برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            = 
| زیرنویس تصویر    = 
| image_alt        =
| فایل پادکست      =ماه محرم.ogg 
| حجم فایلپادکست    =8/38 
| تاریخ پادکست      =25-3-1405 
| زیرنویس عنوان    = 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''[[ماه محرم]]'''}}؛ نخستین ماه از ماه‌های دوازده‌گانهٔ تقویم هجری قمری و یکی از ماه‌های حرام در فرهنگ اسلامی.
{{درشت|'''[[ماه محرم]]'''}}؛ نخستین ماه از ماه‌های دوازده‌گانهٔ تقویم هجری قمری و یکی از ماه‌های حرام در فرهنگ اسلامی.


خط ۲۰: خط ۵۰:


== اعمال عبادی ماه محرم ==
== اعمال عبادی ماه محرم ==
شب اول ماه محرم، در فرهنگ [[مسلمانان]]، اول سال قمری شمرده می‌شود<ref>[http://www.islamquest.net/fa/archive/fa765 «شهادت امام حسین(ع) و اوّل سال بودن محرم»، سایت اسلام کوئست نت، تاریخ بازدید: 30 تیر 1401ش.]</ref> و دارای مناسک خاصی است. [[میرزا جواد ملکی تبریزی]] در [[کتاب «المراقبات»]] به دوستداران خاندان [[حضرت محمد]] سفارش کرده است که حرمت [[دهۀ اول محرم]] را در ظاهر و باطن حفظ و آثار حزن و اندوه بر چهره نمایان کنند و حتی در روزه‌های نهم، دهم و یازدهم این ماه، لذت‌های حلال را نیز ترک گویند؛ مانند کسی که داغدار عزیزان خود است. از دیگر توصیه‌ها، خواندن [[زیارت عاشورا]] در دههٔ نخست این ماه است.<ref>[https://pdf.lib.eshia.ir/95032/1/25 ملکی تبریزی، المراقبات، کتابخانه مدرسه فقاهت، ص25-34.]</ref> همچنین در برخی آثار، به احیای شب اول محرم، [[نیایش]] و [[دعا]] در این شب و اقامه دو رکعت [[نماز]] سفارش شده که در هر رکعت بعد از حمد، ۱۱ مرتبه [[سورۀ توحید]] خوانده می‌شود. در روز اول [[محرم]] نیز به اقامه دو رکعت نماز و [[روزه‌داری]] سفارش شده است. همچنین احیای شب [[عاشورا]] (شب دهم محرم) در کنار مرقد امام حسین و نیز دعا و نیایش، پسندیده است.<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان،1390ش، ص499؛ [http://pajoohe.ir/اعمال-10-روز-اول-محرم-دهه-اول-محرم__a-61642.aspx «اعمال 10 روزه اول محرم (دهۀ اول محرم)، دانشنامۀ پژوهشکده باقرالعلوم، 19 مهر 1395ش.]</ref> در [[روز عاشورا]] نیز برپایی [[مناسک]] زیر، توصیه شده است:
شب اول ماه محرم، در فرهنگ [[مسلمانان]]، اول سال قمری شمرده می‌شود<ref>[http://www.islamquest.net/fa/archive/fa765 «شهادت امام حسین(ع) و اوّل سال بودن محرم»، سایت اسلام کوئست نت، تاریخ بازدید: 30 تیر 1401ش.]</ref> و دارای مناسک خاصی است. [[میرزا جواد ملکی تبریزی]] در [[کتاب المراقبات]] به دوستداران خاندان [[حضرت محمد]] سفارش کرده است که حرمت [[دهۀ اول محرم]] را در ظاهر و باطن حفظ و آثار حزن و اندوه بر چهره نمایان کنند و حتی در روزه‌های نهم، دهم و یازدهم این ماه، لذت‌های حلال را نیز ترک گویند؛ مانند کسی که داغدار عزیزان خود است. از دیگر توصیه‌ها، خواندن [[زیارت عاشورا]] در دههٔ نخست این ماه است.<ref>[https://pdf.lib.eshia.ir/95032/1/25 ملکی تبریزی، المراقبات، کتابخانه مدرسه فقاهت، ص25-34.]</ref> همچنین در برخی آثار، به احیای شب اول محرم، [[نیایش]] و [[دعا]] در این شب و اقامه دو رکعت [[نماز]] سفارش شده که در هر رکعت بعد از حمد، ۱۱ مرتبه [[سورۀ توحید]] خوانده می‌شود. در روز اول [[محرم]] نیز به اقامه دو رکعت نماز و [[روزه‌داری]] سفارش شده است. همچنین احیای شب [[عاشورا]] (شب دهم محرم) در کنار مرقد [[امام حسین]] و نیز دعا و نیایش، پسندیده است.<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان،1390ش، ص499؛ [http://pajoohe.ir/اعمال-10-روز-اول-محرم-دهه-اول-محرم__a-61642.aspx «اعمال 10 روزه اول محرم (دهۀ اول محرم)، دانشنامۀ پژوهشکده باقرالعلوم، 19 مهر 1395ش.]</ref> در روز [[عاشورا]] نیز برپایی [[مناسک]] زیر، توصیه شده است:
# [[زیارت امام حسین]]؛
# [[زیارت امام حسین]]؛
# پرهیز از خوردن و آشامیدن تا بعد از [[نماز عصر]]؛
# پرهیز از خوردن و آشامیدن تا بعد از [[نماز عصر]]؛
# [[سوگواری]] برای امام حسین و [[شهدای کربلا]]؛
# [[سوگواری]] برای [[امام حسین]] و [[شهدای کربلا]]؛
# سیراب کردن زائران امام حسین؛
# سیراب کردن زائران امام حسین؛
# خواندن سوره توحید (۱۰۰۰ مرتبه)؛
# خواندن [[سوره توحید]] (۱۰۰۰ مرتبه)؛
# خواندن [[زیارت عاشورا]].<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان،1390ش، ص503؛ [http://pajoohe.ir/اعمال-10-روز-اول-محرم-دهه-اول-محرم__a-61642.aspx «اعمال 10 روزه اول محرم (دهۀ اول محرم)، دانشنامۀ پژوهشکده باقرالعلوم، 19 مهر 1395ش.]</ref>
# خواندن [[زیارت عاشورا]].<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان،1390ش، ص503؛ [http://pajoohe.ir/اعمال-10-روز-اول-محرم-دهه-اول-محرم__a-61642.aspx «اعمال 10 روزه اول محرم (دهۀ اول محرم)، دانشنامۀ پژوهشکده باقرالعلوم، 19 مهر 1395ش.]</ref>
# گفتن هزار بار ذکر: «اللهم العن قتلة الحسین علیه‌السلام».<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/2689/4253/28311/تقویم-عبادی-محرم «تقویم عبادی محرم»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 30 تیر 1401ش؛] [http://pajoohe.ir/اعمال-10-روز-اول-محرم-دهه-اول-محرم__a-61642.aspx «اعمال 10 روزه اول محرم (دهه اول محرم)»، دانشنامه پژوهشکده باقرالعلوم، 19 مهر 1395ش؛] قمی، مفاتیح‌الجنان، 1390ش، ص499-502.</ref>
# گفتن هزار بار [[ذکر]]: «اللهم العن قتلة الحسین علیه‌السلام».<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/2689/4253/28311/تقویم-عبادی-محرم «تقویم عبادی محرم»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 30 تیر 1401ش؛] [http://pajoohe.ir/اعمال-10-روز-اول-محرم-دهه-اول-محرم__a-61642.aspx «اعمال 10 روزه اول محرم (دهه اول محرم)»، دانشنامه پژوهشکده باقرالعلوم، 19 مهر 1395ش؛] قمی، مفاتیح‌الجنان، 1390ش، ص499-502.</ref>


== وقایع [[ماه محرم]] ==
== وقایع [[ماه محرم]] ==
خط ۵۴: خط ۸۴:


=== محرم در افغانستان ===
=== محرم در افغانستان ===
شیعیان افغانستان در شهرها و روستاها آداب‌ورسوم خاصی در محرم دارند. مراسم عزاداری، با ذکر صلوات آغاز و با قرائت اشعار ذاکر، روضهٔ دیباچه‌خوان و سخنرانی ادامه یافته و با مراسم سینه‌زنی و زنجیرزنی پایان می‌یابد. منقبت‌خوانی، گهواره‌گردانی و دادن نذری به عزاداران از دیگر برنامه‌های شیعیان افغانستان در ماه محرم است.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/160917 «آداب و رسوم مردم افغانستان در عزاداری اباعبدالله الحسین»، خبرگزاری شفقنا افغانستان].</ref>
[[شیعیان افغانستان]] در شهرها و روستاها آداب‌ورسوم خاصی در محرم دارند. مراسم [[عزاداری]]، با [[ذکر]] [[صلوات]] آغاز و با قرائت اشعار ذاکر، روضهٔ دیباچه‌خوان و سخنرانی ادامه یافته و با مراسم [[سینه‌زنی]] و [[زنجیرزنی]] پایان می‌یابد. منقبت‌خوانی، گهواره‌گردانی و دادن [[نذری]] به عزاداران از دیگر برنامه‌های شیعیان افغانستان در ماه محرم است.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/160917 «آداب و رسوم مردم افغانستان در عزاداری اباعبدالله الحسین»، خبرگزاری شفقنا افغانستان].</ref>


=== محرم در لبنان ===
=== محرم در لبنان ===
پوشیدن لباس مشکی، زدن پرچم‌های سیاه بر سردر منازل، مغازه‌ها، مساجد و حسینیه‌ها، سینه‌زنی، زنجیرزنی، قرائت زیارت عاشورا، ذکر مصائب اهل‌بیت و سخنرانی از جمله برنامه‌های شیعیان لبنان در ماه محرم است. شرکت شخصیت‌های سیاسی- مذهبی اهل سنت و مسیحی در مراسم عزاداری، تشکیل دسته‌های پیاده‌روی عزاداران، پوشیدن کفن، توزیع نذری میان عزاداران از دیگر آداب‌ورسوم سوگواری لبنانی‌ها در ماه محرم است.<ref>[https://www.imna.ir/news/388049/ «سوگواری لبنانی‌ها در ایام محرم»، خبرگزاری اینما].</ref>
پوشیدن لباس مشکی، زدن پرچم‌های سیاه بر سردر منازل، مغازه‌ها، [[مساجد]] و [[حسینیه‌]]ها، [[سینه‌زنی]]، [[زنجیرزنی]]، قرائت [[زیارت عاشورا]]، ذکر مصائب [[اهل‌بیت]] و سخنرانی از جمله برنامه‌های [[شیعیان لبنان]] در ماه محرم است. شرکت شخصیت‌های سیاسی- مذهبی اهل سنت و مسیحی در مراسم [[عزاداری]]، تشکیل دسته‌های پیاده‌روی عزاداران، پوشیدن [[کفن]]، توزیع [[نذری]] میان عزاداران از دیگر آداب‌ورسوم سوگواری لبنانی‌ها در ماه محرم است.<ref>[https://www.imna.ir/news/388049/ «سوگواری لبنانی‌ها در ایام محرم»، خبرگزاری اینما].</ref>


== نذری‌های ماه محرم ==
== نذری‌های ماه محرم ==
خط ۷۲: خط ۱۰۲:
{{آغاز نستعلیق}}
{{آغاز نستعلیق}}
  {{شعر|نستعلیق}}
  {{شعر|نستعلیق}}
  {{ب| گر زکاتی به محرم بدهی | زان خسیسان به صفر بازمگیر}}
  {{ب| گر زکاتی به محرم بدهی | زان خسیسان به [[ماه صفر|صفر]] بازمگیر}}
  {{پایان شعر}}
  {{پایان شعر}}
  {{پایان نستعلیق}}
  {{پایان نستعلیق}}