شخصیت‌پردازی فرهنگی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۳: / خط ۳: @@
 | زیرنویس تصویر     =طراحی شخصیت رستم پهلوان ایرانی اثر مرتضی محمد
 |image_alt=طراحی شخصیت رستم پهلوان ایرانی
-| فایل پادکست       =شخصیت‌پردازی فرهنگی.ogg
+| فایل پادکست       =شخصیت‌پردازی فرهنگی14041011.ogg
 | حجم فایلپادکست    =3/09
 | تاریخ پادکست      =07-10-1404
@@ خط ۳۲: / خط ۳۲: @@
 == مفهوم‌شناسی ==
-شخصیت‌پردازی فرهنگی، هنر خلق و پرورش کاراکترهایی است که رگ‌های‌شان از خون فرهنگ یک جامعه می‌تپد. در این فرایند، شخصیت‌ها به‌عنوان تجسم ارزش‌ها، باورها، تنش‌ها و خاطرات جمعی شکل می‌گیرند. این کاراکترها از یک سو آیینهٔ هویت جمعی هستند و از سوی دیگر، قطب‌نمایی برای جهت‌دهی به نسل‌های آینده.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/news/4542/%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D رضایی، «به شخصیت‌پردازی در راستای مکتب سلیمانی نیاز داریم»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.]</ref> شخصیت‌پردازی فرهنگی، پلی است بین گذشته و حال که از طریق قصه‌گویی، حافظهٔ فرهنگی را زنده نگه می‌دارد و الگوهای رفتاری مطلوب را ترویج می‌کند.<ref>آزاددل و دیگران، «بررسی و تطبیق عنصر شخصیت‌پردازی در رمان‌ها "اللص و الکلاب" اثر نجیب محفوظ و "بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم" اثر نادر ابراهیمی»، 1395ش، ص580.</ref> این فرایند، شخصیت را از یک تیپ ساده به یک نماد فرهنگی مبدل می‌سازد. یک قهرمان [[انیمیشن|انیمیشنی]]، شخصیت یک [[رمان]] یا [[بازی ویدیویی]]، می‌تواند حامل پیام‌های عمیق هویتی باشد؛ تا جایی که کودکان با [[عروسک]]‌ها و [[شخصیت‌های کارتونی]] [[همذات‌پنداری]] می‌کنند و در بزرگ‌سالی از [[اسطوره]]‌ها و قهرمانان فرهنگی الهام می‌گیرند.<ref>یونسی، هنر داستان‌نویسی، 1341ش، ص22.</ref>
+شخصیت‌پردازی فرهنگی، هنر خلق و پرورش کاراکترهایی است که رگ‌های‌شان از خون فرهنگ یک جامعه می‌تپد. در این فرایند، شخصیت‌ها به‌عنوان تجسم ارزش‌ها، باورها، تنش‌ها و خاطرات جمعی شکل می‌گیرند. این کاراکترها از یک سو آیینهٔ هویت جمعی هستند و از سوی دیگر، قطب‌نمایی برای جهت‌دهی به نسل‌های آینده.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/news/4542/%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D رضایی، «به شخصیت‌پردازی در راستای مکتب سلیمانی نیاز داریم»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.]</ref> شخصیت‌پردازی فرهنگی، پلی است بین گذشته و حال که از طریق [[قصه‌گویی]]، حافظهٔ فرهنگی را زنده نگه می‌دارد و الگوهای رفتاری مطلوب را ترویج می‌کند.<ref>آزاددل و دیگران، «بررسی و تطبیق عنصر شخصیت‌پردازی در رمان‌ها "اللص و الکلاب" اثر نجیب محفوظ و "بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم" اثر نادر ابراهیمی»، 1395ش، ص580.</ref> این فرایند، شخصیت را از یک تیپ ساده به یک نماد فرهنگی مبدل می‌سازد. یک قهرمان [[انیمیشن|انیمیشنی]]، شخصیت یک [[رمان]] یا [[بازی ویدیویی]]، می‌تواند حامل پیام‌های عمیق هویتی باشد؛ تا جایی که [[کودک|کودکان]] با [[عروسک]]‌ها و [[شخصیت‌های کارتونی]] [[همذات‌پنداری]] می‌کنند و در بزرگ‌سالی از [[اسطوره]]‌ها و قهرمانان فرهنگی الهام می‌گیرند.<ref>یونسی، هنر داستان‌نویسی، 1341ش، ص22.</ref>
 == الگوهای متمایز در شخصیت‌پردازی فرهنگی ==
@@ خط ۳۸: / خط ۳۸: @@
 * '''الگوی آمریکایی''': تمرکز بر جذابیت جهانی، روایت‌های هیجانی و اقتصادی قدرتمند. شخصیت‌ها غالباً فردگرا، قهرمان‌محور و در نهایت به کالاهای تجاری فراگیر تبدیل می‌شوند، مانند [[سوپرمن]] یا [[مرد عنکبوتی]].<ref>[https://namafar.ir/درآمد-بازارپردازی-فرهنگی/?utm_source=chatgpt.com «بازارپردازی فرهنگی/ نیمۀ پنهان درآمدزایی در صنعت سینما و انیمیشن»، وب‌سایت نمافر.]</ref>
 * '''الگوی ژاپنی''': عمق‌بخشی فلسفی و روان‌شناختی در [[انیمه]] و [[مانگا]]. تأکید بر [[روابط اجتماعی]] پیچیده، [[مسئولیت‌پذیری]] جمعی، سنت‌ها و [[هستی‌شناسی]]، مانند شخصیت‌های فیلم‌های [[هایائو میازاکی]].<ref>[https://cyberpajooh.com/انیمه،-بازتابی-از-فرهنگ-ژاپن/ بهمنی، «انیمه، بازتابی از فرهنگ ژاپن»، وب‌سایت سایبرپروژه.]</ref>
-* '''الگوی ایرانی''': تأکید بنیادین بر [[تربیت]]، الگوسازی اخلاقی و معنوی. هدف در این الگو، خلق شخصیت‌هایی است که ارزش‌های تمدنی و بومی را بازتاب دهند و زمینهٔ همذات‌پنداری کودکان و نوجوانان با میراث خود را فراهم کنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6629079/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%8 «شخصیت‌های بومی کلید پیوند عاطفی کودکان با فرهنگ ایرانی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
+* '''الگوی ایرانی''': تأکید بنیادین بر [[تربیت]]، الگوسازی اخلاقی و معنوی. هدف در این الگو، خلق شخصیت‌هایی است که ارزش‌های تمدنی و بومی را بازتاب دهند و زمینهٔ همذات‌پنداری کودکان و [[نوجوان|نوجوانان]] با میراث خود را فراهم کنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6629079/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%8 «شخصیت‌های بومی کلید پیوند عاطفی کودکان با فرهنگ ایرانی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
 == انتقال پیام در شخصیت‌پردازی فرهنگی ==
@@ خط ۴۵: / خط ۴۵: @@
 * روش غیرمستقیم: در این روش که هنرمندانه‌تر و تأثیرگذارتر است مخاطب خود از طریق مشاهده، عناصر کاراکتر را کشف و تفسیر می‌کند. این انتقال از طریق ابزارهای قدرتمندی صورت می‌گیرد:
 # [[کنش]] و [[رفتار]]: واکنش شخصیت به چالش‌ها، بزرگ‌ترین گویای ارزش‌های درونی او است.<ref>ایرانی، هنر رمان، ج1، 1364ش، ص200.</ref>
-# گفتگو و [[زبان]]: [[لهجه]]، اصطلاحات و سطح زبان، هویت طبقاتی و جغرافیایی شخصیت را فاش می‌کند.<ref>میرصادقی، عناصر داستان، 1376ش، ص465.</ref>
+# گفتگو و [[زبان]]: [[لهجه]]، اصطلاحات و سطح زبان، [[هویت طبقاتی]] و [[هویت جغرافیایی|جغرافیایی]] شخصیت را فاش می‌کند.<ref>میرصادقی، عناصر داستان، 1376ش، ص465.</ref>
 # ظاهر و [[پوشش]]: [[لباس]]، [[آرایش]] و طراحی بصری، نماد وضعیت اجتماعی، حرفه و حتی باورهای شخصیت است.<ref>آزاددل و دیگران، «بررسی و تطبیق عنصر شخصیت‌پردازی در رمان‌ها "اللص و الکلاب" اثر نجیب محفوظ و "بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم" اثر نادر ابراهیمی»، 1395ش، ص595-596.</ref>
 # نام‌گذاری: نام یک شخصیت می‌تواند حامل بار معنایی و تاریخی عمیقی باشد.<ref>نصر اصفهانی و شمعی، «تحلیل عنصر شخصیت در رمان جای خالی سلوچ»، 1386ش، ص164.</ref>
@@ خط ۵۵: / خط ۵۵: @@
 * '''سینما''' و '''فیلم‌نامه''': فراتر از تیپ‌سازی، نیازمند پرداخت لایه‌های درونی، [[تضادهای اخلاقی]] و [[تحول شخصیت]] است.<ref>میرصادقی، عناصر داستان، 1376ش، ص465.</ref> [[دیالوگ]]، ابزاری ظریف برای نشان‌دادن بافت فرهنگی است.<ref>[https://www.tebyan.net/news/79213/شخصیت-پردازی-در-داستان «شخصیت‌پردازی در داستان»، وب‌سایت تبیان.]</ref> در [[سینمای ایران]]، با وجود آثاری دربارهٔ [[مفاخر ملی]] و قهرمانان [[دفاع مقدس]]،<ref>[https://www.irna.ir/news/85384930/%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AE%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9% «اما و اگرهای شخصیت‌پردازی مفاخر فرهنگی- اجتماعی در جشنوارۀ چهل‌ودوم فجر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> نقدهایی دربارهٔ کم‌بودگی پرداخت روان‌شناختی عمیق و باقی‌ماندن در سطح کلیشه‌ها مطرح است.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/news/4542/%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D «به شخصیت‌پردازی در راستای مکتب سلیمانی نیاز داریم»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.]</ref>
 * '''ادبیات داستانی''': موفقیت آن در گرو همذات‌پنداری عمیق مخاطب با باورها و آرمان‌های شخصیت است.<ref>[https://www.ravi-inst.com/blog/literature/characterization-of-the-story/ «شخصیت‌پردازی در داستان: راهنمای کامل خلق شخصیت‌های به‌یادماندنی»، وب‌سایت مؤسسۀ فرهنگی و هنری راوی.]</ref> محورهای کلیدی شامل: [[باورهای مذهبی]] به عنوان موتور محرکه، تلفیق ویژگی‌های فردی و اجتماعی، نمایش تحول فکری و انطباق دقیق زبان و رفتار با بستر فرهنگی شخصیت است.<ref>[https://www.tebyan.net/news/79213/شخصیت-پردازی-در-داستان «شخصیت‌پردازی در داستان»، وب‌سایت تبیان.]</ref>
-* '''انیمیشن''': شخصیت‌پردازی در انیمیشن، فرآیندی تخصصی برای خلق کاراکترهایی است که ضمن [[جذابیت بصری]]، حامل [[هویت فرهنگی]] باشند و خیال‌پردازی در این رسانه در راستای تقویت این هویت به‌کار گرفته می‌شود.<ref>[https://virgool.io/@samanamash/۵-نکته-خلق-شخصیت-در-فیلم-نامه-نویسی-انیمیشن-qm4ex اشرفی، «شخصیت‌پردازی در فیلمنامه انیمیشن با 5 تکنیک حرفه‌ای»، وب‌سایت ویرگول.]</ref> تکنیک‌های فیلم‌نامهٔ انیمیشن بر جزئیاتی مانند نمود ظاهری، سرزمین و عمق روان‌شناختی شخصیت متمرکز است. در این حوزه، بر لزوم فعال بودن شخصیت‌ها، پرداخت عمیق به خاستگاه اجتماعی و فرهنگی آن‌ها و پرهیز از [[آرمان‌گرایی]] محض تأکید می‌شود.<ref>[https://hds.sndu.ac.ir/article%20641.html حیدریان کرویه و گلپایگانی، «مقالۀ ترویجی شخصیت‌پردازی در مجموعه‌های انیمیشن دفاع مقدس بر مبنای سه مجموعۀ شجاعان، همسنگران و حماسۀ یک دلاور»، 1397ش، ص42-45.]</ref>
+* '''انیمیشن''': شخصیت‌پردازی در انیمیشن، فرآیندی تخصصی برای خلق کاراکترهایی است که ضمن [[جذابیت بصری]]، حامل [[هویت فرهنگی]] باشند و خیال‌پردازی در این رسانه در راستای تقویت این [[هویت]] به‌کار گرفته می‌شود.<ref>[https://virgool.io/@samanamash/۵-نکته-خلق-شخصیت-در-فیلم-نامه-نویسی-انیمیشن-qm4ex اشرفی، «شخصیت‌پردازی در فیلمنامه انیمیشن با 5 تکنیک حرفه‌ای»، وب‌سایت ویرگول.]</ref> تکنیک‌های فیلم‌نامهٔ انیمیشن بر جزئیاتی مانند نمود ظاهری، [[سرزمین]] و عمق روان‌شناختی شخصیت متمرکز است. در این حوزه، بر لزوم فعال بودن شخصیت‌ها، پرداخت عمیق به خاستگاه اجتماعی و فرهنگی آن‌ها و پرهیز از [[آرمان‌گرایی]] محض تأکید می‌شود.<ref>[https://hds.sndu.ac.ir/article%20641.html حیدریان کرویه و گلپایگانی، «مقالۀ ترویجی شخصیت‌پردازی در مجموعه‌های انیمیشن دفاع مقدس بر مبنای سه مجموعۀ شجاعان، همسنگران و حماسۀ یک دلاور»، 1397ش، ص42-45.]</ref>
-* '''بازی‌های ویدیویی''' و '''سرگرمی''': از پرقدرت‌ترین رسانه‌ها برای درگیرکردن مخاطب. استفاده از [[اسطوره]]‌ها، [[ادبیات]] و هنر بومی در طراحی دنیای بازی و شخصیت‌های آن، می‌تواند تجربه‌ای عمیقاً فرهنگی خلق کند.<ref>[https://www.kanoonnews.ir/news/294664/%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D9%88-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D9%88%D8%AB%D8%B1-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D8%AE%D8%B «ادبیات، هنر و میراث فرهنگی، عوامل مؤثر بر شخصیت‌پردازی»، پایگاه خبری کودک و نوجوان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.]</ref>
+* '''بازی‌های ویدیویی''' و '''سرگرمی''': از پرقدرت‌ترین رسانه‌ها برای درگیرکردن مخاطب، استفاده از [[اسطوره]]‌ها، [[ادبیات]] و [[هنر بومی]] در طراحی دنیای [[بازی]] و شخصیت‌های آن، می‌تواند تجربه‌ای عمیقاً فرهنگی خلق کند.<ref>[https://www.kanoonnews.ir/news/294664/%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D9%88-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D9%88%D8%AB%D8%B1-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D8%AE%D8%B «ادبیات، هنر و میراث فرهنگی، عوامل مؤثر بر شخصیت‌پردازی»، پایگاه خبری کودک و نوجوان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.]</ref>
 == کارکردهای شخصیت‌پردازی فرهنگی ==
@@ خط ۶۷: / خط ۶۷: @@
 == رویداد پارس‌آرا ==
-[[شورای فرهنگ عمومی]] کشور در سال ۱۴۰۲ش در راستای حمایت از [[هویت‌سازی]] [[کودک]] و [[نوجوان]]، رویداد پارس‌آرا را در قالب مسابقه‌ای ملی با هدف کشف و شناسایی شخصیت‌ها برگزار کرد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5992146/سیاستگذاران-فرهنگی-خیلی-دیر-به-بحث-شخصیت-پ رازدشت تازکند، «سیاست‌گذاران فرهنگی خیلی دیر به بحث شخصیت‌پردازی فرهنگی ورود کردند»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[رویداد پارس‌آرا]] در حوزه کودک و نوجوان، یک رقابت ملی برای خلق و توسعه شخصیت‌های فرهنگی جذاب و بومی است. در این رویداد، دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی با همکاری نهادهایی مانند [[حوزه هنری]] و [[کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان|کانون پرورش فکری]] [[کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان|کودکان و نوجوانان]]، بر طراحی شخصیت‌هایی متمرکز است که ریشه در فرهنگ ایرانی-اسلامی داشته و توانایی ایجاد [[همذات‌پنداری]] و الگوسازی برای مخاطب جوان را دارا باشند. پارس‌آرا با تأکید بر حل چرخه معیوب تولید [[محصولات فرهنگی]] در کشور، در پی ایجاد پیوند بین هنرمندان و [[کسب‌وکار فرهنگ‌بنیان|کسب‌وکارهای فرهنگ‌بنیان]] است. در این مسیر، پس از تکمیل طرح‌ها، حقوق مالکیت فکری اثر برای خالقان آن ثبت می‌شود و در مرحله بعد، طرح‌های برتر به فعالان اقتصادی حوزه فرهنگ ارائه می‌شوند تا نمونه‌سازی و تولید انبوه محصولات از [[انیمیشن]] و [[کتاب]] تا [[بازی]] و [[عروسک]] را آغاز کنند.<ref>[https://pcci.farhang.gov.ir/fa/news/728006/پارس-آرا-رویدادی-برای-طراحی-شخصیت-در-محصولات-فرهنگی «پارس‌آرا؛ رویدادی برای طراحی شخصیت در محصولات فرهنگی»، وب‌سایت شورای فرهنگ عمومی کشور].</ref>
+[[شورای فرهنگ عمومی]] کشور در سال ۱۴۰۲ش در راستای حمایت از [[هویت‌سازی]] [[کودک]] و [[نوجوان]]، رویداد پارس‌آرا را در قالب مسابقه‌ای ملی با هدف کشف و شناسایی شخصیت‌ها برگزار کرد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5992146/سیاستگذاران-فرهنگی-خیلی-دیر-به-بحث-شخصیت-پ رازدشت تازکند، «سیاست‌گذاران فرهنگی خیلی دیر به بحث شخصیت‌پردازی فرهنگی ورود کردند»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[رویداد پارس‌آرا]] در حوزه کودک و نوجوان، یک رقابت ملی برای خلق و توسعه شخصیت‌های فرهنگی جذاب و بومی است. در این رویداد، دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی با همکاری نهادهایی مانند [[حوزه هنری]] و [[کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان]]، بر طراحی شخصیت‌هایی متمرکز است که ریشه در فرهنگ ایرانی-اسلامی داشته و توانایی ایجاد [[همذات‌پنداری]] و الگوسازی برای مخاطب جوان را دارا باشند. پارس‌آرا با تأکید بر حل چرخه معیوب تولید [[محصولات فرهنگی]] در کشور، در پی ایجاد پیوند بین هنرمندان و [[کسب‌وکار فرهنگ‌بنیان|کسب‌وکارهای فرهنگ‌بنیان]] است. در این مسیر، پس از تکمیل طرح‌ها، حقوق مالکیت فکری اثر برای خالقان آن ثبت می‌شود و در مرحله بعد، طرح‌های برتر به فعالان اقتصادی حوزه فرهنگ ارائه می‌شوند تا نمونه‌سازی و تولید انبوه محصولات از [[انیمیشن]] و [[کتاب]] تا [[بازی]] و [[عروسک]] را آغاز کنند.<ref>[https://pcci.farhang.gov.ir/fa/news/728006/پارس-آرا-رویدادی-برای-طراحی-شخصیت-در-محصولات-فرهنگی «پارس‌آرا؛ رویدادی برای طراحی شخصیت در محصولات فرهنگی»، وب‌سایت شورای فرهنگ عمومی کشور].</ref>
 == پانویس ==