برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست =تاسوعا.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =۱۰/۴ | |||
| تاریخ پادکست =۹-۴-۱۴۰۵ | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''تاسوعا'''</big>؛ روز گرامیداشت ابوالفضل العباس در سنت [[سوگواری]] [[شیعیان]] در نُهم [[ماه محرم]]<br> | <big>'''تاسوعا'''</big>؛ روز گرامیداشت ابوالفضل العباس در سنت [[سوگواری]] [[شیعیان]] در نُهم [[ماه محرم]]<br> | ||
| خط ۱۱: | خط ۴۱: | ||
==مراسم تاسوعا== | ==مراسم تاسوعا== | ||
روز تاسوعا در ایران، همچون روز عاشورا تعطیل رسمی است و مراسم سوگواری با راهاندازی هیأتها و دستههای عزاداری برگزار میشود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B9%D8%A7 «روز تاسوعا» در ویکیشیعه.]</ref> در این روز علاوه بر مراسم ويژه و اختصاصی سوگواری در حسینیهها،<ref>شاملو، کتاب کوچه، ۱۳۸۷ش، ص۷۲-۷۳.</ref> در محلهها و کوچهها نیز مراسم | روز تاسوعا در ایران، همچون روز عاشورا تعطیل رسمی است و مراسم [[سوگواری]] با راهاندازی هیأتها و دستههای عزاداری برگزار میشود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B9%D8%A7 «روز تاسوعا» در ویکیشیعه.]</ref> در این روز علاوه بر مراسم ويژه و اختصاصی سوگواری در حسینیهها،<ref>شاملو، کتاب کوچه، ۱۳۸۷ش، ص۷۲-۷۳.</ref> در محلهها و کوچهها نیز مراسم [[روضهخوانی]]، [[سینهزنی]]، [[زنجیرزنی]]، [[تعزیه]] و [[نوحهخوانی]] برگزار میشود. دستههای عزاداری، معمولا در اماکنی مشخص گرد آمده و تا برگزاری نماز ظهر، به [[سوگواری]] میپردازند.<ref>فربد، کتاب ایران (سوگواریهای مذهبی در ایران)، ۱۳۸۶ش، ص۱۳۶-۱۳۷؛ <br> | ||
کریمی، آداب و رسوم و فرهنگ عامۀ احمدآباد جرقویه، ۱۳۸۸ش، ص۶۵؛ <br> | کریمی، آداب و رسوم و فرهنگ عامۀ احمدآباد جرقویه، ۱۳۸۸ش، ص۶۵؛ <br> | ||
برزویی، آیینها و باورهای مذهبی مردم لرستان، ۱۳۸۴ش، ص۵۵-۵۶؛ <br> | برزویی، آیینها و باورهای مذهبی مردم لرستان، ۱۳۸۴ش، ص۵۵-۵۶؛ <br> | ||
قاسمی، نگین آذربایجان، ج1، ۱۳۷۷ش، ص124؛ ساعدی، خیاو یا مشکینشهر، ۱۳۵۴ش، ص۱۴۸.</ref> | قاسمی، نگین آذربایجان، ج1، ۱۳۷۷ش، ص124؛ ساعدی، خیاو یا مشکینشهر، ۱۳۵۴ش، ص۱۴۸.</ref> | ||
از جملهی نوحهها و اذکار ويژه تاسوعا میتوان به «به دوش عباس علم نصر من الله گرفت *** اجازه از عزیز زهرا گرفت»<ref>کرزبر یاراحمدی، فرهنگ مردم بروجرد، ۱۳۸۸ش، ص۲۷۶ و ۲۷۸.</ref> و «شب تاسوعاست امشب *** کربلا غوغاست امشب»<ref>حاتمی، محرم در کازرون، ۱۳۷۸ش، ص۴۴؛ <br> | از جملهی نوحهها و اذکار ويژه تاسوعا میتوان به «به دوش عباس علم نصر من الله گرفت *** اجازه از عزیز زهرا گرفت»<ref>کرزبر یاراحمدی، فرهنگ مردم بروجرد، ۱۳۸۸ش، ص۲۷۶ و ۲۷۸.</ref> و «شب تاسوعاست امشب *** کربلا غوغاست امشب»<ref>حاتمی، محرم در کازرون، ۱۳۷۸ش، ص۴۴؛ <br> | ||
آسایش، «محرم در کوچ نهارجان بیرجند»، ۱۳۸۶ش، ص۱۴۹.</ref> اشاره کرد. | آسایش، «محرم در کوچ نهارجان بیرجند»، ۱۳۸۶ش، ص۱۴۹.</ref> اشاره کرد. | ||
==تاسوعا در نقاط مختلف ایران== | ==تاسوعا در نقاط مختلف ایران== | ||
مراسم تاسوعا، در شهرها و روستاهای مختلف ایران، به صورتهای متفاوت اجرا میشود. در بیرجند، مردم در شب تاسوعا در مسجدی بهنام «مسجد تاسوعا» حاضر شده و نوحهسرایی میکنند، سپس، تا نیمهشب بهسمت حسینیههای دیگر میروند.<ref>بهنیا، بیرجند، نگین کویر، ۱۳۸۰ش، ص۲۷۲.</ref> پس از آن، در روز تاسوعا، هنگام غروب، بیشتر مردم در حسینیهای بهنام «ته ده» به اجرای مراسم «حَسَنیَه» میپردازند. در این مراسم، بزرگان شهر گرد هم جمعشده و زنجیروار، دست چپ خود را به کمر فردی که سمت چپ قرار دارد و دست راست خود را بر گردن نفر سمت راستی قرار میدهند و با ضربآهنگی هماهنگ، نام «حسن» و «حسین» را تکرار میکنند.<ref>بهنیا، بیرجند، نگین کویر، ۱۳۸۰ش، ص273.</ref><br> | مراسم تاسوعا، در شهرها و روستاهای مختلف ایران، به صورتهای متفاوت اجرا میشود. در بیرجند، مردم در شب تاسوعا در مسجدی بهنام «مسجد تاسوعا» حاضر شده و نوحهسرایی میکنند، سپس، تا نیمهشب بهسمت حسینیههای دیگر میروند.<ref>بهنیا، بیرجند، نگین کویر، ۱۳۸۰ش، ص۲۷۲.</ref> پس از آن، در روز تاسوعا، هنگام غروب، بیشتر مردم در حسینیهای بهنام «ته ده» به اجرای مراسم «حَسَنیَه» میپردازند. در این مراسم، بزرگان شهر گرد هم جمعشده و زنجیروار، دست چپ خود را به کمر فردی که سمت چپ قرار دارد و دست راست خود را بر گردن نفر سمت راستی قرار میدهند و با ضربآهنگی هماهنگ، نام «حسن» و «حسین» را تکرار میکنند.<ref>بهنیا، بیرجند، نگین کویر، ۱۳۸۰ش، ص273.</ref><br> | ||
| خط ۳۱: | خط ۶۲: | ||
نجمی، طهران عهد ناصری، ۱۳۶۴ش، ص۱۲۳.</ref> آبگوشت،<ref>محتاط، سیمای اراک، ج2، ]بیتا[، ص309.</ref> حلیمگندم و پلو<ref>نظری داشلیبرون، مردمشناسی روستای ابیانه، ۱۳۸۴ش، ص398.</ref> اشاره کرد. | نجمی، طهران عهد ناصری، ۱۳۶۴ش، ص۱۲۳.</ref> آبگوشت،<ref>محتاط، سیمای اراک، ج2، ]بیتا[، ص309.</ref> حلیمگندم و پلو<ref>نظری داشلیبرون، مردمشناسی روستای ابیانه، ۱۳۸۴ش، ص398.</ref> اشاره کرد. | ||
==تاسوعا در باور ایرانیان== | ==تاسوعا در باور ایرانیان== | ||
در بیشتر نقاط ایران، نوزاد متولد شده در این روز را عباس یا کلثوم مینامیدند.<ref>ایروانی، «آیینهای عزاداری محرم در محمدآباد جرقویۀ اصفهان»، ۱۳۸۸ش، ص۹۰.</ref> همچنین، کار کردن در روز تاسوعا، توسط بسیاری از مردم مکروه دانسته میشد.<ref>رنجبر، سرزمین و فرهنگ مردم ایزدخواست، ۱۳۷۳ش، ص۴۹۴.</ref> | در بیشتر نقاط ایران، نوزاد متولد شده در این روز را عباس یا کلثوم مینامیدند.<ref>ایروانی، «آیینهای عزاداری محرم در محمدآباد جرقویۀ اصفهان»، ۱۳۸۸ش، ص۹۰.</ref> همچنین، کار کردن در روز تاسوعا، توسط بسیاری از مردم مکروه دانسته میشد.<ref>رنجبر، سرزمین و فرهنگ مردم ایزدخواست، ۱۳۷۳ش، ص۴۹۴.</ref> مردم، در نقاط مختلفی از ایران، بر این باورند که فرشتگان الهی در روز تاسوعا به جمعآوری اشک عزادارن پرداخته و آنها را برای رستاخیز نگه میدارند تا گواه گرامی داشتن [[امام حسین]] و یاران او باشد.<ref>Massé, Croyances et coutumes persanes, 1938, V.I, P126. <br> | ||
شاملو، کتاب کوچه، ۱۳۸۷ش، ص73.</ref><br> | شاملو، کتاب کوچه، ۱۳۸۷ش، ص73.</ref><br> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
