حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
اصلاح شناسه |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر = | ||
| image_alt = | | image_alt = | ||
| فایل پادکست = | | فایل پادکست =الگوی سوم زن.ogg | ||
| حجم فایلپادکست = | | حجم فایلپادکست =10/8 | ||
| تاریخ پادکست = | | تاریخ پادکست =20-3-1405 | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
| آثار مرتبط = | | آثار مرتبط = | ||
}} | }} | ||
<big>'''الگوی سوم زن'''</big>؛ | <big>'''الگوی سوم زن'''</big>؛ الگوی پیشنهادی سید علی خامنهای برای زن ایرانی در برابر الگوهای شرقی و غربی.<br>مکاتب گوناگون شرقی و ایدئولوژیهایِ سکولار غربی هر یک به فراخور مبانی و جهتگیریهای خود، نگاهی خاص به هویت زن داشتند و بسته به میزان نفوذ و قدرت خود، فرهنگ عمومی جوامع مختلف را تحت تأثیر رویکرد خود میساختند. [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] با تکیه بر معارف اسلامی، هویتی جدید برای زن ارائه کرد که به الگوی سوم زن شهرت یافت. این الگو، زنان را از حاشیهنشینی و بیاثری در حرکت تاریخ و نیز در مرکز حوادث بودن و کالاانگاری او، رها ساخته و نقشی فعال و متناسب با ظرفیتهای طبیعی و جایگاه اجتماعی وی، طراحی کرده است. | ||
==مفهومشناسی الگوی سوم زن== | ==مفهومشناسی الگوی سوم زن== | ||
اصطلاح الگوی سوم زن اولینبار توسط آیتالله | اصطلاح الگوی سوم زن اولینبار توسط [[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]]، مطرح شد. ویژگی الگوی زن شرقی، آن است که در حاشـیه جای گرفته و در تاریخسازی، بینقش است. ویژگی الگوی زن غربی آن است که [[جنسیت]] او بر انسانیت او غلبه دارد و بهعنوان ابزار جنسـی در خـدمت سرمایهداری است. الگوی سوم اما بیانگر ویژگیهای متفاوتی برای [[زن]] است.<ref>. [https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=22138 حسینی خامنهای، «پیام به کنگرۀ هفتهزار زن شهید کشور»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> دال محوری در الگوی زن شرقی، خانهنشینی و دال محوری در الگوی زن غربی خانوادهگریزی است،<ref>. هدایتنیا، الگوی سوم؛ الگوی رفتاری زن در خانواده و جامعه، 1396ش، ص31.</ref> اما الگوی زن مسلمان ایرانی، جامع بین [[عفاف]] و [[حجاب]] و در متن و مرکز حوادث بودن است.<ref>.[https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=22138 حسینی خامنهای، «پیام به کنگرۀ هفتهزار زن شهید کشور»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> | ||
علت این تقسیمبندی، نقشی است که زنان در تاریخ ایفا کردهاند یا میتوانند ایفا کنند. مرتضی مطهری با سهگانۀ مفهومی «شیء گرانبهای بدون نقش»، «شخص بیبهای داراى نقش» و «شخص گرانبهای داراى نقش» به سه تیپ ایدهآل برای هویت زن اشاره دارد. شیء گرانبهای بدون نقش، بیانگر زن خانهنشین در خدمت مرد است که ابعاد شخصیت انسانی از جمله آگاهی، آزادی و خلاقیت در او رشد نکرده است<ref>. مطهری، حماسه حسینی، بیتا، ج2، ص231.</ref> و حوزه اثرگذاری او مستقیماً و صرفاً درون [[خانواده]] و بهصورت غیرمستقیم در تاریخ است.<ref>. مطهری، حماسه حسینی، بیتا، ج1، ص400.</ref> | علت این تقسیمبندی، نقشی است که زنان در تاریخ ایفا کردهاند یا میتوانند ایفا کنند. [[مرتضی مطهری]] با سهگانۀ مفهومی «شیء گرانبهای بدون نقش»، «شخص بیبهای داراى نقش» و «شخص گرانبهای داراى نقش» به سه تیپ ایدهآل برای هویت زن اشاره دارد. شیء گرانبهای بدون نقش، بیانگر زن خانهنشین در خدمت مرد است که ابعاد شخصیت انسانی از جمله آگاهی، آزادی و خلاقیت در او رشد نکرده است<ref>. مطهری، حماسه حسینی، بیتا، ج2، ص231.</ref> و حوزه اثرگذاری او مستقیماً و صرفاً درون [[خانواده]] و بهصورت غیرمستقیم در تاریخ است.<ref>. مطهری، حماسه حسینی، بیتا، ج1، ص400.</ref> | ||
در مقابل شخص بیبهای داراى نقش، زنی را بهتصویر میکشد که ابعاد شخصیتی او رشد کرده است و شخص مؤثری در تاریخ شده است، اما بهدلیل حضور گسترده و بدون مرز در کنار مردان و جامعه، ارزش خود را از دست داده است.<ref>. مطهری، حماسه حسینی، بیتا، ج1، ص401.</ref> | در مقابل شخص بیبهای داراى نقش، زنی را بهتصویر میکشد که ابعاد شخصیتی او رشد کرده است و شخص مؤثری در تاریخ شده است، اما بهدلیل حضور گسترده و بدون مرز در کنار مردان و جامعه، ارزش خود را از دست داده است.<ref>. مطهری، حماسه حسینی، بیتا، ج1، ص401.</ref> | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
===فعال اجتماعی=== | ===فعال اجتماعی=== | ||
اصل و حکم اولیه در رابطه با [[مشارکت اجتماعی زنان|فعالیت اجتماعی زنان]]، جواز آن است؛ البته حکم اولیه در صورت وجود شرایط ممکن است به حرمت یا وجوب تبدیل شود. اگر حضور اجتماعی زنان موجب مفسدهای برای آنها و جامعه باشد، نهتنها حضورشان جایز نیست بلکه حرام شرعی است؛ از طرفی در برخی موارد و مشاغل مانند پزشکی زنان که کسی غیر از آنان نباید حاضر باشد، حضور اجتماعی زنان واجب شرعی است.<ref>. هدایتنیا، الگوی سوم؛ الگوی رفتاری زن در خانواده و جامعه، 1396ش، ص74-77.</ref> در همین راستا امام خمینی [[مشارکت اجتماعی زنان|حضور اجتماعی زنان]] را به اندازهای که [[اسلام]] اجازه داده است در همه عرصهها جایز و در برخی موارد همچون [[مشارکت در انتخابات|انتخابات]] واجب میداند.<ref>. خمینی، صحیفۀ امام مجموعه آثار امام خمینی، 1379ش، ص403.</ref> | |||
اصل و حکم اولیه در رابطه با فعالیت اجتماعی | |||
==مبانی کلامی الگوی سوم زن انقلاب اسلامی== | ==مبانی کلامی الگوی سوم زن انقلاب اسلامی== | ||
مسائل زنان در هر مکتبی نتیجه مبانی و اصول انسانشناسی، هستیشناسی، ارزششناسی و حتی معرفتشناسی آن مکتب است. الگوی سوم زن انقلاب اسلامی نیز نتیجه جهانبینی و انسانشناسی برگرفته از اصول اعتقادی کلام شیعی است که توسط امام خمینی و آیتالله | مسائل زنان در هر مکتبی نتیجه مبانی و اصول انسانشناسی، هستیشناسی، ارزششناسی و حتی معرفتشناسی آن مکتب است. الگوی سوم زن [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] نیز نتیجه جهانبینی و انسانشناسی برگرفته از اصول اعتقادی کلام شیعی است که توسط [[امام خمینی]] و [[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]]، تبیین شده است. | ||
===عبودیت=== | ===عبودیت=== | ||
از منظر اندیشمندان | از منظر اندیشمندان [[مسلمان]]، از جمله مواردی که در تشخیص موقعیت انسان در هستی موثر است؛ خودآگاهی، خودشناسی و شناخت رابطه خود با جهان و خالق هستی است. در چارچوب انسانشناسی اسلامی، هویت انسان در ارتباط با خدا بهعنوان خالق هستی معنا میشود. این نوع نگاه به انسان بر خلاف رویکرد اومانیستی، تکامل زن را در سایه قرب الهی میبیند و انسان را عین ربط و نیاز و وابستگی به خالق خود میداند. در این نگاه لذتگرایی و سودگرایی جایی ندارد و تمام فعالیتهای زن چه در خانه و چه در تحصیل و چه در اجتماع، ذیل آن تعریف میشود. با این رویکرد، تمام فعالیتهای اجتماعی، زمینه بندگی زن در پیشگاه خالق را فراهم میکند.<ref>حسینی خامنهای، الگوی زن، 1390ش، ص13.</ref> | ||
===تکلیفمحوری=== | ===تکلیفمحوری=== | ||
در الگوی سوم، تکلیف زن نسبت به خدا، اجتماع و خانواده بر اساس تفاوتهای جنسیتی و مسئولیتهای اجتماعی زن و مرد تعیین میشود. البته در بسیاری از موارد تکلیف زن و مرد یکسان و مشابه خواهد بود، اما در مواردی نیز با توجه به اختلافات، تکالیف متفاوت خواهد شد.<ref>وفایی صدر، استنباط الگوی اجتماعی زن مسلمان، 1395ش، ص298.</ref> | در الگوی سوم، تکلیف زن نسبت به خدا، اجتماع و [[خانواده]] بر اساس تفاوتهای جنسیتی و مسئولیتهای اجتماعی زن و مرد تعیین میشود. البته در بسیاری از موارد تکلیف زن و مرد یکسان و مشابه خواهد بود، اما در مواردی نیز با توجه به اختلافات، تکالیف متفاوت خواهد شد.<ref>وفایی صدر، استنباط الگوی اجتماعی زن مسلمان، 1395ش، ص298.</ref> | ||
===هدفمندی خلقت=== | ===هدفمندی خلقت=== | ||
| خط ۸۳: | خط ۸۲: | ||
===تعادل اجتماعی=== | ===تعادل اجتماعی=== | ||
اختلافات زن و مرد در کنار نقش مکملی که بنا بر اصل [[زوجیت]] نسبت به یکدیگر دارند، جامعه را به تعادل میرساند.<ref>وفایی صدر، استنباط مبانی الگوی اجتماعی زن مسلمان، 1395ش، ص273.</ref> | اختلافات زن و مرد در کنار نقش مکملی که بنا بر اصل [[زوجیت]] نسبت به یکدیگر دارند، جامعه را به تعادل میرساند.<ref>وفایی صدر، استنباط مبانی الگوی اجتماعی زن مسلمان، 1395ش، ص273.</ref> | ||
