ایجاد لینک داخلی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:زن سرپرست خانوار۱.jpg|جایگزین=راه‌اندازی کارگاه تولید لباس برای سرپرست خانوار استان قزوین|بندانگشتی|راه‌اندازی کارگاه تولید لباس برای سرپرست خانوار استان قزوین]]
{{درشت|'''زنان سرپرست خانوار'''}}؛ زنانی که علاوه بر نقش مادری، سرپرستی و تأمین معیشت خانوار را هم بر عهده دارند.
{{درشت|'''زنان سرپرست خانوار'''}}؛ زنانی که علاوه بر نقش مادری، سرپرستی و تأمین معیشت خانوار را هم بر عهده دارند.


خط ۱۵: خط ۱۴:


== در آموزه‌های اسلامی ==
== در آموزه‌های اسلامی ==
[[پرونده:زنان-سرپرست-خانوار.jpg|بندانگشتی]]
آموزه‌های اسلامی، موید سرپرستی مرد بر خانواده است اگرچه با شرایطی مدیریت زنان را نیز به‌رسمیت می‌شناسد. [[قرآن]] به‌عنوان مهم‌ترین و معتبرترین منبع استخراج احکام اسلامی، به‌صراحت بر مدیریت و [[قوامیت مرد بر زن|قوامیت مردان بر زنان]] و برخی دلایل آن اشاره کرده است.<ref>سوره نساء، آیه 34.</ref> از نگاه قرآن، ریاست خانواده مقامی است که برای تثبیت و مصلحت خانواده به مرد داده شده است و یک امتیاز و حق فردی برای شوهر محسوب نمی‌شود. ریاست خانواده بیشتر یک وظیفهٔ اجتماعی است که برای تأمین سعادت خانواده به مرد محول شده و او نمی‌تواند از آن سوء استفاده کند و بر خلاف مصلحت خانواده آن را به‌کار برد.<ref>امامی و صفائی، حقوق خانواده، 1370ش، ج1، ص163.</ref>
آموزه‌های اسلامی، موید سرپرستی مرد بر خانواده است اگرچه با شرایطی مدیریت زنان را نیز به‌رسمیت می‌شناسد. [[قرآن]] به‌عنوان مهم‌ترین و معتبرترین منبع استخراج احکام اسلامی، به‌صراحت بر مدیریت و [[قوامیت مرد بر زن|قوامیت مردان بر زنان]] و برخی دلایل آن اشاره کرده است.<ref>سوره نساء، آیه 34.</ref> از نگاه قرآن، ریاست خانواده مقامی است که برای تثبیت و مصلحت خانواده به مرد داده شده است و یک امتیاز و حق فردی برای شوهر محسوب نمی‌شود. ریاست خانواده بیشتر یک وظیفهٔ اجتماعی است که برای تأمین سعادت خانواده به مرد محول شده و او نمی‌تواند از آن سوء استفاده کند و بر خلاف مصلحت خانواده آن را به‌کار برد.<ref>امامی و صفائی، حقوق خانواده، 1370ش، ج1، ص163.</ref>


خط ۴۵: خط ۴۳:
قانون مدنی ایران در روابط زوجین، ریاست خانواده را از خصایص شوهر معرفی کرده است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/97937 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، مصوب 8/10/1361، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref> همچنین بنابر مفاد مادهٔ ۱۱۱۴ قانون مدنی، زن باید در منزلی که شوهرش تعیین می‌کند زندگی کند، مگر آنکه قبلاً اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد. در مادهٔ ۱۱۱۷ نیز آمده است که شوهر می‌تواند زن خود را از حرفه و صنعتی که منافی مصالح خانواده یا حثیت خود یا زن باشد، منع کند.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/69950/سرپرستی-خانواده-با-نگاه-به-آیه-34-سوره-نسا-محمّدعلی-مروی مروی، «سرپرستی خانواده با نگاه به آیه 34 سوره نساء»، 1386ش.]</ref>
قانون مدنی ایران در روابط زوجین، ریاست خانواده را از خصایص شوهر معرفی کرده است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/97937 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، مصوب 8/10/1361، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref> همچنین بنابر مفاد مادهٔ ۱۱۱۴ قانون مدنی، زن باید در منزلی که شوهرش تعیین می‌کند زندگی کند، مگر آنکه قبلاً اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد. در مادهٔ ۱۱۱۷ نیز آمده است که شوهر می‌تواند زن خود را از حرفه و صنعتی که منافی مصالح خانواده یا حثیت خود یا زن باشد، منع کند.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/69950/سرپرستی-خانواده-با-نگاه-به-آیه-34-سوره-نسا-محمّدعلی-مروی مروی، «سرپرستی خانواده با نگاه به آیه 34 سوره نساء»، 1386ش.]</ref>


نظر به افزایش قابل‌توجه تعداد خانوارهای زن‌سرپرست از سال ۱۳۳۵ش تاکنون و با توجه به این امر که مشکلات این قشر به‌عنوان یکی از آسیب‌های اجتماعی، تأثیر به‌سزایی بر آیندهٔ فرزندان این خانواده‌ها و سپس آیندهٔ بخش قابل‌توجهی از شهروندان کشور دارد؛ حل این مشکلات همواره از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. پس از [[انقلاب اسلامی]]، قانون اساسی بر تأمین نیازهای زنان سرپرست خانوار به‌عنوان اقشار آسیب‌پذیر جامعه تأکید کرده است. با توجه به اصل حفظ نهاد [[خانواده]]، اصل برقراری عدالت اجتماعی، اصل پیش‌گیری از مفاسد اجتماعی و اصل رعایت حقوق شهروندی، حکومت موظف است که این گروه‌ها را مورد حمایت خود قرار دهد. با تشکیل کمیتهٔ امداد امام خمینی، بخشی از این مسئولیت بر عهدهٔ این نهاد و بخشی از آن را بر عهده سازمان بهزیستی گذاشته شد.<ref>[https://www.sid.ir/fa/seminar/ViewPaper.aspx?ID=67207 رضازاده و دیگران، «مروری بر توانمندسازی، سلامت و اشتغال زنان سرپرست خانوار».]</ref> برای حل مشکلات این قشر تاکنون راهکارهای مختلفی ارائه شده است.<ref>[https://www.magiran.com/paper/2276576 زمانی مقدم و افشانی،«توانمندسازی زنان سرپرست خانوار در ایران: مروری نظام‌مند»، ص45-80.]</ref>[[پرونده:زن سرپرست خانوار.jpg|جایگزین=اشتغال زنان سرپرست خانوار در کارگاه فرش‌بافی با حمایت سازمان بهزیستی استان فارس|بندانگشتی|اشتغال زنان سرپرست خانوار در کارگاه فرش‌بافی با حمایت سازمان بهزیستی استان فارس]]
نظر به افزایش قابل‌توجه تعداد خانوارهای زن‌سرپرست از سال ۱۳۳۵ش تاکنون و با توجه به این امر که مشکلات این قشر به‌عنوان یکی از آسیب‌های اجتماعی، تأثیر به‌سزایی بر آیندهٔ فرزندان این خانواده‌ها و سپس آیندهٔ بخش قابل‌توجهی از شهروندان کشور دارد؛ حل این مشکلات همواره از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. پس از [[انقلاب اسلامی]]، قانون اساسی بر تأمین نیازهای زنان سرپرست خانوار به‌عنوان اقشار آسیب‌پذیر جامعه تأکید کرده است. با توجه به اصل حفظ نهاد [[خانواده]]، اصل برقراری عدالت اجتماعی، اصل پیش‌گیری از مفاسد اجتماعی و اصل رعایت حقوق شهروندی، حکومت موظف است که این گروه‌ها را مورد حمایت خود قرار دهد. با تشکیل کمیتهٔ امداد امام خمینی، بخشی از این مسئولیت بر عهدهٔ این نهاد و بخشی از آن را بر عهده سازمان بهزیستی گذاشته شد.<ref>[https://www.sid.ir/fa/seminar/ViewPaper.aspx?ID=67207 رضازاده و دیگران، «مروری بر توانمندسازی، سلامت و اشتغال زنان سرپرست خانوار».]</ref> برای حل مشکلات این قشر تاکنون راهکارهای مختلفی ارائه شده است.<ref>[https://www.magiran.com/paper/2276576 زمانی مقدم و افشانی،«توانمندسازی زنان سرپرست خانوار در ایران: مروری نظام‌مند»، ص45-80.]</ref>
 
سازمان بهزیستی یکی از گروه‌های هدفی که دارد زنان سرپرست خانوار است. با توجه به اهمیت موضوع زنان سرپرست خانوار در سازمان بهزیستی، واحدی جداگانه تحت عنوان دفتر توانمندسازی زنان و خانواده شکل گرفت. آمارهای رسمی حاکی از آن است که تا سال ۱۴۰۰ش، حدود ۱۴ درصد از خانوارهای ایرانی را زنان سرپرست خانوار تشکیل می‌دهند که از این بین ۴/۸ درصد تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند که این آمار حدود ۲۵۰ هزار خانوار و در کل با فرزندان ۵۸۱۰۰۰ نفر می‌شود. ۵۴ درصد زنان سرپرست خانوار تحت پوشش سازمان بهزیستی در میانگین سنی ۲۰ تا ۵۰ سال هستند. ۴۵ درصد بالای ۵۰ سال و حدود یک‌درصد هم زیر ۲۰ سال هستند. ۷۱ هزار نفر از زنان سرپرست خانوار همسرشان فوت کرده‌اند. ۶۰ هزار نفر از همسرشان جدا شده‌اند. ۶۵ هزار نفر همسر از کار افتاده دارند. حدود ۵ هزار نفر دخترانی هستند که ازدواج نکرده‌اند.<ref>[https://csr.ir/fa/news/1057/بررسی-وضعیت-زنان-سرپرست-خانوار «بررسی وضعیت زنان سرپرست خانوار»، وب‌سایت پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام.]</ref>
سازمان بهزیستی یکی از گروه‌های هدفی که دارد زنان سرپرست خانوار است. با توجه به اهمیت موضوع زنان سرپرست خانوار در سازمان بهزیستی، واحدی جداگانه تحت عنوان دفتر توانمندسازی زنان و خانواده شکل گرفت. آمارهای رسمی حاکی از آن است که تا سال ۱۴۰۰ش، حدود ۱۴ درصد از خانوارهای ایرانی را زنان سرپرست خانوار تشکیل می‌دهند که از این بین ۴/۸ درصد تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند که این آمار حدود ۲۵۰ هزار خانوار و در کل با فرزندان ۵۸۱۰۰۰ نفر می‌شود. ۵۴ درصد زنان سرپرست خانوار تحت پوشش سازمان بهزیستی در میانگین سنی ۲۰ تا ۵۰ سال هستند. ۴۵ درصد بالای ۵۰ سال و حدود یک‌درصد هم زیر ۲۰ سال هستند. ۷۱ هزار نفر از زنان سرپرست خانوار همسرشان فوت کرده‌اند. ۶۰ هزار نفر از همسرشان جدا شده‌اند. ۶۵ هزار نفر همسر از کار افتاده دارند. حدود ۵ هزار نفر دخترانی هستند که ازدواج نکرده‌اند.<ref>[https://csr.ir/fa/news/1057/بررسی-وضعیت-زنان-سرپرست-خانوار «بررسی وضعیت زنان سرپرست خانوار»، وب‌سایت پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام.]</ref>