علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|سیده نصرتبیگم امین}}'''، بانویی فقیه، مجتهد، مفسر، عالم و عارف [[شیعه]]. | '''{{درشت|سیده نصرتبیگم امین}}'''، بانویی فقیه، مجتهد، مفسر، عالم و عارف [[شیعه]]. | ||
حاجیه سیده نصرت بیگم امین، معروف به بانو امین، فقیه، الهیدان و عارف [[مسلمان]] قرن بیستم، بانوی مجتهده در ایران بود. او اجازات متعددی از [[درجه اجتهاد|اجتهاد]] از جمله از آیات محمد کاظم حسینی شیرازی و آیت الله العظمی عارف دریافت کرد. بانو امین، نزد فقیهانی چون سید علی نجف آبادی شاگردی کرد. آیت الله مرعشی نجفی، [[علامه امینی]] و دیگرانی از او اجازه روایت دریافت کردهاند. | |||
حاجیه سیده نصرت بیگم امین، معروف به بانو امین، | |||
بانو امین، در مسائل اجتماعی و فرهنگی نیز حضور فعال داشت؛ او با قانون منع حجاب حکومت پهلوی به مبارزه برخاست و مدارسی را تأسیس کرد. | بانو امین، در مسائل اجتماعی و فرهنگی نیز حضور فعال داشت؛ او با قانون منع حجاب حکومت پهلوی به مبارزه برخاست و مدارسی را تأسیس کرد. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
بانو سیده نصرتبیگم امین معروف به «بانو امین» و «بانوی ایرانی» در سال ۱۲۶۵ش در [[اصفهان]] متولد شد. پدرش از تجار | بانو سیده نصرتبیگم امین معروف به «بانو امین» و «بانوی ایرانی» در سال ۱۲۶۵ش در [[اصفهان]] متولد شد. پدرش از تجار اصفهان و فردی مؤمن و متعهد بود.<ref>عقیقی بخشایشی، طبقات مفسران شیعه، 1387ش، ص989.</ref> نسب او با سی واسطه به [[امام علی]] میرسد.<ref>چراغی، «بانو نصرتبیگم امین»، 1383ش، ص87.</ref> او را با نامهای دیگری نیز معرفی کردهاند از جمله: بانو امین اصفهانی، علویه هاشمیه، بانوی اصفهانی، حاجیه خانم سیده نصرت بیگم، هاشمیه اصفهانی، علویه امینیه، نصرت اصفهانی، نصرت بیگم امین التجار، نصرت بیگم امین رها، بانوی ایرانی، بانوی هاشمیه، سیده نصرت بنت محمدعلی امین التجار اصفهانی، علویه امینیه بنت حاج سید محمدعلی امین التجار، بانوی مجتهده امین (رها)، حاجیه امین بانوی ایرانی | ||
=== تحصیلات === | === تحصیلات === | ||
در زمان کودکی سیده نصرتبیگم، کمتر خانوادهای حاضر میشد تا فرزندش را برای تحصیل به مکتبخانه بفرستد، اما مادر سیده نصرتبیگم، او را در چهارسالگی به مکتبخانه فرستاد.<ref>ریاحی، محمدحسین، «گذری بر حیات پربار بانوی مجتهده حجة الاسلام و المسلمین سیده نصرت امین»، 1376ش، ص83.</ref> با وجود سختگیریهای معلم، او تا حدود یازده سالگی به تحصیل زبان عربی پرداخت.<ref>«خاطرات حجت الاسلام بانو امین در مراحل تحصیل و مراتب علمی، یادنامه بانو مجتهده امین»، 1371ش، ص13.</ref> | در زمان کودکی سیده نصرتبیگم، کمتر خانوادهای حاضر میشد تا فرزندش را برای تحصیل به [[مکتبخانه]] بفرستد، اما مادر سیده نصرتبیگم، او را در چهارسالگی به مکتبخانه فرستاد.<ref>ریاحی، محمدحسین، «گذری بر حیات پربار بانوی مجتهده حجة الاسلام و المسلمین سیده نصرت امین»، 1376ش، ص83.</ref> با وجود سختگیریهای معلم، او تا حدود یازده سالگی به تحصیل [[زبان عربی]] پرداخت.<ref>«خاطرات حجت الاسلام بانو امین در مراحل تحصیل و مراتب علمی، یادنامه بانو مجتهده امین»، 1371ش، ص13.</ref> | ||
=== ازدواج و زندگی مشترک === | === ازدواج و زندگی مشترک === | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۵: | ||
«ای بانویی که با ادعای مسلمانی کشف حجاب نمودهای و با این وضعیت شرمآور علنی در معابر و خیابانها، خودآرایی مینمایی! آیا فکر نمیکنی که با این عمل، که نباید آن را عمل کوچکی بپنداری، چه لطمه بزرگی به شریعت میزنی؟ ای بانوی اروپایی منش! این گناه را کوچک مشمار و اگر واقعاً مسلمانی، این طریق مسلمانی نیست. اگر عقیده به تعلیمات اسلامی نداری، بیدینی خود را اعلام کن که عمل قبیح تو باعث جرأت دیگران نشود و اگر علاقهمند به شریعت نیستی، دشمنی چرا؟ پیامبر (ص) با صنف زن بد نکرده است. در زمانی که زنها در جامعه هیچ ارزشی نداشتند، برای زن حقوق قائل شده و [[زن]] را در تمام شئون اجتماعی، در ردیف مردها قرار داده است»<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-جی-پلاس-70/1454024-از-زندگی-بانو-امین-چه-می-دانید-چه-شد-که-وی-به-خود-لقب-بانوی-ایرانی-داد-توصیف-بزرگان-از-بانو-امین ((از زندگی بانو امین چه میدانید؟))، جی پلاس، 2 تیر 1399ش]</ref> | «ای بانویی که با ادعای مسلمانی کشف حجاب نمودهای و با این وضعیت شرمآور علنی در معابر و خیابانها، خودآرایی مینمایی! آیا فکر نمیکنی که با این عمل، که نباید آن را عمل کوچکی بپنداری، چه لطمه بزرگی به شریعت میزنی؟ ای بانوی اروپایی منش! این گناه را کوچک مشمار و اگر واقعاً مسلمانی، این طریق مسلمانی نیست. اگر عقیده به تعلیمات اسلامی نداری، بیدینی خود را اعلام کن که عمل قبیح تو باعث جرأت دیگران نشود و اگر علاقهمند به شریعت نیستی، دشمنی چرا؟ پیامبر (ص) با صنف زن بد نکرده است. در زمانی که زنها در جامعه هیچ ارزشی نداشتند، برای زن حقوق قائل شده و [[زن]] را در تمام شئون اجتماعی، در ردیف مردها قرار داده است»<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-جی-پلاس-70/1454024-از-زندگی-بانو-امین-چه-می-دانید-چه-شد-که-وی-به-خود-لقب-بانوی-ایرانی-داد-توصیف-بزرگان-از-بانو-امین ((از زندگی بانو امین چه میدانید؟))، جی پلاس، 2 تیر 1399ش]</ref> | ||
زمانی که [[صدیقه دولتآبادی]] با ایجاد «شرکت خواتین اصفهان»، به همراه جمعی از زنان همفکر خود به تبلیغ تفکر غیر دینی میپرداخت، بانو امین با سخنرانی در جلسات مذهبی زنان و تأسیس «کانون تبلیغات و تعلیمات دینی» و نگارش کتاب روش خوشبختی به شبهه افکنیهای صدیقه دولتآبادی و همفکرانش پاسخ میداد. سرانجام با استقبال زنان متدین اصفهان از سخنرانیها و مرکز تازه تأسیس امین و بالا گرفتن اعتراضات به عملکرد شرکت خواتین اصفهان، صدیقه دولتآبادی مجبور به تعطیلی روزنامه زبان زنان و ترک اصفهان شد. وی در مقابل ناسیونالیسم رضا شاه، خود را «بانوی ایرانی» لقب داد. | زمانی که [[صدیقه دولتآبادی]] با ایجاد «شرکت خواتین اصفهان»، به همراه جمعی از زنان همفکر خود به تبلیغ تفکر غیر دینی میپرداخت، بانو امین با سخنرانی در جلسات مذهبی زنان و تأسیس «کانون تبلیغات و تعلیمات دینی» و نگارش کتاب روش خوشبختی به شبهه افکنیهای صدیقه دولتآبادی و همفکرانش پاسخ میداد. سرانجام با استقبال زنان متدین اصفهان از سخنرانیها و مرکز تازه تأسیس امین و بالا گرفتن اعتراضات به عملکرد شرکت خواتین اصفهان، صدیقه دولتآبادی مجبور به تعطیلی [[زبان زنان (روزنامه)|روزنامه زبان زنان]] و ترک اصفهان شد. وی در مقابل ناسیونالیسم رضا شاه، خود را «بانوی ایرانی» لقب داد. | ||
بانو امین از چهل سالگی تا پایان عمر به تألیف | بانو امین از چهل سالگی تا پایان عمر به تألیف [[کتاب]]، تدریس و پاسخگویی به پرسشهای دینی و تأسیس مؤسسات فرهنگی مشغول بود. تأسیس مدرسه علمیهای به نام مکتب فاطمه که با بیش از ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ شاگرد، در سال ۱۳۴۶ آغاز به کار کرد، از دیگر کارهای فرهنگی بانوامین است که در اوضاع بسیار سخت فرهنگی و سیاسی جامعه صورت گرفت و زمینه [[تحصیل زنان]] علاقهمند به آموختن معارف اسلامی را فراهم ساخت. تأسیس چند دبیرستان دخترانه و تربیت شاگردان، بخشی از فعالیتهای وی محسوب میشود.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/ «بانوی مجتهده امین»، در دانشنامه اسلامی]</ref> | ||
=== فعالیتهای علمی و اجرایی === | === فعالیتهای علمی و اجرایی === | ||
بانو امین از چهلسالگی تا پایان عمر به تألیف کتاب و تدریس دروس دینی اشتغال داشت. وی در کانون تبلیغات دینی بانوان [[اصفهان]] ضمن تدریس معارف و تفسیر [[قرآن]]، به پرسشهای دینی پاسخ میگفت و در جهت رشد علم و معنویت دختران و زنان اهتمام داشت. وی همچنین در سال ۱۳۴۴ش با سرمایهٔ خود مکتبی به نام فاطمه | بانو امین از چهلسالگی تا پایان عمر به تألیف کتاب و تدریس دروس دینی اشتغال داشت. وی در کانون تبلیغات دینی بانوان [[اصفهان]] ضمن تدریس معارف و تفسیر [[قرآن]]، به پرسشهای دینی پاسخ میگفت و در جهت رشد علم و معنویت دختران و زنان اهتمام داشت. وی همچنین در سال ۱۳۴۴ش با سرمایهٔ خود مکتبی به نام فاطمه و نیز دبیرستان دخترانهای تأسیس کرد تا دخترانی که به واسطهٔ جو حاکم از نعمت تحصیل محروم شده بودند، علمآموزی کنند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/5892/بانوان-عالمه-مسلمان-در-قرن-چهاردهم-و-پانزدهم-هجری «بانوان عالمه مسلمان در قرن چهاردهم و پانزدهم هجری»، معاونت پژوهش مرکز حوزههای علمیه خواهران، تاریخ درج مطلب: 3 مرداد 1385ش.]</ref> | ||
وی پس از پشت سر نهادن مدارج علمی نزد استادانی چون ابوالقاسم زفرهای، حسین نظامالدین کچویی، سید ابوالقاسم دهکردی، میرزا علی شیرازی، سید علی نجفآبادی، از علما و مراجعی چون محمدکاظم شیرازی و عبدالکریم حائری، مؤسس حوزه علمیه | وی پس از پشت سر نهادن مدارج علمی نزد استادانی چون ابوالقاسم زفرهای، حسین نظامالدین کچویی، سید ابوالقاسم دهکردی، میرزا علی شیرازی، سید علی نجفآبادی، از علما و مراجعی چون محمدکاظم شیرازی و عبدالکریم حائری، مؤسس [[حوزه علمیه قم]]، سید ابراهیم حسینی شیرازی اصطهبناتی، محمدرضا نجفی اصفهانی، مرتضی مظاهری نجفی اصفهانی؛ [[درجه اجتهاد|اجازه اجتهاد]] دریافت کرد.<ref>[https://bookroom.ir/book/42980 بید هندی، «بانوی نمونه: جلوههایی از حیات بانوی مجتهده امین اصفهانی»، 1382ش]</ref> از اجازات مشهور روایت و اجتهادی که اهل علم از بانو امین دریافت کردهاند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:<ref>[https://www.gisoom.com/book/11078978 همایونی، «زندگانی بانوی ایرانی: بانوی مجتهده نصرالسادات امین»، 1383ش]</ref> | ||
* سید شهابالدین حسینی مرعشی نجفی | * [[سید شهابالدین حسینی مرعشی نجفی]] | ||
* سید عباس حسینی کاشانی (صاحب معجم اعلامالشیعه) | * سید عباس حسینی کاشانی (صاحب معجم اعلامالشیعه) | ||
* سید محمدعلی قاضی طباطبایی | * سید محمدعلی قاضی طباطبایی | ||
* سید محمدعلی روضاتی | * سید محمدعلی روضاتی | ||
* عبدالحسین امینی (صاحب کتاب الغدیر و شهداء الفضیلة) | * [[عبدالحسین امینی]] (صاحب کتاب [[الغدیر]] و [[شهداء الفضیلة]]) | ||
* عبدالله سبیتی | * عبدالله سبیتی | ||
* شیخ زهیر الحسون | * شیخ زهیر الحسون | ||
* زینتالسادات همایونی | * [[زینتالسادات همایونی]] | ||
در قسمتی از اجازهنامه شیرازی در توصیف وی چنین آمده است: «دختر مرحوم حاج سید محمدعلی امینالتجّار اصفهانی که بانویی بزرگوار، شریف، اصیل، عالم و فرزانه، برگزیده زنان زمان و مایه شگفتی دورانش میباشد، از کسانی است که مدت مدیدی از عمرش و زمان درازی از زندگیش را صرف تحصیل علم نموده است.» | در قسمتی از اجازهنامه شیرازی در توصیف وی چنین آمده است: «دختر مرحوم حاج سید محمدعلی امینالتجّار اصفهانی که بانویی بزرگوار، شریف، اصیل، عالم و فرزانه، برگزیده زنان زمان و مایه شگفتی دورانش میباشد، از کسانی است که مدت مدیدی از عمرش و زمان درازی از زندگیش را صرف تحصیل علم نموده است.» | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۴: | ||
== شاگردان == | == شاگردان == | ||
افراد زیر از جمله شاگردان بانو امین دانستهاند: | افراد زیر از جمله شاگردان بانو امین دانستهاند: | ||
* [[زینتالسادات | * [[زینتالسادات همایونی]]؛<ref>[https://rasekhoon.net/mashahir/show/603022/%20علویه%20همایونی،%20زینت/ «زینب علویه همایونی»، راسخون، تاریخ درج مطلب: 21 فروردین1390ش.]</ref> | ||
* عفتالزمان امین | * [[عفتالزمان امین]]؛ | ||
* ربابه | * [[ربابه الهی]]؛ | ||
* بتول عسکری. | * بتول عسکری. | ||
== جایگاه علمی == | == جایگاه علمی == | ||
بانو امین در چهلسالگی موفق شد تا از شیخ عبدالکریم حائری، شیخ محمدکاظم شیرازی و آیتالله سید ابراهیم حسینی شیرازی اصطهباناتی | بانو امین در چهلسالگی موفق شد تا از شیخ عبدالکریم حائری، شیخ محمدکاظم شیرازی و آیتالله سید ابراهیم حسینی شیرازی اصطهباناتی [[درجه اجتهاد|اجازه اجتهاد]] بگیرد. همچنین از آیتالله محمدرضا نجفی اصفهانی و حجةالاسلام و المسلمین مظاهری نجفی اصفهانی اجازهٔ روایت دریافت کرد.<ref>عقیقی بخشایشی، طبقات مفسران شیعه، 1387ش، ص990.</ref> از طرفی [[علامه امینی]]، حاجآقا رحیم ارباب، [[علامه طباطبایی]]، علامه جعفری، آیتالله مرعشی نجفی، [[شهید مطهری]] از [[ایران]] و بسیاری از علمای [[نجف]] و مناطق دیگر، عظمت علمی و معنوی او را ستودهاند. شهید مطهری هنگام دیدار او، چند پرسش فلسفی مطرح کرد و از پاسخهای سنجیدهٔ بانو امین چنان در شگفت شد که بعدها گفت «وقتی او شروع به پاسخگویی کرد، دیدم که من باید دست و پای خود را جمع کنم.»<ref>«برشی از زندگی بانوی ایرانی»، روزنامه خراسان، 1393ش، ص6.</ref> | ||
شخصیتهای علمی و معنوی فراوانی دربارهٔ جایگاه و مقام علمی و معنوی بانو امین اظهار نظر کردهاند. محمد تقی جعفری در این موضوع گفته است: «نظر به مقامات عالیهٔ روحی که بانوی ایرانی در آن موفق شدهاند باید ایشان را از گروه نخبهای از دانشمندان بهشمار آورد که به اضافهٔ فرا گرفتن دانش به تولد جدید زندگی نایل میشوند.» و نیز گفته است: «با توجه به آثار علمی که از خانم امین در دسترس ما قرار گرفته، بهطور قطع میتوان ایشان را یکی از علمای برجستهٔ عالم تشیع معرفی نمود.<ref>[https://elmnet.ir/Article/30442195-55261 اسلامیت، «بانو امین و تفسیر مخزن العرفان»، 1389ش]</ref> سید محسن امین به نقل از سید شهاب الدین مرعشی نجفی دربارهٔ بانو امین گفته است: «وی یگانهٔ روزگار در آن زمان و حجت زنان عصرش بود.<ref>[https://fa.wikinoor.ir/wiki امین، «أعیان الشیعه»، 1403ق]</ref> | شخصیتهای علمی و معنوی فراوانی دربارهٔ جایگاه و مقام علمی و معنوی بانو امین اظهار نظر کردهاند. محمد تقی جعفری در این موضوع گفته است: «نظر به مقامات عالیهٔ روحی که بانوی ایرانی در آن موفق شدهاند باید ایشان را از گروه نخبهای از دانشمندان بهشمار آورد که به اضافهٔ فرا گرفتن دانش به تولد جدید زندگی نایل میشوند.» و نیز گفته است: «با توجه به آثار علمی که از خانم امین در دسترس ما قرار گرفته، بهطور قطع میتوان ایشان را یکی از علمای برجستهٔ عالم تشیع معرفی نمود.<ref>[https://elmnet.ir/Article/30442195-55261 اسلامیت، «بانو امین و تفسیر مخزن العرفان»، 1389ش]</ref> سید محسن امین به نقل از سید شهاب الدین مرعشی نجفی دربارهٔ بانو امین گفته است: «وی یگانهٔ روزگار در آن زمان و حجت زنان عصرش بود.<ref>[https://fa.wikinoor.ir/wiki امین، «أعیان الشیعه»، 1403ق]</ref> | ||
| خط ۷۷: | خط ۷۶: | ||
== درگذشت == | == درگذشت == | ||
بانو مجتهده امین در سال ۱۳۶۲ش در سن ۹۷ سالگی درگذشت و در | بانو مجتهده امین در سال ۱۳۶۲ش در سن ۹۷ سالگی درگذشت و در [[اصفهان]] به خاک سپرده شد.<ref>سیدنژاد، «سالروز درگذشت بانو نصرت امین رحمة الله»، 1381ش.</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
