بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:اشتغال زنان.jpg|جایگزین= زنان پرستار ایرانی در ایام کرونا|بندانگشتی|گروهی از زنان پرستار ایرانی در ایام کرونا]]
'''{{درشت|اشتغال زنان}}'''، پرداختن زنان به فعالیت اقتصادی.
'''{{درشت|اشتغال زنان}}'''، پرداختن زنان به فعالیت اقتصادی.


خط ۷: خط ۶:


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
[[پرونده:اشتغال زنان۱.jpg|جایگزین=نمایی از یک کلاس ایرانی؛ معلم در میان دانش‌آموزان|بندانگشتی|نمایی از یک کلاس ایرانی؛ معلم در میان دانش‌آموزان]]
[[پرونده:12049466 718.jpg|alt=اشتغال زنان|بندانگشتی|اشتغال بانوان در سازمان تأمین اجتماعی]]
شغل یا پیشه، کاری است که در برابر مزد یا حقوق منظمی انجام می‌شود؛ یعنی فعالیت فرد در یکی از نهادها و سازمان‌های دولتی یا خصوصی از طریق گردش سرمایه در بازار به‌صورت رسمی یا قراردادی یا پیمانی به‌طوری که فرد درآمد ماهیانه دریافت می‌کند.<ref>تقوی و محمدی، بررسی تأثیر اشتغال خارج از خانه زنان بر روابط خانوادگی، 1393ش، ص 2.</ref>  اشتغال در لغت به‌معنای «به کاری پرداختن» و «به کاری سرگرم شدن» آمده است.<ref>دهخدا، لغت‌نامه، 1338ش، ذیل واژهٔ اشتغال.</ref> در اصطلاح، به ورود افراد به بازار کار با سطح دستمزد معین گفته می‌شود<ref>قره‌باغیان، فرهنگ اقتصاد و بازرگانی، 1373ش، ص225.</ref> که هرگونه فعالیت فکری یا بدنی را به تولید کالا یا ارائه خدمت، منتهی می‌سازد.<ref>توسلی، جامعه‌شناسی کار و شغل، 1375ش، ص11.</ref> از این منظر، زنان در طول تاریخ و هم‌پای مردان، دارای اشتغال و فعالیت اقتصادی بوده‌اند.<ref>قدیر، «اشتغال زنان از منظر اسلام و غرب»، 1380ش، ج2، ص3.</ref> البته زنان در گذشته، بیشتر در تولید [[صنایع دستی]]، محصولات [[مشارکت زنان در کشاورزی|کشاورزی]] و فرآورده‌های دامی، فعال بودند؛ اما امروزه، اشتغال زنان، نیازمند فعالیت منظم در خارج از خانه و در ساعات معین است. تحولات روزافزون اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در دوره معاصر، اشتغال زنان را با مسائلی نوپدید روبرو کرده است.<ref>قدیر، «اشتغال زنان از منظر اسلام و غرب»، 1380ش، ج2، ص3.</ref>
شغل یا پیشه، کاری است که در برابر مزد یا حقوق منظمی انجام می‌شود؛ یعنی فعالیت فرد در یکی از نهادها و سازمان‌های دولتی یا خصوصی از طریق گردش سرمایه در بازار به‌صورت رسمی یا قراردادی یا پیمانی به‌طوری که فرد درآمد ماهیانه دریافت می‌کند.<ref>تقوی و محمدی، بررسی تأثیر اشتغال خارج از خانه زنان بر روابط خانوادگی، 1393ش، ص 2.</ref>  اشتغال در لغت به‌معنای «به کاری پرداختن» و «به کاری سرگرم شدن» آمده است.<ref>دهخدا، لغت‌نامه، 1338ش، ذیل واژهٔ اشتغال.</ref> در اصطلاح، به ورود افراد به بازار کار با سطح دستمزد معین گفته می‌شود<ref>قره‌باغیان، فرهنگ اقتصاد و بازرگانی، 1373ش، ص225.</ref> که هرگونه فعالیت فکری یا بدنی را به تولید کالا یا ارائه خدمت، منتهی می‌سازد.<ref>توسلی، جامعه‌شناسی کار و شغل، 1375ش، ص11.</ref> از این منظر، زنان در طول تاریخ و هم‌پای مردان، دارای اشتغال و فعالیت اقتصادی بوده‌اند.<ref>قدیر، «اشتغال زنان از منظر اسلام و غرب»، 1380ش، ج2، ص3.</ref> البته زنان در گذشته، بیشتر در تولید [[صنایع دستی]]، محصولات [[مشارکت زنان در کشاورزی|کشاورزی]] و فرآورده‌های دامی، فعال بودند؛ اما امروزه، اشتغال زنان، نیازمند فعالیت منظم در خارج از خانه و در ساعات معین است. تحولات روزافزون اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در دوره معاصر، اشتغال زنان را با مسائلی نوپدید روبرو کرده است.<ref>قدیر، «اشتغال زنان از منظر اسلام و غرب»، 1380ش، ج2، ص3.</ref>


خط ۳۶: خط ۳۳:


== اشتغال زنان در ایران ==
== اشتغال زنان در ایران ==
[[زن در جمهوری اسلامی ایران]] مانند مردان می‌توانند تحت شرایط و قوانینی شاغل باشند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution قانون اساسی، اصل 28، فصل سوم، حقوق ملت.]</ref> در قانون اساسی جمهوری اسلامی [[ایران]] به‌منظور حفظ جایگاه و ارزش زن و برهم نخوردن خانواده و همچنین رفاه حال زنان شاغل قوانین و مقرراتی تنظیم شده است؛ مانند اینکه محیط کار زنان باید به‌گونه‌ای باشد تا زمینه‌ساز رشد معنوی، علمی و حرفه‌ای آنان باشد، فرصت‌های شغلی مناسب در اختیار زنان قرار داده شود و برای مشاغلی چون مامایی اولویت با جذب زنان باشد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/100171 «سیاست‌های اشتغال زنان در جمهوری اسلامی ایران»، مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، در وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ تصویب: 20 مرداد 1371ش.]</ref> قوانین [[جمهوری اسلامی ایران]]، اشتغال زنان را با رعایت شرایطی به رسمیت شناخته است. اصل ۲۰، ۲۱ و ۲۸ [[قانون اساسی]] نیز به عدم مخالفت شغل با احکام، موازین اسلامی، مصالح عمومی و حقوق دیگران اشاره کرده و ماده ۹۷۵ قانون مدنی و ماده ۶ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نیز به عدم مغایرت شغل با نظم عمومی و اخلاق حسنه پرداخته و محدودیت‌های عمومی اشتغال زنان را بیان می‌دارد. همچنین قانون برای اشتغال زنان به‌طور خاص محدودیت‌هایی را پیش‌بینی کرده از جمله:
[[زن در جمهوری اسلامی ایران]] مانند مردان می‌توانند تحت شرایط و قوانینی شاغل باشند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution قانون اساسی، اصل 28، فصل سوم، حقوق ملت.]</ref> در قانون اساسی [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی ایران]] به‌منظور حفظ جایگاه و ارزش زن و برهم نخوردن خانواده و همچنین رفاه حال زنان شاغل قوانین و مقرراتی تنظیم شده است؛ مانند اینکه محیط کار زنان باید به‌گونه‌ای باشد تا زمینه‌ساز رشد معنوی، علمی و حرفه‌ای آنان باشد، فرصت‌های شغلی مناسب در اختیار زنان قرار داده شود و برای مشاغلی چون مامایی اولویت با جذب زنان باشد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/100171 «سیاست‌های اشتغال زنان در جمهوری اسلامی ایران»، مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، در وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ تصویب: 20 مرداد 1371ش.]</ref> قوانین جمهوری اسلامی ایران، اشتغال زنان را با رعایت شرایطی به رسمیت شناخته است. اصل ۲۰، ۲۱ و ۲۸ [[قانون اساسی]] نیز به عدم مخالفت شغل با احکام، موازین اسلامی، مصالح عمومی و حقوق دیگران اشاره کرده و ماده ۹۷۵ قانون مدنی و ماده ۶ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نیز به عدم مغایرت شغل با نظم عمومی و اخلاق حسنه پرداخته و محدودیت‌های عمومی اشتغال زنان را بیان می‌دارد. همچنین قانون برای اشتغال زنان به‌طور خاص محدودیت‌هایی را پیش‌بینی کرده از جمله:
* تعارض نداشتن شغل زن با نقش‌های اختصاصی همسری؛
* تعارض نداشتن شغل زن با نقش‌های اختصاصی همسری؛
* تعارض نداشتن شغل [[زن]] با وظیفه [[مادری]]؛
* تعارض نداشتن شغل [[زن]] با وظیفه [[مادری]]؛
خط ۶۱: خط ۵۸:
در مقابل برای اشتغال زنان پیامدهای منفی متنوعی نیز مانند کم‌توجهی به رابطه همسری،<ref>[http://bou.ac.ir/Portal/home/?news/28967/148554/640094/اشتغال-زنان؛-سازنده-یا-آسیب-زا--تصاویر زیبایی نژاد، محمدرضا، تأثیر اشتغال زنان بر روابط خانواده، دبیرخانه کرسی‌های نظریه‌پردازی و آزاداندیشی حوزه اصفهان]</ref> سست شدن کانون خانواده و سردی روابط زوجین،<ref>دیواندری و پور عبدالله، پیشرفت فرهنگی و آسیب‌شناسی اشتغال زنان، 1395، ص 101</ref> محرومیت فرزندان از نظارت و حمایت مادر<ref>گاردنر، جنگ علیه خانواده، 1396، ص 224</ref> فشار مضاعف به زنان، افزایش بیکاری مردان، کاهش میل به [[فرزندآوری]]،<ref>خیری، یوسف، اشتغال زنان و پیامدهای آن، 1385.</ref> کاهش نرخ موالید،<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/7123/86724/پیامدهای-منفی-اشتغال-زنان-%22قسمت-اول-%22 فرهادیان، اثرات و پیامدهای منفی اشتغال زنان، 1389ش.]</ref> وابستگی به صاحب کار و افزایش انتظارات مالی ذکر شده است. این پیامدها خاستگاه مشاجرات خانوادگی، آسیب‌های روحی و جسمی زن، سردی روابط عاطفی زوجین، افزایش آمار [[طلاق]] و شانه خالی کردن از [[فرزندپروری]] بوده است.<ref>گراگلیا، فمینیسم در آمریکا تا سال 2003، 1385ش، ج2، ص14.</ref>
در مقابل برای اشتغال زنان پیامدهای منفی متنوعی نیز مانند کم‌توجهی به رابطه همسری،<ref>[http://bou.ac.ir/Portal/home/?news/28967/148554/640094/اشتغال-زنان؛-سازنده-یا-آسیب-زا--تصاویر زیبایی نژاد، محمدرضا، تأثیر اشتغال زنان بر روابط خانواده، دبیرخانه کرسی‌های نظریه‌پردازی و آزاداندیشی حوزه اصفهان]</ref> سست شدن کانون خانواده و سردی روابط زوجین،<ref>دیواندری و پور عبدالله، پیشرفت فرهنگی و آسیب‌شناسی اشتغال زنان، 1395، ص 101</ref> محرومیت فرزندان از نظارت و حمایت مادر<ref>گاردنر، جنگ علیه خانواده، 1396، ص 224</ref> فشار مضاعف به زنان، افزایش بیکاری مردان، کاهش میل به [[فرزندآوری]]،<ref>خیری، یوسف، اشتغال زنان و پیامدهای آن، 1385.</ref> کاهش نرخ موالید،<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/7123/86724/پیامدهای-منفی-اشتغال-زنان-%22قسمت-اول-%22 فرهادیان، اثرات و پیامدهای منفی اشتغال زنان، 1389ش.]</ref> وابستگی به صاحب کار و افزایش انتظارات مالی ذکر شده است. این پیامدها خاستگاه مشاجرات خانوادگی، آسیب‌های روحی و جسمی زن، سردی روابط عاطفی زوجین، افزایش آمار [[طلاق]] و شانه خالی کردن از [[فرزندپروری]] بوده است.<ref>گراگلیا، فمینیسم در آمریکا تا سال 2003، 1385ش، ج2، ص14.</ref>


به‌طور کلی باز گذاشتن میدان برای بروز توانایی‌ها و شکوفایی استعدادهای زنان با حفظ [[شخصیت]] و [[کرامت انسانی]] آنان و حفظ مصالح خانوادگی، ارزش بسیار دارد. اگر مشارکت زنان در محیط کار با سیاست‌های درستی همراه شود، کشور دچار کاهش زاد و ولد و [[پیری جمعیت]] نخواهد شد؛ بنابراین، دولت‌ها باید برای بهره‌گیری کامل از استعدادها و توانایی‌های سرشار زنان، ضمن برداشتن موانع موجود بر سر راه [[مشارکت زنان]]، مادران و همسران شاغل و موفق را در جامعه و در کنار مردان به کار گیرند. تدوین طرح جامع اشتغال زنان در نظام جمهوری اسلامی که با توجه هم‌زمان به شرایط کنونی و آینده جامعه، ویژگی‌ها و کارآمدی‌های زنان، آموزه‌های دینی و اهداف [[انقلاب اسلامی]]، قابل دفاع باشد، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.<ref>دیواندری و پور عبدالله، پیشرفت فرهنگی و آسیب‌شناسی اشتغال زنان، 1395، ص 109</ref>[[پرونده:اشتغال زنان.jpg|جایگزین= زنان پرستار ایرانی در ایام کرونا|بندانگشتی|گروهی از زنان پرستار ایرانی در ایام کرونا]]
به‌طور کلی باز گذاشتن میدان برای بروز توانایی‌ها و شکوفایی استعدادهای زنان با حفظ [[شخصیت]] و [[کرامت انسانی]] آنان و حفظ مصالح خانوادگی، ارزش بسیار دارد. اگر مشارکت زنان در محیط کار با سیاست‌های درستی همراه شود، کشور دچار کاهش زاد و ولد و [[پیری جمعیت]] نخواهد شد؛ بنابراین، دولت‌ها باید برای بهره‌گیری کامل از استعدادها و توانایی‌های سرشار زنان، ضمن برداشتن موانع موجود بر سر راه [[مشارکت زنان]]، مادران و همسران شاغل و موفق را در جامعه و در کنار مردان به کار گیرند. تدوین طرح جامع اشتغال زنان در نظام جمهوری اسلامی که با توجه هم‌زمان به شرایط کنونی و آینده جامعه، ویژگی‌ها و کارآمدی‌های زنان، آموزه‌های دینی و اهداف [[انقلاب اسلامی]]، قابل دفاع باشد، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.<ref>دیواندری و پور عبدالله، پیشرفت فرهنگی و آسیب‌شناسی اشتغال زنان، 1395، ص 109</ref>
 
[[پرونده:12049466 718.jpg|alt=اشتغال زنان|بندانگشتی|اشتغال بانوان در سازمان تأمین اجتماع]]


زنان ملاحظات خانوادگی را مهم‌تر از مسائل شغلی می‌دانند و معمولا برای درآمد اضافی کار می‌کنند. آنها همچنین بازخوردها را احساسی دریافت می‌کنند و انتقاد باعث دلسردی آنان نسبت به‌کار می‌شود.<ref>ملک‌زاده،  تأثیر جنسیت بر اشتغال زنان، 1392ش، ص248.</ref>
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}