پیش‌نویس:تقسیم کار جنسیتی: تفاوت میان نسخه‌ها

== مفهوم‌شناسی ==

تقسیم کار جنسیتی به توزیع و تفکیک واقعی فعالیت‌ها و وظایف میان زنان و مردان در یک جامعه گفته می‌شود. این مفهوم با نقش جنسیتی تفاوت دارد؛ زیرا نقش جنسیتی به انتظارات و هنجارهای اجتماعی درباره رفتارها و فعالیت‌های مناسب برای هر یک از دو جنس اشاره دارد و بیشتر جنبه ذهنی و فرهنگی دارد،<ref>بستان، «بازنگری نظریه‌های نقش جنسیتی»، 1385ش، ص6.</ref> در حالی که تقسیم کار جنسیتی ناظر به سازمان‌یافتگی عملی کارها و مسئولیت‌ها میان زنان و مردان در عرصه‌های مختلف زندگی است.<ref>ساروخانی، دائرةالمعارف علوم اجتماعی، 1370ش، ص673.</ref> بر این اساس، تقسیم‌کار جنسیتی به‌پدیده‌هایی اشاره دارد که کارها را بر حسب جنس یا جنسیت به دو دسته زنانه و مردانه تقسیم می‌کند.<ref>[http://mohsenzade.com/zm/sabk_11/ نادری و رجب‌علی، «معرفی مشاغل جنسیتی از منظر اسلام»، 1393ش، ص4.]</ref> در این چارچوب منظور از مشاغل جنسیتی، نوعی از مشاغل است که جنسیت از شرایط احراز آن است.<ref>نادری ‌قمی و فهیمی، «مشاغل جنسیتی از منظر اسلام»، 1393ش، ص77.</ref>

در غیر عرصه‌های زنانه، مثل [[معلم زن|معلمی زن]] برای دختران و پزشکی زن برای زنان، اشتغال مردان دارای اولویت است. البته از دیدگاه اسلامی، اصل اشتغال زنان به‌عنون [[فعالیت اقتصادی زن مسلمان|فعالیت اقتصادی]] و کسب درآمد توسط آنان اشکالی ندارد؛ البته در برخی موارد، این امر ممکن است منوط به اذن همسر یا پدر باشد. مردان و زنان از آنچه به‌دست می‌آورند نصیبی دارند.<ref>. سوره نساء، آیه 32.</ref> اما طبق احکام اسلامی، تأمین مخارج زن و فرزندان بر عهده مرد است و این امر نیازمند آن است که مقدمات اشتغال و کسب درآمد توسط مردان در جامعه فراهم باشد؛ بنابراین اشتغال زنان نباید موجب شود در جامعه وضعیتی به‌وجود آید که مردان به سبب اشتغال زنان نتوانند کار پیدا کنند. حق زنان بر مردان این است که نیازهای آنان را به‌طور متعارف تأمین کنند.<ref>. ابن‌شعبه حرانی، تحفالعقول، 1363ش، ص33-34.</ref> زن در مورد نیازمندی‌هایش عائله مرد حساب می‌شود و بر مرد واجب است که نفقهٔ زن را بپردازد، ولی بر عهده زن نیست که شوهر خود را تأمین کند یا اگر مرد محتاج شد، نفقهٔ وی را بپردازد.<ref>. ابن بابویه، من لایحضرهالفقیه، 1413ق، ج4، ص350</ref>

== منابع ==

* القاسمی، ظاهر، نظام الحکم فی الشریعة و التاریخ الاسلامی (السلطة القضائیة)، بیروت، دارالنفائس، ۱۹۷۸م.

* ناجی‌راد، علی، موانع مشارکت زنان در فعالیت‌های سیاسی - اقتصادی ایران پس از انقلاب، تهران، کویر، ۱۳۸۲ش.

* استفانی، گرت، جامعه‌شناسی جنسیت، مترجم کتایون بقایی، تهران، دیگر، 1380ش.

* پین، مایکل و همکاران، فرهنگ اندیشه انتقادی، ترجمه یزدان‌پناه، تهران، مرکز، 1386ش.

* «نظریه‌های بازار کار زنان»، وب‌سایت پارس مدیر، تاریخ درج مطلب: 12 دی 1400ش.

* نوروزی، لادن، «تفاوت‌های جنسیتی در ساختار شغلی»، نشریه پژوهش زنان، شماره 1، پیاپی 8،  1383ش.

* ابراهیمی‌پور، قاسم، نظریه و مشاهده در علوم اجتماعی، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1395ش.

* حر عاملی، محمد، تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه، قم، مؤسسۀ آل البیت، 1409ق.

* نادری قمی محمدمهدی و فهیمی، رجب‌علی، «معرفی مشاغل جنسیتی از منظر اسلام»، مجله اسلام و پژوهش‌های مدیریتی،  دوره 4، شماره 1، 1393ش.

* هوفمن، سول و سوزان، اورت، زنان و اقتصاد، ترجمه محمود دانشور کاخکی و همکاران، مشهد، دانشگاه فردوسی، 1390ش.

* آبوت، پاملا و والاس، کلر، جامعه¬شناسی زنان، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نی، چاپ هفدهم، 1401ش.

* بستان (نجفی) حسین و همکاران، اسلام و جامعه‌شناسی خانواده، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ پنجم، 1390ش.

* گرت، استفانی، جامعه‌شناسی جنسیت، ترجمه کتایون بقایی، تهران، دیگر، 1400ش.

* نادری قمی، محمدمهدی و فهیمی، رجب‌علی، «معرفی مشاغل جنسیتی از منظر اسلام»، اسلام و پژوهش‌های مدیریتی، دوره 4، شماره 1، 1393ش.