برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            = 
| زیرنویس تصویر    = 
| image_alt        =
| فایل پادکست      =ماه محرم.ogg 
| حجم فایلپادکست    =8/38 
| تاریخ پادکست      =25-3-1405 
| زیرنویس عنوان    = 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''[[ماه محرم]]'''}}؛ نخستین ماه از ماه‌های دوازده‌گانهٔ تقویم هجری قمری و یکی از ماه‌های حرام در فرهنگ اسلامی.
{{درشت|'''[[ماه محرم]]'''}}؛ نخستین ماه از ماه‌های دوازده‌گانهٔ تقویم هجری قمری و یکی از ماه‌های حرام در فرهنگ اسلامی.


خط ۲۰: خط ۵۰:


== اعمال عبادی ماه محرم ==
== اعمال عبادی ماه محرم ==
شب اول [[ماه محرم]]، در فرهنگ [[مسلمانان]]، اول سال قمری شمرده می‌شود<ref>[http://www.islamquest.net/fa/archive/fa765 «شهادت امام حسین(ع) و اوّل سال بودن محرم»، سایت اسلام کوئست نت، تاریخ بازدید: 30 تیر 1401ش.]</ref> و دارای مناسک خاصی است. [[میرزا جواد ملکی تبریزی]] در [[کتاب «المراقبات»]] به دوستداران خاندان [[حضرت محمد]] سفارش کرده است که حرمت [[دهۀ اول محرم]] را در ظاهر و باطن حفظ و آثار حزن و اندوه بر چهره نمایان کنند و حتی در روزه‌های نهم، دهم و یازدهم این ماه، لذت‌های حلال را نیز ترک گویند؛ مانند کسی که داغدار عزیزان خود است. از دیگر توصیه‌ها، خواندن [[زیارت عاشورا]] در دههٔ نخست این ماه است.<ref>[https://pdf.lib.eshia.ir/95032/1/25 ملکی تبریزی، المراقبات، کتابخانه مدرسه فقاهت، ص25-34.]</ref> همچنین در برخی آثار، به احیای شب اول محرم، [[نیایش]] و [[دعا]] در این شب و اقامه دو رکعت [[نماز]] سفارش شده که در هر رکعت بعد از حمد، ۱۱ مرتبه [[سورۀ توحید]] خوانده می‌شود. در روز اول [[محرم]] نیز به اقامه دو رکعت نماز و [[روزه‌داری]] سفارش شده است. همچنین احیای شب [[عاشورا]] (شب دهم محرم) در کنار مرقد امام حسین و نیز دعا و نیایش، پسندیده است.<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان،1390ش، ص499؛ [http://pajoohe.ir/اعمال-10-روز-اول-محرم-دهه-اول-محرم__a-61642.aspx «اعمال 10 روزه اول محرم (دهۀ اول محرم)، دانشنامۀ پژوهشکده باقرالعلوم، 19 مهر 1395ش.]</ref> در [[روز عاشورا]] نیز برپایی [[مناسک]] زیر، توصیه شده است:
شب اول ماه محرم، در فرهنگ [[مسلمانان]]، اول سال قمری شمرده می‌شود<ref>[http://www.islamquest.net/fa/archive/fa765 «شهادت امام حسین(ع) و اوّل سال بودن محرم»، سایت اسلام کوئست نت، تاریخ بازدید: 30 تیر 1401ش.]</ref> و دارای مناسک خاصی است. [[میرزا جواد ملکی تبریزی]] در [[کتاب «المراقبات»]] به دوستداران خاندان [[حضرت محمد]] سفارش کرده است که حرمت [[دهۀ اول محرم]] را در ظاهر و باطن حفظ و آثار حزن و اندوه بر چهره نمایان کنند و حتی در روزه‌های نهم، دهم و یازدهم این ماه، لذت‌های حلال را نیز ترک گویند؛ مانند کسی که داغدار عزیزان خود است. از دیگر توصیه‌ها، خواندن [[زیارت عاشورا]] در دههٔ نخست این ماه است.<ref>[https://pdf.lib.eshia.ir/95032/1/25 ملکی تبریزی، المراقبات، کتابخانه مدرسه فقاهت، ص25-34.]</ref> همچنین در برخی آثار، به احیای شب اول محرم، [[نیایش]] و [[دعا]] در این شب و اقامه دو رکعت [[نماز]] سفارش شده که در هر رکعت بعد از حمد، ۱۱ مرتبه [[سورۀ توحید]] خوانده می‌شود. در روز اول [[محرم]] نیز به اقامه دو رکعت نماز و [[روزه‌داری]] سفارش شده است. همچنین احیای شب [[عاشورا]] (شب دهم محرم) در کنار مرقد امام حسین و نیز دعا و نیایش، پسندیده است.<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان،1390ش، ص499؛ [http://pajoohe.ir/اعمال-10-روز-اول-محرم-دهه-اول-محرم__a-61642.aspx «اعمال 10 روزه اول محرم (دهۀ اول محرم)، دانشنامۀ پژوهشکده باقرالعلوم، 19 مهر 1395ش.]</ref> در روز [[عاشورا]] نیز برپایی [[مناسک]] زیر، توصیه شده است:
# [[زیارت امام حسین]]؛
# [[زیارت امام حسین]]؛
# پرهیز از خوردن و آشامیدن تا بعد از [[نماز عصر]]؛
# پرهیز از خوردن و آشامیدن تا بعد از [[نماز عصر]]؛
# سوگواری برای امام حسین و [[شهدای کربلا]]؛
# [[سوگواری]] برای امام حسین و [[شهدای کربلا]]؛
# سیراب کردن زائران امام حسین؛
# سیراب کردن زائران امام حسین؛
# خواندن سوره توحید (۱۰۰۰ مرتبه)؛
# خواندن سوره توحید (۱۰۰۰ مرتبه)؛
خط ۳۱: خط ۶۱:
== وقایع [[ماه محرم]] ==
== وقایع [[ماه محرم]] ==
بنا بر نقل تاریخ‌نویسان، در ماه محرم سال ۶۱ق، وقایعی به شرح زیر رخ داده است:
بنا بر نقل تاریخ‌نویسان، در ماه محرم سال ۶۱ق، وقایعی به شرح زیر رخ داده است:
* ورود کاروان امام حسین به سرزمین [[کربلا]] (دوم محرم)؛
* ورود کاروان [[امام حسین]] به سرزمین [[کربلا]] (دوم محرم)؛
* ممانعت سپاه کوفه از دسترسی [[خاندان امام حسین]] به آب (هفتم محرم)؛
* ممانعت سپاه کوفه از دسترسی [[خاندان امام حسین]] به آب (هفتم محرم)؛
* محاصرهٔ یاران و خاندان امام حسین توسط سپاه کوفه (نهم محرم: [[تاسوعا]])؛
* محاصرهٔ یاران و خاندان امام حسین توسط سپاه کوفه (نهم محرم: [[تاسوعا]])؛
خط ۴۵: خط ۷۵:


=== محرم در عراق ===
=== محرم در عراق ===
نصب پرچم‌های «یا حسین»، بر بام خانه‌ها، کوچه‌ها، خیابان‌ها، سیاه‌پوش کردن شهرها و اماکن زیارتی ده روز قبل از محرم، تعویض پرچم حرم امام حسین در شب اول محرم، مراسم ورود کاروان کربلا در روز دوم، تعزیه‌خوانی و برنامهٔ ورود نمادین کاروان عمر سعد به کربلا در روز سوم محرم، مقتل‌خوانی و تشکیل دسته‌های عزاداری در روز عاشورا، پیاده‌روی به‌سمت حرم امام حسین و حضرت عباس و هروله کردن در بین‌الحرمین از جمله رسم‌های شیعیان عراق در محرم است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/1833360/ «عراق و سوگواری ماه محرم»، خبرگزاری صدا و سیما].</ref>
نصب پرچم‌های «یا حسین»، بر بام خانه‌ها، کوچه‌ها، خیابان‌ها، سیاه‌پوش کردن شهرها و اماکن زیارتی ده روز قبل از محرم، تعویض پرچم حرم امام حسین در شب اول محرم، مراسم ورود کاروان کربلا در روز دوم، تعزیه‌خوانی و برنامهٔ ورود نمادین کاروان عمر سعد به کربلا در روز سوم محرم، مقتل‌خوانی و تشکیل دسته‌های عزاداری در روز [[عاشورا]]، پیاده‌روی به‌سمت حرم امام حسین و حضرت عباس و هروله کردن در بین‌الحرمین از جمله رسم‌های شیعیان عراق در محرم است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/1833360/ «عراق و سوگواری ماه محرم»، خبرگزاری صدا و سیما].</ref>


=== محرم در هند ===
=== محرم در هند ===
خط ۷۲: خط ۱۰۲:
{{آغاز نستعلیق}}
{{آغاز نستعلیق}}
  {{شعر|نستعلیق}}
  {{شعر|نستعلیق}}
  {{ب| گر زکاتی به محرم بدهی | زان خسیسان به صفر بازمگیر}}
  {{ب| گر زکاتی به محرم بدهی | زان خسیسان به [[ماه صفر|صفر]] بازمگیر}}
  {{پایان شعر}}
  {{پایان شعر}}
  {{پایان نستعلیق}}
  {{پایان نستعلیق}}