سنت در [[ساسانیان|دورهٔ ساسانی]] تغییر شکل داد و به‌صورت نشان‌دادن انگشت سبابه درآمد؛ این حالت در نقش‌برجسته‌هایی مانند رَس شَمرا دیده می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20130515151229-9462-35.pdf معینی‌سام، «آیین احترام در زمان هخامنشیان و ساسانیان»، 1391ش، ص109 و 113.]</ref>
 
دربارهٔ ریشه سلام نظامی به‌صورت دست کنار سر، گفته می‌شود [[شوالیه]]‌ها برای شناسایی یکدیگر یا ادای احترام به مقام بالاتر، نقاب کلاه‌خود را با دست راست بالا می‌زدند. این حرکت در قرن ۱۸ میلادی در ارتش‌های اروپایی به‌صورت تماس دست با لبه کلاه یا شقیقه، تثبیت شد.<ref>[https://www.tebyan.net/news/100045/سلام-نظامی-در-قرون-متفاوت «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وب‌سایت تبیان.]</ref> این شکل از سلام نظامی، در [[قاجاریه|دورهٔ قاجار]] و هم‌زمان با تأسیس [[دارالفنون]] توسط مستشاران نظامی اتریشی و فرانسوی وارد آیین‌نامه‌های ارتش ایران شد.<ref>[https://mahfouzi-museum.com/تشکیل-ارتش-نوین-ایران/ زال‌پور، «تشکیل ارتش نوین ایران»، وب‌سایت موزه دکتر محفوظی.]</ref> این ساختار پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] نیز حفظ و در آیین‌نامه‌های انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تثبیت شد.<ref>[https://shenasname.ir/defa/20714-آیین-نامه-انضباطی-نیروهای-مسلح «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون.]</ref>
 
== انواع سلام نظامی در آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح ایران ==
بر اساس آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، سلام نظامی به اشکال زیر اجرا می‌شود:<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7405452/قوانین-جالب-ادای-احترام-نظامی-در-نیروهای-مسلح-تصاویر-و-متن-قانون «قوانین جالب ادای احترام نظامی در نیروهای مسلح + تصاویر و متن قانون»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|'''نوع سلام'''
|'''نوع سلام'''
خط ۱۳: خط ۴۶:
|'''کاربرد'''
|'''کاربرد'''
|-
|-
|'''دست به کلاه/ شقیقه'''
|'''سلام دست'''
|بلند کردن دست راست، چسباندن انگشتان و قرار دادن لبه دست کنار چشم یا لبه کلاه.
|بلند کردن دست راست به نحوی که انگشتان چسبیده به هم، کشیده و بند اول انگشت سبابه در امتداد گوشه ابروی راست یا لبه [[کلاه]] باشد.
|معمول‌ترین نوع سلام در حالت انفرادی.
|رایج‌ترین نوع احترام انفرادی برای پرسنل دارای کلاه.
|-
|-
|'''پیش‌فنگ'''
|'''پیش‌فنگ'''
|نگه داشتن سلاح در مقابل بدن.
|قرار دادن سلاح (معمولاً تفنگ) به‌صورت عمودی در مقابل بدن با فواصل تعیین‌شده.
|ادای احترام رسمی یگان‌های مسلح به مقامات یا پرچم.
|ادای احترام رسمی یگان‌های مسلح به پرچم، سرود ملی و مقامات عالی‌رتبه.
|-
|-
|'''سلام با سر'''
|'''احترام یگانی'''
|حرکت کوتاه سر به‌سمت هدف.
|صدور فرمان «خبردار» توسط فرمانده و ادای احترام هم‌زمان اعضای یگان.
|زمانی که نظامی بدون کلاه است یا دستش مشغول است.
|در [[مراسم صبحگاه]]، [[تشریفات نظامی]] و هنگام ورود مقام ارشد به محل استقرار یگان.
|-
|'''ادای احترام دسته‌جمعی'''
|فرمان «خبردار» توسط فرمانده یگان.
|در صبحگاه‌ها و هنگام ورود مقام ارشد.
|}
|}


== سلام نظامی ورزشکاران ایرانی ==
== سلام نظامی در میادین ورزشی ==
در سال‌های اخیر<ref group="دیدگاه ">مشخص شود که سال های اخیر چه زمانی است؟</ref>، ادای سلام نظامی توسط [[ورزشکاران ایرانی]] در میادین<ref group="دیدگاه ">فارسی را به عربی جمع نبندید. میدان‌های بین المللی</ref> بین‌المللی، فراتر از یک ادای احترام ساده، به یک پدیدۀ اجتماعی-فرهنگی و بخشی از زبان نمادین [[هویت ایرانی]] معاصر<ref group="دیدگاه ">معاصر اینجا دقیق نیست</ref> تبدیل شده است. این حرکت که اغلب روی [[سکوهای قهرمانی]] یا هنگام پخش سرود ملی انجام می‌شود، در ادبیات رسانه‌ای ایران به‌عنوان [[دیپلماسی ورزشی]] به سبک ایرانی<ref>[https://defapress.ir/fa/news/762424/%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> و پیام بی‌کلام [[استقامت]]<ref>[https://nournews.ir/fa/news/239718/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA «سلام نظامی، پیام بی‌کلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز.]</ref> شناخته می‌شود.
ادای سلام نظامی توسط برخی ورزش‌کاران ایرانی در رقابت‌های بین‌المللی، به‌ویژه در دههٔ ۱۳۹۰ و ۱۴۰۰ش، بازتاب‌های رسانه‌ای و سیاسی گسترده‌ای داشته است. این حرکت معمولاً روی سکوهای قهرمانی یا هنگام پخش [[سرود ملی|سرود ملی جمهوری اسلامی ایران]] انجام می‌شود.
 
=== انگیزه‌ها و لایه‌های معنایی سلام نظامی<ref group="دیدگاه">عنوان با زیر عنوان سازگار نیست. اولا از انگیزه اصلا بحث نشده است، بلکه آنچه بررسی شده از سنخ دلالت معنایی است. ثانیا اینجا علت کاربرد دارد تا انگیزه که از سنخ دلیل است. </ref> ===
بر پایه تحلیل‌های منتشر شده در منابع معتبر داخلی<ref group="دیدگاه">این تعبیر «بر پایه تحلیل‌های منتشر شده در منابع معتبر داخلی» با مقالات علمی پژوهشی سنخیت دارد. </ref>، این ژست<ref group="دیدگاه ">تعبیر ژست معنای مورد نظر را نمی رساند. تعبیر نماد ورزشی استفاده شود بهتر است.</ref> ورزشی حامل دلالت‌های زیر است:
 
* '''نماد [[قدرت نرم]] و همبستگی ملی:''' این حرکت ابزاری<ref group="دیدگاه ">تعبیر ابزار خوب نیست. روش یا تعبیر دیگر استفاده شود</ref> برای نمایش [[انسجام ملی]] در برابر فشارهای خارجی و [[جنگ روایت‌ها]]<ref group="دیدگاه ">جنگ روایت ها نیست. بلکه جنگ نمادها است</ref> است. [[ورزشکار]] خود را «[[سرباز وطن]]» معرفی کرده و پیوند میان استادیوم و متن جامعه را تقویت می‌کند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/778070/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D8%B3-%D9%88%D8%B7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* '''پاسخ به تهدیدات بین‌المللی:''' تکرار این حرکت در بازه‌های زمانی حساس مانند [[جنگ‌های روانی]] یا پس از تنش‌های نظامی، واکنشی آگاهانه برای مخابرۀ پیام ایستادگی و [[اقتدار ملی]] به جهانیان تلقی می‌شود.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/239718/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA «سلام نظامی، پیام بی‌کلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز.]</ref>
* '''اعلام آمادگی برای صیانت از عزت و امنیت:''' ورزشکاران به‌عنوان فرزندان ایران، آماده‌اند برای حفظ [[عزت]] و [[امنیت]] کشور ایستادگی کنند. این حرکت نشان‌دهندۀ آن است که آن‌ها خود را در صف اول [[دفاع]] از هویت ملی می‌بینند<ref group="دیدگاه">به نظرم بعد از که ... عبارت اضافی است. </ref>.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/239718/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA «سلام نظامی، پیام بی‌کلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز.]</ref>


=== اثر روان‌شناختی و فرهنگی<ref group="دیدگاه">ماهیت بحث روان شناختی و فرهنگی متفاوت است. از همدیگر جدا شود. روانشناختی فردی و فرهنگی جمعی است. </ref> سلام نظامی ===
=== نمونه‌های شاخص ===
از منظر روان‌شناسی اجتماعی، لحظۀ پخش سرود ملی یک نقطه اوج هیجانی است. نمایش سلام نظامی در این لحظه، باعث شکل‌گیری [[حافظۀ جمعی]] تصویری در ذهن مخاطب می‌شود که حس [[غرور ملی]] را تقویت کرده و مرزهای اختلاف داخلی را موقتاً کنار می‌زند. همچنین، این ژست<ref group="دیدگاه">تعبیر ژست اصلاح شود</ref> با سنت‌های دیرین ایرانی در احترام به بزرگان و وفاداری به کل بزرگ‌تر یعنی [[میهن]] گره خورده است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/239718/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA «سلام نظامی، پیام بی‌کلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز.]</ref>
[[پرونده:سلام نظامی1.jpg|جایگزین=سلام نظامی امیرحسین زارع |بندانگشتی|ادای سلام نظامی توسط [[امیرحسین زارع]] در رقابت‌های [[مسابقات کشتی قهرمانی جهان|کشتی قهرمانی جهان]] (۲۰۲۵م کرواسی)]]
* '''[[امیرحسین زارع]]:''' وی پس از کسب مدال طلای سنگین‌وزن [[کشتی آزاد]] قهرمانی جهان، روی سکوی قهرمانی سلام نظامی داد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/778070/سلامی-از-جنس-وطن‌پرستی «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* '''تیم‌های ملی:''' در سال‌های اخیر، بازیکنان تیم‌های ملی [[والیبال]]، [[بسکتبال]] و [[هندبال]] در رده‌های مختلف [[زنان]] و [[مردان]] در مراسم آغازین مسابقات و هنگام پخش سرود ملی، به‌صورت تیمی اقدام به ادای سلام نظامی کرده‌اند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/762424/دیپلماسی-ورزشی-به-سبک-ایرانی «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>


=== نمونه‌های شاخص<ref group="دیدگاه">نمونه‌های شاخص سلام نظامی ورزشکاران</ref> و بازتاب‌های رسانه‌ای سلام نظامی ===
=== دیدگاه‌ها و تفسیرها ===
ادای سلام نظامی در میادین ورزشی طی سال‌های اخیر به‌شکلی گسترده در میان تیم‌های ملی و ورزشکاران انفرادی تکرار شده است. از جمله برجسته‌ترین این موارد می‌توان به سلام نظامی «امیرحسین زارع» بر سکوی قهرمانی کشتی جهان<ref>[https://defapress.ir/fa/news/778070/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D8%B3-%D9%88%D8%B7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> و حرکت دسته‌جمعی بازیکنان تیم‌های ملی [[والیبال]]، [[بسکتبال]] و [[هندبال]] در دو بخش مردان و زنان هنگام پخش سرود ملی اشاره کرد<ref group="دیدگاه">تاریخ ها را حتما درج کنید. وقتی این پدیده ها از تاریخ خود جدا می شود بی معنا میشود</ref>.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/762424/%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> رسانه‌های داخلی، این دست اقدامات را که در رشته‌های مدال‌آوری چون [[کشتی]]، [[تکواندو]] و [[کاراته]] به یک سنت تبدیل شده است، نمادی از تبدیل شدن ورزشکار به سرباز وطن و بیانیه‌ای<ref group="دیدگاه">تعبیر بیانیه شاید مناسب نباشد. از تعابیری استفاده کنید که در مظان مدخل شدن باشد. </ref> تصویری از [[اراده ملی]] برای صیانت از عزت و امنیت کشور تعبیر کرده‌اند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/762424/%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> این بازتاب‌ها نشان‌دهنده آن است که ژست مذکور در حافظۀ جمعی تصویری ایرانیان، به‌عنوان پیامی بی‌کلام از استقامت یک ملت در برابر فشارهای بین‌المللی جای گرفته است.<ref group="دیدگاه">از تعبیر نمادی از ..... تا پایان اضافی به نظرم اضافی است. چون قبلا همین مطلب با همین عبارت ذیل عنوان انگیزه و لایه های معنایی ... بحث شد. در این صورت بخش دوم عنوان هم اصلاح شود</ref>
دربارهٔ انگیزه و پیامد این اقدام، دو رویکرد متفاوت در رسانه‌ها وجود دارد:
* '''رسانه‌های ایران:''' این اقدام را نشانه‌ای از [[انسجام ملی]]، [[وطن‌دوستی]]، صیانت از [[هویت ملی]]، [[امنیت ملی]]، [[عزت ملی]]، [[منافع ملی]] و ادای احترام به شهدای [[جنگ ۱۲ روزه]] توصیف می‌کنند. برخی تحلیل‌گران، این حرکت را نوعی [[دیپلماسی ورزشی]] می‌دانند که هدف آن نمایش [[اقتدار ملی|اقتدار]] [[اقتدار ملی|ملی]]، [[ثبات سیاسی]] و ایستادگی در برابر فشارهای بین‌المللی است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/778070/سلامی-از-جنس-وطن‌پرستی «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* '''منتقدان و رسانه‌های خارج از ایران:''' گروهی از منتقدان و رسانه‌هایی مانند ''[[ایران‌اینترنشنال]]'' و ''[[من‌وتو]]''، این اقدام را سیاسی‌کردن [[ورزش]] تلقی کرده‌اند. از نظر این گروه‌ها، [[سلام نظامی]] نشان‌دهندهٔ هم‌سویی سیاسی ورزشکار با ساختار حاکم است و با اصول منشور المپیک مبنی بر دوری ورزش از سیاست، ناسازگار است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/778070/سلامی-از-جنس-وطن‌پرستی «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>


== سلام نظامی دانشجویان ==
== سلام نظامی دانشجویان ==
سلام نظامی، در میان [[دانشجویان]] نیز رواج یافته است. هزار تن از دانشجویان [[دانشگاه آزاد اسلامی]] کرج در مراسم بزرگداشت [[روز دانشجو]] با حرکت نمادین سلام نظامی به مقام شهدای [[جنگ 12 روزه]] ادای احترام کرده و بر پایبندی خود به [[پرچم جمهوری اسلامی ایران]] تأکید کردند. این تجمع نمونه‌ای از تجلی پیوند [[دانشگاهیان]] با [[ارزش‌های دفاع مقدس]] و آرمان‌های ملی قلمداد شد.<ref>[https://iusnews.ir/fa/news-details/549944/+%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%7C-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DB%B1%DB%B0%DB%B0%DB%B0-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%DA%86%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88-/ «+فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وب‌سایت خبرنامۀ دانشجویان ایران.]</ref> پیش از این نیز دانشجویان [[دانشگاه شریف|دانشگاه ش]]<ref group="دیدگاه">اسامی را کامل و دقیق درج کنید: دانشگاه صنعتی شریف</ref>[[دانشگاه شریف|ریف]] در مقابل دانشگاه با ادای سلام نظامی در برابر پیکر شهدای جنگ 12 روزه ادای احترام کرده‌ بودند. این اقدام نیز به‌سرعت در کانون توجه [[شبکه‌های اجتماعی]] و [[رسانه‌های بین‌المللی]] قرار گرفته و به‌عنوان نمادی نوین از آمیختگی [[اقتدار علمی]] و [[روحیۀ مقاومت]] بازتاب یافت.<ref>[https://farsnews.ir/Sama_malek/1751598102089362757/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF?lang=en مالکی، «روایت دانشجویان شریف از احترام نظامی به سرداران شهید»، خبرگزاری فارس.]</ref>
[[پرونده:سلام نظامی۲.jpg|جایگزین=احترام نظامی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف|بندانگشتی|احترام نظامی دانشجویان [[دانشگاه صنعتی شریف]] به پیکر شهدای [[جنگ ۱۲ روزه]] ]]
 
در سال‌های اخیر، استفاده از سلام نظامی در برخی مراسم‌های رسمی و مذهبی در [[دانشگاه‌های ایران]] توسط [[دانشجو|دانشجویان]] و به‌عنوان نمادی از احترام به شهدا یا ابراز وفاداری به ارزش‌های رسمی، گزارش شده است؛ ازجمله در:
== واکنش‌ها و بازتاب‌های سلام نظامی ==
* '''[[دانشگاه آزاد اسلامی]]''' واحد کرج: در مراسم بزرگداشت [[روز دانشجو]]، جمعی از دانشجویان این دانشگاه با انجام حرکت سلام نظامی، به مقام شهدای جنگ ۱۲ روزه و [[پرچم جمهوری اسلامی ایران]] ادای احترام کردند. رسانه‌ها این حرکت را نشانه‌ای از پیوند دانشگاهیان با [[ارزش‌های دفاع مقدس]] توصیف کرده‌اند.<ref>[https://iusnews.ir/fa/news-details/549944/+فیلم%7C-احترام-نظامی-۱۰۰۰-نفری-دانشجویان-به-یاد-و-احترام-شهدای-جنگ-۱۲-روزه-و-پرچم-مقدس-ایران-در-مراسم-گرامیداشت-روز-دانشجو-/ «+فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وب‌سایت خبرنامهٔ دانشجویان ایران.]</ref>
واکنش‌ها در ارتباط با ادای سلام نظامی توسط ورزشکاران ایرانی، عبارتند از:
* '''[[دانشگاه صنعتی شریف]]''': گزارشی از ادای سلام نظامی توسط گروهی از دانشجویان در جریان مراسم تشییع شهدای جنگ ۱۲ روزه در محوطه این دانشگاه منتشر شده است. این اقدام در [[فضای مجازی]] و رسانه‌های داخلی و بین‌المللی بازتاب داشته و به‌عنوان نمادی از [[اقتدار علمی]]، [[مقاومت]] و [[تعهد ملی]] تحلیل شده است.<ref>[https://farsnews.ir/Sama_malek/1751598102089362757/روایت-دانشجویان-شریف-از-احترام-نظامی-به-سرداران-شهید?lang=en مالکی، «روایت دانشجویان شریف از احترام نظامی به سرداران شهید»، خبرگزاری فارس.]</ref>
 
=== واکنش رسانه‌ها و تحلیلگران داخلی ===
رسانه‌های رسمی<ref group="دیدگاه">رسمی غیر رسمی کدام رسانه ها است؟ استفاده از تعبیر رسمی به چه معنا است؟</ref> و داخلی ایران، این حرکت را نمادی از انسجام ملی، [[وطن‌پرستی]] و تجلی [[وحدت]] و یکپارچگی [[مردم ایران]] در میادین بین‌المللی توصیف می‌کنند. از این منظر، سلام نظامی ورزشکاران به‌عنوان ابزاری برای نمایش اقتدار ملی در شرایط چالش‌های بین‌المللی تلقی شده و پاسخی به تلاش‌ها برای تضعیف تصویر ایران در جهان قلمداد می‌شود. تحلیلگران این جریان معتقدند که این ژست، پیوند میان قهرمانان ورزشی و بدنۀ جامعه را در صیانت از ارزش‌های ملی تقویت می‌کند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/762424/%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
 
=== واکنش رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور و اپوزیسیون ===
سلام نظامی با واکنش‌های انتقادی تندی از سوی برخی رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور نظیر [[ایران‌اینترنشنال]]، [[منوتو]] و گروه‌های [[اپوزیسیون]] مواجه شده است. این منتقدان، سلام نظامی را نشانه‌ای از هم‌سویی سیاسی ورزشکاران با نظام حاکم و تایید سیاست‌های رسمی تلقی می‌کنند. از دیدگاه این گروه‌ها، ورزشکاران نباید از نمادهای نظامی در محیط‌های ورزشی استفاده کنند. شدت واکنش‌های این جریان، ناشی از تأثیرگذاری عمیق اقدامات ورزشکاران بر افکار عمومی جهانی و تصویر بین‌المللی ایران ارزیابی شده است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/762424/%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
 
=== برآیند و جایگاه اجتماعی سلام نظامی ===
این تقابل نشان‌دهندۀ جایگاه ویژۀ ورزش به‌عنوان یکی از عرصه‌های اصلی بروز رقابت‌های نمادین و هویت‌محور است.<ref group="دیدگاه">بیان این دو سطر، مخصوصا تا این قسمت کاملا استنتاجی و جهت گیرانه است. گویا نویسنده دارد نتیجه گیری می کند. از همین رو عنوان این قسمت نیز نیازمند اصلاح است. </ref> در حالی که منتقدان بر جدایی ورزش از سیاست تأکید دارند، حامیان این حرکت آن را بخشی از دیپلماسی ورزشی و امضایی تصویری برای نشان دادن استقامت و ایستادگی ملت ایران در برابر فشارهای خارجی می‌دانند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/762424/%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}
==منابع==


* «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون، تاریخ بازدید: 2 دی 1404ش.
== منابع ==
* «خزانه شاهی هخامنشیان در مجموعه پرسپولیس»، وب‌سایت کجارو، تاریخ درج مطلب: 30 فروردین 1395ش.
{{آغاز منابع}}
* «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاع‌پرس)، تاریخ درج مطلب: 24 تیر 1404ش.
* «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون، تاریخ بازدید: ۲ دی ۱۴۰۴ش.
* «سلام نظامی، پیام بی‌کلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: 24 مرداد 1404ش.
* «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاع‌پرس)، تاریخ درج مطلب: ۲۴ تیر ۱۴۰۴ش.
* «سلامی از جنس وطن‌پرستی، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاع‌پرس)»، تاریخ درج مطلب: 27 شهریور 1404ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، تاریخ بازدید: ۶ دی ۱۴۰۴ش.
* «قوانین جالب ادای احترام نظامی در نیروهای مسلح + تصاویر و متن قانون»، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 9 تیر 1399ش.
* زال‌پور، هومن، «تشکیل ارتش نوین ایران»، وب‌سایت موزه دکتر محفوظی، تاریخ بازدید: ۴ دی ۱۴۰۴ش.
* مالکی، سمانه، «روایت دانشجویان شریف از احترام نظامی به سرداران شهید»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 3 جولای 2025م.
* «سلام نظامی، پیام بی‌کلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مرداد ۱۴۰۴ش.
* «+ فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وب‌سایت خبرنامۀ دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: 16 آذر 1404ش.
* «سلامی از جنس وطن‌پرستی، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاع‌پرس)»، تاریخ درج مطلب: ۲۷ شهریور ۱۴۰۴ش.
* «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۲ شهریور ۱۳۸۸ش.
* «قوانین جالب ادای احترام نظامی در نیروهای مسلح + تصاویر و متن قانون»، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۹ تیر ۱۳۹۹ش.
* مالکی، سمانه، «روایت دانشجویان شریف از احترام نظامی به سرداران شهید»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳ جولای ۲۰۲۵م.
* معینی‌سام، بهزاد، «آیین احترام در زمان هخامنشیان و ساسانیان»، پژوهش‌های تاریخی، سال چهارم، شماره ۱۴، تابستان ۱۳۹۱ش.
* «+ فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وب‌سایت خبرنامهٔ دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آذر ۱۴۰۴ش.
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۱۱ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۴۹

سلام نظامی
سرلشکر عبدالرحیم موسوی
سرلشکر عبدالرحیم موسوی در حال ادای سلام نظامی به یک سرباز در مراسم دانش‌آموختگی


سلام نظامی؛ نماد وفاداری و احترام نیروهای مسلح به ارزش‌های اجتماعی خاص مانند پرچم و سرود ملی.

سلام نظامی، یک رفتار نمادین برای ادای احترام نظامیان به پرچم، سرود ملی و مقامات عالی‌رتبه یا مافوق است. در ایران معاصر، این حرکت نمادین در آیین‌نامه‌های انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مدون شده است. در سال‌های اخیر، ورزش‌کاران در برخی میادین ورزشی و همچنین دانشجویان در مراسم‌های خاص، برای ادای احترام به شهیدان، پرچم و سرود ملی از این حرکت نمادین استفاده می‌کنند. امروزه سلام نظامی در حوزه‌های گوناگون به نماد همبستگی ملی و آمادگی دفاعی تبدیل شده است.

مفهوم‌شناسی

واژهٔ سلام از ریشهٔ سلم به‌معنای سلامت، امنیت و صلح است.[۱] سلام نظامی در اصطلاح، ادای احترام نظامیان به مقام مافوق خود است. امروزه در ایران، نظامیان برای سلام نظامی به‌صورت فردی، دست راست خود را بالا می‌برند و رو به مخاطب، انگشتان را به پیشانی و سایبان کلاه نزدیک می‌کنند.[۲]

تاریخچه

پیشینهٔ ادای احترام نظامی در ایران به دوره هخامنشیان بازمی‌گردد. در نقش‌برجسته بارِ عام داریوش بزرگ در تخت‌جمشید، یکی از مقامات مادها در حال ادای احترام به پادشاه تصویر شده است؛ در این آیین، فرد دست خود را به‌گونه‌ای مقابل دهان گرفته که کف دست رو به صورت است. این سنت در دورهٔ ساسانی تغییر شکل داد و به‌صورت نشان‌دادن انگشت سبابه درآمد؛ این حالت در نقش‌برجسته‌هایی مانند رَس شَمرا دیده می‌شود.[۳]

دربارهٔ ریشه سلام نظامی به‌صورت دست کنار سر، گفته می‌شود شوالیه‌ها برای شناسایی یکدیگر یا ادای احترام به مقام بالاتر، نقاب کلاه‌خود را با دست راست بالا می‌زدند. این حرکت در قرن ۱۸ میلادی در ارتش‌های اروپایی به‌صورت تماس دست با لبه کلاه یا شقیقه، تثبیت شد.[۴] این شکل از سلام نظامی، در دورهٔ قاجار و هم‌زمان با تأسیس دارالفنون توسط مستشاران نظامی اتریشی و فرانسوی وارد آیین‌نامه‌های ارتش ایران شد.[۵] این ساختار پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران نیز حفظ و در آیین‌نامه‌های انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تثبیت شد.[۶]

انواع سلام نظامی در آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح ایران

بر اساس آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، سلام نظامی به اشکال زیر اجرا می‌شود:[۷]

نوع سلام نحوه اجرا کاربرد
سلام دست بلند کردن دست راست به نحوی که انگشتان چسبیده به هم، کشیده و بند اول انگشت سبابه در امتداد گوشه ابروی راست یا لبه کلاه باشد. رایج‌ترین نوع احترام انفرادی برای پرسنل دارای کلاه.
پیش‌فنگ قرار دادن سلاح (معمولاً تفنگ) به‌صورت عمودی در مقابل بدن با فواصل تعیین‌شده. ادای احترام رسمی یگان‌های مسلح به پرچم، سرود ملی و مقامات عالی‌رتبه.
احترام یگانی صدور فرمان «خبردار» توسط فرمانده و ادای احترام هم‌زمان اعضای یگان. در مراسم صبحگاه، تشریفات نظامی و هنگام ورود مقام ارشد به محل استقرار یگان.

سلام نظامی در میادین ورزشی

ادای سلام نظامی توسط برخی ورزش‌کاران ایرانی در رقابت‌های بین‌المللی، به‌ویژه در دههٔ ۱۳۹۰ و ۱۴۰۰ش، بازتاب‌های رسانه‌ای و سیاسی گسترده‌ای داشته است. این حرکت معمولاً روی سکوهای قهرمانی یا هنگام پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران انجام می‌شود.

نمونه‌های شاخص

سلام نظامی امیرحسین زارع
ادای سلام نظامی توسط امیرحسین زارع در رقابت‌های کشتی قهرمانی جهان (۲۰۲۵م کرواسی)
  • امیرحسین زارع: وی پس از کسب مدال طلای سنگین‌وزن کشتی آزاد قهرمانی جهان، روی سکوی قهرمانی سلام نظامی داد.[۸]
  • تیم‌های ملی: در سال‌های اخیر، بازیکنان تیم‌های ملی والیبال، بسکتبال و هندبال در رده‌های مختلف زنان و مردان در مراسم آغازین مسابقات و هنگام پخش سرود ملی، به‌صورت تیمی اقدام به ادای سلام نظامی کرده‌اند.[۹]

دیدگاه‌ها و تفسیرها

دربارهٔ انگیزه و پیامد این اقدام، دو رویکرد متفاوت در رسانه‌ها وجود دارد:

سلام نظامی دانشجویان

احترام نظامی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف
احترام نظامی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف به پیکر شهدای جنگ ۱۲ روزه

در سال‌های اخیر، استفاده از سلام نظامی در برخی مراسم‌های رسمی و مذهبی در دانشگاه‌های ایران توسط دانشجویان و به‌عنوان نمادی از احترام به شهدا یا ابراز وفاداری به ارزش‌های رسمی، گزارش شده است؛ ازجمله در:

پانویس

  1. ↑ دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ سلام.
  2. ↑ «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وب‌سایت تبیان.
  3. ↑ معینی‌سام، «آیین احترام در زمان هخامنشیان و ساسانیان»، 1391ش، ص109 و 113.
  4. ↑ «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وب‌سایت تبیان.
  5. ↑ زال‌پور، «تشکیل ارتش نوین ایران»، وب‌سایت موزه دکتر محفوظی.
  6. ↑ «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون.
  7. ↑ «قوانین جالب ادای احترام نظامی در نیروهای مسلح + تصاویر و متن قانون»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.
  8. ↑ «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  9. ↑ «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  10. ↑ «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  11. ↑ «سلامی از جنس وطن‌پرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  12. ↑ «+فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وب‌سایت خبرنامهٔ دانشجویان ایران.
  13. ↑ مالکی، «روایت دانشجویان شریف از احترام نظامی به سرداران شهید»، خبرگزاری فارس.

منابع

  • «آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت شناسنامه قانون، تاریخ بازدید: ۲ دی ۱۴۰۴ش.
  • «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاع‌پرس)، تاریخ درج مطلب: ۲۴ تیر ۱۴۰۴ش.
  • دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، تاریخ بازدید: ۶ دی ۱۴۰۴ش.
  • زال‌پور، هومن، «تشکیل ارتش نوین ایران»، وب‌سایت موزه دکتر محفوظی، تاریخ بازدید: ۴ دی ۱۴۰۴ش.
  • «سلام نظامی، پیام بی‌کلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مرداد ۱۴۰۴ش.
  • «سلامی از جنس وطن‌پرستی، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاع‌پرس)»، تاریخ درج مطلب: ۲۷ شهریور ۱۴۰۴ش.
  • «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۲ شهریور ۱۳۸۸ش.
  • «قوانین جالب ادای احترام نظامی در نیروهای مسلح + تصاویر و متن قانون»، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۹ تیر ۱۳۹۹ش.
  • مالکی، سمانه، «روایت دانشجویان شریف از احترام نظامی به سرداران شهید»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳ جولای ۲۰۲۵م.
  • معینی‌سام، بهزاد، «آیین احترام در زمان هخامنشیان و ساسانیان»، پژوهش‌های تاریخی، سال چهارم، شماره ۱۴، تابستان ۱۳۹۱ش.
  • «+ فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وب‌سایت خبرنامهٔ دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آذر ۱۴۰۴ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=سلام_نظامی&oldid=5903»