جز حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:تاب‌آوری اقتصادی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به تاب‌آوری اقتصادی منتقل کرد
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =  تاب‌آوری اقتصادی.png
| زیرنویس تصویر    =  بازسازی چهارروزه پل آسیب‌دیده راه‌آهن امین‌آباد زنجان پس از حملات آمریکا
| image_alt        =بازسازی پل آسیب‌دیده راه‌آهن امین‌آباد زنجان پس از حملات آمریکا
| فایل پادکست      = 
| حجم فایلپادکست    = 
| تاریخ پادکست      = 
| زیرنویس عنوان    = 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''تاب‌آوری اقتصادی'''}}؛ توانایی یک نظام اجتماعی در پیش‌بینی تکانه‌های اقتصادی و بازسازی ساختارها در مواجهه با آن.
{{درشت|'''تاب‌آوری اقتصادی'''}}؛ توانایی یک نظام اجتماعی در پیش‌بینی تکانه‌های اقتصادی و بازسازی ساختارها در مواجهه با آن.


خط ۱۹: خط ۴۹:


== ویژگی‌ها ==
== ویژگی‌ها ==
[[پرونده:تاب‌آوری اقتصادی۳.png|جایگزین=دکتر سیده فاطمه مقیمی  اولین زن بنیان‌گذار صنعت حمل‌ونقل خصوصی در ایران و کارآفرین برتر جهان اسلام|بندانگشتی|دکتر سیده فاطمه مقیمی  اولین زن بنیان‌گذار صنعت حمل‌ونقل خصوصی در ایران و کسب عنوان کارآفرین برتر جهان اسلام]]
# تنوع بخشیدن به اقتصاد و کاهش اتکا به یک بخش یا بازار خاص.
# تنوع بخشیدن به اقتصاد و کاهش اتکا به یک بخش یا بازار خاص.
# توانایی انتقال سریع منابع، سازماندهی مجدد خطوط تولید و تطبیق مدل‌های کسب‌وکار با تغییرات بازار.
# توانایی انتقال سریع منابع، سازماندهی مجدد خطوط تولید و تطبیق مدل‌های کسب‌وکار با تغییرات بازار.
خط ۴۵: خط ۷۶:


== تاب‌آوری اقتصادی در شرایط بحران ==
== تاب‌آوری اقتصادی در شرایط بحران ==
[[پرونده:تاب‌آوری اقتصادی۱.jpg|جایگزین=نمایش اسکناس هزار تومانی بر بیلبوردی در میدان انقلاب تهران|بندانگشتی|نمایش اسکناس هزار تومانی بر بیلبوردی در میدان انقلاب تهران، با تأکید بر نقش توان داخلی در حفظ و تقویت ارزش پول ملی.]]
عواملی مانند تحریم، جنگ یا همه‌گیری کرونا، ساختار نظام اقتصادی را با تکانه‌هایی مانند بحران‌های مالی، نوسانات بازار انرژی و حملات سایبری مواجه می‌سازد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/439639/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5% محمدی و دیگران، «تبیین مفهوم، ابعاد و مؤلفه‌های تاب‌آوری اقتصادی»، 1396ش، ص97.]</ref> در اقتصادهای متکی بر منابع طبیعی، این تکانه‌ها به سرعت به بدنه جامعه منتقل می‌شوند و به‌ویژه بخش صنعت با چالش‌هایی نظیر ناترازی انرژی، کاهش نقدینگی بنگاه‌ها، نوسانات ارزی و افت تقاضا روبرو می‌شود.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اقتصادی-22/771541-هشدار-اطلاعات-گرانی «هشدار روزنامۀ اطلاعات نسبت به گرانی‌ها/ مردم تاب‌آوری بالایی دارند اما اگر دیر بجنبید تاب‌آوری آنان تمام می‌شود»، خبرگزاری اعتماد.]</ref> این در حالی است که اقتصادهای متنوع، پایداری بالاتری نشان می‌دهند.<ref>[https://jepr.uok.ac.ir/article%2062602.html غفاری‌فرد و دیگران، «تاب‌آوری اقتصادی کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی و عوامل مؤثر بر آن: رویکردی بر حفظ امنیت اقتصادی»، 1401ش، ص89-91.]</ref> به همین دلیل، راهکارهای مهار این وضعیت، بر پایداری اقتصادی تمرکز دارند<ref>[https://isfahan.iqna.ir/fa/news/4351801/%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%BE%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8% «الزامات توسعۀ اقتصادی در شرایط پساجنگ؛ از تاب‌آوری تا مشارکت مردمی»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref> و عبارت‌اند از: مدیریت توزیع عادلانهٔ منابع کلیدی، اجرای سیاست‌های جبرانی برای دهک‌های کم‌درآمد جهت صیانت از قدرت خرید جامعه، پایش الکترونیکی زنجیرهٔ تأمین برای کنترل بازارهای موازی و بازآرایی بودجهٔ عمومی با هدف کاهش وابستگی‌های لجستیکی.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اقتصادی-22/771541-هشدار-اطلاعات-گرانی «هشدار روزنامۀ اطلاعات نسبت به گرانی‌ها/ مردم تاب‌آوری بالایی دارند اما اگر دیر بجنبید تاب‌آوری آنان تمام می‌شود»، خبرگزاری اعتماد.]</ref> از منظر [[اقتصاد سیاسی]]، موازنه در گلوگاه‌های راهبردی ترانزیتی، زمان بازیابی سیستم را کاهش داده و در جهت ارتقای سطح تاب‌آوری اقتصادی عمل می‌کند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1052914/خلیج-فارس-در-کانون-معادلات-حمل-ونقل-جهانی-تا «خلیج فارس در کانون معادلات حمل‌ونقل جهانی/ تاب‌آوری اقتصاد دریامحور با مدیریت در تنگۀ هرمز»، خبرگزاری آنا.]</ref>
عواملی مانند تحریم، جنگ یا همه‌گیری کرونا، ساختار نظام اقتصادی را با تکانه‌هایی مانند بحران‌های مالی، نوسانات بازار انرژی و حملات سایبری مواجه می‌سازد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/439639/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5% محمدی و دیگران، «تبیین مفهوم، ابعاد و مؤلفه‌های تاب‌آوری اقتصادی»، 1396ش، ص97.]</ref> در اقتصادهای متکی بر منابع طبیعی، این تکانه‌ها به سرعت به بدنه جامعه منتقل می‌شوند و به‌ویژه بخش صنعت با چالش‌هایی نظیر ناترازی انرژی، کاهش نقدینگی بنگاه‌ها، نوسانات ارزی و افت تقاضا روبرو می‌شود.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اقتصادی-22/771541-هشدار-اطلاعات-گرانی «هشدار روزنامۀ اطلاعات نسبت به گرانی‌ها/ مردم تاب‌آوری بالایی دارند اما اگر دیر بجنبید تاب‌آوری آنان تمام می‌شود»، خبرگزاری اعتماد.]</ref> این در حالی است که اقتصادهای متنوع، پایداری بالاتری نشان می‌دهند.<ref>[https://jepr.uok.ac.ir/article%2062602.html غفاری‌فرد و دیگران، «تاب‌آوری اقتصادی کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی و عوامل مؤثر بر آن: رویکردی بر حفظ امنیت اقتصادی»، 1401ش، ص89-91.]</ref> به همین دلیل، راهکارهای مهار این وضعیت، بر پایداری اقتصادی تمرکز دارند<ref>[https://isfahan.iqna.ir/fa/news/4351801/%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%BE%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8% «الزامات توسعۀ اقتصادی در شرایط پساجنگ؛ از تاب‌آوری تا مشارکت مردمی»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref> و عبارت‌اند از: مدیریت توزیع عادلانهٔ منابع کلیدی، اجرای سیاست‌های جبرانی برای دهک‌های کم‌درآمد جهت صیانت از قدرت خرید جامعه، پایش الکترونیکی زنجیرهٔ تأمین برای کنترل بازارهای موازی و بازآرایی بودجهٔ عمومی با هدف کاهش وابستگی‌های لجستیکی.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اقتصادی-22/771541-هشدار-اطلاعات-گرانی «هشدار روزنامۀ اطلاعات نسبت به گرانی‌ها/ مردم تاب‌آوری بالایی دارند اما اگر دیر بجنبید تاب‌آوری آنان تمام می‌شود»، خبرگزاری اعتماد.]</ref> از منظر [[اقتصاد سیاسی]]، موازنه در گلوگاه‌های راهبردی ترانزیتی، زمان بازیابی سیستم را کاهش داده و در جهت ارتقای سطح تاب‌آوری اقتصادی عمل می‌کند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1052914/خلیج-فارس-در-کانون-معادلات-حمل-ونقل-جهانی-تا «خلیج فارس در کانون معادلات حمل‌ونقل جهانی/ تاب‌آوری اقتصاد دریامحور با مدیریت در تنگۀ هرمز»، خبرگزاری آنا.]</ref>


خط ۵۴: خط ۸۶:


== کارکردها ==
== کارکردها ==
[[پرونده:تاب‌آوری اقتصادی۲.jpg|جایگزین=بازارچه صنایع دستی با محوریت تقویت مشاغل خانگی|بندانگشتی|بازارچه صنایع دستی با محوریت تقویت مشاغل خانگی]]
تاب‌آوری اقتصادی بر اساس اهداف کلان به دو دستهٔ شوک‌محور برای مواجههٔ کوتاه‌مدت با رویدادهای ناگهانی و آینده‌محور برای حفظ رشد در درازمدت تفکیک می‌شود.
تاب‌آوری اقتصادی بر اساس اهداف کلان به دو دستهٔ شوک‌محور برای مواجههٔ کوتاه‌مدت با رویدادهای ناگهانی و آینده‌محور برای حفظ رشد در درازمدت تفکیک می‌شود.