بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
=== رویکرد حقوقی-مدنی === | === رویکرد حقوقی-مدنی === | ||
در قانون مدنی، تنها در عیوب موجب فسخ [[ازدواج|نکاح]]، به حق جنسی زن توجه شده است. بهطوری که اگر مرد عیبی داشته باشد که مانع همبستری با زن شود، زن حق فسخ نکاح را دارد،<ref>خامنهای، فلسفه زن بودن (مقدمهای بر حقوق زن)، 1387ش، ص168؛ قانون مدنی، ماده 1122.</ref> اما اگر شوهر بدون دلیل موجه مانند ترک همبستری با اذن زن یا داشتن عذر موجه برای شوهر بهعنوان مثال بیماری یا سفر ضروری به تضییع این حق بپردازد، به صرف اثبات حرج، شرایط اعمال ماده ۱۱۳۰ و امکان جدایی برای زن فراهم میشود، در حالی که اگر زن پاسخگوی نیاز جنسی شوهر نباشد استحقاق دریافت نفقه را از دست میدهد. در این میان بند ۲۹ منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۳۸۳/۶/۳۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی) که بهعنوان قانون لازمالاجرا در کشور مطرح شده به حقوق جنسی زنان پرداخته است،<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/101171 منشور حقوق و مسؤلیتهای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران، بند ۲۹، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> اما منشور از ضمانت اجرا برخوردار نیست و در زمره مواد قانونی قرار نمیگیرد؛ بنابراین قوانین مربوط در وجوه مدنی، حمایتی و کیفری، فاقد سیاستها و تدابیر تقنینی لازم در جهت آسانسازی استیفای حقوق جنسی زن است. در حالی که در متون فقهی به قاضی اجازه تعزیر (از طریق سازوکارهای کیفری-تعزیری و غیر کیفری) مردی که وظایف زوجیت در مواقعه و حق قسم را انجام نمیدهد، داده شده است.<ref>[https://cwfs.ihu.ac.ir/article_205097.html شعربافچیزاده و دیگران، «تبیین حق جنسی زوجین در بستر متون فقهی و حقوقی»، 1399ش، ص69.]</ref> | در قانون مدنی، تنها در عیوب موجب فسخ [[ازدواج|نکاح]]، به حق جنسی زن توجه شده است. بهطوری که اگر مرد عیبی داشته باشد که مانع همبستری با زن شود، زن حق فسخ نکاح را دارد،<ref>خامنهای، فلسفه زن بودن (مقدمهای بر حقوق زن)، 1387ش، ص168؛ قانون مدنی، ماده 1122.</ref> اما اگر شوهر بدون دلیل موجه مانند ترک همبستری با اذن زن یا داشتن عذر موجه برای شوهر بهعنوان مثال بیماری یا سفر ضروری به تضییع این حق بپردازد، به صرف اثبات حرج، شرایط اعمال ماده ۱۱۳۰ و امکان جدایی برای زن فراهم میشود، در حالی که اگر زن پاسخگوی نیاز جنسی شوهر نباشد استحقاق دریافت نفقه را از دست میدهد. در این میان بند ۲۹ منشور حقوق و مسئولیتهای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۳۸۳/۶/۳۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی) که بهعنوان قانون لازمالاجرا در کشور مطرح شده به حقوق جنسی زنان پرداخته است،<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/101171 منشور حقوق و مسؤلیتهای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران، بند ۲۹، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> اما منشور از ضمانت اجرا برخوردار نیست و در زمره مواد قانونی قرار نمیگیرد؛ بنابراین قوانین مربوط در وجوه مدنی، حمایتی و کیفری، فاقد سیاستها و تدابیر تقنینی لازم در جهت آسانسازی استیفای حقوق جنسی زن است. در حالی که در متون فقهی به قاضی اجازه تعزیر (از طریق سازوکارهای کیفری-تعزیری و غیر کیفری) مردی که وظایف زوجیت در مواقعه و حق قسم را انجام نمیدهد، داده شده است.<ref>[https://cwfs.ihu.ac.ir/article_205097.html شعربافچیزاده و دیگران، «تبیین حق جنسی زوجین در بستر متون فقهی و حقوقی»، 1399ش، ص69.]</ref> | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۵: | ||
=== رویکرد روانشناختی-جامعهشناختی === | === رویکرد روانشناختی-جامعهشناختی === | ||
گروهی از روانکاوان معتقدند بین غریزهٔ جنسی و اموری مانند تلاش آدمی، وظیفهشناسی، تحمل سختیها و پذیرش رنج، رابطه وجود دارد و ارضای درست این غریزه موجب کمال انسان میشود.<ref>شعاع کاظمی و فتحعلیزاده و شهابینژاد، روانشناسی زن و خانواده، 1397ش، ص85-83.</ref> دیدگاههای متعددی دربارهٔ ارضای نیاز جنسی مطرح شده است؛<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص.13</ref> دیدگاه افراطی که معتقد است این نیاز بدون هیچ محدودیتی ارضا شود.<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص39.</ref> دیدگاه تفریطی غریزهٔ جنسی را شیطانی دانسته و معتقد است این میل باید سرکوب شود.<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص46.</ref> اما دیدگاه اسلام، پرهیز از افراط و تفریط در ارضای غریزهٔ جنسی<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص50.</ref> و ارضای آن در چارچوب ازدواج است.<ref>سوره نور، آیه 32.</ref> جامعهشناسان نیز ازدواج را رفتار بههنجار جنسی دانسته<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص296-295.</ref> و معتقدند ازدواج فقط بین زن و مرد منعقد میشود. پیوند ازدواج، حقوق و تکالیفی را برای همسران ایجاد میکند که حقوق جنسی جزئی از این حقوق است.<ref>جوادی آملی، خانواده و حقوق متقابل، 1393ش، ص45.</ref> | گروهی از روانکاوان معتقدند بین غریزهٔ جنسی و اموری مانند تلاش آدمی، وظیفهشناسی، تحمل سختیها و پذیرش رنج، رابطه وجود دارد و ارضای درست این غریزه موجب کمال انسان میشود.<ref>شعاع کاظمی و فتحعلیزاده و شهابینژاد، روانشناسی زن و خانواده، 1397ش، ص85-83.</ref> دیدگاههای متعددی دربارهٔ ارضای نیاز جنسی مطرح شده است؛<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص.13</ref> دیدگاه افراطی که معتقد است این نیاز بدون هیچ محدودیتی ارضا شود.<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص39.</ref> دیدگاه تفریطی غریزهٔ جنسی را شیطانی دانسته و معتقد است این میل باید سرکوب شود.<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص46.</ref> اما دیدگاه اسلام، پرهیز از افراط و تفریط در ارضای غریزهٔ جنسی<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص50.</ref> و ارضای آن در چارچوب ازدواج است.<ref>سوره نور، آیه 32.</ref> جامعهشناسان نیز ازدواج را رفتار بههنجار جنسی دانسته<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روشها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص296-295.</ref> و معتقدند ازدواج فقط بین زن و مرد منعقد میشود. پیوند ازدواج، حقوق و تکالیفی را برای همسران ایجاد میکند که حقوق جنسی جزئی از این حقوق است.<ref>جوادی آملی، خانواده و حقوق متقابل، 1393ش، ص45.</ref> | ||
