حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
جز ویکی سازی |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
واژۀ عربی «عاشورا» از ریشۀ «عَشَر» در لغت بهمعنای «روز دهم محرم» آمده است که به تصریح برخی لغتشناسان، نامی اسلامی بوده و چنین وزنی یعنی وزن «فاعولا» در زبان عربی فقط در این مورد وجود دارد.<ref>ابناثیر، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، ج3، ص238.</ref> عاشورا در فرهنگ شیعه، | {{اصلی|عاشورا}} | ||
واژۀ عربی «عاشورا» از ریشۀ «عَشَر» در لغت بهمعنای «روز دهم محرم» آمده است که به تصریح برخی لغتشناسان، نامی اسلامی بوده و چنین وزنی یعنی وزن «فاعولا» در زبان عربی فقط در این مورد وجود دارد.<ref>ابناثیر، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، ج3، ص238.</ref> عاشورا در فرهنگ شیعه، دهم [[ماه محرم]]، روز شهادت [[حسین بن علی]] و یاران او در کربلا است.<ref>کلینی، الکافی، 1407ق، ج1، ص463.</ref> همچنین این واژه به [[عزاداری]] برای [[شهادت]] امام حسین اطلاق شده<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1067785/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%8 صادقنیا و ربانی، «تحلیل کارکردی سوگواریهای محرم در ایران پس از انقلاب»، 1393ش، ص75 .] </ref> و بزرگترین روز سوگواری و مصیبت محسوب میشود؛<ref>جمعی از نویسندگان، دانشنامۀ مهدویت، ج1، ص453.</ref> اما عاشورا به لحاظ مفهومی و اثرگذاری آن بر زندگی مسلمانان بهویژه [[شیعه|شیعیان]]، فراتر از نام یکروز و آداب و رسوم عزدارای بوده، یک فرهنگ غنی و محور سبک زندگی است که از آن به فرهنگ و سبک زندگی عاشورایی تعبیر میشود.<ref>جمعی از نویسندگان، فرهنگ عاشورایی،1382ش، ج1، ص10. </ref> شناخت حق از باطل، ترجیح مرگ با عزت بر زندگی با ذلت، دنیاگریزی، تسلیم نشدن به سخن ناحق، ایثار، جهادگری، بصیرت، حجاب و عفاف، ولایتمداری، تسلیم در برابر خواست و رضایت خداوند، جوانمردی و اخلاص از شاخصهای مهم این سبک شمرده شده است. <ref>[https://zums.ac.ir/content/11893/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C#:~:text=%D8%A7%DA%AF%D8%B1%20%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%20%D8%B1%D8%A7%20%D8%B5%D8%B1%D9%81%D8%A7%20%DB%8C%DA%A9, «سبک زندگی عاشورایی»، وبسایت علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان زنجان.] </ref> | |||
==پیشینه== | ==پیشینه== | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۱: | ||
مراسم عاشورا در حالحاضر به یک آیین اثرگذار جهانی تبدیل شده و محدود به جغرافیای خاصی نیست و در هر کشوری که شیعیان و دوستداران اهلبیت زندگی میکنند<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/103790/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7 «اهمیت بزرگداشت قیام عاشورا»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.] </ref> مانند آمریکا، کانادا، بنگلادش، مالزی، اندونزی، فیلیپین، تایلند، آلمان و استرالیا این مراسم برگزار میشود؛ اما جمهوری اسلامی ایران، عراق، افغانستان، هند، پاکستان، بحرین و لبنان از محورهای اصلی برگزاری مراسم عاشورا هستند.<ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C آقاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> علاوهبر شیعیان، اهل تسنن نیز در بسیاری از کشورها مراسم عاشورا برگزار میکنند یا اینکه در مراسم شیعیان شرکت میجویند. همچنین بتپرستانی که در سرزمین هند زندگی میکنند، به سبب برکاتی که از عزاداری امام حسین دیدهاند در مراسم عاشورا با انجام نذورات مشارکت میکنند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/103790/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7 «اهمیت بزرگداشت قیام عاشورا»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.] </ref> | مراسم عاشورا در حالحاضر به یک آیین اثرگذار جهانی تبدیل شده و محدود به جغرافیای خاصی نیست و در هر کشوری که شیعیان و دوستداران اهلبیت زندگی میکنند<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/103790/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7 «اهمیت بزرگداشت قیام عاشورا»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.] </ref> مانند آمریکا، کانادا، بنگلادش، مالزی، اندونزی، فیلیپین، تایلند، آلمان و استرالیا این مراسم برگزار میشود؛ اما جمهوری اسلامی ایران، عراق، افغانستان، هند، پاکستان، بحرین و لبنان از محورهای اصلی برگزاری مراسم عاشورا هستند.<ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C آقاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> علاوهبر شیعیان، اهل تسنن نیز در بسیاری از کشورها مراسم عاشورا برگزار میکنند یا اینکه در مراسم شیعیان شرکت میجویند. همچنین بتپرستانی که در سرزمین هند زندگی میکنند، به سبب برکاتی که از عزاداری امام حسین دیدهاند در مراسم عاشورا با انجام نذورات مشارکت میکنند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/103790/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7 «اهمیت بزرگداشت قیام عاشورا»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.] </ref> | ||
===3. آداب و رسوم=== | ===3. آداب و رسوم=== | ||
آداب و سنن مرتبط با | آداب و سنن مرتبط با [[عاشورا]] در مناطق مختلف جهان و حتی شهرهای مختلف یک کشور نیز متفاوت و متنوع است؛ اما بهصورت عموم، آداب و رسوم رایج در آیین عاشورا عبارتند از: نوحهخوانی، مرثیهخوانی، [[تعزیه]] و شبیهخوانی، سینهزنی و زنجیرزنی، برپایی مجالس در اماکن مقدس و تشکیل هیئتها در ایام محرم، نذری و صدقهدادن و اطعام مردم، سقایی، چای، آب و شربتدادن به مردم، ساختن حسینیه و تکیه، ترک بعضی کارهای مباح در ایام عاشورا مثل عروسی، [[ازدواج]]، آرایش، تمیزکردن و جاروکردن خانه، پرداختن به کسبوکار و دوختودوز و خانهتکانی، یاد امام حسین هنگام نوشیدن آب، پوشیدن لباس سیاه، سیاهپوشکردن اماکن و گذرگاهها، [[مسجد|مساجد]] و حسینیهها، مالیدن گِل بر پیشانی و سر، پاشیدن کاه و خاشاک بر سر، راه انداختن دستههای عزاداری در خیابانها، برپایی مراسم شام غریبان، برگزاری مجالس مقتلخوانی و زیارت عاشورا، طشتگردانی، تهیه و آذینبندی طوقها، علمها، علامتها و نخلها، پختن آش نذری، سفرهانداختن، زیارت رفتن، گرامیداشت [[اربعین]]، سربرهنه و پای برهنه بودن در عزای حسینی بهویژه در روز [[عاشورا]] و اربعین.<ref>محدثى، فرهنگ عاشورا، 1388ش، ص417.</ref> | ||
===4. کارکردها=== | ===4. کارکردها=== | ||
