حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر = | ||
| image_alt = | | image_alt = | ||
| فایل پادکست = | | فایل پادکست =امام خمینی.ogg | ||
| حجم فایلپادکست = | | حجم فایلپادکست =9/05 | ||
| تاریخ پادکست = | | تاریخ پادکست =23-3-1405 | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
==ازدواج امام خمینی== | ==ازدواج امام خمینی== | ||
سید روحالله خمینی در بهمن ۱۳۰۸ش که مطابق با [[ | سید روحالله خمینی در بهمن ۱۳۰۸ش که مطابق با [[رمضان]] بود، در سن ۲۸ سالگی با خانم خدیجه ثقفی، ملقب به قدسایران (۱۲۹۲–۱۳۸۸ش) [[ازدواج]] کرد. [[صیغه ازدواج]] آن دو در [[حرم عبدالعظیم حسنی]] در شهر ری، جاری شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240871/خمینی،-روح-الله پاکتچی و دیگران، «خمینی، روحالله»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> ثمرهٔ [[ازدواج]] امام خمینی با تنها همسرش خانم خدیجه ثقفی، هشت فرزند بود: مصطفی، علی (در چهار سالگی درگذشت)، صدیقه، فریده، زهرا، سعیده (فوت در کودکی)، احمد و لطیفه (فوت در [[کودک|کودکی]]).<ref>روحانی، نهضت امام خمینی، 1383ش، ج1، ص44.</ref> | ||
امام خمینی تا پایان عمر و در همهٔ فراز و نشیبهای سیاسی و اجتماعی که زندگی او را متأثر میساخت، به همسر خویش وفادار بود و به او توجه کاملی داشت. یک بار عزیمت به [[حج|سفر حج واجب]] در دوران جوانی، یک سال تبعید اجباری به ترکیه و چند مرحله سفرِ همسر به ایران برای دیدار فرزندان و خویشاوندان (در دوران اقامت مشترک در شهر نجف) موارد اندکی بود که در مدت شصت سال زندگی مشترک بین او و همسرش دوری افکند. نامهها و مکتوبات بهجای مانده، گویای رابطهٔ عمیق، عاطفی، وفادارانه و سرشار از [[محبت در خانواده|محبت]] و احترام متقابل آنان است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/Theme1/fa/pages/165.aspx?catid=207&id=51846&lang=fa امام خمینی، صحیفه امام، ج1، مقدمه، صفحه ق.]</ref> از همسر امام خمینی نقل شده است که در تمام این سالها، حتی یک جمله که در آن فرمان یا عتابی باشد، میان آنها رد و بدل نشد.<ref>[https://emam.com/زندگینامه-امام-خمینی#full-Bigraphy «زندگینامه امام خمینی»، در سایت جامع امام خمینی.]</ref>{{سخ}} | امام خمینی تا پایان عمر و در همهٔ فراز و نشیبهای سیاسی و اجتماعی که زندگی او را متأثر میساخت، به همسر خویش وفادار بود و به او توجه کاملی داشت. یک بار عزیمت به [[حج| سفر حج واجب]] در دوران جوانی، یک سال تبعید اجباری به ترکیه و چند مرحله سفرِ همسر به ایران برای دیدار فرزندان و خویشاوندان (در دوران اقامت مشترک در شهر نجف) موارد اندکی بود که در مدت شصت سال زندگی مشترک بین او و همسرش دوری افکند. نامهها و مکتوبات بهجای مانده، گویای رابطهٔ عمیق، عاطفی، وفادارانه و سرشار از [[محبت در خانواده|محبت]] و احترام متقابل آنان است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/Theme1/fa/pages/165.aspx?catid=207&id=51846&lang=fa امام خمینی، صحیفه امام، ج1، مقدمه، صفحه ق.]</ref> از همسر امام خمینی نقل شده است که در تمام این سالها، حتی یک جمله که در آن فرمان یا عتابی باشد، میان آنها رد و بدل نشد.<ref>[https://emam.com/زندگینامه-امام-خمینی#full-Bigraphy «زندگینامه امام خمینی»، در سایت جامع امام خمینی.]</ref>{{سخ}} | ||
نمونهای از رابطه خانوادگی همراه با عشق و احترام امام خمینی را میتوان در نامه او به همسرش مشاهده کرد که در سال ۱۳۱۲ش هنگام سفر [[حج]]، از بندر بیروت نوشته است: «تصدقت شوم؛ الهی قربانت بروم، در این مدت که مبتلای به جدایی از آن نور چشم عزیز و قوّت قلبم گردیدم متذکر شما هستم و صورت زیبایت در آئینه قلبم منقوش است. عزیزم امیدوارم خداوند شما را به سلامت و خوش در پناه خودش حفظ کند. [حالِ] من با هر شدتی باشد میگذرد ولی بحمدالله تاکنون هر چه پیش آمد خوش بوده و الآن در شهر زیبای [[بیروت]] هستم؛ حقیقتاً جای شما خالی است فقط برای تماشای شهر و دریا خیلی منظره خوش دارد. صد حیف که محبوب عزیزم همراه نیست که این منظره عالی به دل بچسبد…»<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n3302/سرویس_های_اطلاع_رسانی/فرهنگ/نامه_عاشقانه_امام_خمینی_به_همسرشان امام خمینی، «نامه عاشقانه امام خمینی به همسرشان»، در پرتال امام خمینی،]</ref> | نمونهای از رابطه خانوادگی همراه با عشق و احترام امام خمینی را میتوان در نامه او به همسرش مشاهده کرد که در سال ۱۳۱۲ش هنگام سفر [[حج]]، از بندر بیروت نوشته است: «تصدقت شوم؛ الهی قربانت بروم، در این مدت که مبتلای به جدایی از آن نور چشم عزیز و قوّت قلبم گردیدم متذکر شما هستم و صورت زیبایت در آئینه قلبم منقوش است. عزیزم امیدوارم خداوند شما را به سلامت و خوش در پناه خودش حفظ کند. [حالِ] من با هر شدتی باشد میگذرد ولی بحمدالله تاکنون هر چه پیش آمد خوش بوده و الآن در شهر زیبای [[بیروت]] هستم؛ حقیقتاً جای شما خالی است فقط برای تماشای شهر و دریا خیلی منظره خوش دارد. صد حیف که محبوب عزیزم همراه نیست که این منظره عالی به دل بچسبد…»<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n3302/سرویس_های_اطلاع_رسانی/فرهنگ/نامه_عاشقانه_امام_خمینی_به_همسرشان امام خمینی، «نامه عاشقانه امام خمینی به همسرشان»، در پرتال امام خمینی،]</ref> | ||
| خط ۵۴: | خط ۵۴: | ||
==مراحل مبارزه امام خمینی تا پیروزی انقلاب اسلامی== | ==مراحل مبارزه امام خمینی تا پیروزی انقلاب اسلامی== | ||
[[پرونده:امام10.jpg|300px|thumb|سخنرانی امام خمینی در بهشت زهرا، ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ش|جایگزین=سخنرانی امام خمینی در بهشت | [[پرونده:امام10.jpg|300px|thumb|سخنرانی امام خمینی در بهشت زهرا، ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ش|جایگزین=سخنرانی [[امام خمینی]] در [[بهشت زهرا]]، ۱۲ بهمن ۱۳۵۷]] | ||
===سرآغاز مبارزه و دوران تبعید (۱۳۴۱-۱۳۴۳ شمسی)=== | ===سرآغاز مبارزه و دوران تبعید (۱۳۴۱-۱۳۴۳ شمسی)=== | ||
| خط ۶۰: | خط ۶۰: | ||
===رهبری نهضت از تبعیدگاه (۱۳۴۴-۱۳۵۷ شمسی)=== | ===رهبری نهضت از تبعیدگاه (۱۳۴۴-۱۳۵۷ شمسی)=== | ||
امام خمینی با استقرار در شهر نجف، از سال ۱۳۴۴ش دروس حوزوی خود را در [[مسجد]] شیخ انصاری آغاز کرد و در درس [[فقه اسلامی]]، ایدهٔ برپایی حکومت اسلامی را تبیین کرد و مسئله ولایت فقیه را نیز در همین چارچوب تشریح کرد.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/سید_روحالله_موسوی_خمینی «سید روحالله موسوی خمینی»، در وبسایت ویکیشیعه.]</ref> سختگیریهای حکومت عراق، موجب شد تا امام خمینی در نیمه سال ۱۳۵۷ش به کشور فرانسه [[مهاجرت]] کند. امام در دهکده نوفللوشاتو در حومه پاریس مستقر شد و روزانه در مصاحبه با خبرنگاران رسانههای جهان، وضعیت اجتماعی ایران و اهداف نهضت اسلامی ایرانیان را تشریح و تبیین میکرد.<ref>[https://emam.com/زندگینامه-امام-خمینی#full-Bigraphy «زندگینامه امام خمینی»، در سایت جامع امام خمینی.]</ref> این رویکرد، موجب شتاب فزاینده [[انقلاب اسلامی | امام خمینی با استقرار در شهر نجف، از سال ۱۳۴۴ش دروس حوزوی خود را در [[مسجد]] شیخ انصاری آغاز کرد و در درس [[فقه اسلامی]]، ایدهٔ برپایی حکومت اسلامی را تبیین کرد و مسئله ولایت فقیه را نیز در همین چارچوب تشریح کرد.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/سید_روحالله_موسوی_خمینی «سید روحالله موسوی خمینی»، در وبسایت ویکیشیعه.]</ref> سختگیریهای حکومت عراق، موجب شد تا امام خمینی در نیمه سال ۱۳۵۷ش به کشور فرانسه [[مهاجرت]] کند. امام در دهکده نوفللوشاتو در حومه پاریس مستقر شد و روزانه در مصاحبه با خبرنگاران رسانههای جهان، وضعیت اجتماعی ایران و اهداف نهضت اسلامی ایرانیان را تشریح و تبیین میکرد.<ref>[https://emam.com/زندگینامه-امام-خمینی#full-Bigraphy «زندگینامه امام خمینی»، در سایت جامع امام خمینی.]</ref> این رویکرد، موجب شتاب فزاینده [[انقلاب اسلامی ایران]] به رهبری امام خمینی شد و سرانجام با خروج محمدرضا شاه از ایران و سست شدن پایههای حکومت پهلوی، امام خمینی در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ش پیروزمندانه به [[ایران]] بازگشت. | ||
===بازگشت پیروزمندانه و تبیین اهداف حکومت اسلامی=== | ===بازگشت پیروزمندانه و تبیین اهداف حکومت اسلامی=== | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۵: | ||
===فرماندهی کل قوا در دوران جنگ تحمیلی=== | ===فرماندهی کل قوا در دوران جنگ تحمیلی=== | ||
پیروزی [[انقلاب اسلامی|انقلاب]] و سقوط شاه ایران، توازن قدرت در منطقه را از میان برد. برهم خوردن موازنات منطقهای، صدام حسین، رئیسجمهور عراق را بر آن داشت تا از این موقعیت بهره گیرد و جایگاه خود را در منطقه تثبیت کند. او با لغو یکجانبهٔ قرارداد ۱۹۷۵م الجزایر پیرامون مرز اروندرود، و درخواست تخلیهٔ جزایر سهگانهٔ ایرانی در [[خلیج فارس]]، تهاجم نظامی گستردهای را به [[ایران]] آغاز کرد. با آغاز جنگ تحمیلی، امام خمینی در اولین واکنش، مردم را به آرامش و خونسردی دعوت کرد و با کوچک نشان دادن حملهٔ دشمن، سبب دلگرمی مردم و مسئولان ایران شد.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/c207_51529/صحیفه_امام/جلد_13/پیام_رادیو_ـ_تلویزیونی_به_ملت_ایران_در_آغاز_سال_تحصیلی_حمله_صدام_به_ایران_#page221 امام خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج13، ص221-224.]</ref> | پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] و سقوط شاه ایران، توازن قدرت در منطقه را از میان برد. برهم خوردن موازنات منطقهای، صدام حسین، رئیسجمهور عراق را بر آن داشت تا از این موقعیت بهره گیرد و جایگاه خود را در منطقه تثبیت کند. او با لغو یکجانبهٔ قرارداد ۱۹۷۵م الجزایر پیرامون مرز اروندرود، و درخواست تخلیهٔ جزایر سهگانهٔ ایرانی در [[خلیج فارس]]، تهاجم نظامی گستردهای را به [[ایران]] آغاز کرد. با آغاز جنگ تحمیلی، امام خمینی در اولین واکنش، مردم را به آرامش و خونسردی دعوت کرد و با کوچک نشان دادن حملهٔ دشمن، سبب دلگرمی مردم و مسئولان ایران شد.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/c207_51529/صحیفه_امام/جلد_13/پیام_رادیو_ـ_تلویزیونی_به_ملت_ایران_در_آغاز_سال_تحصیلی_حمله_صدام_به_ایران_#page221 امام خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج13، ص221-224.]</ref> | ||
وی همزمان، دستور بسیج عمومی داد تا مردم وارد نبرد با دشمن متجاوز شوند. او برای ایجاد ساختار و سازمان دفاعی برای مقاومت، به تشکیل شورای دفاع مبادرت ورزید و برای اداره کردن جبهههای جنگ، بهعنوان فرمانده کل قوا فرامینی را صادر کرد. | وی همزمان، دستور بسیج عمومی داد تا مردم وارد نبرد با دشمن متجاوز شوند. او برای ایجاد ساختار و سازمان دفاعی برای مقاومت، به تشکیل شورای دفاع مبادرت ورزید و برای اداره کردن جبهههای جنگ، بهعنوان فرمانده کل قوا فرامینی را صادر کرد. | ||
امام خمینی بر این باور بود که [[انقلاب اسلامی]] در دنیا به دنبال صلح و آرامش است، اما در برابر تجاوز دشمن نباید سر تسلیم فرود آورد. امام با بیان نظریهٔ حق و باطل / اسلام و کفر و نیز تبیین مفهوم «صدام، عامل آمریکا»، مرزهای اعتقادی و ارزشیِ دفاع مقدس را ترسیم کرد. از سوی دیگر، امام میکوشید تا از این موقعیت پیشآمده برای رهایی مردم عراق از حکومت بعثی، بهره بگیرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240871/خمینی،-روح-الله?entryviewid=245606 پاکتچی و دیگران، «خمینی، روحالله»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | امام خمینی بر این باور بود که [[انقلاب اسلامی ایران]] در دنیا به دنبال صلح و آرامش است، اما در برابر تجاوز دشمن نباید سر تسلیم فرود آورد. امام با بیان نظریهٔ حق و باطل / اسلام و کفر و نیز تبیین مفهوم «صدام، عامل آمریکا»، مرزهای اعتقادی و ارزشیِ دفاع مقدس را ترسیم کرد. از سوی دیگر، امام میکوشید تا از این موقعیت پیشآمده برای رهایی مردم عراق از حکومت بعثی، بهره بگیرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240871/خمینی،-روح-الله?entryviewid=245606 پاکتچی و دیگران، «خمینی، روحالله»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
===ابعاد جهانی رهبری و سیاست خارجی=== | ===ابعاد جهانی رهبری و سیاست خارجی=== | ||
امام خمینی علاوه بر مسائل داخلی ایران، توجه شایانی به ابعاد جهانی [[انقلاب اسلامی]] داشت؛ در یکی از مهمترین اقدامات، او در سال ۱۳۶۷ش نامهای خطاب به میخائیل گورباچف، رئیسجمهوری شوروی نوشت و در جایگاه یک روحانی مسلمان، کوشید تا با نقد اندیشه کمونیسم، به تبیین [[توحید|مبانی توحیدی]] بپردازد. او در این نامه از پایان عصر کمونیسم خبر داد و با توصیف عملکرد نادرست حکومت کمونیستی، شکست حتمی آن را پیشبینی کرد.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/C207_44660/_دعوت_به_اسلام_و_بیان_عجز_تفکر_مادی_در_تأمین_نیازهای_بشر؛_پیش__بینی_شکست___کمونیسم#page220 امام خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج21، ص220-226.]</ref> | امام خمینی علاوه بر مسائل داخلی ایران، توجه شایانی به ابعاد جهانی [[انقلاب اسلامی ایران]] داشت؛ در یکی از مهمترین اقدامات، او در سال ۱۳۶۷ش نامهای خطاب به میخائیل گورباچف، رئیسجمهوری شوروی نوشت و در جایگاه یک روحانی مسلمان، کوشید تا با نقد اندیشه کمونیسم، به تبیین [[توحید|مبانی توحیدی]] بپردازد. او در این نامه از پایان عصر کمونیسم خبر داد و با توصیف عملکرد نادرست حکومت کمونیستی، شکست حتمی آن را پیشبینی کرد.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/C207_44660/_دعوت_به_اسلام_و_بیان_عجز_تفکر_مادی_در_تأمین_نیازهای_بشر؛_پیش__بینی_شکست___کمونیسم#page220 امام خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج21، ص220-226.]</ref> | ||
او همچنین در مرداد ۱۳۵۸ش که مصادف با [[ | او همچنین در مرداد ۱۳۵۸ش که مصادف با [[رمضان]] بود، با هدف آشکار ساختن توطئه [[صهیونیسم|یهودیان صهیونیست]] که ذیل [[پروتکلهای یهود]]، انگارهٔ [[سرزمین موعود]] را بهانهای برای [[اشغال سرزمین فلسطین]] وبهویژه [[بیتالمقدس]] و [[مسجدالاقصی]] ساخته بودند، آخرین [[جمعه]] ماه [[رمضان]] هر سال را بهعنوان روز قدس اعلام کرد و از مسلمانان جهان خواست تا در این روز، همبستگی جهانی خود را در پشتیبانی از حقوق قانونی مردم فلسطین اعلام کنند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/C207_42625/_انتخاب_آخرین_جمعۀ_ماه_رمضان_به_عنوان_%c2«Ø±Ùز_Ùدس%c2»#page267 امام خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج9، ص267.]</ref> | ||
==دستاوردهای دانشی امام خمینی== | ==دستاوردهای دانشی امام خمینی== | ||
| خط ۱۰۴: | خط ۱۰۴: | ||
==درگذشت امام خمینی== | ==درگذشت امام خمینی== | ||
[[پرونده:امام9.jpg|300px|thumb|نماز [[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]]، | {{اصلی|رحلت سید روحالله خمینی}} | ||
امام خمینی در شامگاه | [[پرونده:امام9.jpg|300px|thumb|نماز [[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]]، [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، در [[مرقد امام خمینی]]]] | ||
امام خمینی در شامگاه [[۱۳ خرداد]] ۱۳۶۸ش پس از یک دوره بیماری، درگذشت. فردای روز ارتحال امام، آیتالله [[سید علی خامنهای]] که در آن زمان، رئیسجمهور ایران بود، وصیتنامه امام را در حضور مسئولان کشوری و لشکری، قرائت کرد. در همان روز، نمایندگان [[مجلس خبرگان رهبری]] که وظیفهٔ انتخاب رهبر را بر عهده داشتند، با اکثریت آراء، آیتالله [[سید علی خامنهای]] را به رهبری [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] برگزیدند. | |||
==تشییع جنازه== | |||
{{اصلی|تشییع جنازه سید روحالله خمینی}} | |||
مردم ایران که [[مرجع دینی]] و رهبر سیاسی خود را از دست داده بودند از سراسر کشور به [[تهران]] آمدند تا در مراسم وداع با امام شرکت کنند. جمعیت تشییعکننده، بیش از ۱۰ میلیون نفر تخمین زده شده است و پرجمعیتترین مراسم تشییع در جهان شمرده میشود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/سید_روحالله_موسوی_خمینی «سید روحالله موسوی خمینی»، در وبسایت ویکیشیعه.]</ref> پیکر امام خمینی در ۱۵ خرداد ۱۳۶۸ش به مصلای تهران آورده شد و پس از اقامه [[نماز میت]] در ۱۶ خرداد، با همراهی میلیونها عزادار تا [[بهشت زهرا]] تشییع و در آنجا دفن شد. محل خاکسپاری در طی زمان گسترش یافت و امروزه [[حرم امام خمینی]]، یکی از مکانهای زیارتی ایرانیان و دیگر علاقمندان او است. | مردم ایران که [[مرجع دینی]] و رهبر سیاسی خود را از دست داده بودند از سراسر کشور به [[تهران]] آمدند تا در مراسم وداع با امام شرکت کنند. جمعیت تشییعکننده، بیش از ۱۰ میلیون نفر تخمین زده شده است و پرجمعیتترین مراسم تشییع در جهان شمرده میشود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/سید_روحالله_موسوی_خمینی «سید روحالله موسوی خمینی»، در وبسایت ویکیشیعه.]</ref> پیکر امام خمینی در ۱۵ خرداد ۱۳۶۸ش به مصلای تهران آورده شد و پس از اقامه [[نماز میت]] در ۱۶ خرداد، با همراهی میلیونها عزادار تا [[بهشت زهرا]] تشییع و در آنجا دفن شد. محل خاکسپاری در طی زمان گسترش یافت و امروزه [[حرم امام خمینی]]، یکی از مکانهای زیارتی ایرانیان و دیگر علاقمندان او است. | ||
در پی درگذشت نخستین رهبر جمهوری اسلامی | در پی درگذشت نخستین [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، افزون بر پاپ ژان پل دوم، رهبر مسیحیان کاتولیک جهان، بسیاری از سران کشورهای مختلف، سازمانهای بینالمللی، احزاب و گروهها با نامههای رسمی به آیتالله خامنهای، رئیسجمهور وقت و به مردم ایران تسلیت گفتند. | ||
آیتالله | [[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]]، امام خمینی را یک حقیقت همیشه زنده دانسته است که نامش، پرچم [[انقلاب اسلامی ایران]] و راه او راه این انقلاب و اهداف او اهداف این انقلاب است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?id=2316&nt=4&year=1369&tid=14230 خامنهای، «پیام به مناسبت اولین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی»، در وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> از منظر آیتالله خامنهای، امام خمینی الگوی کامل یک [[مسلمان]] و نمونه بارز یک رهبر اسلامی است که قوّت [[ایمان]] را با عمل صالح، ارادهٔ پولادین را با همّت بلند، شجاعت اخلاقی را با حزم و حکمت، صراحت لهجه و بیان را با صدق و متانت، صفای معنوی و روحانی را با هوشمندی و کیاست، تقوا و ورع را با سرعت و قاطعیّت، ابّهت و صلابت رهبری را با رقّت و عطوفت و بسیاری از خصال نفیس و کمیاب را با هم داشت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=2079 خامنهای، «پیام به ملت ایران در آغاز مسئولیت رهبری»، در وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
