ازدواج: تفاوت میان نسخه‌ها

=== ازدواج موقت ===

مُتعِه یا نکاح مُنقَطِع یا ازدواج موقت که به صیغه نیز معروف است، نوعی از ازدواج است که در آن [[عقد ازدواج]] برای مدت معین و محدودی با [[مهریه]]‌ای معلوم، بین [[زن]] و [[مرد]] بسته می‌شود و با پایان آن رابطه [[زوجیت]] خودبه‌خود منقضی می‌شود. [[متعه]] در قوانین ایران به پیروی از فقه امامیه به رسمیت شناخته شده است.<ref>[[انواع ازدواج|«انواع ازدواج»، ویکی‌پدیا]]</ref>

از آن‌جا که محرمیت مادر زن و عروس به صرف [[عقد ازدواج]]؛ اعم از [[دایم]] و [[ازدواج موقت|موقت]]‏ حاصل می‌شود و پس از انحلالِ [[نکاح]] نیز به قوت خود باقی است، در دو مورد یاد شده، ازدواج موقت تنها با هدف ایجاد محرمیت صورت می‌گیرد و مقصود اصلی در این‌گونه ازدواج خود ازدواج نیست؛ بلکه محرمیتی است که به تبع ازدواج حاصل می‌شود؛ از این‌رو، به آن [[صیغه محرمیّت]] اطلاق می‌شود. البته در عرف بر [[ازدواج موقت]] که میان دختر و پسر، پیش از ازدواج دائم به منظور آشنایی بیشتر صورت می‌گیرد نیز صیغه محرمیت اطلاق می‌شود که در واقع همان ازدواج موقّت است.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، 1426ق، ج‏5، ص125</ref>

مُتعِه یا نکاح مُنقَطِع یا [[ازدواج موقت]] که به صیغه نیز معروف است، نوعی از ازدواج در [[شیعه]] است که در آن [[عقد ازدواج]] برای مدت معین و محدودی با [[مهریه]]‌ای معلوم، بین [[زن]] و [[مرد]] بسته می‌شود و با پایان آن رابطه [[زوجیت]] خودبه‌خود منقضی می‌شود. برخی در تعریف [[متعه]] را ازدواج نمی‌دانند و معتقدند در شریعت اسلام ازدواج دو نوع تعریف نشده است. [[متعه]] یعنی تمتع، درحالی‌که هدف از ازدواج، تشکیل [[خانواده]] است. [[متعه]] در قوانین ایران به پیروی از فقه امامیه به رسمیت شناخته شده است.<ref>[[انواع ازدواج|«انواع ازدواج»، ویکی‌پدیا]]</ref> ازدواج موقت، [[عقد زناشویی]] در مدّتی معیّن است. از [[ازدواج موقت]] به [[نکاح متعه]] و [[نکاح منقطع]] نیز تعبیر شده است. ازدواج موقت از اختصاصات مذهب شیعه، و عملی مجاز یا مستحب است.<ref>نجفی، جواهر الکلام، بی‌تا، ج30، صص139 و 151.</ref>

نکاح منقطع چهار رکن دارد: [[عقد متعه]] هم‌چون سایر عقود از ایجاب و قبول تشکیل می‌شود. ایجاب که توسط [[زن]] خوانده می‌شود، به قول مشهور، باید با یکی از الفاظ «زوّجتک»، «متّعتک» یا «أنکحتک» باشد و عقد با الفاظ دیگر مانند «تملیک»، «هبه» و «اجاره» منعقد نمی‌شود. قبول توسط [[مرد]] با لفظی که بر انشاء رضایت او دلالت کند- مانند «قبلت النّکاح»، «قبلت المتعة»، «قبلت التّزویج» یا «قبلت» به تنهایی- محقّق می‌گردد. شرایط [[صیغه]] [[عقد منقطع]]، همان شرایط [[صیغه]] [[عقد دائم]] است. ‏<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، 1426ق، ج‏1، ص372</ref>ازدواج موقت میان [[مرد]] و [[زن]] مسلمان و نیز به قول مشهور بین متأخّران، میان مرد مسلمان و زن کتابی صحیح است، لیکن میان [[زن]] مسلمان و [[مرد]] کتابی جایز نیست.<ref>بحرانی، الحدائق الناضره، 1405ق، ج24، ص5.</ref> پدر یا جدّ پدری می‌توانند [[زنی]] را برای محرم شدن با وی، به [[عقد موقّت]] پسر نابالغ خود یا دختر نابالغی را برای محرم‌شدن [[مادر]] وی با فردی، به [[عقد]] آن فرد درآورند، لیکن در این که شرط است مدّت عقد به اندازه‌ای باشد که برای پسر یا دختر، امکان تمتّع [[جنسی]] در آن مدّت وجود داشته باشد یا کم‌تر از آن نیز کفایت می‌کند و نیز در این که مصلحت داشتن چنین عقدی برای پسر یا دختر، شرط صحّت آن است یا صرف نداشتن مفسده کفایت می‌کند، اختلاف است.<ref>بنی هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، 1396ش، مسئله 2429.</ref> مستحب است [[زنی]] که برای [[عقد منقطع]] اختیار می‌شود، با ایمان (شیعه) و عفیف باشد و در صورت متهم‌بودن، از حال وی سؤال شود. به قول مشهور، ازدواج موقت با [[زن]] زناکار مکروه و به قول برخی، حرام است. ازدواج موقت با دختر بکر (دوشیزه) مکروه است و در صورت ازدواج، ازاله بکارت وی کراهت دارد. در جواز [[عقد منقطع]] دختر بکر رشیده، بدون اذن ولیّ او، اختلاف و قول اشهر، جواز آن است. ذکر مهر، شرط صحّت [[عقد منقطع]] است و اگر ذکر نشود، عقد باطل است. زن به صرف [[عقد]]، مالک مهر می‌شود، لیکن استقرار ملکیّت وی نسبت به همه آن، بر دخول و تمکین [[زن]] از [[مرد]] در مدّت تعیین‌شده متوقّف است. در صورتی که [[مرد]] مدّت را پیش از دخول ببخشد، نصف مهر بر عهده‌اش ثابت است. ذکر مدّت، شرط صحّت عقد منقطع است و به قول مشهور، در صورت عدم ذکر آن، [[عقد دائم]] واقع می‌شود. مدّت، باید معیّن و غیرقابل افزایش و کاهش باشد، نه مبهم و کلّی مانند چند روز، چند ماه یا تا بازگشت حاجیان از مکّه.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، 1426ق، ج‏1، ص373</ref> [[مرد]] می‌تواند همه مدّت یا مقداری از آن را به [[زن]] ببخشد، بدون این‌که نیازی به قبول او باشد. در ازدواج موقت، [[طلاق]] نیست و [[زن]] و شوهر با تمام شدن مدّت یا بخشیدن آن توسط [[مرد]]، از یکدیگر جدا می‌شوند. به قول مشهور، تجدید [[عقد موقّت]] با [[زن]] یا تبدیل آن به [[عقد دائم]] پیش از تمام شدن یا بخشیدن مدّت [[متعه]] پیشین، صحیح نیست.

* در ازدواج موقت هر یک از [[زن]] و [[مرد]] می‌توانند نسبت به چگونگی تمتّع از یکدیگر، زمان و مکان آن و سایر جهات، هرگونه شرطی را که با مقتضای [[عقد]] تنافی نداشته باشد، قرار دهند.

[[صیغه محرمیّت]] به معنای [[ازدواج موقت]] با هدف حصول محرمیت است. تزویج دختر یا پسر نابالغ توسط ولیّ به قصد حصول محرمیت است. از آن در باب [[نکاح]] سخن گفته‌اند. گاهی هدف از اجرای [[عقد]] [[نکاحِ موقت]]، بهره [[جنسی]] نیست؛ بلکه صرف ایجاد محرمیّت است. به عنوان مثال، مردی جهت محرم‌شدن با زنی، با دختر او- که به‌طور معمول در این‌گونه موارد دختر بچه انتخاب می‌شود- با اذن ولیّ دختر، برای مدتی کوتاه- مثلاً یک ساعت- [[صیغه]] ازدواج موقت می‌خواند تا مادر این دختر مادر زن او به‌شمار رود و برای همیشه به او محرم گردد، یا بین پسر بچه‌ای توسط ولیّ یا با اذن او و [[زنی]] برای مدتی کوتاه صیغه خوانده می‌شود تا آن [[زن]]، عروس پدر بچه به‌شمار رود و برای همیشه به او محرم گردد.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، 1426ق، ج‏5، ص125</ref>

از آن‌جا که محرمیت مادر زن و عروس به صرف [[عقد ازدواج]]؛ اعم از [[دایم]] و [[موقت]]‏ حاصل می‌شود و پس از انحلالِ [[نکاح]] نیز به قوت خود باقی است، در دو مورد یاد شده، ازدواج موقت تنها با هدف ایجاد محرمیت صورت می‌گیرد و مقصود اصلی در این‌گونه ازدواج خود ازدواج نیست؛ بلکه محرمیتی است که به تبع ازدواج حاصل می‌شود؛ از این‌رو، به آن [[صیغه محرمیّت]] اطلاق می‌شود. البته در عرف بر ازدواج موقتی که میان دختر و پسر، پیش از ازدواج دائم به منظور آشنایی بیشتر صورت می‌گیرد نیز صیغه محرمیت اطلاق می‌شود که در واقع همان ازدواج موقّت است.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، 1426ق، ج‏5، ص125</ref>