ایجاد لینک داخلی
ایجاد لینک داخلی
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۵۶: خط ۵۶:
* صدمات بدنی که باعث سیاهی، کبودی یا جراحت بر بدن شود طبق قانون مجازات اسلامی، دیه یا آرش دارد.
* صدمات بدنی که باعث سیاهی، کبودی یا جراحت بر بدن شود طبق قانون مجازات اسلامی، دیه یا آرش دارد.


== همسرآزاری در آموزه‌های دینی ==
== رویکردها ==
برای تبیین همسرآزاری، نظریه‌های گوناگونی با محوریت مفاهیمی مانند تقلید، یادگیری، گرایش به خشونت، سرمایه اجتماعی، قدرت و منابع در دسترس، انتقال، جامعه‌پذیری جنسیتی، ناسازگاری پایگاهی و محرومیت مطرح شده‌اند.<ref>. طالب‌پور، «بررسی عوامل مؤثر برخشونت خانگی با تأکید بر همسرآزاری»، 1396ش، ص34-38.</ref> اسنل، روزنوالد و روبی (۱۹۶۴م)، بر این باور بودند که مهم‌ترین علت خشونت علیه زنان، شخصیت آزاردوستی آنها است. ساختارگراها عوامل مؤثر بر خشونت علیه زنان را در ساختارهای پدرسالار جست‌وجو می‌کنند. نظریه یادگیری، بر این امر تأکید می‌کند که فرزندان، خشونت پدر علیه مادر خود را مشاهده می‌کنند و این الگوی رفتاری را در بزرگ‌سالی به اجرا درمی‌آورند. نظریه کنترل، مجاز شمردن خشونت و عدم مداخله دیگری را موجب افزایش خشونت علیه زنان می‌داند. نظریه سرمایه اجتماعی، فقدان منابع نادر اجتماعی در شوهر را موجب بروز خشونت علیه همسر می‌داند. تانگ (۲۰۰۳م)، عوامل خشونت علیه زنان در کانادا را اختلال شخصیت، اعتیاد به الکل، نقصان در پایگاه اجتماعی و اقتصادی شوهر و فقدان رضایت‌مندی از زندگی زناشویی شمرده است؛ اما وی در معرض خشونت بودن در دوران کودکی را مهم‌ترین عامل می‌داند.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_66225.html . نویدنیا و شاملو، «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده»،  1397ش، ص134-135.]</ref> باندورا بر این باور است که افراد، تحت تأثیر محیط، الگوهای رفتاری مشاهده‌شده را درونی کرده و با نقشی فعال در موقعیت‌های مشابه مطابق آن رفتار می‌کنند. از این منظر، جامعه‌پذیری عامل اساسی همسرآزاری است.<ref>. سیف‌ربیعی و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن»، 1381ش.</ref>
 
۸۹ درصد از مردانی که [[زن دوستی]] را برگزیده و هرگز مرتکب همسرآزاری نشده‌اند، به‌انجام واجبات دینی پایبند بوده‌اند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55403/fa#pointx . نازپرور، «همسرآزاری»،  1381ش، ص34.]</ref> در ایران به‌دلیل ویژگی‌های فرهنگی و مذهبی، خشونت در خیابان، محیط کار و اجتماع علیه زنان بسیار کمتر از جوامع غربی است.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_66225.html . نویدنیا و شاملو، «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده»،  1397ش، ص133.]</ref>
 
=== رویکردهای دینی ===
[[قرآن]]، همسر و نهاد [[خانواده]] را عامل ایجاد سکینه و آرامش بین اعضای خانواده و جامعه می‌داند و رعایت مصلحت خانواده را موجب خیر کثیر معرفی کرده است. در فرهنگ مسلمانی، بنیان خانواده بر پایهٔ روابط سالم، اخلاقی و رهایی از خودخواهی و رعایت احترام متقابل، فداکاری و دگرخواهی بنا شده است. [[پیامبر اکرم]]، بدرفتاری شوهر با همسرش را موجب عدم قبولی [[صدقه]] و [[عبادت|عبادات]] او می‌داند. [[امام صادق]] نیز زنان را به خوش‌رفتاری با همسرشان توصیه می‌کند و معتقد است در صورتی که حق همسرش پایمال شود، عبادات او مورد قبول خداوند نیست.
[[قرآن]]، همسر و نهاد [[خانواده]] را عامل ایجاد سکینه و آرامش بین اعضای خانواده و جامعه می‌داند و رعایت مصلحت خانواده را موجب خیر کثیر معرفی کرده است. در فرهنگ مسلمانی، بنیان خانواده بر پایهٔ روابط سالم، اخلاقی و رهایی از خودخواهی و رعایت احترام متقابل، فداکاری و دگرخواهی بنا شده است. [[پیامبر اکرم]]، بدرفتاری شوهر با همسرش را موجب عدم قبولی [[صدقه]] و [[عبادت|عبادات]] او می‌داند. [[امام صادق]] نیز زنان را به خوش‌رفتاری با همسرشان توصیه می‌کند و معتقد است در صورتی که حق همسرش پایمال شود، عبادات او مورد قبول خداوند نیست.


خط ۶۲: خط ۶۷:


=== پیشگیری ===
=== پیشگیری ===
مهم‌ترین راه برای پیشگیری از همسرآزاری، شناخت مناسب قبل از [[ازدواج]] و هنگام انتخاب همسر است که با اطمینان کامل شریک آینده زندگی را انتخاب کنند. همچنین راهکارهایی جهت کاهش آسیب‌های همسرآزاری از طریق حقوقی و قانونی و هم از راه تعلیم‌وتربیت در صورت بروز چنین شرایطی توصیه شده است؛ که مهم‌ترین آنها عبارتند از: ایجاد پناهگاه‌ها، حمایت‌های مالی، خدمات اورژانس اجتماعی، خدمات آموزشی و مشاوره‌ای به‌شکل فردی و گروهی، [[زوج‌درمانی|زوج درمانی]]، بالابردن باورهای معنوی، اخلاقی و دینی، توجه به تأثیر عمیق همه‌جانبه رسانه‌های جمعی مانند صداوسیما، تشویق مردان به گفت‌وگو و همکاری.
مهم‌ترین راه برای پیشگیری از همسرآزاری، شناخت مناسب قبل از [[ازدواج]] و هنگام انتخاب همسر است که با اطمینان کامل شریک آینده زندگی را انتخاب کنند. همچنین راهکارهایی جهت کاهش آسیب‌های همسرآزاری از طریق حقوقی و قانونی و هم از راه تعلیم‌وتربیت در صورت بروز چنین شرایطی توصیه شده است؛ که مهم‌ترین آنها عبارتند از: ایجاد پناهگاه‌ها، حمایت‌های مالی، خدمات [[اورژانس اجتماعی]]، خدمات آموزشی و مشاوره‌ای به‌شکل فردی و گروهی، [[زوج‌درمانی|زوج درمانی]]، بالابردن باورهای معنوی، اخلاقی و دینی، توجه به تأثیر عمیق همه‌جانبه رسانه‌های جمعی مانند صداوسیما، تشویق مردان به گفت‌وگو و همکاری.


== آثارشناسی ==
== آثارشناسی ==
[[پرونده:همسرآزاری۱.jpg|جایگزین=مستند تلویزیونی «گپ‌گشت» از تولیدات شبکه سلامت صداوسیما|بندانگشتی|مستند تلویزیونی «گپ‌گشت» از تولیدات شبکه سلامت صداوسیما]]
[[پرونده:همسرآزاری۱.jpg|جایگزین=مستند تلویزیونی «گپ‌گشت» از تولیدات شبکه سلامت صداوسیما|بندانگشتی|مستند تلویزیونی «گپ‌گشت» از تولیدات شبکه سلامت صداوسیما]]
تهمینه میلانی از جمله کارگردانانی است که در فیلم‌هایش به بررسی حقوق زنان و جایگاه آنان در جامعه از طریق نشان‌دادن خشونت علیه زنان می‌پردازد. با همین دیدگاه فیلم سینمایی «ملی و راه‌های نرفته‌اش» به چالش‌های مسائل زنان به‌ویژه مسألهٔ همسرآزاری می‌پردازد. همچنین در شبکه سلامت صداوسیما برنامهٔ مستند گونهٔ «گپ گشت» به تبیین و تحلیل آسیب‌های اجتماعی و انواع همسرآزاری می‌پردازد. در بین کتاب‌های انتشاریافته نیز کتابی با عنوان «همسرآزاری: برای زنان و برای آن‌هایی که قربانی خشونت هستند» به نویسندگی آقای بوالهری و خانم قهاری در دسترس همگان قرار گرفته است.
تهمینه میلانی از جمله کارگردانانی است که در فیلم‌هایش به بررسی حقوق زنان و جایگاه آنان در جامعه از طریق نشان‌دادن خشونت علیه زنان می‌پردازد. با همین دیدگاه فیلم سینمایی «ملی و راه‌های نرفته‌اش» به چالش‌های مسائل زنان به‌ویژه مسألهٔ همسرآزاری می‌پردازد. همچنین در شبکه سلامت صداوسیما برنامهٔ مستند گونهٔ «گپ گشت» به تبیین و تحلیل آسیب‌های اجتماعی و انواع همسرآزاری می‌پردازد. در بین کتاب‌های انتشاریافته نیز کتابی با عنوان «همسرآزاری: برای زنان و برای آن‌هایی که قربانی خشونت هستند» به نویسندگی آقای بوالهری و خانم قهاری در دسترس همگان قرار گرفته است.
== رویکردهای نظری ==
برای تبیین همسرآزاری، نظریه‌های گوناگونی با محوریت مفاهیمی مانند تقلید، یادگیری، گرایش به خشونت، سرمایه اجتماعی، قدرت و منابع در دسترس، انتقال، جامعه‌پذیری جنسیتی، ناسازگاری پایگاهی و محرومیت مطرح شده‌اند.<ref>. طالب‌پور، «بررسی عوامل مؤثر برخشونت خانگی با تأکید بر همسرآزاری»، 1396ش، ص34-38.</ref> اسنل، روزنوالد و روبی (۱۹۶۴م)، بر این باور بودند که مهم‌ترین علت خشونت علیه زنان، شخصیت آزاردوستی آنها است. ساختارگراها عوامل مؤثر بر خشونت علیه زنان را در ساختارهای پدرسالار جست‌وجو می‌کنند. نظریه یادگیری، بر این امر تأکید می‌کند که فرزندان، خشونت پدر علیه مادر خود را مشاهده می‌کنند و این الگوی رفتاری را در بزرگ‌سالی به اجرا درمی‌آورند. نظریه کنترل، مجاز شمردن خشونت و عدم مداخله دیگری را موجب افزایش خشونت علیه زنان می‌داند. نظریه سرمایه اجتماعی، فقدان منابع نادر اجتماعی در شوهر را موجب بروز خشونت علیه همسر می‌داند. تانگ (۲۰۰۳م)، عوامل خشونت علیه زنان در کانادا را اختلال شخصیت، اعتیاد به الکل، نقصان در پایگاه اجتماعی و اقتصادی شوهر و فقدان رضایت‌مندی از زندگی زناشویی شمرده است؛ اما وی در معرض خشونت بودن در دوران کودکی را مهم‌ترین عامل می‌داند.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_66225.html . نویدنیا و شاملو، «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده»،  1397ش، ص134-135.]</ref> باندورا بر این باور است که افراد، تحت تأثیر محیط، الگوهای رفتاری مشاهده‌شده را درونی کرده و با نقشی فعال در موقعیت‌های مشابه مطابق آن رفتار می‌کنند. از این منظر، جامعه‌پذیری عامل اساسی همسرآزاری است.<ref>. سیف‌ربیعی و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن»، 1381ش.</ref>
۸۹ درصد از مردانی که [[زن دوستی]] را برگزیده و هرگز مرتکب همسرآزاری نشده‌اند، به‌انجام واجبات دینی پایبند بوده‌اند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55403/fa#pointx . نازپرور، «همسرآزاری»،  1381ش، ص34.]</ref> در ایران به‌دلیل ویژگی‌های فرهنگی و مذهبی، خشونت در خیابان، محیط کار و اجتماع علیه زنان بسیار کمتر از جوامع غربی است.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_66225.html . نویدنیا و شاملو، «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده»،  1397ش، ص133.]</ref>
== فراوانی گونه‌های همسرآزاری در ایران ==
== فراوانی گونه‌های همسرآزاری در ایران ==
همسرآزاری، انواع گوناگونی دارد و میزان وقوع هر نوع از آن، در خرده فرهنگ‌های مختلف، متفاوت است؛ مثلاً در شهر میانه، بیشترین میزان همسرآزاری به ترتیب از نوع عاطفی، کلامی و روانی و کمترین آن اجتماعی بوده و آزارهای جنسی، جسمی و مالی در سطح متوسط قرار دارند.<ref>. دانش و همکاران، «تحلیل جامعه‌شناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان 18-54 سال شهر میانه»، 1396ش، ص66.</ref> در استان اردبیل، همسرآزاری اقتصادی با ۳۳٫۲ درصد، جنسی با ۲۹٫۲ درصد، روانی با ۲۹ درصد و فیزیکی با ۲۷٫۲ درصد، بیشترین گونه‌های همسرآزاری هستند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_2743.html . طالب‌پور، «بررسی انواع همسرآزاری در مناطق شهری و روستایی استان اردبیل و عوامل مؤثر بر آن»،  1392ش، ص55.]</ref> در تحقیقات صورت گرفته از میان خشونت‌های عاطفی، جسمی، جنسی و اقتصادی در تهران، خشونت جنسی و عاطفی را دارای بیشترین فراوانی می‌دانند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55556/fa . اعظم‌زاده و دهقان‌فرد، «خشونت علیه زنان در تهران: نقش جامعه پذیری جنسیتی، منابع در دسترس زنان و روابط خانوادگی»،  1385ش، ص14.]</ref> به‌طور کلی در ایران خشونت‌های عاطفی، روانی و کلامی بیش از خشونت‌های جسمی رواج دارد.<ref>. دانش و همکاران، «تحلیل جامعه‌شناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان 18-54 سال شهر میانه»، 1396ش، ص66.</ref> قهر، بی‌توجهی، تحقیر، سرزش و ناسزا بیشترین موارد همسرآزاری در دوره معاصر است.<ref>[https://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_PDF/61713810401.pdf . سیف ربیعی و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن»،  1381ش، ص6.]</ref>
همسرآزاری، انواع گوناگونی دارد و میزان وقوع هر نوع از آن، در خرده فرهنگ‌های مختلف، متفاوت است؛ مثلاً در شهر میانه، بیشترین میزان همسرآزاری به ترتیب از نوع عاطفی، کلامی و روانی و کمترین آن اجتماعی بوده و آزارهای جنسی، جسمی و مالی در سطح متوسط قرار دارند.<ref>. دانش و همکاران، «تحلیل جامعه‌شناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان 18-54 سال شهر میانه»، 1396ش، ص66.</ref> در استان اردبیل، همسرآزاری اقتصادی با ۳۳٫۲ درصد، جنسی با ۲۹٫۲ درصد، روانی با ۲۹ درصد و فیزیکی با ۲۷٫۲ درصد، بیشترین گونه‌های همسرآزاری هستند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_2743.html . طالب‌پور، «بررسی انواع همسرآزاری در مناطق شهری و روستایی استان اردبیل و عوامل مؤثر بر آن»،  1392ش، ص55.]</ref> در تحقیقات صورت گرفته از میان خشونت‌های عاطفی، جسمی، جنسی و اقتصادی در تهران، خشونت جنسی و عاطفی را دارای بیشترین فراوانی می‌دانند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/55556/fa . اعظم‌زاده و دهقان‌فرد، «خشونت علیه زنان در تهران: نقش جامعه پذیری جنسیتی، منابع در دسترس زنان و روابط خانوادگی»،  1385ش، ص14.]</ref> به‌طور کلی در ایران خشونت‌های عاطفی، روانی و کلامی بیش از خشونت‌های جسمی رواج دارد.<ref>. دانش و همکاران، «تحلیل جامعه‌شناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان 18-54 سال شهر میانه»، 1396ش، ص66.</ref> قهر، بی‌توجهی، تحقیر، سرزش و ناسزا بیشترین موارد همسرآزاری در دوره معاصر است.<ref>[https://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_PDF/61713810401.pdf . سیف ربیعی و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن»،  1381ش، ص6.]</ref>
خط ۱۱۴: خط ۱۱۱:


ج) رابطه با نامحرم، از گفت‌وگوهای صمیمانه میان زن و مرد نامحرم تا روابط جنسی نامشروع، موجب آزار همسر است.<ref>ابراهیمی‌پور، شاخص‌های خانواده مطلوب از دیدگاه اسلام، 1400ش، ص650.</ref> شوخی با نامحرم، از بین بردن حریم‌ها است و هر کس با زن نامحرم مزاح کند، خداوند در مقابل هر کلمه‌ای که به او گفته است هزار سال وی را حبس می‌کند.<ref>[http://lib.eshia.ir/11024/14/143#:~:text=ومن%20فاكه%20امرأة%20لا%20يملكها%20حبسه%20الله%20بكل%20كلمة%20%D9%83%D9% حر عاملی، وسائل الشیعه، 1424ق، ج14، ص143.]</ref>
ج) رابطه با نامحرم، از گفت‌وگوهای صمیمانه میان زن و مرد نامحرم تا روابط جنسی نامشروع، موجب آزار همسر است.<ref>ابراهیمی‌پور، شاخص‌های خانواده مطلوب از دیدگاه اسلام، 1400ش، ص650.</ref> شوخی با نامحرم، از بین بردن حریم‌ها است و هر کس با زن نامحرم مزاح کند، خداوند در مقابل هر کلمه‌ای که به او گفته است هزار سال وی را حبس می‌کند.<ref>[http://lib.eshia.ir/11024/14/143#:~:text=ومن%20فاكه%20امرأة%20لا%20يملكها%20حبسه%20الله%20بكل%20كلمة%20%D9%83%D9% حر عاملی، وسائل الشیعه، 1424ق، ج14، ص143.]</ref>
== عوامل مؤثر بر آمار همسر آزاری ==
== پیامدهای همسرآزاری ==


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۱۲۴: خط ۱۱۷:
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* ادیب‌زاده، عبدالرئوف، «نگاهی به مسئلهٔ همسرآزاری» پژوهشکدهٔ باقرالعلوم، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۳۸۹ش.
* قرآن کریم.
* «جرم همسرآزاری چیست و چگونه با آن مبارزه کنیم»، در سایت اقتصادآنلاین، تاریخ بازدید: ۲۵ مرداد ۱۴۰۱ش.
* «جرم همسرآزاری چیست و چگونه با آن مبارزه کنیم»، در سایت اقتصادآنلاین، تاریخ بازدید: ۲۵ مرداد ۱۴۰۱ش.
* سعادت، برهان، «مفهوم همسرآزاری»، در سایت حقوق و خانواده، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۳۹۶ش.
* «شوهر کشی در ایران بیشتر است یا زن کشی؟»، وب‌سایت شعارسال، تاریخ بازدید: ۲۹ آذر ۱۴۰۲ش.
* طباطبایی، فرزاد، «خشونت مالی و اقتصادی»، در سایت حامی هنر زندگی، تاریخ بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۱ش.
* قاسمی روشن، ابراهیم، «همسرآزاری»، مطالعات راهبردی زنان، شمارهٔ ۲۰، ۱۳۸۲ش.
* قهاری، خادم‌الرضا، شهربانو، نوشین، «همسرآزاری در ایران: امروز کجا هستیم؟»، مجله روان‌پزشکی و روان‌شناسی، شماره۴، ۱۳۹۷ش.
* «ملی و ناکجا آباد»، پژوهشکده باقرالعلوم، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آبان ۱۳۹۶ش.
* «ملی و ناکجا آباد»، پژوهشکده باقرالعلوم، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آبان ۱۳۹۶ش.
* نازپرور، بشیر، «همسرآزاری»، پژوهش زنان، شماره۳، ۱۳۸۱ش.
* «نقد همسرآزاری در شبکه سلامت»، شبکه سلامت، تاریخ بازدید: ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ش.
* «نقد همسرآزاری در شبکه سلامت»، شبکه سلامت، تاریخ بازدید: ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ش.
* «همسرآزاری جسمی»، ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲ شهریور ۱۴۰۰ش.
* «همسرآزاری»، درشبکه جامع گیسوم، تاریخ بازدید: ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ش.
* «همسرآزاری»، درشبکه جامع گیسوم، تاریخ بازدید: ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ش.
* «همسرآزاری»، سایت مشاوره توحید، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۹ش.
* «همسرآزاری»، سایت مشاوره توحید، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۹ش.
* «همسرآزاری جسمی»، ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲ شهریور ۱۴۰۰ش.
* «همسرآزاری، پدیده‌ای ناخوشایند در زندگی»، ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۴۰۱ش..
* «همسرآزاری، پدیده‌ای ناخوشایند در زندگی»، ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۴۰۱ش..
* «یک همسر آزارگر چه ویژگی‌هایی دارد.»، در سایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۲ شهریور ۱۴۰۱ش.
* «یک همسر آزارگر چه ویژگی‌هایی دارد.»، در سایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۲ شهریور ۱۴۰۱ش.
{{پایان منابع}}
* قرآن کریم.
* ابراهیمی‌پور، قاسم، «آزار کلامی در خانه»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۸ش.
* ابراهیمی‌پور، قاسم، «آزار کلامی در خانه»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۸ش.
* ابراهیمی‌پور، قاسم، شاخص‌های خانواده مطلوب از دیدگاه اسلام، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۴۰۰ش.
* ابراهیمی‌پور، قاسم، شاخص‌های خانواده مطلوب از دیدگاه اسلام، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۴۰۰ش.
* ابن ابی‌جمهور، محمدعلی، عوالی اللئالی العزیزیة فی الاحادیث الدینیة، قم، مؤسسه سیدالشهدا، ۱۴۰۳ق.
* ابن ابی‌جمهور، محمدعلی، عوالی اللئالی العزیزیة فی الاحادیث الدینیة، قم، مؤسسه سیدالشهدا، ۱۴۰۳ق.
* ابن‌بابویه، محمد بن علی، الخصال، به تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ش.
* ابن‌بابویه، محمد بن علی، الخصال، به تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ش.
* ادیب‌زاده، عبدالرئوف، «نگاهی به مسئلهٔ همسرآزاری» پژوهشکدهٔ باقرالعلوم، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۳۸۹ش.
* اعظم‌زاده، منصوره و دهقان‌فرد، راضیه، «خشونت علیه زنان در تهران: نقش جامعه‌پذیری جنسیتی، منابع در دسترس زنان و روابط خانوادگی»، فصلنامه پژوهش زنان، دوره ۴، ش۲–۱، ۱۳۸۵ش.
* اعظم‌زاده، منصوره و دهقان‌فرد، راضیه، «خشونت علیه زنان در تهران: نقش جامعه‌پذیری جنسیتی، منابع در دسترس زنان و روابط خانوادگی»، فصلنامه پژوهش زنان، دوره ۴، ش۲–۱، ۱۳۸۵ش.
* بزمی، شبنم و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن در مراجعین به واحد معاینات مرکزی پزشکی قانونی استان تهران»، حقوق پزشکی، دوره ۶، شماره ۲۰، بهار ۱۳۹۱ش.
* بزمی، شبنم و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن در مراجعین به واحد معاینات مرکزی پزشکی قانونی استان تهران»، حقوق پزشکی، دوره ۶، شماره ۲۰، بهار ۱۳۹۱ش.
خط ۱۵۲: خط ۱۴۰:
* خمینی، روح‌الله، توضیح المسائل، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ نهم، ۱۳۷۲ش.
* خمینی، روح‌الله، توضیح المسائل، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ نهم، ۱۳۷۲ش.
* دانش، پروانه و همکاران، «تحلیل جامعه شناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان ۱۸–۵۴ سال شهر میانه»، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، ش ۱۶، بهار ۱۳۹۶ش.
* دانش، پروانه و همکاران، «تحلیل جامعه شناختی خشونت خانگی علیه زنان و رابطه آن با احساس امنیت در خانه، مطالعه موردی زنان ۱۸–۵۴ سال شهر میانه»، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، ش ۱۶، بهار ۱۳۹۶ش.
* سعادت، برهان، «مفهوم همسرآزاری»، در سایت حقوق و خانواده، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۳۹۶ش.
* سیف‌ربیعی، محمدعلی و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن»، زن در توسعه و سیاست، شماره ۴، شهریور ۱۳۸۱ش.
* سیف‌ربیعی، محمدعلی و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن»، زن در توسعه و سیاست، شماره ۴، شهریور ۱۳۸۱ش.
* شمس‌اسفندآبادی، حسن و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن در زنان متأهل شهر تهران»، فصلنامه علمی پژوهشی روان‌شناسی دانشگاه تبریز، شماره ۱، بهار ۱۳۸۵ش.
* شمس‌اسفندآبادی، حسن و همکاران، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن در زنان متأهل شهر تهران»، فصلنامه علمی پژوهشی روان‌شناسی دانشگاه تبریز، شماره ۱، بهار ۱۳۸۵ش.
* «شوهر کشی در ایران بیشتر است یا زن کشی؟»، وب‌سایت شعارسال، تاریخ بازدید: ۲۹ آذر ۱۴۰۲ش.
* صفایی، حسین، مختصر حقوق خانواده، تهران، بنیاد حقوقی میزان، ۱۳۸۸ش.
* صفایی، حسین، مختصر حقوق خانواده، تهران، بنیاد حقوقی میزان، ۱۳۸۸ش.
* طالب‌پور، اکبر، «بررسی انواع همسر آزاری در مناطق شهری و روستایی استان اردبیل و عوامل مؤثر بر آن»، فصلنامه علمی پژوهشی زن و جامعه، سال هشتم، شماره چهارم، زمستان ۱۳۹۶ش.
* طالب‌پور، اکبر، «بررسی انواع همسر آزاری در مناطق شهری و روستایی استان اردبیل و عوامل مؤثر بر آن»، فصلنامه علمی پژوهشی زن و جامعه، سال هشتم، شماره چهارم، زمستان ۱۳۹۶ش.
* طباطبایی، فرزاد، «خشونت مالی و اقتصادی»، در سایت حامی هنر زندگی، تاریخ بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۱ش.
* قاسمی روشن، ابراهیم، «همسرآزاری»، مطالعات راهبردی زنان، شمارهٔ ۲۰، ۱۳۸۲ش.
* قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران.
* قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران.
* قهاری، خادم‌الرضا، شهربانو، نوشین، «همسرآزاری در ایران: امروز کجا هستیم؟»، مجله روان‌پزشکی و روان‌شناسی، شماره۴، ۱۳۹۷ش.
* کلینی، محمد، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
* کلینی، محمد، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
* مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، به تحقیق، المیانجی، السید ابراهیم البهبودی، بیروت، دارالاحیاء التراث، چاپ سوم، ۱۴۰۳ق.
* مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، به تحقیق، المیانجی، السید ابراهیم البهبودی، بیروت، دارالاحیاء التراث، چاپ سوم، ۱۴۰۳ق.
* مطهری، مرتضی، مجموعه آثار ۱۹ (نظام حقوق زن در اسلام، مسئله حجاب، پاسخ‌های استاد، اخلاق جنسی)، قم، صدرا، ۱۳۹۰ش.
* مطهری، مرتضی، مجموعه آثار ۱۹ (نظام حقوق زن در اسلام، مسئله حجاب، پاسخ‌های استاد، اخلاق جنسی)، قم، صدرا، ۱۳۹۰ش.
* نازپرور، بشیر، «همسرآزاری»، پژوهش زنان، شماره۳، ۱۳۸۱ش.
* نازپرور، بشیر، «همسرآزاری»، فصلنامه پژوهش زنان، شماره ۳، بهار ۱۳۸۱ش.
* نازپرور، بشیر، «همسرآزاری»، فصلنامه پژوهش زنان، شماره ۳، بهار ۱۳۸۱ش.
* نجفی‌توانا، علی، «چرا زنان قاتل شوهر می‌شوند؟»، روزنامه جام جم، شماره ۶۴۲۷، ۱۹ بهمن، ۱۴۰۱ش.
* نجفی‌توانا، علی، «چرا زنان قاتل شوهر می‌شوند؟»، روزنامه جام جم، شماره ۶۴۲۷، ۱۹ بهمن، ۱۴۰۱ش.
* نویدنیا، منیژه و شاملو، ابراهیم، «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده»، زن در توسعه و سیاست، دوره ۱۶، ۱۳۹۷ش.
* نویدنیا، منیژه و شاملو، ابراهیم، «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده»، زن در توسعه و سیاست، دوره ۱۶، ۱۳۹۷ش.
{{پایان منابع}}


{{زن}}
{{زن}}
{{خانواده}}
{{خانواده}}
{{ازدواج}}
{{ازدواج}}
ویکی ج